Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT

Mục lục

Đánh giá post

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Ngày nay, xã hội loài người đang bước vào sự biến đổi to lớn, được thể hiện ở: Toàn cầu hoá, công nghệ thông tin, xã hội học tập. Đây đã trở thành nguồn động lực mạnh mẽ, thôi thúc chúng ta tổ chức lại một cách căn bản đời sống xã hội nói chung và sự phát triển của giáo dục nói riêng. Trong bối cảnh này, con người trở thành nhân tố quan trọng bậc nhất, quyết định sự thắng lợi. Do vậy, yêu cầu bức thiết đặt ra đối với ngành Giáo dục là nguồn nhân lực Việt Nam phải được phát triển về số lượng và chất lượng trên cơ sở mặt bằng dân trí được nâng cao. “Phát triển giáo dục đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục đào tạo là đầu tư cho phát triển.”[26, Tr.77].

Trong xu thế hội nhập, đổi mới và mở cửa, tầm quan trọng của tiếng Anh không thể phủ nhận và bỏ qua vì tiếng Anh không chỉ là một môn văn hóa cơ bản, có vị trí quan trọng trong sự nghiệp giáo dục mà còn là một công cụ rất quan trọng giúp cho học sinh (HS) tiếp xúc, tìm hiểu và chọn lọc những tri thức văn hóa nhân loại, tiếp cận và cập nhật những nguồn tri thức khoa học mà mình đang theo đuổi.

Đổi mới việc tổ chức hoạt động dạy học ngoại ngữ (NN), đặc biệt là đổi mới trong việc tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm hình thành và phát triển năng lực giao tiếp cho Học sinh, giúp các em học tập tích cực và có hiệu quả, trở thành những người học có khả năng tự học và tự tin giao tiếp trong môi trường hội nhập kinh tế quốc tế, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Nhiệm vụ này một lần nữa được khẳng định trong Nghị quyết Đại hội Đảng Việt Nam lần thứ XI về chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 2018-2027: “Đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học ở tất cả các cấp, bậc học. Tích cực chuẩn bị để từ sau năm 2022 thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới. Mở rộng và nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ”. [ 26, Tr.131-132].

Ngoại ngữ đã trở thành nhu cầu ngày càng cao, song hành cùng với sự phát triển của toàn xã hội. Vậy nên, tăng cường hiệu quả của việc dạy – học Ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng vừa là xu hướng tất yếu, vừa là một nhiệm vụ cấp bách của các nhà trường Trung học phổ thông hiện nay. Trong những năm qua, việc dạy học Ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, cơ bản đáp ứng được yêu cầu nội dung chương trình giảng dạy. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng Ngoại ngữ, đặc biệt là kỹ năng giao tiếp của Học sinh còn cực kì hạn chế. Việc quá đặt nặng lý thuyết mà để quên các kĩ năng cơ bản như nghe, nói, đọc, viết đang dẫn đến một thực trạng đáng buồn cho sinh viên, học sinh Việt Nam, giống như tham luận trình bày trước Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Sinh viên Việt Nam ngày 11/12/2025, Nguyễn Trâm Anh, sinh viên năm hai ngành Giáo dục tiểu học của Đại học Vinh (Nghệ An) đã chỉ ra: điểm bình quân sinh viên năm nhất dao động 220-245/900 điểm TOEIC. Việc phải ghi nhớ hàng trăm từ vựng nhưng không có cơ hội thực hành dẫn đến sự lãng quên nhanh chóng, việc ghi nhớ hàng chục, hàng trăm cấu trúc ngữ pháp nhưng không có cơ hội vận dụng, hoặc vận dụng một cách sai lệch dẫn đến sự lộn xộn, thiếu trật tự, phản xạ chậm trong việc giao tiếp tiếng Anh, có thể viết nhưng không thể nói được một câu hoàn chỉnh.

Bản chất của tiếng Anh cũng giống tiếng Việt, đều là một sinh ngữ. Muốn cho học sinh thấu hiểu và sử dụng thành thạo ngôn ngữ đó cần phải để cho chúng được đi từ những bước cơ bản: chính là nghe, nói, đọc, viết. Cần phải tạo cho học trò cảm giác được sống trong một môi trường thoải mái, tự do để chúng không e dè, sợ sệt mỗi lúc muốn nói tiếng Anh, để có thể vận dụng những gì chúng được học một cách tốt nhất, từ đó đạt hiệu quả cao trong kỹ năng thực hành.

Hiện nay tiếng Anh đã được xem như là ngôn ngữ quốc tế. Đảng và Nhà nước ta đã và đang thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến việc dạy học Ngoại ngữ trong các nhà trường. Hoạt động dạy học bộ môn này ở các trường trung học phổ thông (THPT) công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội trong thời gian qua đã đạt được những thành quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập về việc xây dựng một môi trường thực hành tiếng Anh hiệu quả cho học sinh. Là một tổ trưởng bộ môn Tiếng Anh, tôi nhận thấy việc nghiên cứu và đưa ra những đánh giá đúng về thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh ở các trường Trung học phổ thông công lập trên địa bàn quận, trên cơ sở đó tìm ra các biện pháp có hiệu quả để khắc phục những hạn chế, khó khăn trong công tác tổ chức môi trường thực hành bộ môn. Với hy vọng tìm ra một hướng đi đúng để nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy và học tiếng Anh , tôi chọn đề tài: “Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học”, phân tích rõ thực trạng, đề xuất một số biện pháp tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh thích hợp, tìm ra một hướng đi đúng để đưa việc dạy – học môn Tiếng Anh của các trường Trung học phổ thông công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy có chất lượng và hiệu quả cao hơn.

2. Mục đích nghiên cứu Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh, đề xuất sáu biện pháp tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập quận Cầu Giấy- Hà Nội theo quan điểm tiếp cận năng lực nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) nói chung và môn Tiếng Anh nói riêng.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường Trung học phổ thông.

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học.

4. Câu hỏi nghiên cứu

Môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập quận Cầu Giấy- Hà Nội trong bối cảnh giáo dục chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực học sinh đang đặt ra cho các nhà trường những vấn đề gì?

Có thể nghiên cứu vai trò của môi trường trong việc hình thành năng lực giao tiếp của học sinh làm cơ sở đề xuất các biện pháp quản trị hoạt động tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh nhằm giải quyết những vấn đề đó không?

5. Giả thuyết khoa học

Việc tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học đang gặp phải một số hạn chế . Nếu nghiên cứu đề xuất và áp dụng sáu biện pháp tổ chức phù hợp từ lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực chuyên môn, nâng cao nhận thức, chỉ đạo đổi mới kiểm tra đánh giá tác động đồng bộ và hệ thống đến các nhân tố của môi trường thực hành tiếng Anh như: người dạy, người học, môi trường học tập và các điều kiện phục vụ dạy học sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học.

6. Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông.
Đánh giá thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học và phân tích nguyên nhân của thực trạng;
Trên cơ sở đánh giá thực trạng, đề xuất một số biện pháp tổ chức khả thi nhằm nâng cao hiệu quả công tác tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong thời kỳ hội nhập quốc tế của đất nước.

7. Phạm vi nghiên cứu Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu giải quyết những vấn đề liên quan đến tổ chức môi trường thực hành tiếng anh của giáo viên và hoạt động trải nghiệm thực tế của học sinh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở bộ môn Tiếng Anh.

Thời gian khảo sát: từ năm 2024 đến năm 2026.

8. Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Phương pháp này được sử dụng nhằm phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa các vấn đề về lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu.

8.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động tổ chức môi trường thực hành của giáo viên và học sinh Trung học phổ thông thuộc địa bàn nghiên cứu.

Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Phiếu trưng cầu gồm các câu hỏi đóng/mở về vấn đề tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học tại các trường Trung học phổ thông công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội. Đối tượng khảo sát sẽ là giáo viên, cán bộ quản lí các nhà trường. Mục đích chủ yếu là thu thập các số liệu nhằm xác định thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học, phân tích các nguyên nhân thành công, hạn chế thực trạng này. Đây là phương pháp chính sử dụng trong đề tài.

8.3. Phương pháp xử lý số liệu

Dùng thống kê toán học để xử lý các kết quả nghiên cứu.

9. Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày theo 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường trung học phổ thông.
Chương 2: Thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học.
Chương 3: Biện pháp tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học.

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC MÔI TRƯỜNG THỰC HÀNH TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG Trung học phổ thông THEO CÁCH TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC

1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường Trung học phổ thông

Với mục tiêu “đổi mới toàn diện việc dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, nhằm đưa các chương trình mới vào việc dạy và học Ngoại ngữ ở các bậc học và các cấp độ khác nhau, “ hướng tới tăng cường khả năng sử dụng tiếng nước ngoài của người Việt, phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước”[1], Dự án Ngoại ngữ Quốc gia 2027 đã được triển khai. Có thể nói đây là một cột mốc quan trọng trong lịch sử dạy học ngoại ngữ tại Việt Nam [3].

Trên thế giới, việc dạy Ngoại ngữ nói chung và giảng dạy tiếng Anh nói riêng được đề cập rất nhiều. Richards, JC và Rogers cho rằng “dạy tiếng Anh với cùng một cách tiếp cận và các phương pháp hiện đại khác nhau rất hiệu quả trong quá trình thăng tiến.”[35]. Killen, Roy cũng đưa ra quan điểm của mình về việc dạy tiếng Anh trong các trường học dựa trên nghiên cứu giảng dạy hiệu quả có thể được sử dụng như một nền tảng vững chắc để phát triển các chương trình học thuật và đánh giá thực tế nhằm nhấn mạnh chất lượng giảng dạy và học tập [33]. Nhật Bản đánh giá trình độ tiếng Anh của 480 trường trung học công lập được chọn ngẫu nhiên. Kết quả cho thấy 29,2% học sinh đạt 0,0 trên kỹ năng viết và 13,3% (trong số 20,0% trong bài kiểm tra) đạt 0,0 điểm về kỹ năng nói . Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Do đó, các quốc gia như Bangladesh, Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia, Nhật Bản, Thái Lan và Việt Nam đang chịu áp lực cải thiện dân số thành thạo ngôn ngữ tiếng Anh (Nunan, 2010) [34]. Một trong những trọng tâm chính của việc dạy và học tiếng Anh ở các quốc gia khác là đổi mới chương trình, áp dụng các phương pháp giảng dạy theo hướng giao tiếp. Tuy nhiên, cho đến nay không có quốc gia nào áp dụng thành công các phương pháp giảng dạy này. Nunan (2010) chỉ ra rằng khoảng cách giữa chính sách đổi mới và giảng dạy thực tế là rất lớn. Marcellino cung cấp một số biện pháp để quản lý việc dạy tiếng Anh trong trường học, đặc biệt chú ý đến các khía cạnh liên quan đến hiệu suất của giáo viên và sự chuẩn bị của giáo viên [34].

Chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh [8] không chỉ tiếp tục hình thành và phát triển kiến thức cơ bản ngôn ngữ tiếng Anh thông qua những bài giảng mà học sinh còn có được những hiểu biết sâu rộng hơn đất nước học đồng thời nâng cao năng lực tư duy của họ. Sau khi hoàn thành chương trình môn Tiếng Anh cấp Trung học phổ thông học sinh có thể sử dụng tiếng Anh như một công cụ giao tiếp thông qua bốn kỹ năng nghe, nói, đọc , viết nhằm đáp ứng nhu cầu giao tiếp bằng tiếng nước ngoài trong các tình huống hàng ngày, sử dụng tiếng Anh để đeo đuổi mục tiêu học tập cao hơn.

Ở cấp Trung học phổ thông, tiếng Anh được qui định trong chương trình giáo dục là ngôn ngữ sử dụng phổ biến trong giao dịch quốc tế [16]. Việc tổ chức dạy tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông phải đảm bảo tính liên thông và tiếp nối của việc dạy học tiếng Anh giữa các cấp học, “trang bị cho học sinh kỹ năng học tập suốt đời để không ngừng học tập và phát triển năng lực làm việc trong tương lai.” [8] Đây chính là chìa khóa để các em bước vào cuộc sống tự tin, hòa nhập và phát triển.

1.1.2. Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường Trung học phổ thông

Quản lý là một hoạt động liên tục và cần thiết khi con người kết hợp với nhau trong một tổ chức. Đó là quá trình tạo nên sức mạnh gắn liền các hoạt động của các cá nhân với nhau trong một tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung. Trong nhà trường đó là “hoạt động lôi cuốn tất cả các thành viên trong nhà trường cùng tham gia” [18, tr12] từ Cán bộ quản lý đến tập thể Giáo viên, Học sinh và các lực lượng giáo dục khác nhằm đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định.

Theo tác giả Nguyễn Phúc Châu “ quản lí giáo dục được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống và hợp quy luật,..) của chủ thể quản lí giáo dục đến tất các mắt xích của hệ thống giáo dục nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả việc tổ chức, huy động, điều phối, giám sát và điều chỉnh,.. các nguồn lực ( nhân lực, vật lực, tài lực và thông tin) để hệ thống giáo dục vận hành đạt được mục tiêu phát triển giáo dục.” [5].

Theo tác giả Đặng Vũ Hoạt: “Hoạt động của thầy là hoạt động điều khiển, hoạt động của trò là đối tượng của quá trình dạy học ” [12]. Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh bao gồm: Quản lý mục tiêu và nội dung, quản lý hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò, quản lý việc thực hiện chương trình và việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh,….

Nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh vực quản lý giáo dục đã đề cập đến các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh trong nhà trường Trung học phổ thông như : ” Quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh Trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực thực hành của người học” [15]; “Quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh tại trường trung học phổ thông tân trào thành phố Tuyên Quang theo tiếp cận phát triển năng lực người học” [13].

Các công trình nghiên cứu trên đều đạt được những kết quả đáng ghi nhận về lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên việc đưa các kết quả nghiên cứu đó ứng dụng vào thực tế còn phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thực tiễn của các nhà trường.

1.1.3. Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại trường Trung học phổ thông theo tiếp cận phát triển năng lực người học Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Hình thức tổ chức dạy học thực hành và quản lí hoạt động dạy học thực hành đã được nhiều trường đại học ở các nước tiên tiến trên thế giới và khu vực nghiên cứu, áp dụng, coi đó là yếu tố, là khâu có ý nghĩa quyết định đối với đào tạo nghề nghiệp. Ở Việt Nam, thực hành cũng được xác định rõ là một hình thức tổ chức dạy học căn bản. Đã có nhiều nghiên cứu về hình thức tổ chức dạy học thực hành ở các dạng thức khác nhau: Bài tập thực hành, thực hành sư phạm, thực tập…

Đề cập đến kỹ năng nói, tác giả Kham khien đánh giá: Nói là một trong bốn kỹ năng quan trọng khi học một ngoại ngữ, trong đó có tiếng Anh. Tác giả cũng cho rằng sử dụng tiếng Anh để tương tác trong lớp học là con đường thực hành ngôn ngữ hiệu quả nhất [32].

Theo Bygate, kỹ năng nói mang tính phản xạ giúp người học sử dụng được ngoại ngữ để đưa ra ý kiến, trình bày suy nghĩ và biểu đạt cảm xúc với người nghe [28]. Như vậy, có thể kết luận rằng chính kỹ năng nói đóng vai trò cốt yếu giúp ngôn ngữ tiếng Anh thực hiện được chức năng giao tiếp. Ngoài ra kỹ năng nói cũng hỗ trợ đắc lực cho kỹ năng nghe của Học sinh, giúp làm giàu vốn từ vựng và luyện tập các kỹ năng có liên quan.

Để đạt được thành công trong các vấn đề học tập, bên cạnh các yếu tố ảnh hưởng đến việc học ngôn ngữ như: yếu tố tình cảm, yếu tố tính cách, yếu tố nhận thức, yếu tố năng khiếu, yếu tố xã hội; vai trò và trách nhiệm của giáo viên mang tính quyết định. Harmer (1991) [30] cho rằng trong đường hướng dạy ngôn ngữ giao tiếp, giáo viên đảm nhiệm một số vai trò nổi bật như sau: Trong vai trò như người dạy học và nhà giáo dục giúp Học sinh học kiến thức và phát triển kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh; Với vai trò là người tham gia vào quá trình học tập, Giáo viên hoạt động như một thành viên tham gia vào quá trình hoạt động học tập ở trên lớp; trong vai là người học và người nghiên cứu, giáo viên có thể đóng góp trí tuệ và tài năng của mình giúp Học sinh lựa chọn các phương pháp học tập phù hợp, có quan niệm toàn diện về thế nào là biết một ngoại ngữ.

Nhóm tác giả Nguyễn Văn Vân (chủ biên), Nguyễn Thị Chi, Hoàng Xuân Hoa trong cuốn “Đổi mới phương pháp dạy tiếng Anh ở Trung học phổ thông Việt Nam” [27, tr.64 ] đã đề cập đến vấn đề bản chất của việc học một ngoại ngữ và các yếu tố cần thiết phải thay đổi như mục tiêu, nội dung, phương pháp, đồ dùng dạy học, môi trường thực hành tiếng theo xu thế phát triển và hội nhập hiện nay ở các nước đang phát triển, trong đó Việt Nam với những chuyển biến đáng kể về việc nhận thức thay đổi qui trình giáo dục và đào tạo. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Đẩy mạnh đổi mới nội dung, hình thức dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực người học đã được đề cập đến trong cuốn “Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục môn Tiếng Anh” [4] của nhóm tác giả Nguyễn Hải Châu, Nguyễn Thanh Hà và Vũ Thị Lợi. Những thách thức, khó khăn trong việc triển khai chương trình sách giáo khoa thí điểm đã được giải đáp. Những định hướng mục tiêu, chương trình dạy học tiếng Anh cấp Trung học phổ thông sao cho thứ tiếng này thực sự trở thành một công cụ giao tiếp mới, hình thành và phát triển năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh của Học sinh cũng được các tác giả đề cập đến.

Từ đó cho thấy tổ chức môi trường thực hành giao tiếp tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học có vai trò quan trọng đối với hoạt động học tập của học sinh.Trước tiên, học tập trong một môi trường thực hành tiếng tích cực sẽ giúp học sinh tự tin trong giao tiếp và duy trì thái độ tập trung. Tạo môi trường thực hành tiếng Anh tích cực sẽ giúp cho học sinh tự tin, năng động trong việc rèn luyện và sử dụng ngoại ngữ thành thạo. Môi trường thực hành tiếng lý tưởng sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện các kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng nói. Có kỹ năng nói tốt sẽ giúp học sinh tự tin để học tốt những kỹ năng còn lại một cách hiệu quả từ đó nâng cao được chất lượng dạy và học tiếng Anh đáp ứng nhu cầu của xã hội.

1.2. Một số khái niệm cơ bản Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

1.2.1. Môi trường học tập

Khái niệm môi trường

Trong cuốn “Giáo dục học đại cương” [17] hai tác giả Nguyễn Văn Lê và Nguyễn Sinh Huy cho rằng “môi trường là hệ thống các hoàn cảnh bên ngoài, các điều kiện tự nhiên và xã hội xung quanh cần thiết cho hoạt động sống và phát triển của con người.”

Môi trường cung cấp phương tiện cho hoạt động trao đổi văn hóa cá nhân từ đó tạo nên động cơ hành động. Tuy vậy, ảnh hưởng của môi trường lớn hay nhỏ, nhiều hay ít còn tùy thuộc vào thái độ, năng lực của cá nhân.

Tóm lại, có thể hiểu môi trường là tập hợp tất cả các yếu tố tự nhiên và xã hội xuất hiện xung quanh con người, có ảnh hưởng và tác động đến các hoạt động sống của con người. Quá trình hình thành và phát triển nhân cách chỉ có thể xảy ra tại một môi trường nhất định.

Khái niệm môi trường học tập

Môi trường luôn có ảnh hưởng mang tính quyết định đến sự phát triển của vạn vật, trong đó có con người. Vì thế, ảnh hưởng của môi trường đến sự phát triển nhân cách con người được các nhà giáo dục học quan tâm từ rất lâu. Nhà xã hội học Mỹ R.E Pac-cơ đã nói: “Người không đẻ ra người, đứa trẻ chỉ trở nên người trong quá trình giáo dục”. Điều này khẳng định vai trò của yếu tố môi trường văn hóa, môi trường giáo dục có tính quyết định đối với sự hình thành phát triển nhân cách con người. Vì vậy, các nhà khoa học lại tiếp tục nghiên cứu, xây dựng môi trường với mục đích để có ảnh hưởng tốt nhất đến dạy học và giáo dục nhân cách cho thế hệ trẻ.

“Từ kết quả nghiên cứu của I.V Pavlov và B.F.Skinnơ. I.V Pavlov, các nhà giáo dục học đã nhận thức được một vấn đề rất quan trọng rằng: Yếu tố môi trường trong giáo dục, học tập không chỉ góp phần quyết định đến sự hình thành và phát triển nhân cách con người mà quan trọng hơn là yếu tố môi trường thực tế đã kích thích chủ thể (con người) hoạt động năng động và sáng tạo hơn. Việc tạo lập, xây dựng và phát triển môi trường giáo dục là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của khoa học giáo dục hiện đại” [Dẫn theo 21, tr 8].

Từ các nghiên cứu trên cho thấy: Môi trường học tập bao gồm các thành phần như không gian lớp học, chủ thể của môi trường học tập, cơ sở vật chất nhằm tạo ra những điều kiện thuận lợi cho việc học tập đạt kết quả tốt.

1.2.2. Môi trường thực hành tiếng Anh Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Các tác giả Jean Marc Denomme và Madeleine Roy trong cuốn “Phương pháp sư phạm tương tác” đã chỉ ra rằng, môi trường là yếu tố tham gia trực tiếp đến quá trình dạy học chứ không đơn thuần chỉ là nơi diễn ra hoạt động học. Các yếu tố môi trường của việc dạy và học được các tác giả nhấn mạnh. Trên cơ sở đó, một quy luật quan trọng: người học và người dạy phải thích nghi với môi trường đã được làm sáng tỏ. Ảnh hưởng và thích nghi đó chính là hệ quả của phương pháp sư phạm tương tác liên quan đến môi trường giáo dục[29].

Theo thuyết đa trí tuệ của Howard Gardner, môi trường học lý tưởng là nơi mà học sinh được giao tiếp, tương tác với bạn, với thầy, được chơi, vận động, nhảy múa, kể chuyện, tranh luận, thảo luận hay làm thủ công… việc học trong những môi trường như vậy giúp người học nhớ hơn 80% những gì đã học trong một năm sau đó.

Tác giả Dương Thị Thu Hà cho rằng “Môi trường lý tưởng nhất đối với người học ngoại ngữ là nước bản ngữ. Khi sống trong môi trường mà mọi người xung quanh đều sử dụng thông thạo ngôn ngữ mình đang học, người học ngoại ngữ có cơ hội được thường xuyên tiếp xúc với ngôn ngữ đó, ít nhiều hiểu được những gì người bản ngữ nói mặc dù chưa thể tạo ra được những lời nói tương tự như vậy ngay lập tức.” [10]

Như vậy, có thể hiểu môi trường thực hành tiếng Anh: Là không gian mà đó có đầy đủ những tác động kích thích đa dạng các giác quan bởi hình ảnh, âm thanh, ánh sáng, phương pháp dạy và các hoạt động ngoại khóa… giúp tạo cảm xúc hưng phấn trong học tập, tăng khả năng tiếp nhận và độ nhớ kiến thức. Người dạy và người học sử dụng hoàn toàn bằng tiếng Anh để luyện tập cho các tình huống thực tế trong cuộc sống.

1.2.3. Dạy học tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực

Khái niệm năng lực có nguồn gốc tiếng La tinh “competentia”, có nghĩa là gặp gỡ. Năng lực được hiểu là thành thạo, khả năng thực hiện của cá nhân đối với một công việc. Ngày nay có nhiều định nghĩa khác nhau về Năng lực:

Theo tác giả J. Coolahan (1996) cho rằng :Năng lực được thể hiện như là “ những khả năng cơ bản dựa trên cơ sở tri thức, kinh nghiệm, các giá trị và thiên hướng của một con người được phát triển thông qua thực hành giáo dục”. Tác giả Mc Lagan hiểu Năng lực như “ là một tập hợp các kiến thức, thái độ và kỹ năng hoặc cách chiến lược tư duy mà tập hợp này là cốt lõi và quan trọng cho việc tạo ra những sản phẩm đầu ra quan trọng”. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Trong cuốn sách “Dạy học theo định hướng hình thành và phát triển năng lực người học ở trường phổ thông”[22], các tác giả Lê Đình Trung, Phan Thị Thanh Hội chỉ ra các đặc điểm của dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực Học sinh là:

Các năng lực cần đạt ở người học được xác định rõ ràng, thẩm định và công bố cho người học trước khi đánh giá,
Dạy học theo hướng tiếp cận phát triển năng lực dựa trên tiêu chuẩn được quy định so với môn học cụ thể.
Quá trình học tập được thực hiện dựa trên nhịp độ cá nhân.
Kiến thức và kỹ năng thực hiện được dạy và học tích hợp trong một bài học.
Đánh giá năng lực của người học dựa trên kết quả thực hiện công việc thực tế và có đủ bằng chứng để khẳng định mức độ đạt được.

Như vậy, dạy học môn Tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực là hoạt động truyền thụ những tri thức, kỹ năng theo mục tiêu môn học đã được xác định của Giáo viên tới Học sinh nhằm hình thành những năng lực mong muốn. Thực chất là Giáo viên tổ chức hướng dẫn, kiểm tra, điều chỉnh giúp Học sinh tự lĩnh hội những tri thức khoa học, văn hóa trong nội dung chương trình tiếng Anh để biến thành kinh nghiệm của bản thân phát triển các năng lực đặc thù của môn học. Cách tiếp cận này trả lời câu hỏi: chúng ta muốn người học có thể làm được những gì sau khi hoàn thành môn học.

1.2.4. Tổ chức

Tổ chức: Tổ chức thường được hiểu như là tập hợp của hai hay nhiều cùng hoạt động trong những hình thái cơ cấu nhất định để đạt được những mục tiêu chung. Tổ chức là một đơn vị xã hội được hình thành nhằm tổ chức điều phối một cách có ý thức, có phạm vi, lĩnh vực và có hoạt động rõ ràng nhằm đạt được một hoặc nhiều mục tiêu đề ra.

P.M. Kecgientxep cho rằng tổ chức là liên hiệp nhiều người lại để thực hiện một công tác nhất định. Chúng ta có thể gọi bản thân hình thức liên hiệp đó là một tổ chức [Dẫn theo 9]. Theo G. Buschger: tổ chức là tập thể một số người có sự phân công công việc, do một số cá nhân thành lập, nhằm đạt đến một số mục tiêu nhất định một cách có kế hoạch, liên kết với nhua, mang tính hỗn hợp, tương đối lâu dài. Tập thể này có tối thiểu một trung tâm ra quyết định và kiểm tra, điều hành việc hợp tác lẫn nhau.[Dẫn theo 9]. Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc chỉ ra rằng tổ chức hiểu theo nghĩa động từ là việc điều hành, phối hợp các các nhân, đơn vị triển khai các hoạt động theo phương thức đã lựa chọn (theo nghĩa biết làm việc đúng” [18].

Cấu trúc tổ chức: Cấu trúc tổ chức đề cập đến cách thức một tổ chức phải ứng xử trong việc phân công, tổ chức và phối hợp các hoạt động của mình như thế nào. Nói cách khác, cấu trúc tổ chức là hệ thống chính thức các quan hệ công tác kể cả về hai phía phân chia và kết hợp các công việc, các hoạt động trong một tổ chức. Emest Dale đã mô tả chức năng tổ chức như một quá trình gồm năm bước như sau, có thể xem là cơ sở cho những luận giải sau:

Lập danh sách các công việc cần phải hoàn thành để đạt được mục tiêu của tổ chức.
Phân chia toàn bộ công việc thành những nhiệm vụ để các thành viên hay các bộ phận trong tổ chức thực hiện một cách thuận lợi và hợp logic.
Kết hợp các nhiệm vụ một cách logic và hiệu quả. Việc nhóm gộp nhiệm vụ cũng như thành viên như vậy gọi là bước phân chia bộ phận ( departmentalization )
Thiết lập một cơ chế điều phối (coordination). Sự liên kết hoạt động của các cá nhân, các nhóm, các bộ phận một cách hợp lí sẽ tạo điều kiện để đạt được mục tiêu của tổ chức một cách dễ dàng và hiệu quả hơn
Theo dõi đánh giá tính hiệu nghiệm của cấu trúc tổ chức và tiến hành những điều chỉnh cần thiết.

1.3. Yêu cầu tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông

1.3.1. Đặc điểm hoạt động dạy học tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học

Những năng lực chung được hình thành và phát triển trong môn Tiếng Anh

Để hình thành và phát triển năng lực cho học sinh đòi hỏi phải có một sự thay đổi đồng bộ, toàn diện các bước, các khâu của quy trình đào tạo: từ xác định mục tiêu đào tạo, hệ thống năng lực chung và đặc thù do đặc trưng bộ môn đến lựa chọn nội dung chương trình, đổi mới phương pháp dạy học và cách thức kiểm tra, đánh giá. Chương trình giáo dục phổ thông mới được xây dựng theo hai trục chính: tích hợp và phân hóa nhằm hướng tới hình thành và phát triển 3 phẩm chất và 8 năng lực chung cho học sinh. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Ba phẩm chất: sống yêu thương, sống trách nhiệm, sống trung thực.
Tám năng lực cốt lõi: Năng lực tự học, Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, Năng lực thẩm mỹ, Năng lực thể chất, Năng lực giao tiếp, Năng lực hợp tác, Năng lực tính toán và Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) [9]

Đó là những năng lực liên quan đến nhiều môn học, mỗi môn học với đặc trưng và thế mạnh riêng sẽ tập trung hướng đến một số năng lực cụ thể. Với tư cách là môn học bắt buộc trong chương trình giáo dục phổ môn Tiếng Anh giúp Học sinh hình thành và phát triển một số năng lực chung như: Năng lực sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực tự quản bản thân. Bên cạnh những năng lực chung ấy, môn Tiếng Anh còn hướng tới phát triển cho học sinh những năng lực đặc thù, cụ thể, chuyên biệt của môn học như: Năng lực giao tiếp tiếng Anh, năng lực nghe hiểu, đọc hiểu. Trên cơ sở phát triển các năng lực đó để phát triển toàn diện, đồng thời cả bốn kĩ năng: nghe, nói, đọc, viết cho học sinh.

Năng lực chuyên biệt của môn Tiếng Anh

Năng lực chuyên biệt môn Tiếng Anh được hiểu theo nhiều cách. Theo Nguyễn Hải Châu, Nguyễn Thanh Hà và Vũ Thị Lợi (2022) [4], năng lực tiếng Anh gồm hai năng lực thành phần là: Năng lực tiếp nhận và Năng lực sản sinh. Năng lực tiếp nhận gồm hai kỹ năng tiếp thu là Nghe và Đọc bởi vì người học không cần tạo ra ngôn ngữ để làm những điều này, họ nhận và hiểu nó. Những kỹ năng này đôi khi được gọi là kỹ năng thụ động. Năng lực tạo lập là khả năng biết tổ chức, vận dụng kiến thức ngôn ngữ và văn hóa để xây dựng một văn bản hoàn chỉnh đúng quy cách và có ý nghĩa. Muốn có năng lực tạo lập phải biết cách tạo lập.Tức là nắm được cách viết một loại văn bản nào đó. Kỹ năng Nói và Viết được dùng để đánh giá năng lực sản sinh.

Như vậy có thể hiểu trong môn Tiếng Anh, việc hình thành và phát triển kĩ năng trình bày ngôn ngữ và giao tiếp (năng lực giao tiếp) là mục tiêu quan trọng và cũng là mục tiêu thế mạnh mang tính đặc thù của môn học. Năng lực giao tiếp trong các nội dung dạy học tiếng Anh được thể hiện qua bốn kĩ năng cơ bản: Nghe, nói, đọc viết và khả năng ứng dụng các kiến thức và kĩ năng ấy vào các tình huống giao tiếp khác nhau trong cuộc sống, hình thành thói quen học tập suốt đời để trở thành những công dân toàn cầu trong thời kì hội nhập. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học

Theo Bernd Meier, Nguyễn Văn Cường [19] thì mục tiêu giáo dục hiện nay đang tập trung vào việc phát triển tích cực, tính năng động, sáng tạo của người học nhằm rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề cho Học sinh. Nhằm đạt được mục tiêu dạy học lấy người học làm trung tâm, lấy người học là chủ thể hoạt động thì việc tạo ra động lực dạy học, khuyến khích hoạt động chủ động, sáng tạo trong quá trình dạy học là rất cấp thiết. Thực tế dạy học môn Tiếng Anh ở trường Trung học phổ thông cho thấy xuất hiện ngày càng nhiều tiết dạy tốt của các Giáo viên giỏi, nhiều kinh nghiệm theo hướng tổ chức cho Học sinh hoạt động tích cực, tự chiếm lĩnh tri thức mới nhưng chủ yếu là trong các đợt thao giảng, thi Giáo viên dạy giỏi. Tình trạng phổ biến nhất vẫn là thầy giảng giải, giới thiệu, đôi khi sử dụng tranh ảnh còn Học sinh thụ động lắng nghe, sau đó luyện tập qua loa vì lớp học đông hoặc không đủ thời gian cho các em luyện tập theo nhóm nhỏ.

NL của Học sinh Trung học phổ thông được hình thành và phát triển chủ yếu trong quá trình dạy học và bằng quá trình dạy học. Vì thế, để phát triển Năng lực của Học sinh một cách có hiệu quả, cần tổ chức thực hiện tốt các yếu tố cơ bản của quá trình dạy học: chương trình dạy học; phương pháp dạy học (PPDH); kiểm tra và đánh giá (KT&ĐG) kết quả dạy học.

Thực hiện CTDH

Chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh được xây dựng trên cơ sở hệ thống chủ điểm, chủ đề có liên quan chặt chẽ với nhau, gần gũi với môi trường học tập và sinh hoạt của Học sinh, phù hợp với việc phát triển năng lực giao tiếp theo yêu cầu cần đạt quy định cho mỗi cấp học. “Chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh đảm bảo lấy hoạt động học của học sinh làm trung tâm trong quá trình dạy học. Năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh của học sinh được phát triển thông qua hoạt động học tập tích cực, chủ động, sáng tạo. Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn quá trình dạy học, khuyến khích học sinh tham gia hoạt động luyện tập ngôn ngữ ở mức tối đa và từng bước nâng cao khả năng tự học” [8].

Sử dụng PPDH Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Đổi mới PPDH không chỉ là yêu cầu bắt buộc đối với Giáo viên để đáp ứng yêu cầu giảng dạy mà còn là vấn đề cấp bách mà toàn ngành giáo dục coi là phương châm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. PPDH theo định hướng phát triển Năng lực đã được đề cập đến tại điều 28 Luật giáo dục như sau: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực , tự giác, chủ động, sáng tạo của Học sinh, phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui và hứng thú học tập cho Học sinh”. [16].

Như vậy, PPDH theo định hướng phát triển năng lực môn Tiếng Anh phải là một quá trình tổ chức cho người học nắm vững ngôn ngữ để giao tiếp và nhận thức. Những phương pháp được áp dụng như Thảo luận nhóm, Nghiên cứu tình huống, Đóng vai, Dự án …. không chỉ tập trung vào các hoạt động trí tuệ của Học sinh mà còn tạo ra các tình huống gần với cuộc sống giúp Học sinh luyện tập các kĩ năng giải quyết vấn đề; gắn hoạt động học tập với hoạt động thực hành, thực tiễn.

Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học

Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn Tiếng Anh ở trường Trung học phổ thông theo tiếp cận phát triển năng lực người học không lấy việc kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học làm trung tâm mà chú trọng khả năng vận dụng sáng tạo kiến thức trong những tình huống khác nhau.

Theo định hướng về kiểm tra, đánh giá của Chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh, một trong những nội dung rất quan trọng mà việc đánh giá cần hướng tới là năng lực nghe, nói, đọc, viết, tích cực của mỗi Học sinh cũng như Năng lực tư duy và giao tiếp bằng Tiếng Anh. Những năng lực này chỉ có thể được bộc lộ qua việc (nghe, nói và viết). Do vậy việc yêu cầu Học sinh thực hiện những bài tập trắc nghiệm khách quan và tự luận vẫn là một cách ra đề rất cần thiết trong môn học tiếng Anh. Tất nhiên việc kiểm tra bằng hình thức tự luận rất cần có sự đổi mới để phù hợp với mục tiêu, nội dung và phương pháp học tập mới.

Trong quá trình đánh giá, cần sử dụng các phương pháp như quan sát, đánh giá qua sản phẩm hoạt động của Học sinh, đánh giá thực hành, Học sinh tự đánh giá và Học sinh đánh giá lẫn nhau … Đồng thời, chú trọng đánh giá việc kiến thức ở mức độ tư duy bậc cao; chuyển hóa sáng tạo lại kiến thức [7].

1.3.2. Chủ thể của tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

1.3.2.1 Môi trường bên ngoài

Người dạy là một trong những bộ phận cấu thành môi trường dạy học. Hơn nữa, đây còn là nhân tố ảnh hưởng lớn đến hành vi, thái độ và để lại những ấn tượng sâu sắc với người học trong quá trình học tập.

Ngay khi bước chân vào lớp học, dáng vẻ bề ngoài, cách ăn mặc, đi đứng… của người dạy đã tạo nên những ấn tượng đầu tiên với người học. Ngoài ra, mỗi người dạy lại có một cái tôi cá nhân của nhà giáo độc nhất cho riêng mình. Khi người học có ấn tượng tốt với người dạy thì người dạy trở thành hình mẫu lý tưởng, là nhân tố hấp dẫn, là động lực kích thích người học phấn đấu trong quá trình học tập. Trái lại, nếu người học có ấn tượng xấu về người dạy thì người dạy sẽ gặp khó khan trong việc thu phục người học, lời nói của người dạy không còn có ảnh hưởng đến người học. Do vậy, mối quan hệ của họ ngày càng trở nên lạnh nhạt, hời hợt, người học mất đi động lực phát triển và điều đó có thể dẫn người học đến những thất bại trong học tập.

Mối quan hệ giữa người dạy và người học luôn là mối quá hệ hai chiều: Nếu như người dạy luôn có ảnh hưởng đến hành vi của người học thì ngược lại người học cũng có những ảnh hưởng lớn đối với phong cách của người dạy. Mỗi người học là một cá thể độc lập và khác biệt. Điều này đòi hỏi người dạy phải có chiến lược truyển tải cũng như phương cách tạo mối quan hệ giữa người dạy với người học một cách phù hợp và linh hoạt. Đối với từng hành vi khác nhau của người học, người dạy phải có những cách ứng xử tương ứng và không ngừng điều chỉnh phương pháp dạy học, cân bằng các mối quan tâm của mình, từ đó thu hút được tất cả người học vào hoạt động học tập chung. Đặc biệt cần dành sự tập trung hơn vào việc nắm bắt thái độ, hành vi của những học sinh cá biệt để kiểm soát và định hướng mọi hoạt động vào phục vụ lớp học. Những động lực lớn nhất đế hoàn thiện các phương pháp giáo dục của người thầy đều khởi nguồn từ sự đa dạng về tính cách của người học chứ không phải từ chỉ số trí tuệ vốn có của họ.

Nhà trường đóng vai trò là nhân tố môi trường bên ngoài có tác động mạnh mẽ nhất đến phương pháp cũng như các thành tố khác cấu thành nên hoạt động dạy học. Trong công tác quản lý trường học thì nguyên tắc hàng đầu là tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động sư phạm. Do vậy, nhà trường phải chăm lo đến tài sản, quyền lợi của người học và người dạy. Đồng thời, nhà trường cũng là nơi con người được lĩnh hội nền giáo dục để trang bị những kiến thức và kĩ năng cần thiết cho việc hội nhập xã hội. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Gia đình là một trong những nhân tố quan trọng, có tác động lớn trong việc xây dựng môi trường dạy học. Trí tuệ của con người một phần lớn được hình thành trong môi trường gia đình. Trong đó, trí tuệ ban đầu do di truyền tạo nên, tuy nhiên trí tuệ ấy có thể được bồi đắp hay bị bào mòn dưới tác động của chính môi trường trong gia đình. Một Học sinh khởi điểm dù có tiềm năng trí tuệ cao nhưng khó có thể phát triển trong môi trường giáo dục gia đình luôn áp đặt và không chấp nhận sự sáng tạo hay đổi mới. Trong khi đó, một Học sinh khác có thể có tiềm năng trí tuệ thấp hơn nhưng có thể đạt hiệu quả học tập cao hơn nhờ môi trường giáo dục trong gia đình luôn tôn trọng sự khác biệt, khuyến khích và thúc đẩy sự sáng tạo của con. Như vậy, có thể khẳng định rằng, trong một giới hạn nhất định, khả năng trí tuệ do di truyền có thể được bù đắp bởi định hướng giáo dục đúng đắn của gia đình. Tuy nhiên, một học sinh có năng lực, có quyết tâm và có chính kiến, kiên định với mục đích và quan điểm của vẫn có thể vượt qua những rào cản do môi trường gia đình gây ra.

Xã hội xuất hiện với tư cách là thành tố giữ vai trò định hướng cho việc giáo dục các cá thể trở thành các công dân có trách nhiệm và hội nhập tốt. Để hoàn thành nhiệm vụ của mình, xã hội quy định các loại hình trường học cần mở, định hướng xây dựng chương trình đào tạo, mục tiêu tổng thể và mục tiêu cuối cùng. Đồng thời, xã hội quy định các tiêu chuẩn, kèm theo đó là các tiêu chí đánh giá và phát triển. Xã hội luôn luôn vận động và phát triển. Chính vì vậy mà xã hội thường thực thi các cuộc cải cách trong hệ thống giáo dục để con người thích nghi với môi trường xã hội đương thời và đáp ứng được các yêu cầu hiện tại của xã hội đó. Từ những cuộc cải cách đó, xã hội đưa ra những định hướng mới thay đổi chương trình đào tạo, thay đổi hệ thống SGK, hoạt động đào tạo, bồi dưỡng giáo viên… những thay đổi này tác động mạnh mẽ đến môi trường dạy học hàng ngày của thầy và trò. Ngoài ra, hệ thống chính trị và kinh tế cũng có tác động mạnh mẽ đến nhà trường. Sự nghèo nàn hay thịnh vượng của xã hội sẽ tạo điều kiện thuận lợi hay gây khó khăn cho mọi cố gắng của nền giáo dục.

1.3.2.2. Nhân tố môi trường bên trong Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Các nhân tố môi trường bên trong chính được xác định là nội lực của người học và người dạy, như: tiềm năng trí tuệ, cảm xúc, các giá trị, trải nghiệm, phong cách học và phong cách dạy, tính cách… Những nội lực này khi tác động lên hoạt động dạy và học có thể hỗ trợ hoặc cản trở hoạt động dạy và học.

Tiềm năng trí tuệ (TNTT): Là tài sản di truyền mà con người được thụ hưởng qua các thế hệ. Tiềm năng trí tuệ khởi nguồn từ những khả năng vô hạn của hệ thần kinh. Tiềm năng có được dựa vào các giác quan, hàng triệu nơ ron thần kinh và hai bán cầu não trái và phải. Trong quá trình hoạt động và tích lũy, TNTT bao gồm hai bộ phận: những tri thức đã tích lũy và những tri thức cần bổ sung. Năng lực trí tuệ biểu hiện rất phong phú và đa dạng vì vậy người thầy cần phải có hiểu biết để nhận diện và phát triển tiềm năng một cách hiệu quả nhất. Một Học sinh năng khiếu cần được khuyến khích khám phá tri thức theo một phương thức và ở một mức độ khác với Học sinh có tài đặc biệt; với Học sinh gặp khó khăn trong học tập, khả năng học tập hạn chế, nếu được tạo điều kiện để phát huy tối đa khả năng của mình thì sẽ học hỏi được nhiều hơn. Những hạn chế TNTT thường do chính bản thân người học, do nhà trường, do xã hội, do gia đình và do di truyền tạo ra.

Các cảm xúc: Cảm xúc lưu trú tại vùng limbic, tác động đến hành vi của người học và người dạy trong quá trình dạy học. Hệ limbic có nhiệm vụ phân tích đối tượng kiến thức thu nhận được và đánh giá lợi ích của chúng.

Nếu thấy cần thiết, vùng limbic sẽ khơi dậy hứng thú để tiếp thu, ngược lại nó sẽ thờ ơ, hoặc từ bỏ. VD, thầy luôn làm cho Học sinh thấy rõ sự cần thiết của toán học trong cuộc sống hàng ngày thì Học sinh sẽ biểu lộ hứng thú của mình đối với việc tiếp thu kiến thức môn toán (vùng limbic đã thấy được ích lợi của đối tượng kiến thức).

Cảm xúc tác động tới quá trình dạy học dưới nhiều hình thức và cường độ đa dạng. Khi Học sinh đạt kết quả học tập tốt, sự thành công thường kích thích sự cố gắng tối đa. Ngược lại, kết quả không tốt thường gây ra những cảm xúc tiêu cực, thui chột ý chí phấn đấu, kìm hãm cả quá trình học tập lâu dài của Học sinh. Trong trường hợp thất bại, người học cần tìm cách thoát ra khỏi sự bi quan, tìm lại cảm giác tích cực và động lực phấn đấu. Trong trường hợp này, những lời nói tích cực của người thầy có tác dụng rất lớn trong việc kích thích người học, trái lại những lời nói tiêu cực càng làm động cơ của người học giảm đi và chìm sâu trong sự thất bại. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Các giá trị: Người học và người dạy tự quy định hệ thống các giá trị của riêng mình. Đây là nhân tố nội tại ảnh hưởng tới quá trình học tập cũng như phương pháp sư phạm của thầy và trò. Xét theo phương diện cá nhân, hệ thống các giá trị mà người học và người dạy theo đuổi chính là nguồn nuôi dưỡng động cơ phát triển của họ. Xét theo phương diện xã hội, các mối quan hệ tương hỗ trong môi trường giáo dục nhiều khi cũng được điều chỉnh cho phù hợp với hệ thống giá trị đó.

Hệ thống giá trị được phát triển gắn liền với các nền văn hóa, tín ngưỡng, các kinh nghiệm cá nhân và môi trường sống. Các giá trị được lưu giữ và kế thừa bởi gia đình, nhà trường, xã hội và chúng quy định hành vi của thầy và trò. Ngoài ra, ảnh hưởng của cộng đồng và những áp lực xã hội làm thay đổi những giá trị đặc biệt ở người học. Hay nói cách khác, hệ thống giá trị của từng cá nhân phải phù hợp với những hệ thống giá trị chung của toàn xã hội. Do vậy, người dạy luôn quan tâm đến việc giáo dục Học sinh ý thức được giá trị của họ và giúp họ thích ứng, phát triển chúng một cách hiệu quả nhất. Trong quá trình dạy học, giai đoạn ứng dụng kiến thức là thời điểm thích hợp nhất để người thầy can thiệp và định hướng các giá trị cá nhân của người học.

Trải nghiệm: Trải nghiệm giữ một vai trò quan trọng trong việc dạy và học, bởi lẽ việc tiếp thu bất kỳ một đối tượng tri thức nào cũng đều dựa trên cơ sở những tri thức đã biết. Môi trường học tập ở trường là môi trường mới: trẻ bắt đầu làm quen với cấu trúc xã hội khác với gia đình, hình thành những mối quan hệ xã hội mới, học làm việc với nhóm, được trải nghiệm thành công và thất bại. Kinh nghiệm của người học chứa đựng những tri thức đã được tiếp thu và làm cơ sở cho việc lĩnh hội kiến thức mới. Trải nghiệm của người học càng phong phú thì quá trình tiếp thu tri thức mới sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn. Cũng như vậy, vốn sống của người thầy càng đa dạng thì phương pháp sư phạm trên lớp học của thầy càng đem lại kết quả tích cực.

Phong cách học và phong cách dạy: Mỗi người có phong cách học khác nhau, cũng như mỗi người thầy có phong cách dạy riêng của mình. Những đặc thù trong phương pháp dạy và học này được giải thích bằng việc mỗi cá nhân có bán cầu trái hoặc bán cầu phải của não bộ phát triển hơn. Thiên hướng phát triển của não bộ chịu ảnh hưởng lớn của môi trường văn hoá – xã hội và nhà trường. Người có khiếu về nói năng, tư duy trừu tượng và hệ thống hóa kiến thức là những người sử dụng nhiều bán cầu não trái trong học tập và giảng dạy. Người có khiếu về ngôn ngữ không lời (ngôn ngữ hình thể), về trực giác và về hoạt động tổng hợp, sử dụng bán cầu não phải nhiều hơn. Từ những thiên hướng đó, với những mức độ khác nhau, tạo nên phong cách học và phong cách dạy đặc thù của từng cá nhân. Theo một nghiên cứu về quá trình học đã chỉ ra rằng việc giữ cân bằng chức năng của hai bán cầu não trong quá trình dạy học là cần thiết cho việc tiếp thu kiến thức. Do vậy, người dạy phải có ý thức chủ động tìm sự cân bằng nhằm làm cho phương pháp sư phạm của mình thích ứng tốt nhất với lớp học, cá thể hóa hoạt động dạy và đáp ứng tốt nhất yêu cầu trong quá trình học của Học sinh.

Tính cách: Mỗi người đều có một bản ngã mang những nét cá tính riêng biệt và không trùng lăp. Tính cách của mỗi người được thể hiện qua nhiều khía cạnh với cái “tôi” vật chất và cái “tôi” tâm lý, xã hội.

Cái tôi vật chất hay thân thể bao gồm: hình dáng, diện mạo, tình trạng sức khỏe, di truyền… Cái tôi vật chất áp đặt lên cái tôi tâm lý đôi khi trở thành nguyên nhân của những phức hợp quy định con đường phát triển của người học: một diện mạo đẹp thường đem lại cho người học sự tự tin vào bản thân, ngược lại một diện mạo không được dễ nhìn có thể khiến cho người học tự ti, rụt rè, hạn chế xuất hiện và ít năng động…

Cái tôi tâm lý được tạo nên bởi cảm xúc và tình cảm, bởi sở thích, quyền lợi và ước vọng, bởi khả năng và năng lực, bởi những ưu điểm và khiếm khuyết. Cái tôi tâm lý quy định thái độ của mỗi cá nhân và những mối quan hệ của cá nhân đó.

Cái tôi xã hội giúp cho con người tham gia vào các hoạt động chung của nhà trường, chia sẻ văn hóa, các giá trị và năng lực của mình với cộng đồng… Cái tôi xã hội quy định việc người học tham gia nhiều hay ít trong các giờ học và các hoạt động tập thể của nhà trường.

1.3.3. Các loại môi trường thực hành tiếng Anh phát triển năng lực người học. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

1.3.3.1 Môi trường thực hành tiếng Anh lấy người học làm trung tâm

Môi trường lấy người học làm trung tâm chú ý đến nhu cầu của học sinh. Học sinh mang văn hóa, niềm tin, thái độ, kỹ năng và kiến thức vào môi trường thực hành tiếng Anh. Học sinh được trao cơ hội để làm việc theo tốc độ riêng của mình trong các dự án cá nhân hoặc dự án nhóm. Các buổi thảo luận, thuyết trình, tranh biện thường xuyên được tổ chức, trong đó các Học sinh thực hiện nhiều cuộc nói chuyện , trình bày quan điểm riêng của họ dựa trên kiến thức và kinh nghiệm trước đó. Giáo viên đóng vai trò là cầu nối giữa việc học mới và những gì học sinh đã biết.

1.3.3.2. Môi trường thực hành tiếng Anh lấy đánh giá làm trung tâm

Để việc học tiếng Anh có hiệu quả, môi trường thực hành tiếng Anh cũng phải được đánh giá là trung tâm, điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của phản hồi đối với việc học. Học sinh cần cơ hội để nhận phản hồi để họ có thể sửa đổi công việc của họ. Đánh giá phải phù hợp với mục tiêu học tập. Hình thức đánh giá lớp học, được sử dụng để cải thiện việc dạy và học, là một nguồn phản hồi liên tục trong suốt một khóa học bao gồm nhận xét của giáo viên về công việc và kiểm tra nhanh để nắm được tình hình của lớp học. Đánh giá tổng kết, hoặc kết thúc bài học hoặc khóa học, đo lường những gì học sinh đã học khi kết thúc một thời gian hoạt động học tập. Các ví dụ bao gồm các bài kiểm tra đánh giá của kỳ thi Trung học phổ thông Quốc gia và các bài kiểm tra cuối kỳ của giáo viên.

1.4. Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học là tập hợp các hoạt động quản lý nhằm bố trí sắp xếp, xây dựng các yếu tố của môi trường học tập nhằm giúp Học sinh có cơ hội giao tiếp, thực hành tiếng Anh để sử dụng được tiếng Anh trong các hoạt động thực tiễn.

1.4.1 Xây dựng kế hoạch tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông

Trong tất cả các hoạt động của đời sống xã hội, nếu có sự tham gia của nhiều người thì đều đòi hỏi phải có kế hoạch. Kế hoạch hóa có vai trò rất to lớn. Nếu làm việc mà không có kế hoạch thì sẽ rất khó đạt được kết quả cao bởi vì “Người nào bắt tay vào giải quyết những vấn đề riêng trước khi giải quyết những vấn đề chung, thì người đó trong mỗi bước đi sẽ không tránh khỏi những vấp váp một cách không tự giác” [20].

Theo Unesco kế hoạch hóa trong giáo dục là áp dụng sự phân tích hệ thống và hợp lý các quá trình phát triển giáo dục nhằm làm cho giáo dục đạt được các kết quả và có hiệu quả phù hợp với những yêu cầu và nhiệm vụ của người học và xã hội đặt ra[37].

Kế hoạch tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông là một bản thiết kế và hướng dẫn cụ thể cho việc thực hiện giảng dạy các bài học tiếng Anh bao gồm các nội dung như: Xác định mục tiêu, Thiết kế các hoạt động học tập và kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện các hoạt động dạy học.

Quy trình xây dựng kế hoạch tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học bao gồm các bước sau:

Đầu năm học Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn cùng các nhóm trưởng chuyên môn nghiên cứu nhiệm vụ trọng tâm của năm học theo chỉ đạo của Bộ/ Sở Giáo dục và Đào tạo; khung kế hoạch năm học; Chuẩn kiến thức kỹ năng của môn Tiếng Anh cho từng khối lớp; Các nội dung giáo dục có thể tích hợp; Khả năng dạy học phân hóa với các đối tượng Học sinh; Cơ sở vật chất; Năng lực của đội ngũ Giáo viên.

Yêu cầu Giáo viên giảng dạy xây dựng kế hoạch tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh của cá nhân dựa trên những mục tiêu, mức độ năng lực đã xác định của từng khối, lớp, đối tượng Học sinh.

Xây dựng kế hoạch phải dựa trên cơ sở chỉ đạo của ngành. Kế hoạch dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực phải phù hợp với chương trình nhà trường, đối tượng học sinh và triển khai thực hiện về các nhóm chuyên môn, thường xuyên rút kinh nghiệm đánh giá kết quả đạt được để điều chỉnh, bổ sung cho những năm học tới.

1.4.2. Xây dựng mục tiêu, chương trình, nội dung tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Mục tiêu là một phần quan trọng, là cái đích đến cuối cùng của quá trình dạy học. Các mục tiêu được xác định phải rõ ràng, cụ thể và có tính khả thi. Trong dạy học, việc xây dựng mục tiêu dựa trên những yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực của Học sinh, “phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh”. Bất cứ một hoạt động học tập nào mà không xác định mục tiêu thì sẽ không có cơ sở để lựa chọn nội dung, chương trình cũng như phương pháp giảng dạy, càng không thể đánh giá được sự tiến bộ của học sinh.

Vậy xây dựng mục tiêu tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận năng lực người học thực chất là xác định cụ thể nội dung kiến thức, các phẩm chất, năng lực cốt lõi, kỹ năng giao tiếp mà học sinh cần hình thành và đạt được sau khi hoàn thành một bài học, một hoạt động giao lưu hay một hoạt động trải nghiệm thực tế.

Chương trình dạy học là bản kế hoạch cho một hoạt động dạy học. Bản kế hoạch đó cho Giáo viên và Học sinh biết toàn bộ nội dung cần dạy học. “Chương trình giáo dục phổ thông môn tiếng Anh được thiết kế trên cơ sở hệ thống chủ điểm, chủ đề có liên quan chặt chẽ với nhau, có ý nghĩa và phù hợp với việc phát triển năng lực giao tiếp theo yêu cầu cần đạt quy định cho mỗi cấp học” [8]. Nội dung môn Tiếng Anh được tổ chức theo mạch tương ứng với bốn kĩ năng giao tiếp cơ bản. Bốn mặt kĩ năng này được triển khai thành hệ thống các chuẩn cần đạt đối với từng kĩ năng.

Môi trường học tập và giảng dạy là yếu tố quan trọng trong một nhà trường. Một môi trường học tập tốt sẽ có tác động lớn đến hiệu quả học tập của Học sinh. Xây dựng chương trình tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh nghĩa là: xây dựng môi trường học tập tốt: trước hết là phải có cảnh quan sư phạm, không gian đẹp, sạch sẽ, khang trang, đầy đủ trang thiết bị phục vụ cho học tập, nghiên cứu của học sinh. Môi trường dạy học tiếng Anh không chỉ trong nhà trường mà còn bên ngoài nhà trường, hay nói cách khác là “Cộng đồng học tiếng Anh” với nhiều hình thức khác nhau: để hỗ trợ cho việc dạy chính khóa, các nhà trường tổ chức câu lạc bộ tiếng Anh ở nhiều khối lớp. Mở rộng hơn, các nhà trường có thể tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ tiếng Anh theo cụm trường. Liên kết, phối hợp với các trung tâm ngoại ngữ để giao lưu, trải nghiệm với Giáo viên bản ngữ của các trung tâm tiếng Anh. Thiết lập các mối liên kết bên ngoài nhà trường như: thành lập các cụm trường trong một quận, các câu lạc bộ tiếng Anh, tổ chức các hoạt động giao lưu học tập kinh nghiệm giữa các địa phương… để mở rộng môi trường phát triển các kĩ năng dạy học tiếng Anh cho cả Học sinh và Giáo viên. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa tiếng Anh thông qua các hoạt động ngoại khóa là một nội dung quan trọng và là một yêu cầu không thể thiếu trong dạy học và giáo dục của nhà trường. Tổ chức thực hành tiếng Anh qua hoạt động ngoại khóa, giúp Học sinh hiện nay có thể nắm vững cấu trúc ngữ pháp, thuộc lòng nhiều từ vựng và đạt điểm cao trong các bài kiểm tra nhưng hiệu quả giao tiếp chưa cao. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Thực hiện tốt sự phối hợp tổ chức các hoạt động học tập cho Học sinh học tiếng Anh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp sẽ góp phần giúp Học sinh có cơ hội trau dồi, rèn luyện kỹ năng giao tiếp, khuyến khích Học sinh mạnh dạn, tự tin giao lưu với Giáo viên bản ngữ giảng dạy tiếng Anh để nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh của mình.

1.4.3. Đổi mới phương pháp dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông

Theo Nguyễn Lân Trung [23] thì phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực là Giáo viên chủ yếu là người tổ chức, hỗ trợ Học sinh tự lực và tích cực lĩnh hội tri thức, thường xuyên sử dụng các PPDH tích cực như trải nghiệm, phân tầng kiến thức, dự án, thảo luận nhóm… . Chú trọng hình thành phẩm chất, kỹ năng vận dụng lý thuyết vào thực tế, “Phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực không chỉ chú ý đến tích cực hóa học sinh về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn. Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ Giáo viên-HS theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội. Bên cạnh học tập những trí thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn học chuyên môn cần bổ sung học tập các chủ đề phức hợp nhằm phát triển năng giải quyết các vấn đề phức hợp” [Dẫn theo 2, tr 131].

Đổi mới phương pháp dạy học bắt nguồn từ sự thay đổi nhận thức của người dạy: Người dạy cần phải thay đổi nhận thức của chính bản thân mình, phải có tư duy mở và phải tiếp cận các phương pháp dạy học tiên tiến. Người dạy là nhân tố chủ đạo, quyết định đến chất lượng đào tạo nguồn lực có chất lượng cao. Dạy học định hướng phát triển năng lực lấy người học làm trung tâm đặt ra cho ra cho người thầy những thách thức trong việc tổ chức quá trình dạy học từ khâu xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung, phương pháp truyền đạt đến cách thức đánh giá kết quả học tập của Học sinh. Chính vì vậy, người thầy phải tiên phong, tích cực nghiên cứu các PPDH tích cực, xem đây là điều kiện sống còn quyết định đến kết quả học tập của Học sinh.

Tổ chức các chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học

Để nâng cao chất lượng giờ lên lớp cần phải tổ chức các chuyên đề, các bài dạy minh họa về đổi mới phương pháp dạy học; thông qua chuyên đề, đánh giá chuyên đề, thông qua tọa đàm về đổi mới phương pháp dạy học, chia sẻ kinh nghiệm của giáo viên, kinh nghiệm khi thiết kế giáo án và sử dụng đồ dùng dạy học hiện đại, tổ chức hội giảng,…

Đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu cần thiết để nâng cao chất lượng dạy học, vì thế bằng nhiều phương pháp khác nhau, bằng nhiều hình thức tổ chức khác nhau, hiệu trưởng phải chỉ đạo làm thật tốt đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các môn học nói chung và môn Tiếng Anh nói riêng. Khi tổ chức các chuyên đề phải chú ý phải chú ý đến tính thực tiễn và phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường, phải đầu tư và chuẩn bị thật chu đáo khi thực hiện chuyên đề đó. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Xây dựng và chỉ đạo nề nếp học tập của học sinh.
Tổ chức học tập ở nhà, chuẩn bị tốt bài và đồ dùng học tập.
Lãnh đạo các trường Trung học phổ thông cần xây dựng các tiêu chí kiểm tra, đánh giá và quy định nề nếp học tập của Học sinh. Sử dụng đa dạng các phương pháp KTĐG.

Trong công tác giáo dục, quản lý phương pháp học tập là một khâu vô cùng quan trọng. Vì vậy yêu cầu của quản lý phương pháp học tập môn Tiếng Anh là cần:

HS phải phát huy tính tự giác, tích cực.
HS phải chủ động trong hoạt động học.
Thích hợp với các phương tiện kĩ thuật dạy học, trong đó có công nghệ thông tin hiện đại.

Để tổ chức đổi mới phương pháp học tập của học sinh hoạt động học tập môn Tiếng Anh theo hướng PTNLGT ở trường Trung học phổ thông, Giáo viên dạy tiếng Anh cần:

Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên

Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục, nhất là trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi Giáo viên phải có đủ trình độ đáp ứng yêu cầu mới. Công tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho đội ngũ Giáo viên có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy học. Để dạy tốt môn Tiếng Anh đòi hỏi Giáo viên phải năng động, sáng tạo và phải có những tài liệu hỗ trợ như: kim từ điển, sách tham khảo, các phần mềm liên quan đến kiến thức trong chương trình, tạp chí, sách báo nước ngoài liên quan đến môn học, các thông tin trên internet… Đồng thời Giáo viên phải có PPDH phù hợp với từng nội dung bài dạy và luôn tự học nâng cao trình độ chuyên môn để không những truyền đạt những kinh nghiệm của bản thân cho Học sinh mà còn cập nhật những tri thức mới, không để lạc hậu với thời đại trong lĩnh vực dạy học của mình.

Tổ chức hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của Giáo viên vì một khi trình độ của người học phát triển, nội dung học vấn thay đổi, PPDH thay đổi, các phương tiện kỹ thuật hiện đại được áp dụng ngày càng rộng rãi vào quá trình dạy học thì người thầy phải tự học, tự bồi dưỡng để thực hiện tốt hơn nhiệm vụ dạy học.

Để bồi dưỡng Giáo viên, Hiệu trưởng cần tập trung vào việc dự giờ thăm lớp, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch bài dạy; tổ chức chuyên đề về đổi mới PPDH môn Tiếng Anh; phân công, sắp xếp cho Giáo viên tham dự chuyên đề, sinh hoạt chuyên môn ở các trường trong cụm, huyện, tỉnh; tổ chức thao giảng, tham gia hội thi các cấp tạo điều kiện cho Giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau; tạo điều kiện cho Giáo viên tham gia các lớp bồi dưỡng thường xuyên, nâng cao năng lực theo chuẩn và trên chuẩn.

Học ngoại ngữ là một quá trình thu nhận, ghi nhớ, tích lũy, sử dụng, liên kết, lý giải và xử lý thông tin bằng cách sử dụng đúng ngôn ngữ. Trước đây, một Học sinh giỏi ngoại ngữ được đánh giá qua kết quả học tập mà cụ thể là đọc viết. Dạy học Tiếng Anh chỉ chú trọng vào phương pháp dịch ngữ pháp, Học sinh rất giỏi về cấu trúc ngữ pháp, nhớ rất rõ, dùng rất thạo các cấu trúc và làm bài thi đạt điểm cao nhưng các em thiếu kỹ năng nghe và kỹ năng nói dù chỉ là những câu đơn giản.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc học tiếng Anh không chỉ là tiếp thu, ghi nhớ kiến thức ngôn ngữ ( từ vựng và ngữ pháp) mà cần phải biết sử dụng các hệ thống ngôn ngữ tạo ra các văn bản nói và viết nhằm đạt được mục đích giao tiếp. Do đó, thầy phải đổi mới phương pháp dạy, trò cũng phải tích cực đổi mới phương pháp học. Có như vậy, việc dạy học ngoại ngữ nói chung, dạy học môn Tiếng Anh nói riêng mới mang lại hiệu quả và đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH môn ngoại ngữ hiện nay.

Chúng tôi cho rằng Giáo viên cần phải tích cực hóa hoạt động học tập của Học sinh trong dạy học môn Tiếng Anh, biểu hiện cụ thể ở một số mặt chủ yếu sau: Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Làm cho Học sinh có nhu cầu tiếp thu kiến thức, kỹ năng, biết vận dụng kỹ năng để giao tiếp, có hứng thú nghiên cứu các tài liệu học tập.

Từ nhu cầu cấp thiết lĩnh hội kiến thức, thực hành các kỹ năng trong giao tiếp, Học sinh sẽ chủ động học tập, tích cực dùng vốn kiến thức đã tích lũy để bắt chước, vận dụng sáng tạo trong thực tiễn cuộc sống.

HS bộc lộ vốn kiến thức và các năng lực của mình ra bên ngoài bằng lời nói, bài viết tiếng Anh. Các kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết các vấn đề nảy sinh được rèn luyện trong quá trình luyện tập ngôn ngữ.

Tóm lại, việc học tiếng Anh đòi hỏi Học sinh tích cực, chủ động, sáng tạo, biến quá trình học tập thành quá trình tự học tập nhằm nâng hiệu giao tiếp thành công.

1.4.4. Trang bị Cơ sở vật chất, Thiết bị dạy học phục vụ hoạt động dạy môn Tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực

Nội dung trang bị Cơ sở vật chất, Thiết bị dạy học phục vụ hoạt động dạy môn Tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực trang bị Cơ sở vật chất – trang thiết bị dạy và học trong nhà trường bao gồm:

Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

Điều 54, 58 Luật Giáo dục [16] đã nêu: Hiệu trưởng phải nhận thức đúng đắn đầy đủ và làm cho mọi thành sinh của nhà trường nhận thức rõ vai trò của Cơ sở vật chất nói chung, thiết bị dạy học nói riêng trong mọi quá trình sư phạm và mối quan hệ thiết bị dạy học và đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng.

Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học là nhân tố cơ bản và có vai trò rất quan trọng hỗ trợ thầy và trò trong đổi mới PPDH vì đó là phương tiện lao động sư phạm của Giáo viên và Học sinh, là một trong những điều kiện thiết yếu để tiến hành quá trình sư phạm. Nếu thiếu Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học thì việc đổi mới phương pháp khó thực hiện hiệu quả, nhất là trong dạy học môn Tiếng Anh, nhà trường cần có tivi, máy tính, máy projector, máy cát-sét, tranh ảnh và những thiết bị hiện đại như bảng tương tác (Active board)… Do đó, Hiệu trưởng cần phân bổ nguồn kinh phí hợp lý để mua sắm, bổ sung theo yêu cầu của chương trình môn học; có kế hoạch xây dựng và trang bị hệ thống Cơ sở vật chất phục vụ dạy học lâu dài theo hướng hiện đại.

Việc chỉ đạo công tác bảo quản và sử dụng thiết bị hiện có cũng rất cần thiết nhằm phát huy tối đa hiệu quả cũng như đưa Cơ sở vật chất vào sử dụng đúng mục tiêu. Muốn làm tốt điều đó, Hiệu trưởng cần xây dựng quy chế sử dụng Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và quy trình sử dụng từng loại; có kế hoạch kiểm tra để nắm rõ tình trạng, kịp thời sửa chữa nhằm phục vụ tốt cho hoạt động dạy học. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Cơ sở vật chất là điều kiện quan trọng nhất cho nhà trường hình thành và đi vào hoạt động, là điều kiện không thể thiếu được trong việc tổ chức nâng chất lượng dạy và học.

Quản lý trường lớp, phòng học, bàn ghế, bảng và các điều kiện khác phục vụ cho lớp học.
Quản lý trang thiết bị phục vụ cho dạy học, …
Quản lý thư viện trường học với các sách báo, tài liệu phục vụ cho giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh.
Quản lý đồ dùng học tập của học sinh.

Hiện nay với định hướng thực hiện dạy học theo tiếp cận năng lực thì việc đầu tư trang thiết bị càng trở nên cấp thiết hơn, với trang thiết bị phục vụ cho dạy học ngày càng hiện đại thì sử dụng, khai thác hiệu quả các trang thiết bị cần phải bồi dưỡng cho đội ngũ Giáo viên tiếng Anh nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH theo tiếp cần năng lực càng thêm cấp thiết.

1.4.5. Kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực

Kiểm tra là một yếu tố quan trọng của quá trình dạy học. Kiểm tra là một tiến trình đo lường kết quả thực hiện, so sánh với những điều đã được hoạch định, đồng thời sửa chữa những sai sót để đảm bảo việc đạt được mục tiêu theo như kế hoạch hoặc các quyết định đã được đề ra. Chức năng kiểm tra gắn bó chặt chẽ với quá trình quản lí. “Kiểm tra được hiểu theo nghĩa rộng như là theo dõi quá trình học tập và cũng có thể được hiểu theo nghĩa hẹp như là công cụ kiểm tra hoặc một bài kiểm tra trong các kỳ thi.” [14, tr.10].

Tổ chức cho giáo viên xác định năng lực và các mục tiêu nhận thức tương ứng làm cơ sở cho dạy học nói chung và cho kiểm tra đánh giá. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Thông thường, đầu năm học Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn cùng các nhóm trưởng chuyên môn căn cứ chuẩn kiến thức kỹ năng của môn học, khối, lớp cùng thảo luận để xây dựng mục tiêu đánh giá của môn học đồng thời xác định các mức độ năng lực của người học. Trên cơ sở mục tiêu và mức độ năng lực đã xác định của môn học sẽ yêu cầu giáo viên giảng dạy xây dựng mục tiêu cụ thể và xác định các phương diện năng lực mà học sinh cần hình thành và phát triển qua môn học.

Tổ chức thực hiện các hình thức KTĐG trong quá trình dạy học: Các phương pháp KTĐG phải phù hợp với mục tiêu, không chỉ là mục tiêu của môn học mà còn là mục tiêu của cả chương trình đào tạo cho nên phải do người quản lí quyết định. Việc lựa chọn chính xác phương pháp và hình thức kiểm tra sẽ góp phần rất lớn đến việc nâng cao chất lượng. Các hình thức kiểm tra đánh giá môn Tiếng Anh cấp Trung học phổ thông đang thực hiện là:

Kiểm tra thường xuyên: Bao gồm kiểm tra miệng và kiểm tra 15 phút được tiến hành vào bất cứ thời điểm nào mà không cần phải thông báo trước và đây là những bài kiểm tra được tính điểm hệ số. Với hình thức kiểm tra vấn đáp, trắc nghiệm và tự luận ngắn hoặc có thể là một số câu hỏi trắc nghiệm khách quan.

Kiểm tra định kì: Gồm kiểm tra 45 phút, 90 phút được tiến hành vào cuối một giai đoạn, thời gian đã định trước có tính chất thống nhất cho tất cả học sinh cùng một chương trình học tập. Bài kiểm tra định kì được tính hệ số

khi tính điểm trung bình môn học.Kiểm tra định kì thường là kết hợp giữa trắc nghiệm khách quan và trắc nghiệm tự luận.

Kiểm tra học kì (tổng kết) được thực hiện khi học sinh học hết một học kì, được vận dụng nhằm thu thập thông tin về sự nắm vững kĩ năng của học sinh sau khi học xong một kì. Đây là dạng bài kiểm tra có tính chất tổng hợp năng lực của học sinh. Đề bài kết hợp giữa các dạng trắc nghiệm khách quan và tự luận, các câu hỏi, bài tập tập trung vào nhiều phần kiến thức khác nhau trong các nội dung đã học tập. Điểm kiểm tra học kì được nhân hệ số 3 khi tính điểm trung bình môn học.

Tổ chức để giáo viên theo dõi sự tiến bộ của học sinh: Sử dụng kết quả kiểm tra đánh giá để theo dõi và thúc đẩy, hỗ trợ sự tiến bộ của học sinh. Sử dụng kết quả kiểm tra vào việc điều chỉnh phương pháp dạy của giáo viên và phương pháp học tập của học sinh, cũng như điều chỉnh mục tiêu dạy học và giáo dục.

Thu thập và xử lí thông tin phản hồi từ học sinh: Thu thập kịp thời chính xác những thông tin về mức độ đã hoặc chưa đạt được trên các phương diện kiến thức, kĩ năng, thái độ học tập của học sinh mục tiêu và chuẩn môn Tiếng Anh. Tìm đúng nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng học tập môn Tiếng Anh trên cả hai phương diện tiêu cực và tích cực. Đưa ra những quyết định chuẩn xác vào các giai đoạn để điều chỉnh hoạt động dạy và học có được kết quả tốt nhất. Đánh giá và thông báo kết quả, thành tích học tập môn Tiếng Anh của Học sinh tới mọi người để giúp học sinh, phụ huynh, giáo viên, nhà quản lí… biết kết quả học tập môn học của học sinh, có kế hoạch bổ trợ, nâng cao chất lượng học tập của học sinh.

1.5 Những yếu tố tác động đến việc tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

1.5.1. Vai trò của Ban giám hiệu đối với tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông

Ban giám hiệu nhà trường, đặc biệt là Hiệu trưởng phải là người am hiểu mục tiêu giáo dục, nguyên lý giáo dục, phương pháp giáo dục và phương pháp dạy học; có khả năng lãnh đạo, tiếp thu các chủ trương, các chương trình, kế hoạch một cách sâu sắc, có khả năng triển khai, chỉ đạo tổ chức thực hiện nội dung dạy, đổi mới phương pháp giáo dục, phương pháp dạy học; Hiệu trưởng phải là người có hiểu biết về tâm lý quản lý, có uy tín, gương mẫu trong thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên, thực tế ở một số nhà trường năng lực chỉ đạo đổi mới PPDH của BGH nhà trường còn chưa đáp ứng yêu cầu

1.5.2. Trình độ, năng lực, phẩm chất của đội ngũ giáo viên dạy học môn Tiếng Anh trường trung học phổ thông

Trình độ, năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm, phẩm chất của người giáo viên có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học, chất lượng giáo dục của nhà trường.

Giáo viên là đội ngũ chủ lực, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ dạy học, làm nên chất lượng dạy học của nhà trường.

Người giáo viên phải luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, làm gương trong việc thực hiện ý thức đạo đức, nghề nghiệp của mình.Đặc biệt với Giáo viên dạy môn Tiếng Anh thì khả năng diễn đạt, việc sử dụng ngôn từ phải mang tính chuẩn xác để làm gương cho Học sinh.

Nhiều Giáo viên có nhận thức đúng đắn và xác định rõ sự cần thiết phải đổi mới PPDH, đã vận dụng được các PPDH và kỹ thuật dạy học tích cực trong quá trình giáo dục. Tuy nhiên vẫn có một bộ phận Giáo viên nhận thức về sự cần thiết phải đổi mới phương pháp giảng dạy còn hạn chế, chưa nghiên cứu lý luận về PPDH sâu hoặc vận dụng chắp vá nên chưa tạo sự đồng bộ và do đó chưa đạt hiệu quả. Tình trạng dạy học theo lối truyền thụ một chiều ở bộ môn Tiếng Anh vẫn còn tồn tại.

1.5.3. Công tác phối hợp giữa nhà trường – gia đình – xã hội trong việc xây dựng môi trường thực hành tiếng Anh Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Giáo dục là một hoạt động có tính cộng đồng cao. Với mục đích thực hiện được mục tiêu giáo dục Học sinh một cách toàn diện thì cần phải đánh giá cao cả giáo dục nhà trường, giáo dục gia đình và giáo dục xã hội. Thiếu đi một trong ba “chân kiềng” thì công tác giáo dục toàn diện không thể thực hiện tốt được.

Về phía gia đình: Gia đình giữ vai trò quan trọng nhất trong việc giúp học sinh các hình thành những chuẩn mức đạo đức, ý thức trách nhiệm, thực hiện chức năng cơ bản của mình; Để có chức năng xã hội hóa tốt hình thành nhân cách con người, đồi hỏi phải có sự chăm sóc, dạy bảo, hướng dẫn, rèn luyện của các bậc phụ huynh giúp các em làm quen và thực hiện những chuẩn mực, nền nếp trong gia đình và ngoài xã hội.

Về phía nhà trường

Tập trung tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, cảnh quan môi trường tạo ra mội trường học tập thân thiện; tập trung đổi mới PPDH, giảm áp lực dạy học theo hình thức tiếp cận nội dung, thực hiện theo quan điểm tiếp cận năng lực; giảm áp lực về hình thức đánh giá học sinh như vậy mới có thể có môi trường học tập tích cực “ mỗi ngày đến trường là một niềm vui” học sinh không cảm thấy ngại khi học Tiếng Anh. Như vậy, các em sẽ phát huy được tích cực, phát huy khả năng, năng lực của mình trong môn học 1.5.3.3.Chính quyền, các đoàn thể, tổ chức xã hội ở địa phương

Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường , gia đình và xã hội đóng một vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện học sinh. Luật Giáo dục năm 2012 tại chương VI, điều 97 nêu rõ trách nhiệm của xã hội “Giúp nhà trường tổ chức các hoạt động giáo dục và nghiên cứu khoa học; tạo điều kiện cho nhà giáo và người học tham gia, thực tập, nghiên cứu khoa học. Góp phần xây dựng phong trào học tập và môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn, ngăn chặn những hoạt động có ảnh hưởng xấu đến thanh niên, thiếu niên và nhi đồng. Tạo điều kiện để người học được vui chơi, hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao lành mạnh. Hỗ trợ về tài lực, vật lực cho sự nghiệp phát triển giáo dục theo khả năng của mình”.

Việc tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh cho học sinh có thể được tổ chức thông qua các hoạt động văn hóa, ngoại khóa, trải nghiệm phối hợp với các tổ chức Đoàn thanh niên tại địa phương như: Cuộc thi Olympic tiếng Anh, Em tập làm hướng dẫn viên du lịch, hội nghị Mô hình liên hợp quốc thu nhỏ “MUN”. Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

1.5.4. Về phẩm chất, năng lực của học sinh

Đề thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo tiếp cận năng lực thì vai trò của người học là rất quan trọng, vì người học phải tích cực, chủ động tiếp nhận kiến thức, rèn kỹ năng và thể hiện năng lực của mình trong quá trình học, còn giáo viên chỉ với vai trò hướng dẫn, định hướng hoạt động giúp người học lĩnh hội kiến thức, rèn kỹ năng, hình thành năng lực sau mỗi bài học.

Phẩm chất và năng lực học sinh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: như về điều kiện chăm lo giáo dục trong gia đình, điều kiện kinh tế xã hội, nếp sống nơi dân cư, bản sắc dân tộc của địa phương … các vấn đề trên đều có ảnh hướng đến quá trình học tập của học sinh.

Tiểu kết chương 1

Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông là yêu cầu tất yếu của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Chương 1 đã tiến hành nghiên cứu tầm quan trọng và tính tất yếu của tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người học, hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường Trung học phổ thông , quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường Trung học phổ thông và tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông.

Nội dung của chương 1 cũng đề cập đến các khái niệm cơ bản bao gồm khái niệm tổ chức, môi trường học tập, môi trường thực hành tiếng Anh, dạy học tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực.

Chương 1 cũng đã nghiên cứu các yêu cầu đối với tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người học, các biện pháp tổ chức hoạt động tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh và tác động của những biện pháp đó lên chất lượng dạy học môn Tiếng Anh theo định hướng phát triển năng lực học sinh.

Phần lý luận về tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người học ở chương 1 được sử dụng làm cơ sở để: Luận văn: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trường THPT.

Phân tích thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học trong chương 2.
Đề xuất các biện pháp tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường Trung học phổ thông công lập quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học trong chương 3.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Luận văn: Thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website: https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com

Post Views: 26