Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive

Mục lục

Đánh giá post

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive Của Thế Hệ Z: vai trò trung gian của thái độ dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Tiêu đề: Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive của thế hệ Z: Vai trò trung gian của thái độ.

Tóm tắt: Đề tài nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM, trong đó thái độ được xem xét với vai trò biến trung gian. Mặc dù OneDrive có ưu thế nhờ được tích hợp trong hệ sinh thái Microsoft, mức độ ưu tiên sử dụng của nền tảng này ở nhóm người dùng trẻ vẫn chưa thật sự nổi bật. Vì vậy, việc làm rõ những nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng OneDrive góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm về hành vi chấp nhận dịch vụ lưu trữ đám mây của thế hệ Z tại TP.HCM. Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, trong đó nghiên cứu định lượng là phương pháp chính yếu. Mô hình nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở kết hợp lý thuyết TPB, mô hình TAM và lý thuyết UTAUT2, trong đó Thái độ hướng đến sử dụng là biến trung gian và Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive của thế hệ Z là biến phụ thuộc. Dữ liệu thông qua khảo sát và loại trừ đã thu được 308 phiếu trả lời hợp lệ, sau đó tiến hành phân tích mô hình cấu trúc bình phương nhỏ nhất từng phần PLS-SEM. Kết quả phân tích cho thấy có 5 nhân tố ảnh hưởng cùng chiều đến Ý định sử dụng thông qua biến trung gian Thái độ với mức độ ảnh hưởng giảm dần: Nhận thức sự hữu ích (β = 0.203), Nhận thức tính bảo mật (β = 0.157), Nhận thức quyền riêng tư (β = 0.127), Chuẩn chủ quan (β = 0.097) và Nhận thức dễ sử dụng (β = 0.089). Kết quả này đồng thời khẳng định vai trò trung gian thiết yếu của biến Thái độ trong mô hình nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu giải thích được 60.3% sự biến thiên của Thái độ và 52.1% sự biến thiên của Ý định sử dụng OneDrive. Căn cứ kết quả phân tích, nghiên cứu đề xuất hàm ý quản trị mang tính tham khảo nhằm thúc đẩy ý định sử dụng nền tảng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM. Về phương diện lý thuyết, nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở thực nghiệm về hành vi chấp nhận dịch vụ công nghệ số trong mảng lưu trữ đám mây tại Việt Nam, đồng thời làm rõ vai trò trung gian của Thái độ trong mối liên hệ giữa các nhân tố tác động và ý định sử dụng OneDrive. Về phương diện thực tiễn, kết quả nghiên cứu cung cấp cho Microsoft nguồn tham khảo về các nhân tố ảnh hưởng đến thái độ và ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM.

Từ khóa: Dịch vụ lưu trữ đám mây, OneDrive, ý định sử dụng ban đầu, thế hệ Z, thái độ hướng đến sử dụng, hành vi chấp nhận công nghệ.

ABSTRACT

Title: Factors Affecting Generation Z’s Intention to Use OneDrive Cloud Storage Services: The Mediating Role of Attitude toward Use.

Abstract: This study examines the factors affecting Generation Z’s intention to use OneDrive cloud storage services in Ho Chi Minh City, with Attitude toward use considered as a mediating variable. Although OneDrive has advantages due to its integration within the Microsoft ecosystem, it has not yet become a highly prioritized platform among young users. Therefore, identifying these factors provides empirical insight into Generation Z’s intention to use OneDrive in Ho Chi Minh City. The study adopts a mixed-methods approach, in which quantitative research serves as the primary method. The research model is developed based on the integration of three theories, namely the Theory of Planned Behavior (TPB), the Technology Acceptance Model (TAM), and the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology 2 (UTAUT2). A total of 308 valid survey responses were collected and analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). The results indicate that five factors positively influence intention to use through the mediating role of attitude toward use, ranked from strongest to weakest as follows: perceived usefulness (β = 0.203), perceived security (β = 0.157), perceived privacy (β = 0.127), subjective norm (β = 0.097), and perceived ease of use (β = 0.089). These findings confirm the important mediating role of attitude in the research model. The model explains 60.3% of the variance in attitude and 52.1% of the variance in intention to use. Based on the findings, the study proposes practical implications regarding Generation Z’s intention to use OneDrive in Ho Chi Minh City. Theoretically, the study contributes additional empirical evidence to research on digital technology acceptance in the context of cloud storage services in Vietnam and provides clearer insight into the intermediary function of attitude toward use in connecting the influencing factors with OneDrive use intention. From a practical perspective, the research findings provide Microsoft with insights into the factors influencing Generation Z’s attitudes toward and intentions to use OneDrive in Ho Chi Minh City. Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Keywords: cloud storage services, OneDrive, intention to use, Generation Z, attitude toward use, technology adoption behavior.

CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU

1.1. Đặt vấn đề

Việc công nghệ số và các nền tảng trực tuyến ngày càng được sử dụng rộng rãi đã làm gia tăng khối lượng dữ liệu do cá nhân và tổ chức tạo ra, từ đó kéo theo nhu cầu lớn hơn về lưu trữ, sao lưu, truyền tải và quản lý dữ liệu trên các nền tảng đám mây (Prajapati & Shah, 2022; Khan et al., 2024). Theo báo cáo của câu lạc bộ điện toán đám mây và Trung tâm dữ liệu VN, Covid-19 đã thúc đẩy tốc độ chuyển đổi số ở các doanh nghiệp, kéo theo sự tăng trưởng đột biến trong nhu cầu sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây tại VN (Khang, 2024). Các phương thức lưu trữ cục bộ như SSD và HDD vẫn giữ vai trò quan trọng nhưng tồn tại nhiều hạn chế khi người dùng cần truy cập dữ liệu trên nhiều thiết bị, mở rộng dung lượng linh hoạt, chia sẻ nhanh hoặc bảo đảm an toàn dữ liệu khi thiết bị gặp sự cố. Một vấn đề với phương tiện lưu trữ vật lý là nguy cơ mất dữ liệu do hư hỏng thiết bị phần cứng và khó khăn trong việc phục hồi dữ liệu (Burlee, 2024).

Bên cạnh những hạn chế của lưu trữ cục bộ, chi phí mở rộng dung lượng trên các thiết bị lưu trữ vật lý gần đây cũng có chiều hướng tăng cao. Theo TrendForce (2026), giá hợp đồng NAND Flash quý 1/2026 được dự báo tăng từ 55 đến 60% so với quý trước, giá SSD doanh nghiệp có thể tăng từ 53 đến 58% trong cùng kỳ. Nguyên nhân do các doanh nghiệp đầu tư thiết bị lưu trữ dữ liệu như ổ cứng bộ nhớ flash để đẩy mạnh hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu, khiến cho mặt bằng giá thiết bị lưu trữ ở mức cao (Reuters, 2026). Từ góc độ hành vi người dùng, tình hình này có thể khiến các dịch vụ lưu trữ đám mây trở nên hấp dẫn hơn như một phương án thay thế hoặc bổ sung nhờ khả năng mở rộng, truy cập đa thiết bị và giảm phụ thuộc vào đầu tư phần cứng cục bộ (TrendForce, 2026; Reuters, 2026). Dịch vụ lưu trữ đám mây cung cấp cho người dùng khả năng quản lý dữ liệu linh hoạt trên nhiều thiết bị, bao gồm lưu trữ, đồng bộ hóa, chia sẻ và truy xuất dữ liệu, mở rộng dung lượng theo nhu cầu sử dụng (Altes et al., 2024). Vì vậy, trong môi trường số hiện nay, lưu trữ đám mây có tiềm năng trở thành một giải pháp bổ sung nhờ khả năng lưu trữ, truy cập linh hoạt và giảm thiểu các nhược điểm vốn có của các hình thức lưu trữ vật lý. Hiện nay, OneDrive là một nền tảng đáng chú ý nhờ được tích hợp sâu trong hệ sinh thái Microsoft, gắn với Windows và Microsoft 365. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa nhiều nền tảng lưu trữ đám mây, việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng OneDrive trở thành một vấn đề có ý nghĩa.

1.2. Tính cấp thiết của đề tài Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Ở thời điểm hiện tại, dịch vụ lưu trữ đám mây cá nhân có khả năng ứng dụng trong cả công việc lẫn nhu cầu cá nhân. Trong bối cảnh chi phí mở rộng dung lượng lưu trữ vật lý có xu hướng tăng, dịch vụ lưu trữ đám mây có thể trở thành một phương án đáng cân nhắc đối với một số nhu cầu lưu trữ nhờ khả năng mở rộng dung lượng linh hoạt và giảm sự phụ thuộc vào việc nâng cấp phần cứng cục bộ (TrendForce, 2026; Altes et al., 2024). Tuy nhiên, sự hiện diện của nhiều nền tảng có chức năng tương đồng khiến người dùng đứng trước nhiều lựa chọn khác nhau. Theo dữ liệu khảo sát hơn 600 người dùng toàn cầu về tình hình sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây, 92.13% số người khảo sát cho rằng lưu trữ đám mây đã ảnh hưởng đến họ và 54.62% trong số đó hiện đang sử dụng ít nhất 3 dịch vụ đám mây khác nhau (Sebastian, 2025). Theo kết quả khảo sát, 4 dịch vụ lưu trữ đám mây được người dùng lựa chọn nhiều nhất là Google Drive (94.44%), Dropbox (66.20%), OneDrive (39.35%), iCloud (38.89%), còn lại các dịch vụ lưu trữ đám mây khác không tới 10% (Sebastian, 2025). Mặc dù có lợi thế từ hệ sinh thái Microsoft, tỷ lệ người dùng sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive của Microsoft vẫn thấp hơn Google Drive khá nhiều. Điều này cho thấy tuy OneDrive đã có ưu thế trên đa số các thiết bị công nghệ sử dụng hệ điều hành Windows, nhưng đây chưa phải là lựa chọn ưu tiên hàng đầu của nhiều người dùng.

Xét theo nhóm người dùng, thế hệ trẻ là nhóm đặc biệt phù hợp để nghiên cứu hành vi tiếp nhận các giải pháp lưu trữ trên nền tảng đám mây. Thế hệ Z có tỷ lệ truy cập các nền tảng lưu trữ đám mây qua ứng dụng di động lên đến 100% nhưng chỉ 46.67% truy cập qua website; trong khi đó ở nhóm Millennials, tỷ lệ này lần lượt là 96.67% và 92.67% (Sebastian, 2025). Theo nghiên cứu của Li và Varghese (2023), nhu cầu sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây đang ngày càng gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh người trẻ sử dụng thiết bị công nghệ ngày càng phổ biến. Có thể thấy rằng nhu cầu lưu trữ và chia sẻ dữ liệu của thế hệ Z và thế hệ Millennials bằng các nền tảng lưu trữ đám mây là rất lớn. Dịch vụ lưu trữ đám mây ngày càng trở nên phổ biến trong công việc và học tập.

Mặc dù vậy tại Việt Nam vẫn khiếm khuyết các nghiên cứu đào sâu về hành vi người dùng loại hình dịch vụ này. Một số nghiên cứu liên quan đến dịch vụ lưu trữ đám mây thường chỉ tập trung vào ý định tiếp tục sử dụng hoặc quyết định sử dụng chứ chưa nghiên cứu ý định ban đầu hay vai trò trung gian của thái độ. Thêm vào đó, Google Drive là nền tảng lưu trữ đám mây được người dùng lựa chọn nhiều nhất trong nhóm các dịch vụ được khảo sát (Sebastian, 2025). Tại Việt Nam, nghiên cứu của Lực (2022) cho thấy Google Drive là dịch vụ lưu trữ đám mây được người dùng lựa chọn nhiều nhất. Điều này cho thấy mặc dù OneDrive được tích hợp trong hệ sinh thái Microsoft, nền tảng này vẫn chưa vượt trội hơn Google Drive về mức độ sử dụng. Từ đó, nhu cầu tìm hiểu những nhân tố có thể thúc đẩy thế hệ Z chấp nhận sử dụng OneDrive trở nên cần thiết hơn. Dựa vào những cơ sở vừa nêu, việc lựa chọn đề tài nghiên cứu “Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive của thế hệ Z: Vai trò trung gian của thái độ” là hoàn toàn cần thiết. Kết quả nghiên cứu kỳ vọng sẽ cung cấp những thông tin tham khảo hữu ích đến Microsoft về hành vi ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM, các kết quả nghiên cứu là nền tảng để hình thành các hàm ý quản trị cho từng nhân tố nhằm hoàn thiện dịch vụ và nâng cao khả năng tiếp cận nhóm người dùng này. Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

1.3. Mục tiêu nghiên cứu

1.3.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát

Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z và nghiên cứu vai trò trung gian của thái độ hướng đến sử dụng trong mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng OneDrive. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đề xuất một số hàm ý quản trị mang giá trị tham khảo góp phần thúc đẩy ý định sử dụng OneDrive của nhóm người dùng thế hệ Z tại TP.HCM.

1.3.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

Xác định nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive của thế hệ Z.
Đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố tác động đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z.

Kiểm định và đánh giá vai trò trung gian của thái độ hướng đến sử dụng trong mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đề xuất hàm ý quản trị tham khảo cho từng nhân tố được kiểm định nhằm góp phần thúc đẩy thái độ và ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM, dựa trên mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến ý định sử dụng dịch vụ OneDrive.

1.4. Câu hỏi nghiên cứu

Để đạt các mục tiêu đã được xác lập ở mục 1.3.2, nghiên cứu đặt ra những câu hỏi cần được làm rõ như sau:

Câu hỏi 1: Đâu là các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive của thế hệ Z?

Câu hỏi 2: Mức độ tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z như thế nào?

Câu hỏi 3: Thái độ hướng đến sử dụng OneDrive có giữ vai trò trung gian hay không, nếu tồn tại vai trò trung gian thì mức độ được thể hiện như thế nào trong mối liên kết giữa các nhân tố tác động và ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z?

Câu hỏi 4: Từ kết quả nghiên cứu, có thể đề xuất những hàm ý như thế nào đối với các nhân tố ảnh hưởng nhằm góp phần thúc đẩy thái độ và ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM?

1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive của thế hệ Z và vai trò trung gian của thái độ hướng đến sử dụng.

Đối tượng khảo sát: Thế hệ Z (năm sinh từ 1996 – 2007) Phạm vi không gian: Trong phạm vi Thành phố Hồ Chí Minh Phạm vi thời gian: 08/2025 – 02/2026

1.6. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, trong đó nghiên cứu định lượng là phương pháp chủ đạo của bài nghiên cứu.

Nghiên cứu định tính của đề tài được thực hiện qua hai bước. Ở giai đoạn đầu, nghiên cứu thực hiện rà soát nền tảng lý thuyết và các nghiên cứu trong quá khứ đã công bố có liên quan đến chủ đề nghiên cứu, qua đó hình thành mô hình đề xuất cùng thang đo sơ bộ. Tiếp đến, nghiên cứu tiến hành tham vấn chuyên gia kết hợp lấy ý kiến từ nhóm thảo luận để hiệu chỉnh và hoàn thiện thang đo trước khi bước vào nghiên cứu chính thức.

Nghiên cứu định lượng là phương pháp chủ đạo chính của đề tài, mục đích để nhận diện và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến ý định sử dụng OneDrive của người dùng thế hệ Z tại Thành phố Hồ Chí Minh. SPSS 20.0 và SmartPLS 4 là hai phần mềm được nghiên cứu lựa chọn để xử lý và phân tích dữ liệu.

Phương pháp chọn mẫu và kích thước mẫu khảo sát: nghiên cứu sử dụng phương thức lấy mẫu thuận tiện. Theo Hoelter (1983), đối với mô hình SEM, mức độ phù hợp đạt yêu cầu và được đảm bảo nếu kích thước mẫu đạt từ 200 trở lên. Theo Kline (2023), để đảm bảo mức phù hợp của mô hình SEM, mức trung bình phổ biến của kích thước mẫu rơi vào khoảng 200. Vì vậy cỡ mẫu trong nghiên cứu này phải đạt tối thiểu là 200 quan sát.

Đối với dữ liệu thu thập được, nghiên cứu sử dụng các phương pháp phân tích sau:

Phân tích thống kê mô tả
Kiểm định sai lệch phương pháp chung CMB
Kiểm định, đánh giá mô hình đo lường
Phân tích mô hình cấu trúc bình phương nhỏ nhất từng phần PLS-

1.7. Đóng góp của đề tài Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Đóng góp về mặt lý thuyết: Nghiên cứu này góp phần hệ thống hóa cơ sở lý thuyết liên quan đến ý định sử dụng OneDrive của nhóm thế hệ Z tại TP.HCM. Để thực hiện mục tiêu đó, tác giả xây dựng một mô hình được kế thừa và kết hợp các lý thuyết gồm: lý thuyết hành vi có kế hoạch TPB, lý thuyết chấp nhận công nghệ TAM, lý thuyết hợp nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ UTAUT2, song song với đó là lược khảo các nghiên cứu trước có liên quan. Đề xuất ra mô hình nghiên cứu có tổng cộng 5 biến độc lập, 1 biến trung gian, 1 biến phụ thuộc. Trong mô hình này, thái độ hướng đến sử dụng giữ vai trò trung gian quan trọng, qua đó góp phần làm rõ cách thức các nhân tố tác động gián tiếp đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM. Từ góc độ học thuật, kết quả nghiên cứu được kỳ vọng sẽ bổ sung thêm nguồn tham khảo và bằng chứng thực nghiệm cho lý thuyết về hành vi chấp nhận dịch vụ công nghệ số trong môi trường lưu trữ đám mây tại Việt Nam.

Đóng góp về mặt thực tiễn: Nghiên cứu phân tích và đo lường mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive của người dùng thế hệ Z tại TP.HCM. Kết quả nghiên cứu giúp nhận diện những khía cạnh được nhóm người dùng này đánh giá cao cũng như những nội dung còn có mức đánh giá thấp hơn trong quá trình hình thành thái độ và ý định sử dụng. Trên cơ sở đó, các hàm ý được đề xuất mang tính tham khảo từ góc độ hành vi người dùng đối với việc thúc đẩy ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM.

1.8. Kết cấu của luận văn

Chương 1. Tổng quan nghiên cứu

Chương 1 giới thiệu tổng quan về dịch vụ lưu trữ đám mây và tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Sau đó trình bày mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và đóng góp của đề tài.

Chương 2. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Ở nội dung Chương 2, luận văn đưa ra các khái niệm cốt lõi, nền tảng lý thuyết và tổng quan những công trình đã công bố có liên quan đến đề tài. Sau đó dựa vào các cơ sở đó để đề xuất các giả thuyết nghiên cứu và xây dựng mô hình nghiên cứu của luận văn.

Chương 3. Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 khái quát quy trình nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu định tính, phương pháp thu thập mẫu và phương pháp nghiên cứu định lượng. Đồng thời, chương này cũng thiết lập và điều chỉnh thang đo của các biến thuộc mô hình nghiên cứu của luận văn.

Chương 4. Kết quả nghiên cứu Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Chương 4 trình bày kết quả sau khi thực hiện phân tích dữ liệu lần lượt thông qua các nội dung: thống kê mô tả, đánh giá sai lệch phương pháp chung CMB, kiểm định và đánh giá mô hình đo lường, phân tích mô hình PLS-SEM. Sau đó thực hiện kiểm định các vi phạm trong hồi quy và kiểm định các giả thuyết được đặt ra ở Chương 2, cuối cùng kết thúc chương 4 bằng thảo luận kết quả nghiên cứu.

Chương 5. Kết luận và hàm ý quản trị

Trên nền tảng các phát hiện phân tích ở chương 4, Chương 5 khái quát các kết luận trọng tâm và xây dựng các hàm ý quản trị tương ứng với từng nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM, bổ sung thêm cơ sở tham khảo cho Microsoft.

Tóm tắt chương 1

Chương 1 đề cập đến thực trạng tình hình sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây của người dùng cả trên toàn quốc lẫn tại Việt Nam, bên cạnh đó nêu rõ tính cấp thiết, tầm quan trọng cũng như ý nghĩa của việc nghiên cứu và đo lường những nhân tố có ảnh hưởng đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM. Thêm vào nữa, tại chương 1, đề tài cũng đã có khái quát tổng quan về câu hỏi nghiên cứu, mục tiêu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu.

CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

2.1. Các khái niệm có liên quan

2.1.1. Khái niệm về lưu trữ đám mây

Lưu trữ đám mây (cloud storage) về cơ bản là một hệ thống điện toán đám mây cho phép người dùng lưu trữ và quản lý dữ liệu trên các máy chủ từ xa thay vì lưu trữ cục bộ trên các thiết bị cá nhân như ổ cứng, thẻ nhớ hay USB (Yang et al., 2020). Người dùng có thể truy cập dữ liệu đã lưu trữ của mình từ nhiều thiết bị điện tử khác nhau thông qua kết nối không dây đến máy chủ đám mây (Bazel et al., 2018). Lưu trữ đám mây là một mô hình dịch vụ trên nền tảng điện toán đám mây trong đó thông tin và tệp dữ liệu được lưu trữ ngoài cơ sở dữ liệu bởi nhà cung cấp bên thứ ba và có thể truy cập thông qua kết nối internet (Susnjara & Smalley, 2024). Nhà cung cấp dịch vụ đám mây lưu trữ, bảo mật, quản lý và bảo trì các máy chủ liên quan đến cơ sở hạ tầng đám mây và giúp đảm bảo người dùng có thể truy xuất linh hoạt dữ liệu vào bất kỳ thời điểm nào (Susnjara & Smalley, 2024). Dữ liệu chỉ có thể được truy cập bởi người dùng được ủy quyền, kể cả nhà cung cấp dịch vụ đám mây cũng không được phép truy cập vào thông tin nào gắn với dữ liệu của người dùng (Dawood et al., 2023). Ngoài ra, theo Altes (2024), Susnjara & Smalley (2024) thì lưu trữ đám mây còn đem đến phần lớn ưu điểm khác cho người dùng như:

Sự tiện lợi: dữ liệu có thể được người dùng truy cập mọi lúc, mọi nơi và đảm bảo dữ liệu trên đám mây có thể được đồng bộ hóa tự động giữa các thiết bị.

Sự bảo mật: các đơn vị cung cấp dịch vụ lưu trữ đám mây thường triển khai những giải pháp bảo vệ dữ liệu ở mức cao, chẳng hạn như cơ chế mã hóa. Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Khả năng mở rộng: cung cấp khả năng mở rộng dung lượng theo nhu cầu của người dùng hoặc dựa vào khối lượng dữ liệu, cho phép tăng hoặc giảm dung lượng khi cần thiết (Susnjara & Smalley, 2024) mà không phải nâng cấp phần cứng lưu trữ.

Giảm thiểu rủi ro: lưu trữ đám mây thường hỗ trợ sao lưu tự động và phục hồi dữ liệu khi có sự cố, giúp bảo vệ dữ liệu khỏi mất mát do lỗi phần cứng hoặc các vấn đề khác.

Trong khuôn khổ bài nghiên cứu này, lưu trữ đám mây là một dạng phần mềm công nghệ hỗ trợ người dùng thực hiện các chức năng liên quan đến dữ liệu như: lưu trữ, đồng bộ, sao lưu dữ liệu để giảm thiểu rủi ro, mở rộng khả năng lưu trữ, cung cấp khả năng truy cập linh hoạt và chia sẻ dữ liệu (Altes, 2024; Bazel et al., 2018).

2.1.2. Khái niệm về hành vi của người dùng

Hành vi người tiêu dùng được xem là phạm trù nghiên cứu xem xét cách cá nhân, nhóm hoặc tổ chức lựa chọn, tiếp cận, mua, sử dụng và loại bỏ hàng hóa, dịch vụ, ý tưởng hay trải nghiệm nhằm thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của mình (Kotler & Keller, 2012). Khái niệm này cũng phản ánh cách người tiêu dùng hình thành quyết định mua sắm, sử dụng và xử lý các sản phẩm, dịch vụ đã mua (Lamb et al., 2000). Ở góc độ khác, Webster (1972) cho rằng hành vi người tiêu dùng còn bao quát cả những biểu hiện về tâm lý, xã hội và thể chất của khách hàng tiềm năng trong quá trình nhận biết, đánh giá, quyết định mua, sử dụng và chia sẻ về hàng hóa, dịch vụ. Hành vi người tiêu dùng là quá trình mà cá nhân quyết định cái gì, ở đâu, khi nào, như thế nào, từ ai để mua hàng hóa và dịch vụ (Walter & Bergiel, 1989). Bên cạnh đó, Schiffman và Kanuk (2000) xem đây là toàn bộ quá trình tìm kiếm, mua, sử dụng, đánh giá và xử lý sản phẩm hoặc dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của cá nhân. Trong phạm vi nghiên cứu này, tham khảo trên khái niệm của Kotler và Keller (2012) hành vi của người dùng được hiểu là quá trình lựa chọn, hình thành cảm nhận và đi đến quyết định sử dụng sản phẩm, dịch vụ để phục vụ nhu cầu của bản thân.

2.1.3. Khái niệm về ý định hành vi sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây

Về dịch vụ lưu trữ đám mây cá nhân, hành vi sử dụng có thể xem là việc người sử dụng nền tảng để đồng bộ, lưu trữ, chia sẻ và truy cập dữ liệu trực tuyến thông qua các thiết bị điện tử khác nhau (Li & Varghese, 2023). Trong khi đó, ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây cá nhân phản ánh mức độ sẵn sàng có ý thức và kế hoạch của đối tượng trong việc chấp nhận và sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây cá nhân (Li & Varghese, 2023). Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Đặt trong khung lý thuyết UTAUT, ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây được xem là chịu ảnh hưởng bởi các nhân tố gồm kỳ vọng hiệu suất, kỳ vọng nỗ lực, điều kiện thuận lợi, ảnh hưởng xã hội và động lực hưởng thụ (Altes et al., 2024). Ở góc độ này, ý định sử dụng được xem xét là mức độ sẵn lòng của người dùng đối với việc chấp nhận dịch vụ (Altes et al., 2024).

Xét theo nghĩa khái quát, ý định sử dụng còn được hiểu là mức độ một cá nhân sẵn sàng và mong muốn thực hiện một hành vi nhất định. Căn cứ theo khái niệm đề cập trong nghiên cứu Bazel và các cộng sự (2018), ý định sử dụng được diễn giải là mức độ sẵn sàng và mong muốn của cá nhân trong việc sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây cho mục đích học tập hoặc công việc.

Theo Uniyal và các cộng sự (2020), ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây được xem là khả năng cùng sự sẵn lòng của người dùng về việc khai thác nền tảng này để lưu trữ và chia sẻ dữ liệu.

Tương tự, Alharbi và cộng sự (2020) cho rằng khái niệm này phản ánh khuynh hướng chấp nhận của người dùng khi sử dụng các hệ thống lưu trữ đám mây trong học tập và công việc (Alharbi et al., 2020).

Thái độ và ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây bị tác động đáng kể do các động cơ thực dụng, tức là nhận thức về sự hữu ích hoặc lợi ích tổng thể hay giá trị mà người dùng có được khi ứng dụng nền tảng lưu trữ đám mây (Surahman, 2023).

Khái niệm này dự đoán hành vi ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây của người dùng có thể giải thích qua những lý thuyết nền tảng như TRA, TPB, bổ sung thêm động cơ chấp nhận công nghệ mới được giải thích bởi các cơ sở lý thuyết như TAM và UTAUT/UTAUT2. Theo các cách tiếp cận này, ý định sử dụng có thể chịu tác động từ những nhân tố như thái độ, nhận thức sự hữu ích, nhận thức dễ sử dụng, ảnh hưởng xã hội, điều kiện thuận lợi và động lực hưởng thụ,… (Arpaci, 2016; Bazel et al., 2018; Alharbi et al., 2020; Uniyal et al., 2020; Li & Varghese, 2023; Altes et al., 2024). Trong khuôn khổ bài nghiên cứu này, ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây là mức độ sẵn sàng, mong muốn hoặc kế hoạch của người dùng trong việc sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây để lưu trữ, truy cập dữ liệu linh hoạt, đồng bộ dữ liệu giữa các thiết bị, mở rộng khả năng lưu trữ, chia sẻ dữ liệu hoặc dùng làm phương pháp để phòng tránh rủi ro mất mát dữ liệu (Arpaci, 2016; Li & Varghese, 2023; Uniyal et al., 2020).

2.1.4. Khái niệm về Microsoft OneDrive Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

OneDrive là một dịch vụ lưu trữ đám mây do Microsoft cung cấp, cho phép người dùng lưu trữ, đồng bộ hóa, chia sẻ dữ liệu trực tuyến giữa các thiết bị thông qua tài khoản Microsoft (Mercurio & Merrill, 2021). Dịch vụ này tích hợp sâu với hệ sinh thái của Microsoft, đặc biệt là Windows và Microsoft Office, giúp tối ưu hóa trải nghiệm sử dụng (Microsoft, 2025). OneDrive cho phép lưu trữ nhiều dạng dữ liệu khác nhau trên đám mây, giải phóng dung lượng lưu trữ cục bộ trên máy tính và smartphone. Dữ liệu được lưu trên OneDrive được tự động đồng bộ hóa giữa các thiết bị, cho phép người dùng mở và sử dụng tài liệu từ bất kỳ thiết bị nào có đăng nhập tài khoản Microsoft của người dùng và có kết nối internet (Robinson & Provazza, 2025). Ngoài ra dữ liệu trên OneDrive còn được tự động sao lưu, tính bảo mật cao bằng việc mã hóa dữ liệu để ngăn chặn các cuộc tấn công trung gian (Abel, n.d.), và còn có thể tránh được sự cố mất mát dữ liệu khi các thiết bị lưu trữ phần cứng bị hỏng. Trong khuôn khổ bài nghiên cứu này, OneDrive là một phần mềm cung cấp các dịch vụ lưu trữ trên đám mây như sao lưu, đồng bộ, cho phép truy cập dữ liệu từ nhiều thiết bị, chia sẻ dữ liệu (Mercurio & Merrill, 2021; Microsoft, 2025).

2.1.5. Khái niệm và đặc điểm về thế hệ Z

Khái niệm thế hệ Z, còn được gọi là thế hệ Centennials hoặc nhóm cận kề Millennials, được xác định là những cá nhân sinh từ năm 1997 đến năm 2012 (Hail, 2024). Trong khi đó Djafarova & Foots (2022) cũng định nghĩa thế hệ Z là nhóm người thuộc năm sinh 1995 đến năm 2010. Trong khi đó, Thangavel và cộng sự (2021) xác định nhóm thế hệ Z thuộc giai đoạn từ 1996 đến 2010/2012, với một bộ phận đáng kể hiện đang học trung học, đại học hoặc đi làm. Ngoài ra, Srisathan và cộng sự (2022) thu hẹp phạm vi này xuống các cá nhân sinh từ năm 1997 đến năm 2009. Theo nghiên cứu của Lima-Vargas (2022) và Papp-Váry (2023), những người trẻ sinh từ năm 1996 đến 2007 được gọi là thế hệ Z. Bên cạnh đó, Le và cộng sự (2022) nhấn mạnh đây là thế hệ tiên phong về khả năng tiếp cận rộng rãi đến truyền thông kỹ thuật số, còn Hail và cộng sự (2024) cũng nhấn mạnh mối liên hệ của Thế hệ Z với công nghệ số cùng với mạng xã hội. Dựa trên việc xem xét các tài liệu hiện có và tính khả thi của nghiên cứu, luận văn lựa chọn những cá nhân là thế hệ Z có năm sinh trong khoảng 1996 đến 2007 (Lima-Vargas et al., 2022; Papp-Váry et al., 2023), tương thích với mục tiêu nghiên cứu về đặc điểm nhân khẩu học cũng như mối liên hệ của nhóm đối tượng này với dịch vụ lưu trữ đám mây.

Tại Việt Nam, thế hệ Z được xem là nhóm người dùng có mức độ gắn kết cao với công nghệ số và các nền tảng trực tuyến. Tran và Khoa (2025) mô tả thế hệ Z Việt Nam là nhóm “digital natives”, có sự thành thạo về công nghệ và xu hướng dựa nhiều vào các nền tảng trực tuyến; đồng thời, kết quả nghiên cứu cho thấy nhận thức sự hữu ích, nhận thức dễ sử dụng và thái độ có ảnh hưởng đáng kể đến ý định sử dụng dịch vụ trực tuyến của nhóm này. Trong một bối cảnh công nghệ khác, Nguyen Minh Sang (2023) cũng ghi nhận thái độ, tính đổi mới cá nhân, khả năng tương thích, nhận thức dễ sử dụng, nhận thức sự hữu ích và ảnh hưởng xã hội đều có ý nghĩa đối với ý định chấp nhận công nghệ QR Pay của Gen Z tại Việt Nam. Ngoài ra, nghiên cứu của Ha và cộng sự (2025) về người dùng thương mại di động Gen Z tại Việt Nam còn nhấn mạnh vai trò của việc cân nhắc lợi ích – rủi ro liên quan đến thông tin cá nhân, giá trị cảm nhận và khả năng thích nghi với công nghệ. Nhìn chung, các kết quả trên cho thấy mặc dù Gen Z Việt Nam có sự quen thuộc với môi trường công nghệ, việc chấp nhận sử dụng một dịch vụ công nghệ vẫn gắn với những đánh giá về tính hữu ích, mức độ dễ sử dụng, thái độ, ảnh hưởng xã hội và các cân nhắc liên quan đến thông tin cá nhân.

2.2. Các lý thuyết nghiên cứu liên quan Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

2.2.1. Thuyết hành vi có kế hoạch TPB

Lý thuyết hành vi có kế hoạch (The Theory of Planned Behavior – TPB) được cải tiến từ lý thuyết hành động hợp lý TRA. Lý thuyết hành vi có kế hoạch cho rằng hành vi của con người được dự đoán phần nhiều bởi ý định hành vi (Ajzen, 1991). Khái niệm này cho thấy mức độ cá nhân sẵn sàng và có chủ đích thực hiện một hành vi cụ thể. Kế thừa từ TRA, lý thuyết TPB vẫn duy trì hai thành phần là thái độ và chuẩn chủ quan, đồng thời mở rộng mô hình bằng việc bổ sung nhân tố nhận thức kiểm soát hành vi (Ajzen, 1991). Nhân tố này thể hiện cảm nhận của cá nhân về khả năng thực hiện hành vi, bao gồm cả sự đánh giá về năng lực bản thân lẫn những điều kiện bên ngoài có thể chi phối hành vi đó (Ajzen, 1991). Nó giúp giải thích tại sao một số người vẫn chưa thực hiện hành vi mặc dù có ý định và thái độ thuận lợi đối với hành vi đó (Ajzen, 1991, tr. 183). Lý thuyết TPB được sử dụng để làm rõ các nhân tố tham gia vào quá trình hình thành hành vi và dự báo hành vi thông qua ý định hành vi, thái độ hướng đến sử dụng, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi (Ajzen, 1991).

Hình 2.1: Mô hình thuyết hành vi có kế hoạch TPB

2.2.2. Mô hình chấp nhận công nghệ TAM

Mô hình chấp nhận công nghệ TAM (Technology Acceptance Model) phát triển vào năm 1986 bởi Davis để lý giải hành vi sử dụng công nghệ thông tin. Theo thông tin thuộc nghiên cứu của Legris và cộng sự năm 2003, các nhân tố từ môi trường xung quanh người sử dụng công nghệ như chất lượng dịch vụ, tốc độ truy cập, giá cả, khả năng hỗ trợ, độ tin cậy, v.v là những nhân tố tác động từ bên ngoài dựa theo mô hình TAM. Các tác động này ảnh hưởng đến cách người dùng cảm nhận về độ hữu ích và độ dễ dàng sử dụng của công nghệ (Legris et al., 2003).

Nhận thức sự hữu ích (PU – Perceived Usefulness) được hiểu là mức độ người dùng tin rằng việc ứng dụng công nghệ có thể cải thiện hiệu suất công việc của họ (Alharbi, 2020).

Nhận thức tính dễ sử dụng (EOU – Perceived Ease of Use) là khả năng cảm nhận của đối tượng trong vấn đề công nghệ hay sản phẩm đó có thể dễ dàng sử dụng hay không (Liu et al., 2022). Điều này bao gồm cả khả năng sử dụng và tiếp cận công nghệ thông tin, quá trình sử dụng cũng như độ phức tạp của giao diện của công nghệ đó.

Hình 2.2: Mô hình thuyết chấp nhận công nghệ TAM

2.2.3. Mô hình lý thuyết hợp nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ 2 Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Mô hình UTAUT (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology), hay còn gọi là lý thuyết thống nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ, do Venkatesh và cộng sự phát triển vào năm 2003 để giải thích và dự đoán ý định chấp nhận và sử dụng công nghệ thông tin. Khuôn khổ này được xây dựng trên cơ sở dung hợp 8 mô hình lý thuyết đi trước: Thuyết Hành động hợp lý (TRA), Thuyết Hành vi có kế hoạch (TPB), Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM và TAM2), Thuyết động lực thúc đẩy (MM), Lý thuyết nhận thức xã hội (SCT), Mô hình sử dụng máy tính cá nhân (MPCU), Mô hình kết hợp TAM và TPB, Thuyết lan truyền đổi mới (IDT) (Venkatesh et al., 2003). Mô hình UTAUT xác định 4 nhân tố tác động đến ý định và hành vi sử dụng công nghệ bao gồm: kỳ vọng về hiệu quả, kỳ vọng về sự nỗ lực, ảnh hưởng xã hội, điều kiện hỗ trợ.

Mô hình lý thuyết hợp nhất về chấp nhận công nghệ 2 (UTAUT2) là phiên bản được Venkatesh và cộng sự (2012) mở rộng từ nền tảng UTAUT. UTAUT2 giữ nguyên 4 nhân tố của UTAUT gốc, đồng thời mở rộng 3 nhân tố mới gồm: động cơ hưởng thụ, giá trị chi phí, thói quen. Mô hình mở rộng UTAUT2 trong phạm vi người tiêu dùng mang lại sự phù hợp và toàn diện hơn về chấp nhận và sử dụng công nghệ (Venkatesh et al., 2012).

Hình 2.3: Mô hình lý thuyết hợp nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ 2

2.3. Tổng quan các nghiên cứu liên quan Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

2.3.1. Các nghiên cứu nước ngoài có liên quan

Nghiên cứu của Alharbi và các cộng sự năm 2020 phân tích về các nhân tố tác động đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây chất lượng của sinh viên đại học với dữ liệu được thu thập từ 366 phiếu khảo sát từ các sinh viên tại trường đại học Utara ở Malaysia. Nghiên cứu này được phát triển dựa trên các cơ sở lý thuyết gồm mô hình TAM, lý thuyết UTAUT và TPB. Mô hình nghiên cứu bao gồm năm nhân tố là nhận thức sự hữu ích, nhận thức tính dễ sử dụng, sự thuận tiện, ảnh hưởng xã hội và tính đổi mới cá nhân. Kết quả phân tích hồi quy tuyến tính bằng phần mềm SPSS cho thấy có bốn nhân tố tác động tích cực đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây của sinh viên, với mức độ ảnh hưởng được sắp xếp từ mạnh đến yếu là: nhận thức tính dễ sử dụng, nhận thức sự hữu ích, tính đổi mới và sự thuận tiện.

Nghiên cứu của Altes năm 2024 nhằm xác định các nhân tố tác động đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây của người dùng tại Philippines. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập thông qua khảo sát 431 người sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây, chủ yếu là sinh viên và người đi làm. Nghiên cứu sử dụng mô hình chấp nhận công nghệ mở rộng (ETAM) làm nền tảng lý thuyết chính, đồng thời kết hợp với valence framework. Mô hình nghiên cứu đề xuất 12 giả thuyết với những biến gồm: chuẩn chủ quan, liên quan đến công việc, nhận thức dễ sử dụng, kinh nghiệm, tự nguyện sử dụng, nhận thức sự hữu ích, nhận thức khả năng truy cập liên tục, lợi ích cảm nhận, nhận thức chi phí, nhận thức rủi ro, ý định hành vi và sử dụng thực tế. Nghiên cứu tiến hành phân tích dữ liệu bằng CFA và mô hình cấu trúc SEM theo hướng CB-SEM. Kết quả nghiên cứu cho thấy nhận thức sự hữu ích, nhận thức khả năng truy cập liên tục, lợi ích cảm nhận và nhận thức rủi ro có tác động trực tiếp và có ý nghĩa thống kê đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây, mặt khác nhận thức dễ sử dụng, kinh nghiệm, tính tự nguyện và nhận thức chi phí không có ý nghĩa thống kê và không có tác động đến ý định. Ngoài ra, kết quả còn thể hiện rằng nhận thức dễ sử dụng, chuẩn chủ quan và liên quan đến công việc có ảnh hưởng gián tiếp đến ý định sử dụng thông qua nhận thức sự hữu ích.

Nghiên cứu về các nhân tố tác động đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây của sinh viên sau đại học của các trường đại học kỹ thuật ở Malaysia của Bazel và các cộng sự được thực hiện vào năm 2018. Phương pháp lấy mẫu thuận tiện được nghiên cứu sử dụng để thu thập dữ liệu, có tổng cộng 219 học viên sau đại học từ 4 trường đại học kỹ thuật Malaysia đã tham gia khảo sát nghiên cứu. Nghiên cứu phát triển mô hình lý thuyết TAM bằng cách bổ sung hai biến mới là hiệu quả tự thân của dịch vụ lưu trữ đám mây (cloud storage self-efficacy) và hỗ trợ từ dịch vụ lưu trữ đám mây (CSS support). Mô hình nghiên cứu đề xuất 2 biến độc lập gồm hiệu quả tự thân của dịch vụ lưu trữ đám mây và hỗ trợ từ dịch vụ lưu trữ đám mây, 2 biến trung gian là nhận thức dễ sử dụng và nhận thức sự hữu ích, 1 biến phụ thuộc là ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây. Nghiên cứu tiến hành phân tích mô hình PLS-SEM. Kết quả sau khi phân tích của nghiên cứu đưa ra rằng tất cả các giả thuyết trong mô hình đều có ý nghĩa thống kê, trong đó hỗ trợ từ dịch vụ lưu trữ đám mây tác động cùng chiều đến nhận thức sự hữu ích, hiệu quả tự thân của dịch vụ lưu trữ đám mây tác động cùng chiều đến nhận thức tính dễ sử dụng, đồng thời nhận thức tính dễ sử dụng và nhận thức sự hữu ích đều tác động cùng chiều đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây của sinh viên.

Theo nghiên cứu được thực hiện bởi Li và Varghese vào năm 2023 nghiên cứu về ý định sử dụng và sự thay đổi ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây của các sinh viên tại Trung Quốc. Nghiên cứu thu thập 515 phiếu trả lời khảo sát của những sinh viên thuộc 3 trường đại học ở Trung Quốc. Nghiên cứu xây dựng mô hình dựa trên lý thuyết chấp nhận công nghệ TAM và lý thuyết Đẩy-Kéo-Neo (PPM). Mô hình được đề xuất gồm 2 biến phụ thuộc là ý định sử dụng và ý định chuyển đổi, 5 biến độc lập là: nhận thức dễ sử dụng, nhận thức sự hữu ích, rủi ro cảm nhận, chi phí chuyển đổi, thái độ. Bằng phần mềm AMOS, nghiên cứu tiến hành phân tích CFA và đánh giá mô hình SEM. Kết quả phân tích cho thấy các giả thuyết đề xuất đều có ý nghĩa thống kê; đồng thời, nhận thức tính dễ sử dụng tác động cùng chiều đến nhận thức sự hữu ích và ý định sử dụng, nhận thức tính hữu ích tăng sẽ làm tăng ý định sử dụng và giảm ý định chuyển đổi, rủi ro cảm nhận tăng kéo theo ý định chuyển đổi sang dịch vụ lưu trữ đám mây khác tăng theo, chi phí chuyển đổi tăng làm giảm ý định chuyển đổi, cuối cùng là thái độ cũng có ảnh hưởng cùng chiều đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây. Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Nghiên cứu và dự đoán ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây di động của sinh viên năm 2016 của Arpaci được nghiên cứu dựa trên dữ liệu được khảo sát từ 262 sinh viên đang học tại Đại học Gaziosmanpasa tại Thổ Nhĩ Kỳ. Thuyết hành động hợp lý TRA và mô hình chấp nhận công nghệ TAM là 2 cơ sở lý thuyết chính để xây dựng mô hình nghiên cứu trong bài nghiên cứu này. Arpaci sử dụng mô hình nghiên cứu bao gồm 9 biến tiềm ẩn: 5 biến độc lập (nhận thức tính dễ sử dụng, nhận thức khả năng truy cập liên tục, nhận thức tính bảo mật, nhận thức quyền riêng tư, chuẩn chủ quan), 3 biến trung gian (nhận thức sự hữu ích, niềm tin, thái độ hướng đến sử dụng) và biến phụ thuộc Ý định sử dụng. Nghiên cứu thực hiện phân tích EFA, CFA và phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM bằng phần mềm AMOS. Theo kết quả phân tích thu được, cả 9 giả thuyết đặt ra đều có ý nghĩa. Trong đó nhận thức tính dễ sử dụng và nhận thức khả năng truy cập liên tục có ảnh hưởng cùng chiều đến nhận thức sự hữu ích; nhận thức tính bảo mật và nhận thức quyền riêng tư có ảnh hưởng cùng chiều đến niềm tin; nhận thức sự hữu ích, niềm tin và chuẩn chủ quan có tác động đến thái độ hướng đến sử dụng. Cả 3 biến: nhận thức sự hữu ích, chuẩn chủ quan và niềm tin có tác động đến thái độ và ý định sử dụng lưu trữ đám mây thông qua thái độ. Arpaci đề cập rằng nhận thức tính bảo mật và nhận thức quyền riêng tư có sự tác động gián tiếp với thái độ và ý định sử dụng thông qua niềm tin. Thêm vào nữa, nhận thức dễ sử dụng và nhận thức khả năng truy cập liên tục có ảnh hưởng gián tiếp đến thái độ và ý định qua trung gian nhận thức sự hữu ích.

Theo Liu và Prybutok trong nghiên cứu về các nhân tố thúc đẩy quyết định của người dùng tiếp tục sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây được thực hiện năm 2021. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập thông qua khảo sát 347 người dùng dịch vụ lưu trữ đám mây đã có kinh nghiệm và đồng thời đang là sinh viên đại học tại Mỹ. Kết quả khảo sát cho thấy phần lớn đối tượng người dùng tham gia khảo sát đều sử dụng Dropbox, Google Drive, OneDrive hoặc iCloud. Mô hình nghiên cứu bao gồm 1 biến phụ thuộc là quyết định tiếp tục sử dụng; 3 biến trung gian gồm chất lượng dịch vụ, nhận thức lợi ích, sự hài lòng; 2 biến độc lập gồm độ tin cậy và tính linh hoạt. Nghiên cứu tiến hành phân tích mô hình PLS-SEM. Kết quả sau khi phân tích cho thấy rằng: độ tin cậy, tính linh hoạt và chất lượng dịch vụ có tác động gián tiếp đến quyết định tiếp tục sử dụng; nhận thức lợi ích ảnh hưởng đến cả sự hài lòng lẫn quyết định tiếp tục sử dụng; biến sự hài lòng có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định tiếp tục sử dụng. Đối với người dùng dịch vụ lưu trữ đám mây, nếu một trong 5 yếu tố này tăng lên sẽ làm tăng quyết định tiếp tục sử dụng của họ.

Trong nghiên cứu về nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên và học viên đại học ở Ấn Độ đối với việc sử dụng Google Drive của Uniyal và các cộng sự năm 2020 đã thu thập dữ liệu từ 226 phiếu trả lời thông qua khảo sát từ sinh viên và học viên. Nghiên cứu xây dựng mô hình dựa trên mô hình thuyết chấp nhận công nghệ TAM, lý thuyết hành động hợp lý TRA và bổ sung 2 nhân tố quan trọng gồm nhận thức sự bảo mật và nhận thức tốc độ truy cập. Mô hình nghiên cứu đề xuất có 4 biến độc lập: nhận thức sự hữu ích, nhận thức tính dễ sử dụng, nhận thức tốc độ truy cập, nhận thức tính bảo mật. Dữ liệu nghiên cứu được phân tích thông qua phần mềm SPSS. Kết quả phân tích của nghiên cứu chứng minh rằng 3 trong 4 nhân tố có ảnh hưởng cùng chiều đến thái độ sử dụng Google Drive của sinh viên và học viên, xếp từ nhân tố ảnh hưởng nhiều đến ít ảnh hưởng là: nhận thức tính bảo mật, nhận thức tốc độ truy cập và nhận thức sự hữu ích. Thái độ hướng đến sử dụng có tác động tích cực đến ý định hành vi sử dụng Google Drive. Trong mô hình của Uniyal et al. (2020), AT có vai trò như một biến trung gian về mặt lý thuyết giữa các biến nhận thức và ý định hành vi. Tuy nhiên, nghiên cứu này không kiểm định chính thức vai trò trung gian của AT.

Surahman (2023) thực hiện nghiên cứu phân tích toàn diện về các nhân tố quyết định đến việc sử dụng thực tế của người dùng Google Drive. Nghiên cứu thu thập dữ liệu từ việc khảo sát người dùng Google Drive tại Indonesia với 115 phiếu trả lời hợp lệ thu được từ khảo sát. Nghiên cứu được dựa trên mô hình chấp nhận công nghệ TAM và mô hình chấp nhận và sử dụng công nghệ UTAUT. Mô hình nghiên cứu gồm 3 nhân tố tác động đến quyết định sử dụng thực tế là nhận thức tính bảo mật, nhận thức quyền riêng tư và thái độ. Dữ liệu được phân tích trong nghiên cứu này qua phần mềm SPSS nhằm phân tích dữ liệu chung, còn mô hình cấu trúc tuyến tính SEM được phân tích bởi AMOS. Kết quả nghiên cứu cho thấy nhận thức tính bảo mật có ảnh hưởng cùng chiều đến thái độ hướng đến sử dụng, mặt khác lại không có ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thực tế Google Drive. Đồng thời, thái độ hướng đến sử dụng cũng ảnh hưởng cùng chiều đến quyết định sử dụng thực tế. Còn lại hai mối quan hệ thuộc biến nhận thức quyền riêng tư không có ý nghĩa thống kê. Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Changchit và Chuchuen (2018) thực hiện nghiên cứu về các nhân tố tác động đến việc sử dụng điện toán đám mây của người dùng, đồng thời xem xét cách nhóm người dùng tiềm năng nhận thức về điện toán đám mây và những nhân tố khuyến khích hoặc cản trở ý định chấp nhận công nghệ này. Tổng cộng 558 dữ liệu khảo sát từ các sinh viên tại một trường đại học ở miền Nam Hoa Kỳ, được xem là nhóm người dùng tiềm năng của dịch vụ đám mây đã được thu thập để phục vụ cho nghiên cứu. Nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở mô hình chấp nhận công nghệ TAM. Mô hình của nghiên cứu có 5 biến độc lập: nhận thức sự hữu ích, nhận thức dễ sử dụng, nhận thức tính bảo mật, nhận thức tốc độ truy cập, nhận thức chi phí sử dụng. Kết quả hồi quy cho thấy mô hình giải thích được 45% sự biến thiên của ý định sử dụng dịch vụ đám mây của sinh viên. Các nhân tố có ảnh hưởng được sắp xếp từ tác động nhiều đến ít tác động: nhận thức sự hữu ích, nhận thức dễ sử dụng, nhận thức chi phí sử dụng, nhận thức tính bảo mật, còn lại nhận thức tốc độ truy cập không có tác động.

Nghiên cứu của Yuan Li và Kuo-Chung Chang thực hiện năm 2012 để nghiên cứu về các nhân tố tác động đến ý định sử dụng ứng dụng điện toán đám mây. Dữ liệu phân tích trong nghiên cứu được hình thành từ 222 bảng trả lời hợp lệ của sinh viên tại một trường đại học ở Đài Loan, đây là nhóm người dùng máy tính, internet thường xuyên và được xem là nhóm người dùng tiềm năng của các ứng dụng đám mây. Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên cơ sở kết hợp 4 lý thuyết chính bao gồm: thuyết hành vi có kế hoạch TPB, mô hình chấp nhận công nghệ TAM, lý thuyết học tập/chuyển giao kỹ năng máy tính và lý thuyết trao đổi xã hội – kinh tế. Nghiên cứu có tổng cộng 12 biến tiềm ẩn trong mô hình đề xuất: 1 biến phụ thuộc (ý định sử dụng ứng dụng đám mây), 4 biến trung gian (thái độ đối với ứng dụng đám mây, nhận thức sự hữu ích, nhận thức dễ sử dụng, nhận thức rủi ro), 7 biến độc lập (chuẩn chủ quan, nhận thức kiểm soát hành vi sử dụng đám mây, nhận thức khả năng chuyển giao kỹ thuật máy tính, nhận thức uy tín đơn vị cung cấp dịch vụ đám mây, nhận thức quan ngại về bảo mật, nhận thức quan ngại về quyền riêng tư, nhận thức lo ngại về bị khóa chặt nhà cung cấp). Dữ liệu trong nghiên cứu này được phân tích bằng mô hình PLS-SEM. Kết quả nghiên cứu cho thấy ý định sử dụng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thái độ, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi, trong khi các biến còn lại ảnh hưởng gián tiếp thông qua các biến trung gian tương ứng, đồng thời mô hình có tất cả các giả thuyết đều được chấp nhận.

2.3.2. Các nghiên cứu trong nước có liên quan Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Nghiên cứu của Phạm Tiến Lực năm 2022 về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định tiếp tục sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây trong giai đoạn chuyển đổi số của nhân viên văn phòng tại các thành phố lớn ở Việt Nam được tác giả khảo sát và tổng hợp dữ liệu từ 242 nhân viên văn phòng tại Hà Nội và TP.HCM. Mô hình nghiên cứu được đề xuất căn cứ vào 2 cơ sở lý thuyết chính là lý thuyết xác nhận kỳ vọng ECM và lý thuyết hiệu ứng kéo – đẩy – neo (PPM). Mô hình gồm 6 nhân tố có ảnh hưởng đến ý định sử dụng là: niềm tin, sự hài lòng, khó khăn trong quá trình thiết lập mới, ưu đãi, ảnh hưởng xã hội, rủi ro bảo mật. Nghiên cứu thực hiện phân tích dữ liệu thông qua phần mềm SPSS. Sau khi phân tích, kết quả của bài nghiên cứu cho rằng có 4 nhân tố có ảnh hưởng cùng chiều đến ý định tiếp tục sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây được xếp từ cao đến thấp là: sự hài lòng, ưu đãi, niềm tin và khó khăn trong quá trình thiết lập mới. Hai yếu tố rủi ro bảo mật và ảnh hưởng xã hội không có tác động đến ý định. Ngoài ra, chỉ nhân tố ưu đãi giữ vai trò điều tiết theo chiều nghịch trong mối quan hệ giữa sự hài lòng và ý định tiếp tục sử dụng.

Nghiên cứu của Nguyễn Duy Thanh và Huỳnh Thị Thu Thảo (2017) nghiên cứu về ý định sử dụng thương mại điện tử trên điện toán đám mây. Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết hành động hợp lý TRA, lý thuyết hành vi có kế hoạch TPB, mô hình chấp nhận công nghệ TAM, mô hình chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT), Mô hình thành công của hệ thống thông tin (D&M Model), mô hình chấp nhận thương mại điện tử (e-CAM). Mô hình nghiên cứu được thiết kế với 4 nhân tố độc lập gồm: chất lượng dịch vụ, chất lượng thông tin, nhận thức rủi ro và sự tin tưởng, 2 biến trung gian là sự hữu ích và dễ dàng sử dụng và 1 biến phụ thuộc là ý định sử dụng thương mại điện tử trên điện toán đám mây. Nghiên cứu sử dụng 220 quan sát hợp lệ từ những khách hàng có ý định hoặc đã từng sử dụng thương mại điện tử trên điện toán đám mây, đồng thời áp dụng mô hình cấu trúc tuyến tính SEM để phân tích dữ liệu. Kết quả cho thấy có 9 trong 15 giả thuyết đạt ý nghĩa thống kê. Cụ thể, chất lượng dịch vụ tác động cùng chiều đến sự tin tưởng và sự hữu ích; nhận thức rủi ro tác động ngược chiều đến sự tin tưởng và sự hữu ích; trong khi chất lượng thông tin ảnh hưởng cùng chiều đến sự hữu ích và tính dễ sử dụng. Đồng thời, chất lượng dịch vụ, sự tin tưởng và sự hữu ích đều ảnh hưởng cùng chiều đến ý định sử dụng thương mại điện tử trên điện toán đám mây. Mô hình nghiên cứu giải thích được khoảng 36.7% ý định sử dụng.

Nghiên cứu của Đào Nhật Minh và các cộng sự (2022) với đề tài các nhân tố ảnh hưởng đến việc chấp nhận ứng dụng phần mềm kế toán đám mây trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam. Nghiên cứu đề xuất mô hình trên cơ sở mô hình chấp nhận công nghệ TAM và lý thuyết hành động hợp lý TRA. Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 5 biến độc lập (nhận thức tính hữu ích, nhận thức tính dễ sử dụng, ảnh hưởng xã hội, các điều kiện thúc đẩy, giá phí phần mềm), 1 biến trung gian (ý định sử dụng phần mềm kế toán đám mây), 1 biến phụ thuộc (chấp nhận ứng dụng phần mềm kế toán đám mây). Nghiên cứu này tồn tại mặt hạn chế nhất định là chỉ dừng lại ở phần tổng hợp các cơ sở lý thuyết, các công trình nghiên cứu liên quan để đề xuất mô hình chứ chưa thực hiện nghiên cứu định lượng để kiểm định sự phù hợp và đo lường mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố.

2.4. Thảo luận khoảng trống nghiên cứu Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Trên cơ sở lược khảo qua những nền tảng lý thuyết liên quan và các nghiên cứu trước có liên quan đến đề tài ở trong và ngoài nước, các nhân tố có tác động đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây đã được tổng hợp lại. Hai yếu tố dễ thấy nhất được thừa hưởng từ lý thuyết chấp nhận công nghệ TAM và có tác động đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây là “Nhận thức sự hữu ích” và “Nhận thức dễ sử dụng” (Alharbi, 2020), (Altes et al., 2024), (Uniyal et al., 2020), (Arpaci, 2016), (Thanh & Thảo, 2017), (Changchit & Chuchuen, 2018), (Li & Chang, 2012). Tiếp theo đó là nhân tố “Nhận thức tính bảo mật” và “Nhận thức quyền riêng tư” có ảnh hưởng đến thái độ và ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây (Uniyal et al., 2020), (Arpaci, 2016). Ngoài ra thì 2 nhân tố thuộc về mảng an toàn dữ liệu của người dùng là “Nhận thức tính bảo mật” và “Nhận thức quyền riêng tư” cũng tác động đến ý định của người dùng dịch vụ lưu trữ đám mây (Uniyal et al., 2020), (Arpaci, 2016).

Mặc dù đã có những nghiên cứu trên thế giới về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây nhưng đa số các công trình này chủ yếu tiếp cận dịch vụ lưu trữ đám mây ở phạm vi khái quát hoặc chỉ tập trung chủ yếu vào Google Drive. Điều này tạo ra một khoảng trống nghiên cứu lớn, đặc biệt là khi xét đến dịch vụ OneDrive của Microsoft, mặc dù lưu trữ đám mây này khá có tiếng nhưng tỷ lệ sử dụng vẫn còn thấp hơn Google Drive, Dropbox ở nước ngoài (Sebastian, 2025) và thấp hơn Google Drive ở VN (Lực, 2022).

Ở một khía cạnh khác, các nghiên cứu trước tồn tại một số hạn chế khi khai thác đến những đặc điểm chức năng của dịch vụ đám mây có khả năng củng cố nhận thức sự hữu ích của người dùng. Trong bối cảnh OneDrive, khả năng tương thích và tích hợp với hệ sinh thái Microsoft như Office 365, Windows và Teams có thể là một lợi thế quan trọng, qua đó góp phần nâng cao nhận thức sự hữu ích cùng cảm nhận về tính thuận tiện trong quá trình sử dụng, nhưng vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ. Với đối tượng là thế hệ Z thường xuyên sử dụng các công cụ thuộc hệ sinh thái của Microsoft trong học tập và công việc, do đó, sự tích hợp này có thể thúc đẩy nhận thức sự hữu ích và tạo ảnh hưởng rõ nét đến ý định sử dụng OneDrive. Tuy nhiên, vẫn có khá ít nghiên cứu khai thác về khía cạnh này. Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Qua các nghiên cứu đã lược khảo, có thể thấy vai trò trung gian của Thái độ vẫn chưa được làm rõ một cách nhất quán trong lĩnh vực dịch vụ lưu trữ đám mây. Cụ thể, Arpaci (2016), Uniyal et al. (2020) đều đưa Thái độ vào mô hình và cho thấy biến này có liên hệ với ý định sử dụng, nhưng các công trình này chủ yếu mới dừng ở việc kiểm định các tác động trực tiếp, chưa đặt ra các giả thuyết về những mối quan hệ gián tiếp thông qua Thái độ. Tương tự, Li và Chang (2012) đã hàm ý sự tồn tại của tác động gián tiếp trong mô hình nhưng chưa thực hiện kiểm định riêng từng tác động gián tiếp. Ngoài ra, Surahman (2023) có đề cập vai trò trung gian của Thái độ nhưng lại tập trung vào hành vi của người dùng sử dụng thực tế hơn thay vì ý định sử dụng ban đầu. Do đó, vẫn tồn tại khoảng trống nghiên cứu về việc kiểm định rõ ràng vai trò trung gian của Thái độ trong mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng và ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây.

Thêm vào đó, ở Việt Nam, công trình khoa học của Nguyễn Duy Thanh (2017) tập trung xem xét về ý định sử dụng thương mại điện tử trên nền tảng điện toán đám mây, nhưng mảng dịch vụ lưu trữ đám mây vẫn còn ít tác giả khai thác. Còn đối với nghiên cứu của tác giả Phạm Tiến Lực (2022) lại tập trung vào giai đoạn sau sử dụng của dịch vụ lưu trữ đám mây chứ chưa nghiên cứu về ý định sử dụng ban đầu của người dùng nền tảng đám mây. Do đó, các nghiên cứu về ý định sử dụng ban đầu về dịch vụ lưu trữ đám mây vẫn còn tương đối hạn chế. Ngoài ra, thế hệ Z là thế hệ có mối liên hệ mạnh mẽ với công nghệ thông tin hiện đại (Hail, 2024) và là một trong những tệp khách hàng tiềm năng sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây nhiều nhất theo kết quả khảo sát năm 2020 của GoodFirms (Sebastian, 2025), đặc biệt là sinh viên và những bạn trẻ đang đi làm thuộc thế hệ này tại siêu đô thị lớn như TP.HCM, có nhu cầu lưu trữ dữ liệu lớn và cần tính linh hoạt dữ liệu cao. Nhưng thực tế vẫn còn hạn chế các nghiên cứu tập trung tìm hiểu về ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây thuộc thế hệ này.

Cuối cùng là 2 nhân tố liên quan đến an toàn dữ liệu gồm là nhận thức tính bảo mật và nhận thức quyền riêng tư, các người dùng cá nhân sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây thường sẽ có những dữ liệu riêng tư quan trọng và cần tính bảo mật cao của phần mềm. Vì vậy 2 nhân tố này cũng được cho là khá quan trọng khi nghiên cứu về ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây, tuy nhiên trong những nghiên cứu được lược khảo ở phần 2.3 thì chỉ có nghiên cứu của Surahman (2023) và nghiên cứu của Arpaci (2016) là có đề cập đến cả 2 nhân tố này. Cả 2 nhân tố này trong cả 2 bài nghiên cứu của Surahman và Arpaci đều có tác động đến hành vi sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây, tuy nhiên vẫn khá hạn chế những nghiên cứu phân tích hành vi ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây mà có phân tích chuyên sâu sự ảnh hưởng của 2 nhân tố này.

Tóm lại, nghiên cứu này được triển khai nhằm bổ sung cho các khoảng trống đã nêu trong lĩnh vực nghiên cứu về ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây tại Việt Nam, với trọng tâm là nền tảng đám mây OneDrive của Microsoft, thông qua việc xem xét các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ OneDrive của thế hệ Z và vai trò trung gian của thái độ hướng đến sử dụng.

2.5. Các giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu đề xuất Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

2.5.1. Cơ sở đề xuất mô hình nghiên cứu

Nghiên cứu này được xây dựng dựa trên sự kết hợp của ba mô hình lý thuyết nền tảng về hành vi và chấp nhận công nghệ, bao gồm lý thuyết TPB, mô hình TAM và mô hình lý thuyết UTAUT2. Lý thuyết TPB đóng vai trò nền tảng lý thuyết tổng thể nhằm giải thích cơ chế hình thành ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây thông qua các nhân tố như thái độ, chuẩn chủ quan, và nhận thức kiểm soát hành vi (Ajzen, 1991). Trên nền tảng đó, TAM được vận dụng để làm rõ các nhân tố ảnh hưởng đến thái độ của người dùng, cụ thể là nhận thức sự hữu ích và nhận thức dễ sử dụng của dịch vụ (Legris et al., 2003). Đồng thời, UTAUT2 được sử dụng nhằm mở rộng mô hình nghiên cứu, bổ sung các nhân tố phản ánh cơ sở thúc đẩy chấp nhận công nghệ của thế hệ Z như hiệu quả kỳ vọng, ảnh hưởng xã hội, điều kiện thuận lợi, và giá trị thụ hưởng (Venkatesh và các cộng sự, 2012). Việc kết hợp ba lý thuyết này giúp mô hình nghiên cứu đảm bảo tính nền tảng để lý giải hành vi của người dùng (TPB), vừa thể hiện được đặc trưng động cơ hình thành sự chấp nhận công nghệ của người dùng (TAM và UTAUT2), từ đó có thể giải thích toàn diện hơn các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z tại TP.HCM.

Theo lý thuyết TAM, “Nhận thức sự hữu ích” và “Nhận thức dễ sử dụng” có tác động đến thái độ và ý định sử dụng. Hai biến này cũng được chứng minh là có tác động đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây qua các nghiên cứu: Alharbi et al. (2020), Altes et al. (2024), Bazel et al. (2018), Uniyal et al. (2020), Arpaci (2016), Changchit & Chuchuen (2018), Li & Chang (2012).

Nhân tố “Nhận thức tính bảo mật” được đưa vào trong mô hình nghiên cứu của Surahman (2023), Arpaci (2016), Changchit & Chuchuen (2018) và “Nhận thức quyền riêng tư” được xuất hiện trong mô hình nghiên cứu của Surahman (2023) và Arpaci (2016). Hai nhân tố này cũng được cho là có ảnh hưởng đến thái độ cũng như hành vi của người dùng.

Xét theo mô hình lý thuyết hành vi có kế hoạch TPB, chuẩn chủ quan có tác động lớn đến xu hướng hành vi của cá nhân. Về mô hình lý thuyết hợp nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ UTAUT2, ảnh hưởng của xã hội cũng có ảnh hưởng đến ý định hành vi của người dùng. Trong mô hình nghiên cứu của Arpaci (2016), Altes et al. (2024), chuẩn chủ quan là biến được tích hợp vào mô hình để phân tích hành vi sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây của người dùng.

Dựa trên ba mô hình lý thuyết nền tảng đã đề cập ở trên và các nghiên cứu liên quan của Uniyal et al. (2020), Surahman (2023), Arpaci (2016), Li & Chang (2012), “Thái độ hướng đến sử dụng” với vai trò làm biến trung gian để giải thích cơ chế tác động của các nhân tố đến thái độ, hoặc đánh giá tổng quan về việc có nên hay không việc sử dụng lưu trữ đám mây, đồng thời tác động trực tiếp đến ý định sử dụng của người dùng.

2.5.2. Các giả thuyết nghiên cứu Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Nhận thức dễ sử dụng

Nhận thức dễ sử dụng đề cập đến mức độ mà một người tin rằng việc sử dụng công nghệ sẽ không tốn công sức (Davis, 1989). Người dùng sẽ có xu hướng sử dụng dịch vụ nếu họ cảm thấy nó dễ hiểu, dễ thực hiện, và không mất nhiều thời gian hay công sức để học cách sử dụng. Nếu các tác vụ và chức năng chính của lưu trữ đám mây như lưu trữ tệp, truy cập và chia sẻ tệp được lưu trữ được thực hiện dễ dàng, thì độ phức tạp liên quan sẽ ít hơn, việc nhận ra những lợi ích tiềm năng cho dịch vụ cụ thể sẽ ngày càng nhanh chóng hơn (Bazel et al., 2018). Theo mô hình TAM của Davis (1989), nhận thức dễ sử dụng có tác động tích cực đến nhận thức sự hữu ích, khi người dùng cảm nhận hệ thống dễ học, dễ thao tác và không tốn nhiều nỗ lực, họ có xu hướng đánh giá hệ thống đó hữu ích hơn vì giúp hoàn thành công việc nhanh hơn và hiệu quả hơn (Davis, 1989). Nhận thức dễ sử dụng ảnh hưởng tích cực đến ý định sử dụng của người dùng, khi người dùng thấy lưu trữ đám mây dễ sử dụng, ý định sử dụng của họ sẽ tăng lên (Li & Varghese, 2023). Dịch vụ đám mây cho phép người dùng sử dụng một cách linh hoạt hơn mà không cần phải tự cài đặt, cập nhật và mang theo các thiết bị lưu trữ (Liu & Prybutok, 2021), làm giảm nỗ lực, đơn giản hóa quá trình truy cập và sử dụng dữ liệu. Với trường hợp dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive, nó thể hiện sự dễ dàng mà người dùng có thể thao tác, truy cập, và sử dụng các tính năng mà dịch vụ cung cấp mà không gặp nhiều trở ngại hay cần kiến thức chuyên sâu về công nghệ. Với nhân tố này, giả thuyết được đưa ra là:

Giả thuyết H1: Nhận thức dễ sử dụng ảnh hưởng cùng chiều đến nhận thức sự hữu ích.
Giả thuyết H2: Nhận thức dễ sử dụng ảnh hưởng cùng chiều đến thái độ hướng đến sử dụng OneDrive của thế hệ Z.

Nhận thức sự hữu ích: Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Nhận thức sự hữu ích được định nghĩa là mức độ mà một người dự đoán rằng việc sử dụng công nghệ thông tin có thể giúp họ nâng cao hiệu suất công việc (Bruner & Kumar, 2005). Nhận thức sự hữu ích đề cập đến nhận thức của người dùng dịch vụ lưu trữ đám mây về mức độ mà hệ thống lưu trữ đám mây có thể cải thiện hiệu suất công việc (Li & Varghese, 2023). Người dùng có thể khám phá một số chức năng quan trọng thông qua các dịch vụ lưu trữ đám mây (CSS), những chức năng này khác biệt so với các quy trình sử dụng dữ liệu truyền thống, chẳng hạn như chia sẻ và đồng bộ dữ liệu, chỉnh sửa dữ liệu trực tuyến và tự động sao lưu tệp, cùng những chức năng khác (Spillner et al., 2013). Sự hữu ích được nhận thức có thể được hiểu là mức độ mà người dùng cảm thấy rằng việc sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây có thể tạo điều kiện thuận lợi, nâng cao và cải thiện hiệu quả công việc của họ khi xử lý các công việc/nhiệm vụ khác nhau (Bazel và các cộng sự, 2018). Dịch vụ lưu trữ đám mây cải thiện đáng kể hiệu suất làm việc của người dùng và cảm nhận hữu ích ảnh hưởng tích cực đến ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây của người dùng (Park & Kim, 2014). Khả năng truy cập liên tục có thể có được từ dịch vụ lưu trữ đám mây tại bất kỳ thời điểm và địa điểm nào, điều này ảnh hưởng đến nhận thức sự hữu ích của người dùng (Yang & Lin, 2015). Trong bối cảnh dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive, nhận thức sự hữu ích được thể hiện qua mức độ của thế hệ Z trong việc nhận thức được sử dụng OneDrive đem đến cho họ các chức năng như lưu trữ, quản lý và truy cập dữ liệu một cách thuận tiện và hiệu quả hơn so với các phương pháp lưu trữ khác. Vì vậy giả thuyết được đặt ra với nhân tố này là:

Giả thuyết H3: Nhận thức sự hữu ích ảnh hưởng cùng chiều đến thái độ hướng đến sử dụng OneDrive của thế hệ Z.

Nhận thức tính bảo mật

Nhận thức tính bảo mật là cảm nhận của người sử dụng nền tảng về việc dữ liệu cá nhân được bảo vệ khỏi việc truy cập hoặc xâm nhập trái phép, là một nhân tố quan trọng khác ảnh hưởng đến thái độ và ý định của người dùng trong việc sử dụng các dịch vụ lưu trữ đám mây (Surahman, 2023). Khajeh-Hosseini và cộng sự (2012) ghi nhận rằng nhận thức tính bảo mật là nhân tố dự đoán đáng kể đối với độ tin cậy của người dùng và việc chấp nhận các dịch vụ điện toán đám mây. Nhận thức về bảo mật phản ánh niềm tin của giới trẻ rằng các dịch vụ lưu trữ đám mây di động là nền tảng an toàn để lưu trữ và chia sẻ dữ liệu cá nhân (Arpaci, 2016). Dữ liệu được lưu trên đám mây không thể bị truy cập bất hợp pháp, được bảo vệ khỏi mọi mất mát và các hành vi phạm bảo mật thông tin (Surahman, 2023). Các đơn vị cung cấp nền tảng đám mây cần đảm bảo mức độ bảo mật của phần mềm lưu trữ đám mây của họ. Bảo mật càng tốt sẽ làm tăng thái độ và ý định sử dụng của thế hệ Z đối với dịch vụ lưu trữ đám mây. Do đó, giả thuyết được đưa ra:

Giả thuyết H4: Nhận thức tính bảo mật ảnh hưởng cùng chiều đến thái độ hướng đến sử dụng OneDrive của thế hệ Z.

Nhận thức quyền riêng tư Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Nhận thức quyền riêng tư hay nhận thức rằng dữ liệu cá nhân được tôn trọng và không được tiết lộ cho bên thứ ba, cũng là một nhân tố quan trọng trong việc tạo nên thái độ và ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive của người dùng (Surahman, 2023). Nhận thức về quyền riêng tư đề cập đến niềm tin của mọi người về khả năng giám sát và kiểm soát cách thông tin cá nhân được chia sẻ, sử dụng và tái sử dụng trên môi trường trực tuyến (Khan, Umer, Umer, & Naqvi, 2021). Cảm nhận của khách hàng về khả năng giám sát và quản lý thông tin về bản thân chính là “nhận thức về quyền riêng tư” của họ (Xu et al., 2020). Mức độ mà người dùng tin rằng họ sở hữu quyền kiểm soát mức độ thu thập và sử dụng thông tin cá nhân của mình, ngay cả sau khi họ đã cung cấp cho người khác (Duong & Guan, 2020). Nhận thức quyền riêng tư phản ánh mức độ mà cá nhân tin tưởng việc thông tin cá nhân và dữ liệu của họ được thu thập, lưu trữ, và sử dụng một cách an toàn, hợp lý, đúng với điều khoản ban đầu của nhà cung cấp dịch vụ. Trên cơ sở đó, giả thuyết trong nghiên cứu này về nhận thức quyền riêng tư:

Giả thuyết H5: Nhận thức quyền riêng tư ảnh hưởng cùng chiều đến thái độ hướng đến sử dụng OneDrive của thế hệ Z.

Chuẩn chủ quan

Chuẩn mực chủ quan đề cập đến việc áp lực xã hội có ảnh hưởng đáng kể và đóng vai trò quyết định trong việc định hình hành vi của một cá nhân nào đó (Ajzen, 1991). Nói cách khác, phản ánh mức độ cá nhân cảm nhận sự kỳ vọng/áp lực từ những người quan trọng và do đó tác động trực tiếp, cùng chiều đến ý định thực hiện hành vi (Ajzen, 1991). Ngoài ra, thái độ của một cá nhân đối với một hành vi cụ thể có thể không được chuyển thành hành vi thực tế do thiếu áp lực xã hội để thực hiện hành vi từ những người quan trọng trong quan hệ với cá nhân đó hoặc ngược lại là có áp lực xã hội để không thực hiện hành vi (Fishbein & Ajzen, 1975). Tương tự, trong UTAUT, nhân tố tương ứng là ảnh hưởng xã hội (social influence) cũng được khẳng định là nhân tố dự báo tích cực đối với ý định hành vi (Venkatesh et al., 2003). Khi người dùng nhận ảnh hưởng từ những người xung quanh để sử dụng công nghệ, người dùng sẽ bị ảnh hưởng để làm như vậy (Santoso et al., 2018). Chuẩn chủ quan có thể được định nghĩa là nhận thức của thế hệ Z về việc liệu hầu hết những người quan trọng đối với họ nghĩ rằng họ nên hay không nên sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây. Vì vậy giả thuyết trong nghiên cứu này là:

Giả thuyết H6: Chuẩn chủ quan ảnh hưởng cùng chiều đến thái độ hướng đến sử dụng OneDrive của thế hệ Z.
Giả thuyết H7: Chuẩn chủ quan ảnh hưởng cùng chiều đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z.

Thái độ hướng đến sử dụng: Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

Theo Ajzen (1991), thái độ được hiểu là mức độ mà một cá nhân đánh giá hành vi là tích cực hay tiêu cực. Một cá nhân ủng hộ những hành vi mà người đó tin rằng phần lớn mang lại kết quả mong muốn và hình thành thái độ tiêu cực đối với những hành vi mà người đó gắn với phần lớn hậu quả không mong muốn (Ajzen, 1991). Trong khuôn khổ lý thuyết TPB, Ajzen (1991) cho rằng thái độ, chuẩn mực chủ quan và kiểm soát hành vi cảm nhận cùng tác động đến hành vi thông qua biến trung gian là ý định thực hiện hành vi. Thái độ là sự đánh giá của người dùng về mong muốn sử dụng hệ thống (Akturan & Tezcan, 2012; Gao et al., 2022). Vì vậy, thái độ hướng đến sử dụng được cho rằng, nếu đánh giá của thế hệ Z về việc sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây là tích cực thì ý định sử dụng sẽ tăng lên. Do đó giả thuyết được đặt ra trong nghiên cứu này là:

Giả thuyết H8: Thái độ hướng đến sử dụng ảnh hưởng cùng chiều đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z.

Vai trò trung gian của thái độ hướng đến sử dụng

Theo thuyết hành vi có kế hoạch TPB (Ajzen, 1991), thái độ có vai trò tạo tiền đề trực tiếp của ý định hành vi. Trong mô hình nghiên cứu này, thái độ hướng đến sử dụng được giả định có ảnh hưởng cùng chiều đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z. Đồng thời, các biến nhận thức dễ sử dụng, nhận thức sự hữu ích, nhận thức tính bảo mật, nhận thức quyền riêng tư và chuẩn chủ quan đều được kỳ vọng ảnh hưởng cùng chiều đến thái độ hướng đến sử dụng. Do đó, nghiên cứu đề xuất rằng thái độ hướng đến sử dụng có thể đóng vai trò trung gian trong mối quan hệ giữa các nhân tố trên và ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây OneDrive của thế hệ Z. Trong nghiên cứu này, các giả thuyết được đặt ra cho biến Thái độ hướng đến sử dụng là:

Giả thuyết H9: Nhận thức dễ sử dụng ảnh hưởng gián tiếp cùng chiều đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z thông qua thái độ hướng đến sử dụng.
Giả thuyết H10: Nhận thức sự hữu ích ảnh hưởng gián tiếp cùng chiều đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z thông qua thái độ hướng đến sử dụng. Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.
Giả thuyết H11: Nhận thức tính bảo mật ảnh hưởng gián tiếp cùng chiều đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z thông qua thái độ hướng đến sử dụng.
Giả thuyết H12: Nhận thức quyền riêng tư ảnh hưởng gián tiếp cùng chiều đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z thông qua thái độ hướng đến sử dụng.
Giả thuyết H13: Chuẩn chủ quan ảnh hưởng gián tiếp cùng chiều đến ý định sử dụng OneDrive của thế hệ Z thông qua thái độ hướng đến sử dụng.

2.6. Mô hình nghiên cứu đề xuất

Hình 2.4: Mô hình nghiên cứu đề xuất

Tóm tắt chương 2

Trong chương 2, tác giả đề cập đến các khái niệm có liên quan đến chủ đề của bài nghiên cứu. Thêm vào đó, tác giả cũng kế thừa các nền tảng lý thuyết gắn với chủ đề nghiên cứu, gồm Lý thuyết TPB, mô hình TAM và lý thuyết UTAUT2. Trên cơ sở đó, các nghiên cứu trước đây có liên quan ở trong nước và ngoài nước tiếp tục được tổng quan để bổ sung cơ sở cho nghiên cứu. Từ những điều đã đề cập, tác giả đề xuất các giả thuyết và mô hình nghiên cứu bao gồm 7 khái niệm: 5 biến độc lập, 1 biến trung gian và 1 biến phụ thuộc. Luận văn: Ý định sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Luận văn: PPNC đến sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây Onedrive

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website: https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com