Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Sự phát triển không ngừng của kinh tế, xã hội đòi hỏi phải có nguồn nhân lực đáp ứng các nhu cầu mới và buộc nền giáo dục nước nhà phải thay đổi để duy trì sự “cân bằng động”. Việt Nam đã xác định chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo để phục vụ tích cực cho phát triển nền kinh tế, xã hội: “Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển”; “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”; Nghị quyết 29 của Hội nghị Trung ương 8 khoá XI năm 2019 về “Đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam” thể hiện một sự đổi mới tư duy sâu sắc về giáo dục và đào tạo để chủ động thích ứng với cách mạng công nghiệp 4.0 đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Những năm gần đây, giáo dục trải nghiệm, hướng nghiệp, công tác phân luồng học sinh sau trung học đã được quan tâm và đã được quán triệt trong các nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và các cấp, các ngành. Thực hiện các chủ trương của Đảng, Nhà nước và ngành giáo dục đào tạo, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp chính thức được đưa vào chương trình và kế hoạch giáo dục phổ thông 2024 nhằm giúp học sinh định hướng được việc chọn cho mình một nghề nghiệp phù hợp với năng lực của bản thân, cũng như phù hợp với nhu cầu nhân lực và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Thời gian qua, các trường THPT trên địa bàn huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông cũng đã chủ động có nhiều nổ lực để đẩy mạnh các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Tuy nhiên, hiệu quả của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở các trường THPT nhìn chung vẫn còn thấp, chưa đáp ứng được nhu cầu xã hội, nhiều học sinh chưa được định hướng tốt để chủ động chọn nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp THPT. Một trong những nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên là do công tác quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp tại các trường THPT trên địa bàn huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông chưa mang lại hiệu quả cao, cán bộ quản lý chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của công tác hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cũng như còn lung túng trong việc đề xuất và thực hiện những biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp phù hợp với các quy luật khách quan. Để hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp có hiệu quả cần có sự quan tâm đúng mức của các nhà quản lý trường học, đặc biệt là những nhà quản lý trực tiếp chỉ đạo thực hiện hoạt động này tại các trường THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông.

Do đó, tôi nhận thấy: Việc tìm hiểu, nghiên cứu và khảo sát thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp tại các trường THPT trên địa bàn huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông là việc làm vô cùng cần thiết, tạo cơ sở để đề xuất một số biện pháp nhằm góp phần thay đổi hiệu quả hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT các trường THPT trên địa bàn huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông.

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn vấn đề “Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ.

2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1. Mục đích nghiên cứu Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở các trường THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông, đề tài đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở các trường THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

• Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT.
• Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh các trường THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông.
• Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1. Đối tượng nghiên cứu

• Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông.

3.2. Phạm vi nghiên cứu

• Giới hạn phạm vi nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở các trường THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông.
• Giới hạn về địa bàn nghiên cứu: 03 trường THPT trên địa bàn huyện Đăk Glong, tỉnh Đắk Nông (Gồm: Trường THPT Đắk Glong, trường THPT Lê Duẩn, trường Phổ thông dân tộc Nội trú THCS và THPT huyện Đắk Glong).
• Giới hạn về khách thể khảo sát: Cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh học sinh của 03 trường (Trường THPT Đắk Glong, trường THPT Lê Duẩn, trường Phổ thông dân tộc Nội trú THCS và THPT huyện Đắk Glong).

4. Giả thuyết khoa học Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở các trường THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông trong thời gian đạt những kết quả nhất định. Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới giáo dục thì còn nhiều khó khăn, hạn chế. Nếu nghiên cứu, hệ thống hóa được cơ sở lí luận của quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT và đánh giá được thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông thì sẽ đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT có tính cấp thiết và khả thi.

5. Phương pháp nghiên cứu

5.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa để nghiên cứu các văn kiện, Nghị quyết của Đảng, của Bộ GD và ĐT về công tác giáo dục và các hoạt động giáo dục, quản lý hoạt động giáo dục. Nghiên cứu các giáo trình, sách báo, các công trình nghiên cứu liên quan đến cơ sở lý luận giáo dục, các hoạt động giáo dục, đặc biệt là hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Những kinh nghiệm của các nước trên thế giới về hoạt động, cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp nhằm xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.

5.2. Nhóm nghiên cứu thực tiễn

• Phương pháp quan sát

Quan sát tổ chức các hoạt động giáo dục theo chủ đề, chủ điểm, các diễn đàn, các hoạt động ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ lên lớp… để thu thập những thông tin cần thiết phục vụ cho khảo sát thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở các trường THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông.

• Phương pháp điều tra, khảo sát

Xây dựng bộ phiếu thăm dò ý kiến về thực trạng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT, thực trạng công tác quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và tính khả thi, tính cấp thiết của các biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; khảo sát thực tế, thống kê số liệu, phân tích thực trạng của cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh về nhận thức, mức độ thực hiện, kết quả, biểu hiện hành vi, thái độ của học sinh khi tham gia hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.

• Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Trao đổi trực tiếp với một số cán bộ quản lý và chuyên viên Sở GD và ĐT tỉnh Đắk Nông, cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh để tìm hiểu hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và công tác quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT.

5.3. Nhóm phương pháp bổ trợ

Sử dụng công thức toán học tính toán, xử lý các số liệu đã thu được ở các phương pháp khác; sử dụng bảng, biểu.

6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

6.1. Ý nghĩa lý luận

Từ cách tiếp cận chức năng quản lý, nghiên cứu đã cụ thể hóa những nội dung quản lý như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp tại các trường THPT là phù hợp với chủ thể quản lý ở trường THPT và đối tượng quản lý là học sinh THPT.

6.2. Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp tại các trường THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông, cụ thể là đánh giá khách quan, khoa học, phát hiện ra những điểm hạn chế ở các nội dung quản lý này và nhận diện rõ nguyên nhân của hạn chế nhằm đề xuất các biện pháp pháp quản lý hoạt động hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT phù hợp và hiệu quả. Đồng thời, kết quả nghiên cứu của luận văn là tài liệu tham khảo bổ ích cho các trường THPT.

7. Kết cấu của luận văn

• Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT
• Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông
• Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1. Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài

1.1.1. Các nghiên cứu nước ngoài Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Vai trò của hoạt động trải nghiệm đối với quá trình kiến tạo tri thức và phát triển của con người được biết đến khoảng thế kỷ thứ tư trước công nguyên, khi Arixtot cho rằng lý thuyết chỉ có thể được nắm vững thông qua thực hành. Cũng trong thời gian này, nhà tư tưởng phương Đông Khổng Tử (551-479 TCN) cũng có một phát biểu nổi tiếng “ Những gì tôi nghe, tôi sẽ biết; Những gì tôi thấy, tôi sẽ nhớ; Những gì tôi làm, tôi sẽ hiểu”.

Giáo dục trải nghiệm hay học qua thực hành có một lịch sử khá dài chủ yếu với việc các nhà giáo dục đưa học sinh ra học ngoài trời, trải nghiệm trong thế giới thực để đạt được các mục tiêu học tập. Tuy nhiên, phải đến những năm bảy mươi của thế kỷ hai mươi giáo dục trải nghiệm mới được công nhận là một hoạt động giáo dục và vào năm 1977 Hiệp hội Giáo dục Trải nghiệm (AEE) đã chính thức được thành lập (Hammerman, Hammerman, & Hammerman, 2001).

Một nhà khoa giáo dục người Mỹ, cho ra đời cuốn sách “Kinh nghiệm và Giáo dục” vào giữa thế kỷ XX. Hàng loạt các nhà tâm lý, xã hội và giáo dục trong những thập kỷ 60 và 70 đã tạo ra sự bùng nổ mạnh mẽ về học tập trải nghiệm, đề cao tầm quan trọng của kinh nghiệm trong giáo dục. Có thể kể đến những cái tên nổi tiếng như Piaget, Chickering, Tumin, Bloom, Friere, Gardner và Lewin đều có các nghiên cứu và xuất bản về giáo dục trải nghiệm trong thời kỳ này.

David Kolb, trong cuốn “Học tập trải nghiệm – kinh nghiệm là tài nguyên của việc học và sự phát triển” (Experiential learning: experience as the source of learning and development) xuất bản năm 1984 đã nói rằng học tập là một quá trình đa chiều. Bắt đầu từ kinh nghiệm cụ thể, đến quan sát và tái hiện và sau đó hình thành những khái niệm trừu tượng và khái quát, tiến tới việc thử nghiệm những khái niệm mới trong những hoàn cảnh mới. Mô hình phong cách học và lý thuyết học tập trải nghiệm của Kolb hiện được các chuyên gia giáo dục công nhận và áp dụng rộng rãi.

Tổ chức Văn hoá, Khoa học, Giáo dục của Liên Hợp Quốc (UNESCO) cũng cho rằng “Tâm điểm của mọi sự học là cách chúng ta xử lí những trải nghiệm có được, đặc biệt là sự chiêm nghiệm sâu sắc về những trải nghiệm đó”. UNESCO coi hình thức học tập trải nghiệm là một phương pháp học tập vì sự phát triển bền vững, coi người học là trung tâm.

Trung tâm giáo dục trải nghiệm Widehorizon (Chân trời rộng mở) ở thành phố London của nước Anh đã nghiên cứu và triển khai nội dung giáo dục hướng đến cho mỗi đứa trẻ đều có cơ hội trải nghiệm những tri thức về phiêu lưu mạo hiểm. Những khóa học và hoạt động về phiêu lưu – mạo hiểm sẽ làm cho các em học sinh hứng thú, kích thích, vui vẻ, cảm giác dễ chịu và các em học tập tốt hơn, trung tâm này có khá đầy đủ các phương tiện để tổ chức các hoạt động ngoài trời, hoạt động trải nghiệm và phiêu lưu – mạo hiểm. Ví dụ: về phương tiện: Phòng học, vườn/công viên; bếp; nơi đỗ xe; sân chơi; thiết bị đo thời tiết; khu hoang dã nhân tạo. Các hoạt động trải nghiệm: Muông thú; nghệ thuật và thiết kế; trường học về rừng; môi trường sống; các loài thú vật, cây cỏ; bản đồ và định hướng; thu gom vật liệu, phế thải; đất và đá; các mùa; nghề xây dựng… Như vậy, giáo dục trải nghiệm ở Anh cung cấp hàng loạt tình huống, bối cảnh đa dạng, phong phú cho học sinh và đòi hỏi phát triển, ứng dụng nhiều tri thức, kĩ năng trong chương trình, cho phép học sinh sáng tạo và tư duy; giải quyết vấn đề làm theo nhiều cách thức khác nhau nhằm đạt kết quả tốt hơn; cung cấp cho học sinh các cơ hội sáng tạo, đổi mới, dám nghĩ, dám làm.

Ở Hàn Quốc Viện nghiên cứu Khoa học Giáo dục Hàn quốc đã nghiên cứu chương trình Giáo dục trải nghiệm cho học sinh phổ thông, coi hoạt động trải nghiệm là một hoạt động tiến hành đồng thời với hoạt động dạy học các môn học. Hoạt động này được tiến hành xuyên suốt từ tiểu học đến THPT theo tỉ lệ từng cấp tiểu học, THCS, THPT là 13,4%, 9,1%, 11,8% so với thời lượng các môn học. Tuy nhiên, điểm quan trọng nhất trong nhà trường Hàn Quốc với hoạt động giáo dục trải nghiệm là hoạt động ngoại khóa sau các giờ học trên lớp, có mối quan hệ bổ sung, hỗ trợ cho hoạt động dạy học; được thực hiện nhằm mục tiêu đào tạo ra các thế hệ nhân tài có định hướng tương lai với sự phát triển toàn diện nhân cách và có sức sáng tạo; biết vận dụng một cách tích cực các kiến thức đã học vào thực tế; đồng thời biết chia sẻ và quan tâm tới mọi người xung quanh.

Những kinh nghiệm thực tiễn về giáo dục trải nghiệm cho học sinh ở một số nước phát triển là cơ sở quan trọng trong nghiên cứu và vận dụng vào việc tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh phổ thông Việt Nam.

1.1.2. Các nghiên cứu trong nước Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Ở nước ta, từ những ngày đầu tiên của nền giáo dục còn non trẻ, chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội”. Đây cũng là nguyên lý giáo dục được ghi rõ trong Luật Giáo dục 2025.

Hội nghị Trung ương 8 khoá XI (2019) đã ra Nghị quyết về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam, trong đó chỉ rõ: “Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”.

Trong Chương trình giáo dục phổ thông 2024, hoạt động trải nghiệm với mục tiêu tạo cơ hội cho học sinh huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng của các môn học và lĩnh vực giáo dục khác nhau để trải nghiệm thực tiễn gia đình, nhà trường, xã hội; tham gia các hoạt động phục vụ cộng đồng và hoạt động hướng nghiệp dưới sự hướng dẫn, tổ chức của nhà giáo dục, qua đó hình thành những phẩm chất chủ yếu (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và năng lực chung (năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo). Các năng lực chung hình thành và phát triển trong hoạt động trải nghiệm được thể hiện dưới các hình thức đặc thù: Năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp.

Để triển khai chủ trương của ngành và nhằm giúp các nhà trường trong việc quản lý, tổ chức các hoạt động trải nghiệm, đã có nhiều hội thảo, tập huấn và các nghiên cứu về vấn đề này.

Tiến sĩ Đỗ Ngọc Thống có nghiên cứu “Hoạt động trải nghiệm sáng tạo, kinh nghiệm quốc tế và vấn đề của Việt Nam” với những phân tích cụ thể và hữu ích về kinh nghiệm triển khai hoạt động trải nghiệm. Ngoài ra, còn có các tác giả khác cũng có những nghiên cứu về đề tài này như: Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Năm 2009, tác giả Trần Thị Minh Huế nghiên cứu “Giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc cho sinh viên thông qua tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp”, tác giả đề cao vai trò của các hoạt động trải nghiệm thực tiễn đối với giáo dục đạo đức, truyền thống dân tộc cho sinh viên.

Năm 2020, tác giả Đinh Thị Kim Thoa nghiên cứu về tổ chức hoạt động giáo dục trong trường học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh đã khai thác vai trò của hoạt động trải nghiệm và các biện pháp tăng cường hoạt động trải nghiệm cho học sinh trong các trường phổ thông.

Năm 2020, tác giả Lê Huy Hoàng nghiên cứu một số vấn đề về hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong chương trình giáo dục phổ thông mới đã nhấn mạnh vai trò của hoạt động trải nghiệm sáng tạo, đặc điểm của hoạt động trải nghiệm sáng tạo, con đường tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh phổ thông.

Năm 2021, tác giả Cù Huy Quảng đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp thạc sỹ với đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệm ở trường THPT Chuyên Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ”…

Các nghiên cứu đã đề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau của hoạt động trải nghiệm nói chung và trải nghiệm sáng tạo nói riêng trong nhà trường. Trên địa bàn tỉnh Đắk Nông chưa có nghiên cứu nào chuyên sâu về quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở cấp THPT hoặc đưa ra các biện pháp để các hoạt động này thực sự hiệu quả, thường xuyên và không mang tính hình thức. Vì vậy mà tác giả luận văn chọn đề tài “Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông” với mong muốn tiếp tục nghiên cứu để làm sáng rõ thêm các vấn đề lí luận và thực tiễn này.

1.2. Một số khái niệm cơ bản Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

1.2.1. Quản lý nhà trường

Quản lý là một hiện tượng xuất hiện rất sớm, là một phạm trù tồn tại khách quan được ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia, mọi thời đại. Thuật ngữ quản lý được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau dựa trên cơ sở những cách tiếp cận, lĩnh vực khác nhau. Theo Từ điển tiếng Việt phổ thông (2008) của nhà xuất bản Phương Đông, quản lý là tổ chức điểu khiển hoạt động theo những yêu cầu nhất định.

• Nhiều tác giả nước ngoài cũng đã có định nghĩa khác nhau về khái niệm quản lý:

Theo Kozlova O. V. và Kuznelsov I.N: “Quản lý là sự tác động có mục đích đến những tập thể con người để tổ chức phối hợp hoạt động của họ trong quá trình sản xuất” [13].

Theo Glushkov.A.A và Eitingon V.N: “Quản lý là một hoạt động đa diện phức tạp, bảo đảm sự phối hợp có chủ đích, sự ăn nhịp của lao động xã hội” [13].

Tereebnenko V.I cho rằng: “Quản lý tập hợp các biện pháp phối hợp nhằm đạt mục đích xác định” [13].

Có thể thấy, quản lý là hoạt động đặc biệt của con người trong xã hội, một hoạt động rất phức tạp và đa dạng. Đó là sự tác động toàn diện vào một nhóm người, một tập thể người, điều khiển họ hoạt động nhằm đạt tới mục đích nhất định đã được đề ra từ trước.

Trong luận văn này, chúng tôi quan niệm: Quản lý là một hoạt động đa diện phức tạp, là sự tác động liên tục, có kế hoạch, có tổ chức, có mục đích, hợp quy luật của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể bị quản lý bằng công cụ và phương pháp quản lý nhằm cùng thực hiện mục tiêu chung.

Quản lý nhà trường là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý trường học, làm cho trường học vận hành theo đường lối, quan điểm giáo dục của Đảng, thực hiện được mục tiêu kế hoạch đào tạo của nhà trường học, góp phần thực hiện mục tiêu chung của giáo dục: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Quản lý nhà trường bao gồm hai loại tác động quản lý: (1) tác động của những chủ thể quản lý bên trên và bên ngoài nhà trường, (2) tác động của chủ thể quản lý bên trong nhà trường.

Quản lý nhà trường do những tác động quản lý của các cơ quan quản lý giáo dục cấp trên nhằm hướng dẫn và tạo điều kiên cho hoạt động giảng dạy, giáo dục, học tập của nhà trường. Quản lý nhà trường cũng bao gồm những chỉ dẫn, quyết định của các thực thể bên ngoài nhà trường nhưng có liên quan trực tiếp tới nhà trường như cộng đồng được đại diện dưới hình thức Hội đồng nhân dân, nhằm định hướng sự phát triển của nhà trường và hỗ trợ tạo điều kiện cho việc thực hiện phương hướng phát triển đó.

Quản lý nhà trường do chủ thể quản lý bên trong nhà trường (Hiệu trưởng) bao gồm các hoạt động: Quản lý giáo viên, quản lý học sinh, quản lý quá trình dạy học – giáo dục, quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học, quản lý tài chính trường học, quản lý lớp học như nhiệm vụ của giáo viên, quản lý quan hệ giữa nhà trường và cộng đồng.

Như vậy, quản lý nhà trường còn được coi là tập hợp những tác động tối ưu (cộng tác, tham gia, hỗ trợ, phối hợp, huy động, can thiệp) của chủ thể quản lý tới tập thể giáo viên, học sinh và cán bộ, công nhân khác trong nhà trường, cơ sở vật chất, phương tiện giáo dục nhằm tận dụng các nguồn lực do Nhà nước đầu tư, do xã hội đóng góp và do nhà trường tạo ra để hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường mà trọng tâm là hoạt động dạy học – giáo dục [1].

1.2.2. Hoạt động trải nghiệm Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Trong Chương trình giáo dục phổ thông 2024, hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục được thực hiện bắt buộc từ lớp 1 đến lớp 12, ở tiểu học gọi là hoạt động trải nghiệm, ở trung học cơ sở và THPT gọi là hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp” [24]. Hoạt động này bao gồm các hoạt động thực tiễn được tiến hành song song với hoạt động dạy học và có mối quan hệ bổ sung, hỗ trợ cho hoạt động dạy học.

Theo Từ điển tiếng Việt, tác giả Hoàng Phê cho rằng “Hoạt động trải nghiệm là những gì con người đã kinh qua thực tế, từng biết, từng chịu” [22]. Qua hoạt động này, học sinh “Dựa trên sự huy động tổng hợp kiến thức và kỹ năng từ nhiều lĩnh vực giáo dục khác nhau để trải nghiệm thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội, tham gia hoạt động hướng nghiệp và hoạt động phục vụ cộng đồng dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, qua đó hình thành những phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và một số năng lực thành phần đặc thù của hoạt động này như: năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp, năng lực thích ứng với những biến động trong cuộc sống và các kỹ năng sống khác” [30].

1.2.3. Hướng nghiệp

Theo Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Hướng nghiệp là hệ thống các biện pháp giúp đỡ học sinh làm quen tìm hiểu nghề, lựa chọn, cân nhắc nghề nghiệp với nguyện vọng năng lực sở trường của mỗi người với nhu cầu và điều kiện thực tế khách quan của xã hội” [22]. Công tác hướng nghiệp có ý nghĩa kinh tế xã hội rất lớn giúp cho thanh niên có cơ hội phát huy được năng lực, nâng cao được hiệu quả lao động, say mê sáng tạo trong nghề nghiệp, mặt khác giúp tránh thay đổi nghề nghiệp nhiều lần, hạn chế các hậu quả xấu do nghề nghiệp không phù hợp mang lại.

Theo tác giả Đặng Danh Ánh: “Hướng nghiệp là hệ thống các biện pháp của nhà nước và của xã hội giúp con người lựa chọn và xác định vị trí nghề nghiệp của mình trong cuộc sống trên cơ sở kết hợp nguyện vọng của cá nhân với nhu cầu xã hội” [2]. Khái niệm này được xuất phát từ lý luận và thực tiễn của giáo dục Việt Nam, tuy nhiên chưa xác định cụ thể các mối quan hệ giữa các lực lượng tham gia vào công tác hướng nghiệp.

Trên bình diện xã hội có thể hiểu: Hướng nghiệp là một hệ thống tác động của xã hội về giáo dục học, y học, xã hội học, kinh tế học… nhằm giúp cho thế hệ trẻ chọn được nghề vừa phù hợp hứng thú, năng lực, nguyện vọng, sở trường của cá nhân, vừa đáp ứng được nhu cầu nhân lực của các lĩnh vực sản xuất trong nền kinh tế quốc dân.

Tóm lại, công tác hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông là một bộ phận trong công tác hướng nghiệp của toàn xã hội. Vì vậy, công tác hướng nghiệp trong trường phải thống nhất với công tác hướng nghiệp trong xã hội. Nhà trường của chúng ta có tính chất hướng nghiệp vì toàn bộ chương trình, nội dung, kế hoạch đào tạo, phương pháp đào tạo, xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật trong nhà trường đều quán triệt và thể hiện tinh thần hướng nghiệp. Trong quá trình đào tạo ở trường phổ thông, học sinh đều chịu những tác động của hoạt động hướng nghiệp, đều được chuẩn bị sẵn sàng để tham gia lao động nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp THCS, THPT. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

1.2.4. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hướng, thiết kế và hướng dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế, thể nghiệm các cảm xúc tích cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng của các môn học để thực hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải quyết những vấn đề của thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội phù hợp với lứa tuổi; thông qua đó, chuyển hoá những kinh nghiệm đã trải qua thành tri thức mới, hiểu biết mới, kĩ năng mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống, môi trường và nghề nghiệp tương lai [8].

1.2.5. Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong nhà trường là một bộ phận không thể thiếu của nhiệm vụ quản lý giáo dục mà mọi cán bộ quản lý giáo dục đều thực hiện. Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông là hệ thống những tác động có định hướng, có chủ đích, có kế hoạch và hợp quy luật của cán bộ quản lý giáo dục, thông qua hoạt động trải nghiệm nhằm hỗ trợ mọi cá nhân chọn lựa và phát triển chuyên môn nghề nghiệp phù hợp nhất với khả năng của học sinh.

Theo tiếp cận chức năng quản lý: Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong trường THPT, bao gồm 04 hoạt động: Kế hoạch hóa; tổ chức; chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp .

1.3. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

1.3.1. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong Chương trình giáo dục phổ thông 2024

Chương trình giáo dục phổ thông thực hiện mục tiêu giáo dục hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh thông qua các nội dung giáo dục ngôn ngữ và văn học, giáo dục toán học, giáo dục khoa học xã hội, giáo dục khoa học tự nhiên, giáo dục công nghệ, giáo dục tin học, giáo dục công dân, giáo dục quốc phòng và an ninh, giáo dục nghệ thuật, giáo dục thể chất, giáo dục hướng nghiệp. Mỗi nội dung giáo dục đều được thực hiện ở tất cả các môn học và hoạt động giáo dục, trong đó có một số môn học và hoạt động giáo dục đảm nhiệm vai trò cốt lõi [8].

Căn cứ mục tiêu giáo dục và yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực ở từng giai đoạn giáo dục và từng cấp học, chương trình mỗi môn học và hoạt động giáo dục xác định mục tiêu, yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực và nội dung giáo dục của môn học, hoạt động giáo dục đó. Giai đoạn giáo dục cơ bản thực hiện phương châm giáo dục toàn diện và tích hợp, bảo đảm trang bị cho học sinh tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau trung học cơ sở; giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp thực hiện phương châm giáo dục phân hoá, bảo đảm học sinh được tiếp cận nghề nghiệp, chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng.

1.3.2. Đặc điểm của học sinh THPT

• Đặc điểm cơ thể

Đây là thời kỳ bắt đầu ổn định về phát triển sinh lý, cơ thể hài hoà, cân đối. Hệ xương đã phát triển hoàn thiện, chiều cao và trọng lượng phát triển chậm lại và cơ bắp được tiếp tục phát triển. Sự phát triển của hệ thần kinh có những thay đổi quan trọng do cấu trúc bên trong của não phức tạp và các chức năng của não phát triển. Số lượng dây thần kinh liên hợp, liên kết các phần 20 khác nhau của vỏ não tăng lên… Hệ tuần hoàn đi vào hoạt động bình thường. Sự mất cân đối giữa tim và mạch đã chấm dứt.

• Điều kiện xã hội

Các em đã có những mối quan tâm hơn về tương lai với những lựa chọn ngành, nghề. Trong gia đình, vai trò và trách nhiệm của học sinh THPT cũng đã dần được khẳng định khi bố mẹ trao đổi về những vấn đề trong gia đình. Ngoài xã hội, các em được tiếo xúc với nhiều tầng lớp xã hội, nhiều mối quan hệ xã hội hơn. Các em phải thực hiện nghĩa vụ của mình đối với xã hội: nghĩa vụ lao động, nghĩa vụ quân sự… Việc học tập ở trường cũng có những thay đổi về các môn học, cách thức tiếp cận, kiểm tra, đánh giá và yêu cầu đầu ra với kỳ thi tốt nghiệp và vào Đại học. Chính vì vậy, tính chủ động và hướng đích được phát triển mạnh ở tất cả các quá trình nhận thức trong giai đoạn này. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

• Đặc điểm hoạt động học tập của học sinh THPT

Nội dung học tập ở cấp THPT ngày một nhiều hơn và hoạt động học tập đi sâu vào những tri thức cơ bản, những quy luật của những bộ môn khoa học. Phương pháp giảng dạy của giáo viên cũng có nhiều thay đổi. Chính vì vậy, hoạt động học tập đòi hỏi các em phải có tính năng động, độc lập và sáng tạo ở mức độ cao hơn, phải phát triển tư duy lí luận. Thái độ và ý thức của các em đã tốt hơn, các em hiểu được rằng, vốn tri thức, kỹ năng, kỹ xảo là điều kiện cần thiết để các em bước vào cuộc sống tương lai. Do đó, nhu cầu tri thức của các em tăng lên một cách rõ rệt. Ở các em đã hình thành hứng thú học tập gắn liền với khuynh hướng nghề nghiệp.

• Đặc điểm phát triển trí tuệ của học sinh THPT

Tri giác: Tri giác của thanh niên có độ nhạy cảm cao, tri giác có mục đích đạt tới mức độ rất cao. Quan sát trở nên có hệ thống và toàn diện hơn. Quá trình quan sát đã chịu sự chi phối của hệ thống tín hiệu thứ hai nhiều hơn và không tách rời khỏi tư duy ngôn ngữ. Thanh niên có thể điều khiển được hoạt động của mình theo kế hoạch chung và chú ý đến mọi khâu.

Trí nhớ: Ghi nhớ có chủ định giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động trí tuệ, mặt khác vai trò của ghi nhớ lôgíc trừu tượng, ghi nhớ ý nghĩa ngày một tăng rõ rệt. Đặc biệt các em đã tạo được tâm thế phân hóa trong ghi nhớ. Các em đã biết tài liệu nào cần nhớ chính xác, tài liệu nào chỉ cần hiểu mà không cần nhớ…

Chú ý: Do có hứng thú ổn định đối với môn học nên chú ý sau chủ định của các em trở thành thường xuyên hơn. Năng lực di chuyển và phân phối chú ý cũng được phát triển và hoàn thiện một cách rõ rệt. Các em có khả năng vừa nghe giảng, vừa chép bài, vừa theo dõi câu trả lời của bạn.

Tư duy: Hoạt động tư duy của các em đã tích cực, độc lập hơn. Các em có khả năng tư duy lí luận, tư duy trừu tượng một cách độc lập, sáng tạo. Các em thích khái quát hóa, thích tìm hiểu những quy luật và những nguyên tắc chung của các hiện tượng hàng ngày, của những tri thức phải tiếp Tư duy của các em chặt chẽ hơn, có căn cứ và nhất quán hơn; tính phê phán của tư duy cũng phát triển. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Từ những đặc điểm về tâm, sinh lý và điều kiện xã hội của lứa tuổi học sinh THPT như trên, có thể thấy rằng học tập trải nghiệm, hướng nghiệp sẽ giúp hình thành, phát triển ở học sinh năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp; đồng thời góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung.

1.3.3. Mục tiêu hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT

Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT là giúp học sinh phát triển các phẩm chất, năng lực đã được hình thành ở cấp học trước. Kết thúc giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp để học sinh có khả năng thích ứng với những thay đổi của xã hội hiện đại; có khả năng tổ chức cuộc sống, công việc và quản lý bản thân; có khả năng phát triển hứng thú nghề nghiệp và ra quyết định lựa chọn nghề nghiệp tương lai; xây dựng được kế hoạch rèn luyện đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp và trở thành người công dân có ích.

1.3.4. Nội dung hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT

Trong Chương trình giáo dục phổ thông 2024, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là hoạt động giáo dục bắt buộc, không phải là một môn học nhưng nó lại vô cùng cần thiết đối với học sinh THPT bởi vì chính các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong chương trình giáo dục phổ thông mới các yêu cầu của chương trình rất cụ thể với từng khối lớp với 4 nội dung: Hoạt động hướng vào bản thân; Hoạt động hướng đến xã hội; Hoạt động hướng đến tự nhiên; Hoạt động hướng nghiệp.

Thông qua các chủ đề sinh hoạt tập thể, hoạt động lao động sản xuất, câu lạc bộ hướng nghiệp và các hoạt động định hướng nghề nghiệp khác, học sinh được đánh giá và tự đánh giá về năng lực, sở trường, hứng thú liên quan đến nghề nghiệp; có thể tự chọn cho mình ngành nghề phù hợp; được rèn luyện phẩm chất và năng lực để thích ứng với nghề nghiệp tương lai.

1.3.5. Hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp được thực hiện thông qua các nhóm hình thức tổ chức sau đây:

Hình thức có tính khám phá: Là những hình thức tổ chức hoạt động tạo cơ hội cho học sinh trải nghiệm với thế giới tự nhiên, trải nghiệm thực tế cuộc sống và công việc, giúp học sinh khám phá những điều mới lạ, tìm hiểu, phát hiện vấn đề từ môi trường xung quanh… và mang lại những cảm xúc tích cực, tình yêu quê hương đất nước… Nhóm hình thức tổ chức này bao gồm các hoạt động tham quan, cắm trại, thực địa, du lịch qua màn ảnh nhỏ, bài tập quan sát phát hiện, xử lí tình huống…

Hình thức có tính thể nghiệm, tương tác: Là những hình thức tổ chức hoạt động tạo cơ hội cho học sinh giao lưu và thể nghiệm ý tưởng như hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân, diễn đàn, đóng kịch, hội thảo, giao lưu, hội thi, trò chơi, triển lãm, tạo sản phẩm…

Hình thức có tính cống hiến: Là những hình thức tổ chức hoạt động tạo cơ hội cho học sinh mang lại những giá trị xã hội bằng những đóng góp và cống hiến thực tế của mình thông qua các hoạt động tình nguyện nhân đạo, lao động công ích, tuyên truyền nâng cao nhận thức xã hội…

Hình thức có tính nghiên cứu: Là những hình thức tổ chức hoạt động tạo cơ hội cho học sinh tham gia các đề tài, dự án nghiên cứu khoa học nhờ cảm hứng từ những trải nghiệm thực tế, qua đó đề xuất những biện pháp giải quyết vấn đề một cách khoa học. Nhóm hình thức tổ chức này bao gồm các hoạt động khảo sát, điều tra, làm dự án nghiên cứu, hội thảo khoa học, báo cáo trình diễn, sáng tạo công nghệ và nghệ thuật…

1.3.6. Các loại hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp được tổ chức trong và ngoài lớp học, trong và ngoài trường học; theo quy mô nhóm, lớp học, khối lớp hoặc quy mô trường. Hoạt động này bao gồm bốn loại hình hoạt động chủ yếu: Sinh hoạt dưới cờ; Sinh hoạt lớp; Hoạt động giáo dục theo chủ đề (thường xuyên và định kì); Hoạt động câu lạc bộ.

Trong 4 loại hình trên, sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp là hai loại hình được kế thừa và tiếp tục trong chương trình GDPT mới, là giờ sinh hoạt bắt buộc và được tổ chức hàng tuần.

Hoạt động giáo dục theo chủ đề cũng là hoạt động bắt buộc và được chia thành hai loại tổ chức hoạt động là định kì và thường xuyên: Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Hoạt động giáo dục theo chủ đề định kì là hoạt động thường được tổ chức ngoài giờ chính khoá, vào giữa hay cuối học kì, thường theo qui mô khối lớp hoặc qui mô trường. Hoạt động này mở rộng phạm vi, không gian hoạt động cho học sinh. Trên cơ sở đã được chuẩn bị các kiến thức và kỹ năng từ những hoạt động thường xuyên, học sinh có cơ hội trình diễn, thể hiện và tiếp tục củng cố rèn luyện những gì học được trong môi trường sống động hơn, gần với cuộc sống thực hơn.

Hoạt động giáo dục theo chủ đề thường xuyên là hoạt động được tổ chức hàng tuần theo qui mô lớp với các nhiệm vụ diễn ra trong suốt thời gian của chủ đề. Đây chính là hoạt động đảm bảo cho học sinh cơ hội được rèn luyện, nhờ đó các kỹ năng, thái độ, hay năng lực, thói quen… mới được hình thành dưới sự định hướng của nhà giáo dục.

Hoạt động câu lạc bộ là hoạt động tự chọn, không bắt buộc và được tổ chức ngoài giờ chính khoá.

Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp luôn cần có sự tham gia, phối hợp, liên kết của nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường như: Giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên môn học, cán bộ tư vấn tâm lí học đường, cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, cán bộ Hội Liên hiệp Thanh niên, Ban Giám hiệu nhà trường, cha mẹ học sinh, chính quyền địa phương, các tổ chức, cá nhân trong xã hội.

• Bảng 1.1. Ma trận loại hình hoạt động và yêu cầu cần đạt trong chương trình trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT

Ma trận này cũng chỉ là một trong những phương án thực hiện chương trình. Hoạt động giáo dục theo chủ đề thường xuyên là loại hình tích cực nhất trong việc đạt được hầu hết các mục tiêu của chương trình đến từng cá nhân học sinh. Các loại hình còn lại có ý nghĩa, củng cố, hỗ trợ, mở rộng không gian hoạt động để hoàn thiện các phẩm chất và năng lực đang hình thành. Tất cả các loại hình được thực hiện sẽ tạo ra điều kiện đầy đủ cho sự rèn luyện của học sinh. Chính vì vậy, các nhà trường nên tổ chức đủ các loại hình, đặc biệt hoạt động giáo dục theo chủ đề định kì và các câu lạc bộ để học sinh có “sân chơi” phong phú và đa dạng. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

1.4. Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT

1.4.1. Chủ thể quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT

Tham gia quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT có nhiều chủ thể bên trong và bên ngoài nhà trường. Ban giám hiệu, giáo viên, các đoàn thể trong trường THPT, phụ huynh học sinh, các tổ chức xã hội bên ngoài nhà trường, các công ty, doanh nghiệp trên địa bàn trường THPT đóng chân,… Trong luận văn này, chúng tôi xác định chủ thể chính quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong trường THPT là Hiệu trưởng. Các chủ thể phối hợp là giáo viên và các lực lượng đã nêu ở trên.

Trong tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT, người Hiệu trưởng giữ vai trò quyết định. Hoạt động này có được duy trì đều đặn, có đạt được kết quả như mong muốn hay không là phụ thuộc rất lớn vào sự chỉ đạo từ phía người Hiệu trưởng kiểm tra đánh giá, nhắc nhở thường xuyên thì hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp sẽ đi vào nề nếp và ngược lại.

Muốn vậy, đòi hỏi trước hết ở người Hiệu trưởng phải nhận thức đúng về vị trí, tầm quan trọng của công tác tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh trong nhà trường. Có như vậy, người Hiệu trưởng mới thấy được tính cấp thiết của việc tổ chức các đợt hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Khi đã hiểu được vị trí, vai trò và tác dụng của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp Hiệu trưởng sẽ lên kế hoạch năm học, đưa vào kế hoạch và chỉ đạo cho các tổ nhóm chuyên môn tổ chức thực hiện. Hiệu trưởng chỉ đạo việc kiểm tra, đánh giá hiệu quả của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, tiến hành rút kinh nghiệm để hoạt động này đi vào nề nếp và thành sinh hoạt thường kỳ trong nhà trường phổ thông.

Chất lượng chuyên môn sẽ được nâng lên một phần không nhỏ từ chính các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Bởi vậy, người Hiệu trưởng trong nhà trường phải có kế hoạch cụ thể, giao cho người phụ trách, dự trù các hoạt động chính trong kỳ, trong năm, hoàn toàn chủ động, chỉ đạo và điều hành các hoạt động của nhà trường trong đó có hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.

Hiệu trưởng là người chỉ huy, tạo các điều kiện để tổ chức tốt các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và cũng là người kiểm tra, giám sát và đánh giá chất lượng của các hoạt đông này. Hiệu trưởng phải là người xây dựng cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để tổ chức có hiệu quả hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT.

1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

• Kế hoạch hóa hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Lập kế hoạch là một chức năng cơ bản của quản lý, trong đó phải xác định những vấn đề như nhận định và phân tích tình hình bối cảnh; dự báo các khả năng; lựa chọn và xác định các mục tiêu và hoạch định con đường, cách thức biện pháp để đạt được mục tiêu của quá trình. Trong mỗi kế hoạch thường bao gồm các nội dung như xác định hình thành mục tiêu, xác định và đảm bảo về các điều kiện, nguồn lực của tổ chức để đạt được mục tiêu và cuối cùng là quyết định xem hoạt động nào là cần thiết để đạt được mục tiêu đặt ra.

Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của học sinh THPT, người cán bộ quản lý trường học cần thực hiện các nội dung như: Xây dựng kế hoạch chung, trong đó nhà quản lý phải tiến hành những công việc cơ bản sau:

Đánh giá được thực trạng của nhà trường liên quan đến hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, làm rõ điều kiện nguồn lực đáp ứng cho hoạt động.

• Xác định mục tiêu có tính khả

Lựa chọn được những hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cần tiến hành theo chủ đề của tuần, tháng, kỳ, năm học của từng bộ môn và cách thức tiến hành, quan tâm đến nội dung hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp: Trải nghiệm nhận thức, trải nghiệm xã hội, trải nghiệm tình cảm, trải nghiệm mô phỏng thông qua máy tính, trò chơi,…

• Trải nghiệm nhận thức được thiết kế theo chủ đề môn học hay liên môn.
• Trải nghiệm xã hội được thiết kế theo các chủ đề liên quan đến giải quyết các vấn đề xã hội: Dân số, môi trường, phòng chống tệ nạn xã hội, hòa nhập, bản sắc văn hóa dân tộc, nghề nghiệp,…
• Trải nghiệm tình cảm được thiết kế theo các chủ đề về văn hóa, nghệ thuật đòi hỏi học sinh THPT phải thể hiện xúc cảm, tình cảm của mình trước các vấn đề nêu ra. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.
• Trải nghiệm mô phỏng được thế kế theo các chủ đề ứng dụng công nghệ thông tin và trò chơi.
• Sắp xếp công việc theo tiến độ hợp lý, đáp ứng nguồn lực và các biện pháp để thực hiện có hiệu quả.

Những yêu cầu khi xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp:

Để xây dựng kế hoạch hoạt động cần căn cứ vào nhiệm vụ năm học và chương trình học tập các môn học, Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch cho từng khối lớp hoặc toàn trường và chỉ đạo giáo viên tổ chức thực hiện. Kế hoạch cần xác định rõ:

• Mục tiêu của hoạt động: Phải phù hợp với các mục tiêu giáo dục của nhà trường, mặt khác, phải phù hợp với kiến thức, nhận thức, khả năng, năng lực của học sinh THPT,…
• Nội dung của hoạt động: Phù hợp với các hoạt động dạy học trong nhà trường và phù hợp với các hoạt động rèn luyện đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh THPT.
• Các lực lượng tham gia: Cán bộ giáo viên, học sinh THPT trong trường có năng lực triển khai thực hiện các hoạt động, ngoài ra có thể mời thêm các chuyên gia, cha mẹ học sinh, chính quyền địa phương, các tổ chức có liên quan.
• Các nguồn lực tham gia: Con người, cơ sở vật chất, tài chính cần sử dụng, sự phối kết hợp với các tổ chức trong và ngoài nhà trường.
• Thời gian thực hiện: Phải rõ ràng: ngày, tuần, tháng, học kỳ.

Kết quả cần đạt được: Thông qua hoạt động, kết quả cần đạt được là sự mở rộng về nhận thức, sự phát triển về kỹ năng ở học sinh THPT.

• Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT có liên quan mật thiết đến việc tổ chức hoạt động học tập văn hoá, rèn luyện đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh THPT trong nhà trường. Quá trình tổ chức thực hiện kế hoạch gồm:

Hiệu trưởng thành lập Ban chỉ đạo tổ chức hoạt động do Hiệu trưởng làm trưởng ban, đại diện của các tổ chức đoàn thể và đại diện giáo viên ở các khối lớp, các bộ môn, các tổ chức trong và ngoài nhà trường có liên quan.

• Giải thích mục tiêu, yêu cầu, của kế hoạch hoạt động. Thảo luận biện pháp thực hiện kế hoạch.

Sắp xếp bố trí nhân sự, phân công trách nhiệm quản lý, huy động cơ sở vật chất, tài chính phục vụ cho thực hiện kế hoạch. Khi sắp xếp bố trí nhân sự, Hiệu trưởng phải biết được phẩm chất và năng lực của từng người, mặt mạnh, mặt yếu, nếu cần có thể phân công theo từng “ê kíp” để công việc được tiến hành một cách thuận lợi và có hiệu quả. Nhiệm vụ tổ chức thực hiện các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong trường THPT là trách nhiệm của mỗi cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường, song đặc biệt là đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, bộ môn và cán bộ Đoàn.

Đội ngũ cán bộ Đoàn chính là giáo viên tổng phụ trách của nhà trường mà giáo viên tổng phụ trách là người trực tiếp xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các chuyên đề về văn hoá nghệ thuật, vui chơi giải trí cho học sinh thông qua các chuyên đề của Đoàn, giáo viên chủ nhiệm và bộ môn là người trực tiếp xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh thông qua các môn học do mình phụ trách giảng dạy.

Trong việc tổ chức thực hiện, Hiệu trưởng cần tạo điều kiện cho người tham gia phát huy tinh thần tự giác, tích cực, phối hợp cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm cho giáo viên nếu thấy cần thiết, huy động và phân phối các nguồn lực để tiến hành hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh Việc huy động các nguồn tài chính để tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh bằng nhiều nguồn tài chính khác nhau như: Từ ngân sách nhà nước, nguồn tài chính từ cha mẹ học sinh đóng góp, nguồn tài chính từ các tổ chức, cá nhân ngoài trường tài trợ,…

Phối hợp các lực lượng trong và ngoài trường để thực hiện hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp diễn ra trong nhà trường và ngoài nhà trường, các lực lượng giáo dục có ảnh hưởng tới hoạt động đó là các đoàn thể, tổ chức xã hội trong nhà trường và ngoài nhà trường, cán bộ quản lý, tổ chuyên môn, giáo viên, cha mẹ học sinh

Việc lĩnh hội kiến thức, kỹ năng đối với học sinh THPT cần chuyển tải những kiến thức, kỹ năng đúng, đủ, được phát triển một cách “nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả”, tránh nặng nề, gây cho học sinh những áp lực tinh thần, phản tác dụng giáo dục.

Việc giáo dục học sinh không chỉ có nhà trường và gia đình mà phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa 3 môi trường giáo dục là gia đình, nhà trường và xã hội. Mỗi lực lượng giáo dục đều có thế mạnh riêng, vì vậy quản lý tốt việc phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để tổ chức tốt hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp chính là đổi mới giáo dục, tạo môi trường giáo dục tốt nhất cho học sinh.

• Chỉ đạo thực hiện kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Chỉ đạo tổ chuyên môn hướng dẫn giáo viên thực hiện tích hợp hoặc lồng ghép nội dung hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp qua một số môn học. Tổ chuyên môn thống nhất nội dung tích hợp, lồng ghép, phương pháp và thời gian để đảm bảo cả hai mục tiêu dạy học và giáo dục. Xây dựng các tiết dạy minh họa có hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, tiến hành dự hoạt động để đánh giá, góp ý, điều chỉnh trong thực hiện.

Chỉ đạo các Đoàn thanh niên, tổ chuyên môn tham gia tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, khuyến khích việc xây dựng các câu lạc bộ, các buổi ngoại khóa và đầu tư cho chất lượng hoạt động của các câu lạc bộ.

Chỉ đạo giáo viên thực hiện đúng chương trình qui định trong dạy học và tổ chức các hoạt động trải nghiệm, chú ý đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp hoạt động đồng bộ với đổi mới kiểm tra đánh giá. Trong quá trình tổ chức hoạt động yêu cầu giáo viên phải chú ý quản lý học sinh về nền nếp, thái độ, tính tích cực tham gia và đảm bảo an toàn trong quá trình tham gia hoạt động. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Chỉ đạo bộ phận thư viện tạo điều kiện về tư liệu tham khảo cho việc tổ chức các hoạt động, tăng cường tư liệu tham khảo từ các tổ chức xã hội ngoài nhà trường.

Hiệu trưởng chỉ đạo bộ phận thiết bị, đồ dùng dạy học xây dựng bộ đồ dùng dạy học, trang thiết bị phục vụ tổ chức các hoạt động. Nhân viên quản lý thiết bị kỹ thuật chuẩn bị các điều kiện cho hoạt động như: Loa đài, máy chiếu, máy tính và các dụng cụ chức năng khác.

Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp, thông qua các cuộc họp cha mẹ học sinh để tuyên truyền để cha mẹ học sinh hiểu được về các hoạt động giáo dục trong nhà trường, thống nhất yêu cầu giáo dục giữa nhà trường và gia đình, trách nhiệm của gia đình trong giáo dục con em, thống nhất kênh liên lạc giữa giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ học sinh.

Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp tham gia tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh, đồng thời để có sự hỗ trợ về kinh phí, cơ sở vật chất, trí tuệ và sức lực trong tổ chức các hoạt động qui mô toàn trường. Mặt khác, Hiệu trưởng thông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp, trường để tuyên truyền về các hoạt động của nhà trường để cha mẹ học sinh hiểu và hỗ trợ nhà trường.

Hiệu trưởng chỉ đạo các bộ phận khác trong nhà trường phối hợp với giáo viên chủ nhiệm trong tổ chức các hoạt động.

Khâu tổ chức chỉ đạo thực hiện các hoạt động theo kế hoạch là một khâu quan trọng của người Hiệu trưởng, hiệu quả của việc thực hiện các hoạt động phần nào nói lên được năng lực chỉ đạo của người đứng đầu nhà trường.

• Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp

Kiểm tra đánh giá là một khâu rất quan trọng đối với công tác quản lý, giúp chủ thể quản lý có thông tin phản hồi chính xác từ đối tượng quản lý, tạo nên sự gắn kết giữa hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh với cán bộ quản lý cũng như tạo ra mối liên kết giữa nhà trường với các cấp quản lý giáo dục và cộng đồng.

Việc kiểm tra đánh giá phải dựa trên chương trình kế hoạch đối với trường có tính chất chuyên biệt, có tiêu chí, chuẩn mực cụ thể cho từng loại hoạt động và phải được thực hiện hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng.

Trong kiểm tra, đánh giá hoạt động chủ yếu là động viên, khuyến khích học sinh và kết quả là đã đạt được năng lực chưa chứ không chấm điểm, kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò.

Quản lý kiểm tra đánh giá hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong trường THPT chủ yếu là:

• Nghiên cứu các quy định đánh giá kết quả hoạt động của học sinh
• Xây dựng, hoàn thiện các tiêu chí đánh giá.
• Tiến hành đánh giá và so sánh kết quả đánh giá với từng mức độ trong các tiêu chí để có thể đưa ra các quyết định quản lý cần thiết. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.
• Quản lý giáo viên thực hiện việc đánh giá kết quả hoạt động của học sinh theo đúng các quy định của các cơ quan quản lý giáo dục.
• Tổ chức hoạt động đánh giá chất lượng và hiệu quả tổ chức các hoạt động của giáo viên.
• Tổ chức cho giáo viên và học sinh tự đánh giá kết quả thực hiện. Sau khi kiểm tra đánh giá hoạt động, chủ thể quản lý hoạt động có kết luận về kết quả tự đánh giá đó và có các phương án điều chỉnh nhằm nâng cao kết quả hoạt động.

1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT.

1.5.1. Các yếu tố chủ quan

• Nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội

Nhận thức của các lực lượng giáo dục đóng vai trò quan trọng, quyết định tới sự thành công hay thất bại của việc tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Chỉ khi Ban giám hiệu các trường và các lực lượng giáo dục nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp đối với việc giáo dục toàn diện học sinh hướng tới mục tiêu đào tạo của cấp THPT thì kế hoạch quản lý hoạt động trải nghiệm của Ban giám hiệu mới có tính khả thi cao và việc tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch này mới đem lại hiệu quả như mong muốn.

Muốn đạt được mục tiêu quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT hiện nay, nhà trường phải phổ biến làm rõ vai trò của hoạt động trong việc hình thành và phát triển nhân cách, định hướng tương lai nghề nghiệp của học sinh trong cán bộ giáo viên và các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường; phải bồi dưỡng kiến thức để các lực lượng giáo dục xác định được vị trí của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong quá trình dạy học; phải làm cho các lực lượng giáo dục hiểu rõ rằng quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp không chỉ là có trách nhiệm của nhà trường mà còn là trách nhiệm của gia đình và toàn xã hội, xác định rõ vai trò, nhiệm vụ của giáo dục gia đình, nhà trường, xã hội trong công tác giáo dục học sinh THPT.

Để đạt kết quả cao trong việc quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT thì các lực lượng giáo dục phải tạo ra sự thống nhất về mục tiêu, nội dung, phương pháp và đạt tới sự đồng thuận trong việc lựa chọn hình thức tổ chức phối hợp với các hoạt động. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Sự phản ánh của gia đình về mức độ vận dụng kỹ năng của học sinh cũng góp phần cải thiện được chất lượng quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của nhà trường thông qua việc tiếp nhận những ưu điểm, nhược điểm của hoc sinh từ những giám sát, nhận xét của cha mẹ học sinh từ môi trường sống ngoài nhà trường. Theo đó, sự tương tác giữa gia đình và nhà trường là nền tảng đánh giá hiệu quả của những hoạt động trải nghiệm cho học sinh THPT.

• Năng lực đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Cán bộ quản lý có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả quản lý và sự phát triển của toàn trường nói chung, trong hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của học sinh THPT nói riêng. Cán bộ quản lý cũng là người tập hợp, thuyết phục mọi lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường tích cực triển khai thực hiện nội dung chương trình hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Bên cạnh đó, cán bộ quản lý cũng là người quản lý các nội dung hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT, cũng như tổ chức, kiểm tra, giám sát các nội dung quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.

Để tổ chức tốt hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp thì năng lực của đội ngũ giáo viên trực tiếp phụ trách sẽ là yếu tố quyết định. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp đa dạng, phong phú với nhiều chủ đề khác nhau và luôn ở trạng thái động từ kiến thức đến hình thức do đó đòi hỏi người tổ chức phải có nhưng năng lực đặc trưng như: Kỹ năng tổ chức, hướng dẫn, điều khiển hoạt động, năng lực thu thập, tổng hợp thông tin, khả năng diễn đạt tốt, năng động, sáng tạo và luôn có ý thức tìm tòi cái mới, biết huy động và tập hợp học sinh THPT tham gia hoạt động. Nếu năng lực của giáo viên phụ trách hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp hạn chế thì sẽ khó có thể thu hút học sinh THPT hứng thú tham gia hoạt động được và hoạt động cũng không thể đạt kết quả tốt được.

Mối quan hệ giữa nhà trường và các lực lượng xã hội trong việc tổ chức, quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT

Việc giáo dục học sinh THPT không chỉ có nhà trường và gia đình mà phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa 3 môi trường giáo dục là gia đình, nhà trường và xã hội. Mỗi lực lượng giáo dục đều có thế mạnh riêng, vì vậy quản lý tốt việc phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để tổ chức tốt hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp chính là thực hiện xã hội hóa giáo dục, tạo môi trường giáo dục tốt nhất cho học sinh THPT.

Nếu nhà trường giải pháp hữu hiệu phối hợp với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường và phát huy sức mạnh của những lực lượng này, không những đảm bảo được sự phối hợp thống nhất giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong quá trình giáo dục học sinh mà còn nâng cao hơn nữa trách nhiệm của gia đình, các lực lượng xã hội trong việc phối hợp, giúp đỡ nhà trường quản lý, giáo dục con em mình, đồng thời tạo thuận lợi cho nhà trường trong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm khác. Vì vậy thực hiện có hiệu quả, sẽ tạo được sức mạnh tổng hợp, tạo điều kiện để các em được giáo dục ở mọi lúc, mọi nơi. Ngoài ra, việc phối hợp giữa gia đình, nhà trường, xã hội làm cho quá trình giáo dục học sinh ở trường THPT trở lên thống nhất, hài hòa và đạt hiệu quả, đồng thời vừa làm cho giáo dục nhà trường, giáo dục gia đình và xã hội được cộng hưởng, tạo điều kiện khép kín quá trình giáo dục, tác động đồng bộ đến nhân cách học sinh.

1.5.2. Các yếu tố khách quan Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

• Điều kiện cơ sở vật chất

Để tổ chức các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở trường THPT đạt kết quả mong muốn, tăng tính hấp dẫn thì nhà trường cần đảm bảo tốt các điều kiện về cơ sở vật chất. Hoạt động trải nghiệm không chỉ lồng ghép trong lớp học mà còn được triển khai ở không gian ngoài lớp học như ở sân trường, vườn trường, bên ngoài nhà trường. Nếu đầy đủ về cơ sở vật chất sẽ tạo điều kiện cho các hoạt động đó diễn ra một cách hợp lý, an toàn, hiệu quả. Nếu cơ sở vật chất không đáp ứng, thiếu thốn, hạn hẹp thì hoạt động trải nghiệm diễn ra không hiệu quả.

• Chính sách giáo dục

Các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về giáo dục nói chung, đổi mới phương pháp dạy học nói riêng được cụ thể hóa thành những nghị quyết, chỉ thị, là cơ sở để các nhà quản lý triển khai mạnh mẽ đổi mới dạy học, vận dụng các hoạt động trải nghiệm trong dạy học các môn học trong các trường THPT. Những văn bản, chỉ thị của ngành giáo dục đã được các cấp quản lý cụ thể hóa và hướng dẫn thực hiện chính là môi trường pháp lý thuận lợi cho việc sử dụng mô hình các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong dạy học các môn học ở các trường THPT hiện nay.

Chế độ chính sách do con người tạo ra, đồng thời nó cũng tác động trực tiếp và mạnh mẽ đến con người. Chính sách đúng và hợp lý sẽ thúc đẩy, tạo động lực cho sự phát triển, khuyến khích tính tích cực, sáng tạo và nâng cao tinh thần trách nhiệm của các đối tượng tham gia. Ngược lại, chính sách chưa phù hợp hoặc sai lầm sẽ kìm hãm, triệt tiêu sự phát triển, nảy sinh nhiều tiêu cực, từ đó hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp sẽ không mang lại hiệu quả như mong muốn.

• Điều kiện kinh tế – xã hội ở địa phương

Đất nước có chính trị ổn định, Nhà nước có quan điểm đúng đắn về vị trí, vai trò của giáo dục và đào tạo đối với sự phát triển kinh tế xã hội. Sự ưu tiên cho giáo dục sẽ là động lực quan trọng cho sự phát triển cả về số lượng và chất lượng, trong đó có công tác tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT. Bên cạnh đó các quan điểm về đạo đực, lối sống, thẩm mỹ, phong tục tập quán, truyền thống văn hóa địa phương, sự quan tâm của gia đình và xã hội cũng có ảnh hưởng đến việc tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT.

• Trình độ dân trí, văn hóa ở địa phương Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

Khi nói đến trình độ dân trí, văn hóa của một địa phương, sẽ có rất nhiều yếu tố để xem xét, nhưng trong mối quan hệ với giáo dục thì văn hóa có thể xét ở các khía cạnh sau: Địa bàn cư trú, tộc người, phong tục, tín ngưỡng, môi trường… tạo nên đặc trưng văn hóa của vùng đất đó. Giáo dục có nền tảng từ văn hóa, nếp sống và phong tục. Đặc điểm tâm lý và thói quen có ảnh hưởng không nhỏ đến quan điểm của cha mẹ học sinh và người học.

Một trong những mục tiêu của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là giúp người học rèn luyện các kỹ năng sống để sống tốt, lựa chọn nghề nghiệp phù hợp trong một môi trường được sinh ra và lớn lên. Con người có trình độ phổ thông có thể sống có văn hóa và phụ thuộc lớn vào tập quán địa phương. Do đó, khi thiết lập mục tiêu và đánh giá hiệu quả giáo dục phổ thông, nhà nước cần tính đến yếu tố đặc tính dân tộc và đặc trưng vùng miền.

Tiểu kết chương 1

Trong chương 1, tác giả đã phân tích và làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, đề cập đến một số khái niệm công cụ như: quản lý, quản lý nhà trường, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Trong đó, quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT là quá trình tác động của chủ thể quản lý nhà trường đến tập thể giáo viên, nhân viên, học sinh THPT và các lực lượng giáo dục khác, để tiến hành tổ chức các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo mục tiêu, nội dung, chương trình qui định, bằng phương pháp, hình thức phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương để đạt được mục tiêu giáo dục. Chủ thể quản lý nhà trường đứng đầu là Hiệu trưởng thực hiện quá trình tác động đó qua các chức năng: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá việc thực hiện hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp với một loạt các công việc cụ thể để triển khai các hoạt động theo qui định của chương trình giáo dục cấp học, nhằm hướng tới mục tiêu phát triển năng lực và phẩm chất, hoàn thiện nhân cách cho học sinh. Quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT chịu tác động của nhiều yếu tố, như: trình độ, năng lực của hiệu trưởng, của đội ngũ giáo viên, đặc điểm học sinh, điều kiện kinh tế xã hội địa phương, của nhà trường; nhận thức và sự tham gia của cha mẹ học sinh, cộng đồng… Đây là những luận cứ cơ bản, là cơ sở để tác giả xem xét thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh THPT huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông trong chương tiếp theo. Luận văn: Quản lý trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh THPT.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Thực trạng trải nghiệm hướng nghiệp học sinh THPT

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com