Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã khẳng định Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học – công nghệ là quốc sách hàng đầu. Phát triển Giáo dục là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững. Muốn đào tạo nguồn lực con người đáp ứng với yêu cầu phát triển của xã hội cần phải quan tâm đến việc nâng cao chất lượng Giáo dục toàn diện cho HS.

Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và đào tạo góp phần thực hiện tốt mục tiêu: “Phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho HS. Nâng cao chất lượng Giáo dục toàn diện, chú trọng Giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát triển khả năng sáng tạo, tự học…” [15] của người học.

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng, bởi đây là bậc học “nền móng” để xây dựng một “ngôi nhà mới – ngôi nhà nhân cách”. Cùng với đó, Luật Giáo dục năm 2014 đã nêu: “Mục tiêu Giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe và nghề nghiệp; trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [24].

Hiện nay, ngành Giáo dục đang không ngừng đổi mới một cách toàn diện về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học để làm sao hướng người học trở thành những đối tượng tích cực, chủ động tìm ra tri thức mới và biết vận dụng tri thức vào giải quyết các vấn đề trong thực tế đời sống. Trên cơ sở đó, Giáo viên là người tạo ra các hoạt động giáo dục phong phú cho HS tham gia. Muốn vậy, trong quá trình dạy học, Giáo viên phải biết kết hợp nhuần nhuyễn các phương pháp, các hoạt động dạy học, đặc biệt là đưa các phương pháp dạy học mới như: dạy học dự án, đặt vấn đề, tổ chức các hoạt động trải nghiệm,… Trong các phương pháp và hoạt động giáo dục kể trên, thì trải nghiệm là một hoạt động giáo dục mới.

Hoạt động Giáo dục ở trường tiểu học sau năm 2024 đã quán triệt tinh thần và mục tiêu của Nghị quyết số 29-NQ/TW về Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và đào tạo, nghĩa là cần tổ chức các hoạt động Giáo viên theo hướng tăng cường sự trải nghiệm, nhằm phát huy tính sáng tạo cho HS, tạo ra các môi trường khác nhau để HS được trải nghiệm nhiều nhất, đồng thời là sự khởi nguồn sáng tạo, biến những ý tưởng sáng tạo của HS thành hiện thực để các em thể hiện hết khả năng sáng tạo của mình. Nói tới trải nghiệm là nói tới việc HS phải trải qua thực tế, tham gia vào hoặc tiếp xúc đến sự vật hoặc sự kiện nào đó và tạo ra những giá trị mới về vật chất hoặc tinh thần, tìm ra cái mới, cách giải quyết mới không bị gò bó, phụ thuộc vào cái đã có.

Việc tổ chức các Hoạt động trải nghiệm trong nhà trường nhằm tạo ra những phương thức học hiệu quả, gắn lý thuyết với vận động, với thao tác vật chất, với đời sống thực, giúp HS đạt được tri thức và kinh nghiệm, nhưng theo các hướng tiếp cận không hoàn toàn giống nhau, có tác dụng hỗ trợ tích cực để các em được phát triển toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng, phẩm chất, góp phần nâng cao chất lượng Giáo dục toàn diện của nhà trường. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Tuy mang lại hiệu quả cao nhưng việc tổ chức hoạt động học tập trải nghiệm tại mỗi trường học lại là công việc không dễ thực hiện, đặc biệt là bậc tiểu học. Mặc dù trong kế hoạch Giáo dục cả năm học, ở mỗi bộ môn đều xây dựng kế hoạch liên quan đến học tập trải nghiệm thực tế như tham quan di tích lịch sử địa phương, thăm các khu công nghiệp, các địa danh, nhà bảo tàng… nhưng khi bắt tay vào thực hiện thường gặp nhiều khó khăn. Thứ nhất là sự khó khăn về thời gian tổ chức. Việc xây dựng kế hoạch, chương trình dạy học hiện nay thường kín về thời lượng; nếu muốn tổ chức một Hoạt động trải nghiệm bổ trợ cho môn học, chương trình học thì rất khó bố trí vào khoảng thời gian giữa các tiết học, buổi học. Một khó khăn nữa là kinh phí thực hiện. Việc tổ chức học tập trải nghiệm dù ở đâu cũng cần có khoản kinh phí nhất định để phục vụ cho hoạt động như tiền thuê xe đưa đón, nước uống… Tuy nhiên, kinh phí dành cho hoạt động học tập trải nghiệm ở các trường phổ thông hiện nay khá eo hẹp, nhất là các nhà trường ở miền núi, vùng sâu, vùng xa. Khó khăn còn xuất phát từ phía người học. Khái niệm học tập trải nghiệm đối với HS ở nhiều địa phương hiện nay khá mới bởi lâu nay chúng ta vẫn chú trọng những tiết học trên lớp, qua kênh sách giáo khoa và kênh hình bằng các phương tiện hỗ trợ. Vì vậy, nếu tổ chức các Hoạt động trải nghiệm mà không có sự chuẩn bị về tâm lý và phương pháp, chắc chắn HS sẽ bị rơi vào trạng thái thụ động khi tiếp cận đối tượng trải nghiệm hoặc sẽ biến buổi học trải nghiệm thành một chuyến tham quan. Ngoài ra, còn có khó khăn trong việc bảo đảm an toàn trong quá trình tổ chức hoạt động học tập trải nghiệm.

Vì vậy, để đạt được mục đích, yêu cầu và hiệu quả của hoạt động học tập trải nghiệm, cần xây dựng chương trình, kế hoạch và phương pháp tổ chức thật sự khoa học và phù hợp. Khi xây dựng chương trình học, cần chú ý sắp xếp và tổ chức xen kẽ với hoạt động học tập trải nghiệm sao cho vừa hợp lý vừa hiệu quả. Các trường cần căn cứ vào điều kiện thực tế của mình để xây dựng kế hoạch và tiến hành các hoạt động học tập trải nghiệm phù hợp.

Từ những lý do trên, chúng tôi đã chọn đề tải: “Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn” để nghiên cứu.

2. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và phân tích đánh giá thực trạng tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn hiện nay, luận văn đề xuất biện pháp tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học huyện Pác Nặm hiệu quả hơn.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

• Tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu.

3.2. Đối tượng nghiên cứu

• Biện pháp chỉ đạo của Phòng Giáo dục và đào tạo huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn đối với việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học.

4. Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nội dung: Luận văn chỉ nghiên cứu các biện pháp chỉ đạo của phòng GD &ĐT huyện Pác Nặm về tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học.

Phạm vi khảo sát: Tiến hành điều tra khảo sát tại trường tiểu học Bằng Thành II, trường tiểu học Bằng Thành I, trường tiểu học Bộc Bố, trường tiểu học Cao Tân, Trường tiểu học Cổ Linh huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn.

Phạm vi thời gian: Thời gian khảo sát, đánh giá thực trạng từ năm 2024 đến nay.

5. Giả thuyết khoa học Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

HĐTN là hoạt động giữ vai trò rất quan trọng trong chương trình Giáo dục phổ thông mới. Việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn đã được thực hiện trong những năm gần đây, tuy nhiên hiệu quả của hoạt động này chưa cao. Các Hoạt động trải nghiệm sẽ phong phú hơn cả về nội dung, phương pháp và hình thức hoạt động, đặc biệt là với những mục tiêu phát triển phẩm chất, năng lực cụ thể rõ ràng, tức là HS được học từ trải nghiệm nếu Phòng Giáo dục và đào tạo có các biện pháp chỉ đạo tổ chức hoạt động trải nghiệm cho HS tiểu học hợp lý.

6. Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Nghiên cứu cơ sở lí luận về tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học và công tác quản lí hoạt động này.
• Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn và các biện pháp chỉ đạo của Phòng Giáo dục và đào tạo đối với hoạt động này.
• Đề xuất một số biện pháp tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn và các kiến giải với Phòng Giáo dục và đào tạo trong việc chỉ đạo các trường thực hiện tốt hoạt động này.

7. Phương pháp nghiên cứu

7.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu, văn bản

• Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp các văn bản, các Nghị quyết, các tài liệu, sách báo… có liên quan xây dựng cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu đề tài.

7.2. Phương pháp quan sát

• Quan sát việc tổ chức các Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn.

7.3. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Bước 1: Xây dựng phiếu hỏi với 2 phiếu trưng cầu ý kiến: Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

• Phiếu số 1: Thăm dò ý kiến của 20 Cán bộ quản lí. Trong đó có 5 CQBL Phòng Giáo dục và đào tạo; 15 Cán bộ quản lí là Hiệu trưởng, Hiệu phó của các trường tiểu học.
• Phiếu số 2: Thăm dò ý kiến đối với toàn thể Giáo viên của 5 trường (135 Giáo viên).
• Việc xây dựng phiếu trưng cầu ý kiến chủ yếu dựa trên cơ sở lý luận, mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài.

Bước 2: Tiến hành điều tra và thu thập thông tin từ Cán bộ quản lí Phòng Giáo dục và đào tạo, CBQL, Giáo viên các trường tiểu học trên địa bàn huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn.

Bước 3: Thu thập phiếu điều tra và xử lý số liệu.

7.4. Phương pháp phỏng vấn

Phỏng vấn Cán bộ quản lí Phòng Giáo dục và đào tạo huyện Pác Nặm, Cán bộ quản lí (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng) của trường Tiểu học Bằng Thành II, trường Tiểu học Bằng Thành I, trường Tiểu học Bộc Bố, trường Tiểu học Cao Tân, trường Tiểu học Cổ Linh huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn về những vấn đề nghiên cứu của đề tài.

7.5. Phương pháp khảo nghiệm

• Phương pháp thống kê toán học

Dùng phương pháp thống kê toán học để xử lý các số liệu của đề tài, các thông tin trong quá trình nghiên cứu, điều tra thu thập được. Nhờ đó ta xác định được kết quả một cách khách quan các nội dung, thực trạng và biện pháp tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn.

8. Cấu trúc luận văn

Gồm phần Mở đầu, Kết luận, Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo, Phụ lục và 3 chương:

• Chương 1: Cơ sở lí luận về tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.
• Chương 2: Thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường Tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn và công tác chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo.
• Chương 3: Biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn.

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề

1.1.1. Trên thế giới Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Lý luận về tổ chức các hoạt động Giáo dục đã được các nhà tâm lí học, Giáo dục học quan tâm nghiên cứu và hoàn thiện từ khá sớm. Hệ thống lý luận về Hoạt động trải nghiệm sáng tạo tuy có nhiều nghiên cứu khác nhau song được trình bày thống nhất với hệ thống lí luận về mục tiêu, nội dung, cách thức tổ chức…

Tư tưởng Giáo dục về học qua trải nghiệm đã xuất hiện từ thời cổ đại và dần dần được phát triển bởi các nhà Giáo dục trên thế giới. Đối với các nước có nền Giáo dục phát triển thì tư tưởng Giáo dục đó được xem như là triết lý Giáo dục của quốc gia. Các quan điểm nghiên cứu triết học về vai trò của trải nghiệm đối với Giáo dục có thể điểm tới đó là Khổng Tử (551- 479 TCN), ông cho rằng: “Phương pháp giáo dục phải coi trọng thực hành, vận dụng” (dẫn theo [26]).

Từ giữa thế kỉ XX, nhà khoa học giáo dục nổi tiếng người Mĩ, John Dewey, với tác phẩm Kinh nghiệm và Giáo dục (Experience and Education) đã chỉ ra hạn chế của giáo dục nhà trường và đưa ra quan điểm về vai trò của kinh nghiệm trong giáo dục.

Với triết lí giáo dục đề cao vai trò của kinh nghiệm, Dewey cũng chỉ ra rằng, những kinh nghiệm có ý nghĩa giáo dục giúp nâng cao hiệu quả giáo dục bằng cách kết nối người học và những kiến thức được học với thực tiễn.

Năm 1946, Zadek Kurt Lewin (1890 – 1947), người sáng lập của tâm lý học xã hội Mỹ, được biết đến với công việc nghiên cứu trong lĩnh vực hành vi tổ chức, động lực nhóm và sự phát triển phương pháp luận của nghiên cứu hành động. Mối quan tâm chính của Lewin là sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Qua nghiên cứu, Lewin cho ta thấy việc học tập đạt hiệu quả tối đa khi có một sự xung đột căng thẳng biện chứng giữa kinh nghiệm cá nhân với việc phân tích giải quyết nhiệm vụ học tập. Theo ông, cuộc xung đột này có vai trò rất quan trọng làm thay đổi và giúp con người tiến bộ hơn. Công trình nghiên cứu có liên quan đến học tập dựa vào trải nghiệm của Lewin là “T- nhóm và phương pháp phòng thí nghiệm”. Lewin đã khẳng định kinh nghiệm chủ quan của cá nhân là một thành phần quan trọng của học tập dựa vào trải nghiệm. Ông đã phát triển chu kỳ học tập nhờ “một quá trình liên tục của hành động và đánh giá hệ quả của hành động đó” [67].

Năm 1984, trên cơ sở những nghiên cứu của Dewey, Lewin, Piaget, Lev Vygotsky và các nhà nghiên cứu khác về kinh nghiệm và học tập dựa vào kinh nghiệm, David Kolb (sinh năm 1939), nhà lý luận giáo dục Hoa Kỳ, đã nghiên cứu và cho xuất bản một công trình về học tập dựa vào trải nghiệm: Trải nghiệm học tập: Kinh nghiệm là nguồn học tập và phát triển (Study experience: Experience is the source of Learning and Development). David Kolb đã chính thức giới thiệu lý thuyết học tập dựa vào trải nghiệm, cung cấp một mô hình học tập dựa vào trải nghiệm để ứng dụng trong trường học, tổ chức kinh tế và hầu như bất cứ nơi nào con người được tập hợp với nhau. Ông đã liệt kê các đặc điểm của học tập dựa vào trải nghiệm và xác định các giai đoạn trong học tập dựa vào trải nghiệm. Đối với Kolb, “Học tập là quá trình mà trong đó kiến thức được tạo ra thông qua việc chuyển đổi kinh nghiệm” [67]. Các kinh nghiệm học tập liên quan đến việc áp dụng các thông tin nhận được từ giáo dục đến kinh nghiệm của người học. Các HS không tiếp thu kiến thức của mình chỉ từ các Giáo viên, mà thay vào đó, người học thông qua quá trình trải nghiệm dựa trên các kinh nghiệm hiện có của bản thân để thu nhận thông tin mới trong môi trường học tập thực tiễn và kiểm tra nó lại bằng kinh nghiệm của mình.

Một số quan niệm khác của các học giả quốc tế cho rằng giáo dục trải nghiệm coi trọng và khuyến khích mối liên hệ giữa các bài học trừu tượng với các hoạt động giáo dục cụ thể để tối ưu hóa kết quả học tập (Sakofs, 1995); học từ trải nghiệm phải gắn kinh nghiệm của người học với hoạt động phản ánh và phân tích (Chapman, McPhee and Proudman, 1995); chỉ có kinh nghiệm thì chưa đủ để được gọi là trải nghiệm; chính quá trình phản ánh đã chuyển hóa kinh nghiệm thành trải nghiệm giáo dục (Joplin, 1995).

1.1.2. Ở Việt Nam Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Từ thời kì đầu của nền Giáo dục nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ phương pháp để đào tạo nên những người tài đức là: “Học đi đôi với hành, Giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội”. Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động Giáo dục thông qua sự trải nghiệm và sáng tạo của cá nhân trong việc kết nối kinh nghiệm học được trong nhà trường với thực tiễn đời sống, nhờ đó các kinh nghiệm được tích lũy thêm và dần chuyển hóa thành năng lực.

Mặc dù trên thế giới, học tập dựa vào trải nghiệm được bắt đầu nghiên cứu từ rất sớm nhưng ở Việt Nam, việc tiếp cận nghiên cứu về học tập dựa vào trải nghiệm còn nhiều hạn chế: có ít công trình, tài liệu nghiên cứu và vận dụng. Có thể kể đến một số chương trình, dự án tiêu biểu sau:

Bài viết của tác giả Đỗ Ngọc Thống nghiên cứu “HĐTN sáng tạo – kinh nghiệm quốc tế và vấn đề của Việt Nam” [29, tr.20]. Trong đó, tác giả giới thiệu kinh nghiệm tổ chức Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong Giáo dục phổ thông nước Anh và Hàn Quốc.

Bài viết của tác giả Đinh Thị Kim Thoa, ĐHGD – ĐHQGHN “HĐTN sáng tạo góc nhìn từ lí thuyết và học từ trải nghiệm” [27,tr.14] có đề cập đến sự khác biệt giữa học đi đôi với hành, học thông qua làm và học từ trải nghiệm. Trong đó, “học từ trải nghiệm gần giống với học thông qua làm nhưng khác ở chỗ là nó gắn với kinh nghiệm và cảm xúc cá nhân”.

Tác giả Bùi Ngọc Diệp trong bài viết “Hình thức tổ chức các Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường phổ thông” [14, tr.23], cũng đưa ra quan niệm về Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường phổ thông. Theo đó “Các em được chủ động tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động: từ thiết kế hoạt động đến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và khả năng của bản thân; các em được trải nghiệm, được bày tỏ quan điểm, ý tưởng; được đánh giá và lựa chọn ý tưởng hoạt động, được thể hiện, tự khẳng định bản thân, được tự đánh giá và đánh giá kết quả hoạt động của bản thân, của nhóm mình và của bạn bè,…”.

Hội thảo “Hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh phổ thông” năm 2024 của Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung một số nghiên cứu, bài viết của một số nhà khoa học giáo dục Việt Nam về cơ sở lí luận, thực tiễn triển khai hoạt động giáo dục trải nghiệm sáng tạo ở một số quốc gia có nền giáo dục phát triển và một số gợi ý áp dụng vào giáo dục phổ thông ở Việt Nam.

Theo tác giả Ngô Thị Thu Dung, trải nghiệm và sáng tạo là bản chất của hoạt động ở người. Bản chất hoạt động của người học nói riêng, của con người nói chung là hoạt động mang tính trải nghiệm, sáng tạo; tính sáng tạo ở đây được hiểu là sự sáng tạo ở cấp độ cá nhân, không phải ở cấp độ xã hội (dẫn theo [27]).

1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

1.2.1. Hoạt động

Về khái niệm, theo tác giả Hoàng Phê: “Hoạt động là tiến hành những việc làm có quan hệ với nhau chặt chẽ nhằm một mục đích nhất định trong đời sống xã hội” [23, tr.423].

Hoạt động bao giờ cũng hướng tới một đối tượng cụ thể nào đó để tạo ra sản phẩm nhằm thỏa mãn nhu cầu của bản thân và xã hội. Đối tượng cụ thể để tạo ra sản phẩm bao giờ cũng có tính mục đích, mong muốn và có cả sự đánh giá năng lực của chính bản thân trong việc tạo ra sản phẩm.

Mỗi hoạt động bao giờ cũng có tính hai mặt, đó là: tính đối tượng của hoạt động và tính chủ thể. Như vậy, hoạt động của con người bao giờ cũng mang tính chất xã hội và mỗi con người là một chủ thể của hoạt động. Con người có nhiều dạng hoạt động, tùy theo cách phân loại: Căn cứ vào quan hệ giữa con người với vật thể, về phương diện cá thể, về nguồn gốc và đặc điểm, vào bản chất của hoạt động. Các dạng hoạt động này có quan hệ gắn bó và mật thiết với nhau.

Theo tâm lý học: Hoạt động là phương thức tồn tại của con người trong thế giới. Hoạt động tạo nên mối quan hệ tác động qua lại giữa con người với thế giới khách quan và với chính bản thân mình, qua đó tạo ra sản phẩm cả về phía thế giới (khách thể), cả về phía con người (chủ thể). Qua đó ta có thể thấy, hoạt động quyết định đến sự hình thành và phát triển tâm lý, nhân cách của mỗi cá nhân.

Trong mối quan hệ đó có 2 quá trình:

• Quá trình đối tượng hóa (xuất tâm):

Chủ thể chuyển năng lực của mình thành sản phẩm hoạt động.

Tâm lí của con người được bộc lộ, được khách quan hoá trong quá trình làm ra sản phẩm.

• Quá trình chủ thể hóa (nhập tâm):

Chủ thể chuyển nội dung khách thể (quy luật, bản chất của sự vật) vào bản thân mình tạo nên tâm lí, ý thức, nhân cách của bản thân.

Là quá trình con người chiếm lĩnh (lĩnh hội) thế giới.

Như vậy, trong quá trình con người tham gia, thực hiện hoạt động con người vừa tạo ra sản phẩm về phía thế giới, vừa tạo ra tâm lý của mình, nhân cách được bộc lộ, hình thành trong hoạt động.

1.2.2. Trải nghiệm Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Theo Từ điển Tiếng Việt của tác giả Hoàng Phê: “Trải có nghĩa là đã từng qua, từng biết, từng chịu đựng; còn nghiệm có nghĩa là kinh qua thực tế nhận thấy điều nào đó là đúng” [23].

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam, “Trải nghiệm theo nghĩa chung nhất là bất kì một trạng thái có màu sắc xúc cảm nào được chủ thể cảm nhận, trải qua, đọng lại thành bộ phận (cùng với tri thức, ý thức…) trong đời sống tâm lí của từng người. Theo nghĩa hẹp hơn, chuyên biệt hơn của tâm lí học, là những tín hiệu bên trong, nhờ đó nghĩa của các sự kiện đang diễn ra đối với cá nhân được ý thức, chuyển thành ý riêng của cá nhân, góp phần lựa chọn tự giác các động cơ cần thiết, điều chỉnh hành vi của cá nhân” [25].

Có thể hiểu một cách đơn giản, trải nghiệm là những gì con người đã kinh qua thực tế, từng biết, từng chịu. Nói đến trải nghiệm là nói đến hoạt động của con người, con người từng trải, biết và hiểu đời qua sách vở, nhà trường, từ thực tế cuộc sống, có nhiều kinh nghiệm sống. Quá trình trải nghiệm sẽ giúp con người thu được những kiến thức và kinh nghiệm sống riêng cho bản thân, từ đó hình thành phẩm chất và năng lực của con người. Như vậy, trải nghiệm chính là những tồn tại khách quan tác động vào giác quan của con người, tạo ra cảm giác, tri giác, biểu tượng, con người cảm thấy có tác động đó và cảm nhận nó một cách rõ nét, để lại ấn tượng sâu đậm, rút ra bài học, vận dụng vào thực tiễn đời sống, hình thành nên các thái độ giá trị.

Theo Тлегенова Т. Е. trong bài Опыт творческой деятельности как педагогическая проблема, theo quan điểm của triết học, sự trải nghiệm được hiểu là kết quả của sự tương tác giữa con người với thế giới khách quan. Sự tương tác này bao gồm cả hình thức và kết quả các hoạt động thực tiễn trong xã hội, bao gồm cả kỹ thuật và kỹ năng, cả những nguyên tắc hoạt động và phát triển thế giới khách quan.

Nhà triết học vĩ đại người Nga Solovyev V.S. quan niệm rằng trải nghiệm là kiến thức kinh nghiệm thực tế; là thể thống nhất bao gồm kiến thức và kỹ năng. Trải nghiệm là kết quả của sự tương tác giữa con người và thế giới, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Trong các nghiên cứu tâm lý học, kinh nghiệm thường được coi là năng lực của cá nhân, ví dụ, Platonov K.K. nhận định trải nghiệm cũng như sự tích lũy của hiểu biết và năng lực (cá nhân, nhóm) hình thành trong quá trình hoạt động, đào tạo và giáo dục, trong đó tổng hợp những kiến thức, kỹ năng, khả năng và thói quen.

Dưới góc độ của tâm lý học giáo dục, A. N. Leontiev đã giải quyết được vấn đề trải nghiệm của nhân loại: “Trong cuộc đời mình, con người đã đồng hóa kinh nghiệm của nhân loại, kinh nghiệm của những thế hệ trước. Nó diễn ra dưới hình thức nắm vững kiến thức và ở mức độ làm chủ kiến thức” [29].

Trong các tài liệu sư phạm học, lý thuyết về trải nghiệm trở thành đối tượng nghiên cứu. Trải nghiệm dưới góc nhìn sư phạm được hiểu theo một vài ý nghĩa sau:

• Trải nghiệm trong đào tạo là một hệ thống kiến thức và kỹ năng có được trong quá trình giáo dục và đào tạo chính quy.
• Trải nghiệm là kiến thức, kỹ năng mà trẻ nhận được bên ngoài các cơ sở giáo dục: thông qua sự giao tiếp với nhau, với người lớn, hay qua những tài liệu tham khảo không được giảng dạy trong nhà trường…
• Trải nghiệm (qua thực nghiệm, thử nghiệm) là một trong những phương pháp đào tạo, trong điều kiện thực tế hay lý thuyết nhất định, để thiết lập hoặc minh họa cho một quan điểm lý luận cụ thể.
• Kinh nghiệm giảng dạy là hệ thống các phương pháp đào tạo được giáo viên đúc kết và cải thiện dần trong quá trình làm việc thực tế của mình.

Một số nhà nghiên cứu sư phạm (Ю.К. Бабанский, В.И. Бондаревский, А.Н. Кузибецкий, М.Р. Львов, Э.И. Моносзон, М.Н. Скаткин…) xem xét thuật ngữ trải nghiệm qua khái niệm “thực hành” (practice), có nghĩa là, xem xét nó trong việc tiến hành quá trình đào tạo, cũng như kết quả của nó. Chính vì vậy, M.N. Skatkin đã kết luận rằng: “theo nghĩa rộng, trải nghiệm được hiểu là sự thực hành trong quá trình đào tạo và giáo dục”. Việc phân định giữa trải nghiệm và thực hành, theo ý kiến của Тлегенова Т. Е, trải nghiệm mang hàm nghĩa rộng hơn thực hành vì nó đóng một vai trò là nền tảng của tri thức và là tiêu chí để nhận biết sự thật. Nói chung, người ta công nhận trải nghiệm là mối quan hệ thực tế giữa chủ thể và đối tượng. Ý nghĩa của điều này là chúng ta cố gắng để có các trải nghiệm một cách chủ động, có tính cách mạng và có ý thức.

1.2.3. Hoạt động trải nghiệm

Theo “Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông”, Hoạt động trải nghiệm là hoạt động Giáo dục trong đó từng HS tham gia trực tiếp hoạt động thực tiễn trong nhà trường hoặc trong xã hội dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà Giáo dục, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, các kỹ năng và tích lũy kinh nghiệm riêng của cá nhân [7].

Khái niệm về Hoạt động trải nghiệm đã được các tác giả Đinh Thị Kim Thoa đưa ra: “Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giữ vai trò rất quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông mới. Hoạt động này giúp cho học sinh có nhiều cơ hội trải nghiệm để vận dụng những kiến thức học được vào thực tiễn từ đó hình thành năng lực thực tiễn cũng như phát huy tiềm năng sáng tạo của bản thân” [28]. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Mặc dù được diễn đạt bằng các cách khác nhau nhưng các tác giả đều thống nhất và có những điểm chung sau:

• HĐTN là hoạt động Giáo dục, được tổ chức theo phương pháp trải nghiệm và sáng tạo nhằm góp phần phát triển toàn diện nhân cách HS.
• Nội dung và cách thức tổ chức tạo điều kiện cho từng HS được tham gia trực tiếp và làm chủ thể của hoạt động.
• Qua hoạt động, HS phát huy khả năng sáng tạo để thích ứng và tạo ra cái mới, giá trị cho cá nhân và cộng đồng.

HĐTN có những đặc trưng cơ bản sau:

• HĐTN diễn ra có chủ đích, có kế hoạch, có hệ thống và có tính Giáo dục
• Trong Hoạt động trải nghiệm, HS sẽ đóng vai trò chủ thể năng động, sáng tạo và Giáo viên sẽ đóng vai trò là người tổ chức, hướng dẫn. Vì vậy, để Hoạt động trải nghiệm diễn ra suôn sẻ, đạt hiệu quả cao thì Giáo viên và HS phải hợp tác nhịp nhàng.
• Trong Hoạt động trải nghiệm, HS có cơ hội được sử dụng năm giác quan để học thông qua các hoạt động cụ thể như: nhìn – quan sát, ngửi, sờ – tác nghiệp, nói (tường thuật, kể), vẽ – tạo hình,…
• HS có cơ hội được tiếp xúc trực tiếp với đối tượng cần tìm, hiểu và có cơ hội được sử dụng các phương tiện để tìm hiểu đối tượng đó cũng như tìm kiếm, khai thác, tái cơ cấu và biểu đạt thông tin thu nhận được dưới nhiều dạng thức khác nhau: tranh, ảnh, bài viết, tập san, bài báo, áp phích, kịch, triển lãm…
• HS có cơ hội được học tập ở nhiều không gian khác nhau. Nói cách khác là không gian học tập không chỉ giới hạn trong lớp học, trường học mà có thể sẽ mở rộng ra không gian khác như bảo tàng, thư viện, di tích lịch sử, thắng cảnh, công viên, đương phố, đồng ruộng,…
• HS cũng có cơ hội được học hỏi, hợp tác và trao đổi thông tin với nhiều người khác nhau thay vì chỉ là thầy cô và bạn bè cùng lớp. Đó có thể là các Giáo viên khác ở trường, phụ huynh HS, những người dân, các công chức, viên chức ở địa phương, nhân viên bảo tàng, hướng dẫn viên du lịch hoặc các nhà chuyên môn, các chuyên gia ở các lĩnh vực cụ thể.

1.2.4. Tổ chức hoạt đông trải nghiệm

Tổ chức hoạt động trải nghiệm là cách thức đưa học sinh vào các hoạt động trong thực tiễn, thông qua đó để giáo dục học sinh.

Trong nhà trường tiểu học có rất nhiều hoạt động khác nhau, ngoài hoạt động dạy học có các hoạt động khác như lao động, vui chơi giải trí, tham quan du lịch, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, sinh hoạt tập thể… Những hoạt động này giúp học sinh vận dụng các kiến thức đã học, qua đó tạo cơ hội cho học sinh phát triển tốt hơn.

Trong quá trình tổ chưc cho học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm cần căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lí của học sinh, căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của nhà trường và địa phương… Giáo viên phải có các kĩ năng sư phạm cần thiết để làm cho học sinh tích cực, hứng thú tham gia.

1.3. Khái quát chung về giáo dục tiểu học Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

1.3.1. Mục tiêu

Mục tiêu chung của giáo dục tiểu học trong giai đoạn mới là: “Xây dựng cấp tiểu học lành mạnh, đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển bền vững và về cơ bản đạt trình độ tiên tiến” [4].

• Như vậy, mục tiêu của giáo dục tiểu học đã khẳng định rằng:

Phát triển toàn diện con người là mục tiêu chung và lâu dài của giáo dục phát triển. Giáo dục tiểu học chỉ hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển đó.

Con người phát triển toàn diện phải có đầy đủ các phẩm chất và năng lực về đạo đức trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và phải có những khái niệm cơ bản để tiếp tục học lên, sẵn sàng tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Học xong bậc tiểu học, HS phải tiếp tục học trung học cơ sở.

Từ mục tiêu trên, nội dung giáo dục tiểu học phải “bảo đảm cho HS có hiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người; có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh, có hiểu biết ban đầu về hát, múa, âm nhạc, mĩ thuật” [5].

Từ mục tiêu chung, có thể nêu đặc trưng của mục tiêu quản lý trường tiểu học như sau:

Thứ nhất: Phải chỉ đạo để thực hiện tất cả các công tác:

• Công tác phổ cập và phát triển giáo dục;
• Công tác giáo dục trong nhà trường;
• Công tác quản lý dạy học;
• Công tác quản lý lao động kĩ thuật;
• Công tác quản lý giáo dục thể chất và vệ sinh;
• Công tác quản lý các hoạt động xã hội và sinh hoạt tập thể của HS, các tác động của môi trường và nhà trường.

Thứ hai: Để đạt được môi trường giáo dục, mục tiêu quản lý trường tiểu học cần phải quan tâm đến mặt khác như:

• Mục tiêu xã hội;
• Mục tiêu kinh tế;
• Mục tiêu cải tiến quản lý.

Trong đó mục tiêu cải tiến quản lý chiếm vị trí khá quan trọng, đặc biệt trong tình hình hiện nay, việc thực hiện các mục tiêu cải tiến quản lý có tác dụng quyết định đối với việc thực hiện các mục tiêu quản lý của nhà trường.

1.3.2. Nội dung Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Từ mục tiêu của giáo dục tiểu học như trên mà trong Chương III của Điều lệ trường tiểu học (Thông tư 41/2019/TTBGD&ĐT Ban hành ngày 30/12/2019) về chương trình và hoạt động giáo dục trong trường tiểu học như sau [2]:

• Hoạt động Giáo dục bao gồm hoạt động trên lớp và hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm rèn luyện đạo đức, phát triển năng lực, bồi dưỡng năng khiếu, giúp đỡ HS yếu kém phù hợp đặc điểm tâm lý, sinh lý lứa tuổi HS tiểu học.
• Hoạt động giáo dục trên lớp được tiến hành thông qua việc dạy học các môn học bắt buộc và tự chọn.
• Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm hoạt động ngoại khoá, hoạt động vui chơi, thể dục thể thao, tham quan du lịch, giao lưu văn hoá; hoạt động bảo vệ môi trường; lao động công ích và các hoạt động xã hội khác

Như vậy, hoạt động giáo dục trong trường tiểu học bao gồm các nội dung giáo dục cụ thể như: trí dục, đức dục, thể dục, giáo dục thẩm mĩ, giáo dục giá trị, giáo dục môi trường và nhiều nội dung giáo dục khác, nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách ban đầu cho HS trong trường tiểu học.

1.3.3. Giáo viên trường tiểu học

Cấp tiểu học là cấp học đầu tiên của hệ thống Giáo dục phổ thông, phương pháp dạy học tiểu học bắt đầu “dạy theo phương pháp nhà trường” gồm nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức. Bắt đầu cách dạy theo tiếp cận sư phạm tương tác. Giáo viên tiểu học phải dạy toàn diện các môn học bắt buộc ở cấp học (Tiếng Việt, Toán, Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội (lớp 1, 2, 3), Khoa học, Lịch sử – Địa lí (lớp 4, 5), Nghệ thuật (Âm nhạc, Mĩ thuật, Thủ công), Thể dục. So với các cấp học khác thì Giáo viên tiểu học phải đảm đương nhiệm vụ dạy học toàn diện các môn bắt buộc cho một lớp học cụ thể ngay từ đầu năm.

Việc dạy tại một lớp tiểu học cũng có nhiều thuận lợi nhưng cũng có không ít khó khăn. Dạy một lớp cấp tiểu học sẽ giúp Giáo viên nắm vững hơn tình hình học tập, khả năng, năng lực học tập của HS qua các môn học. Nhưng khó khăn là, Giáo viên phải mất nhiều thời gian nghiên cứu nội dung các môn học, bao quát nhiều môn học trước khi lên lớp. Trong khi sở trường, năng lực của mỗi Giáo viên lại có hạn. Trên thực tế, có nhiều trường đã phân công Giáo viên tiểu học nhiều năm liền chỉ dạy cố định có một khối lớp. Từ đó, Giáo viên có điều kiện nghiên cứu sâu chuyên môn học khối lớp đó, nhưng cũng có hạn chế về việc nắm vững kiến thức liên thông toàn cấp tiểu học (lớp 1, 2, 3, 4, 5). Ngày nay, với điều kiện Cơ sở vật chất phát triển, nhiều trường tiểu học đã tổ chức hoạt động dạy học 2 buổi/ngày. Từ đó, đã xuất hiện một số Giáo viên dạy môn chuyên (Nghệ thuật) và Thể dục, cùng với các môn tự chọn (Tiếng Anh và Tin học) nhằm giảm áp lực công việc cho Giáo viên tiểu học. Với đặc trưng dạy nhiều môn, Giáo viên tiểu học thực hiện đúng nghĩa là “người thầy tổng thể” bao quát các lượng kiến thức các môn học và phương pháp dạy các môn ở cấp tiểu học. Giáo viên tiểu học là “thần tượng” của HS mình đang dạy. HS tiểu học nhất nhất nghe theo Giáo viên, trong mắt các em Giáo viên là người tốt nhất, là người giỏi nhất, là người đúng nhất. Chính vì vậy Giáo viên tiểu học phải là tấm gương về đạo đức, tự học và sáng tạo cho HS. Với vai trò đó, Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng hoạt động dạy học tiểu học. Tiểu học là cấp học đặc trưng có nhiều hình thức hoạt động học tập, đa dạng các phương pháp dạy học,…do đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi quy định. Giáo viên tiểu học nếu xác định được cơ chất và cửa ngõ đi vào “ngôi nhà bản thể” của trẻ thì vấn đề của Giáo dục tiểu học chỉ còn là phương pháp. Giáo viên tiểu học phải là người thầy tổng hợp của nhiều lĩnh vực: nhà khoa học, nhà sư phạm, nhà tâm lí, nghệ sĩ,…biết tổ chức cuộc chơi trí tuệ dưới hình thức những trò diễn hào hứng cho trẻ, để trẻ say mê khám phá những hiểu biết mới. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

1.3.4. Đặc điểm tâm, sinh lý của học sinh tiểu học

• Đặc điểm lứa tuổi

Lứa tuổi HS tiểu học bao gồm các em HS đang theo học từ lớp 1 đến lớp 5, tức là từ 6 – 7 tuổi đến 11 – 12 tuổi. Ở độ tuổi này, sự phát triển về chiều cao và trọng lượng không nhanh như tuổi mẫu giáo, nhưng hệ xương đang ở thời kỳ cốt hóa, hệ xương đang phát triển đặc biệt là các bắp thịt lớn do vậy các em thích đùa nghịch vận động mạnh, các em không thích làm công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn thận. Vì vậy, việc rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn thận.

So với tuổi mẫu giáo thì não và thần kinh của HS tiểu học đã có biến đổi to lớn về khối lượng và chức năng. Não của trẻ lên 7 đạt 90% trọng lượng của não người lớn. Đến năm 11 – 12 tuổi thì phát triển tương đương trọng lượng não của người lớn. Sự phát triển của não về cấu tạo và chức năng không đồng đều nên khả năng kìm chế của các em còn rất yếu, hưng phấn mạnh do đó ở độ tuổi này các em rất hiếu động.

Hệ thần kinh cấp cao đang dần được hoàn thiện nhưng có sự mất cân đối giữ tín hiệu tư duy cụ thể và tín hiệu tư duy trừu tượng.

Lứa tuổi này hoạt động học tập là hoạt động chủ đạo, sau đó là hoạt động vui chơi. Hoạt động học tập rất quan trọng và có ý nghĩa to lớn đối với các em. Sự biến đổi lớn trong đời sống đó là lần đầu tiên được cắp sách đến trường, được tiếp xúc với nhiều thầy cô và bạn bè mới. Hoạt động học tập là hoàn toàn mới, hoạt động chủ đạo, giúp trẻ hình thành năng lực nhờ đó mà phát triển tâm lý nhân cách.

Ngoài hoạt động học tập ở lứa tuổi này còn có các hoạt động khác như vui chơi, lao động. Các hoạt động này có vai trò quan trọng đối với sự phát triển tâm lý của HS tiểu học.

• Đặc điểm hoạt động nhận thức của HS

Nhu cầu nhận thức khám phá thế giới luôn đòi hỏi HS phải tìm tòi, sáng tạo. Mức độ, tính chất, phạm vi hoạt động nhận thức của HS tiểu học được bộc lộ ở các quá trình sau:

• Cảm giác Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Các quá trình cảm giác về sự vật hiện tượng bên ngoài có sự phát triển khá nhanh. Những cảm giác thu được đã trở thành “vật liệu” để trở thành tri thức mới. Ở độ tuổi này, năng lực cảm giác của HS còn yếu.

• Tri giác

Tri giác của HS tiểu học phát triển khá nhanh, đặc biệt là tri giác các thuộc tính bên ngoài của sự vật, hiện tượng. Tri giác không chủ định chiếm ưu thế. Giai đoạn đầu lứa tuổi tri giác của các em còn phiến diện một chiều chưa đầy đủ và chi tiết. Càng về cuối độ tuổi, tri giác của các em ngày càng đầy đủ và trọn vẹn hơn. Một số em bộc lộ khả năng quan sát các sự vật hiện tượng nhanh, chính xác, đầy đủ.

• Ghi nhớ

Ở độ tuổi này, hai loại ghi nhớ đều phát triển mạnh. Đầu độ tuổi, các em thiên về ghi nhớ trực quan giàu hình ảnh ghi nhớ máy móc, học thuộc lòng các tri thức có trong sách vở.

Càng về cuối độ tuổi thì ghi nhớ về từ ngữ và ghi nhớ về hình tượng càng phát triển. Nhiều em thể hiện nhớ nhanh, nhớ nhiều. Tuy nhiên có những em không nhớ được tài liệu do không hiểu kiến thức hoặc không chú ý học tập.

1.4. Hoạt động trải nghiệm trong nhà trường tiểu học

1.4.1. Vai trò của hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học

HĐTN là hoạt động Giáo dục được thực hiện bắt buộc từ lớp 1 đến lớp 12. Ở tiểu học, hoạt động này được gọi là Hoạt động trải nghiệm; ở trung học cơ sở và trung học phổ thông, được gọi là Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.

HĐTN là một bộ phận của chương trình Giáo dục phổ thông sau năm 2024. Bên cạnh các môn học khác, Hoạt động trải nghiệm trong chương trình Giáo dục phổ thông mới làm cho nội dung Giáo dục không bị bó hẹp trong sách vở, mà gắn liền với thực tiễn đời sống xã hội. Hoạt động trải nghiệm là con đường gắn lý thuyết (các môn học) với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức với hành động, góp phần phát triển phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giá trị, kỹ năng sống, niềm tin đúng đắn ở HS, hình thành những năng lực cần có của con người trong xã hội hiện đại. Hoạt động trải nghiệm là con đường để phát triển toàn diện nhân cách HS, đáp ứng mục tiêu Giáo dục phổ thông của Việt Nam [6].

HĐTN tạo cơ hội cho HS huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng của các môn học và lĩnh vực Giáo dục khác nhau để trải nghiệm thực tiễn gia đình, nhà trường, xã hội; tham gia các hoạt động phục vụ cộng đồng và hoạt động hướng nghiệp dưới sự hướng dẫn, tổ chức của nhà Giáo dục, qua đó hình thành những phẩm chất chủ yếu (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và năng lực chung (năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo). Các năng lực chung hình thành và phát triển trong Hoạt động trải nghiệm được thể hiện dưới các hình thức đặc thù: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp.

Dựa vào phân tích bên trên, Hoạt động trải nghiệm hiện nay được xem như là một phương pháp học của HS. Đó là một quá trình trong đó chủ thể trực tiếp tham gia vào các loại hình hoạt động và giao lưu phong phú, đa dạng từ đó thu lượm và xử lý thông tin từ môi trường xung quanh. Như vậy các môn học thông qua Hoạt động trải nghiệm để hoàn thành mục tiêu Giáo dục.

Như vậy, để đào tạo con người có cả đức lẫn tài, trong một thời gian dài chúng ta chỉ chú trọng đến hoạt động dạy học, còn hoạt động Giáo dục chúng ta đã lãng quên. Có thể nói trong chương trình Giáo dục phổ thông mới, Hoạt động trải nghiệm sẽ là nhân tố quan trọng không thể thiếu, là hoạt động Giáo dục góp phần thực hiện mục tiêu của Giáo dục trong xã hội hiện đại ngày nay.

HĐTN có vai trò rất lớn đối với việc thực hiện mục tiêu Giáo dục, có thể tóm tắt vai trò và tầm quan trọng của Hoạt động trải nghiệm như sau: Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

• Cầu nối nhà trường, kiến thức các môn học… với thực tiễn cuộc sống một cách có tổ chức, có định hướng… góp phần tích cực vào hình thành và củng cố năng lực và phẩm chất nhân cách.
• Giúp Giáo dục thực hiện được mục đích tích hợp và phân hóa của mình nhằm phát triển năng lực thực tiễn và cá nhân hóa, đa dạng hóa tiềm năng sáng tạo.
• Nuôi dưỡng và phát triển đời sống tình cảm, ý chí tạo động lực hoạt động, tích cực hóa bản thân, lựa chọn nghề nghiệp… đào tạo toàn diện.
• Giúp hoàn thành mục tiêu Giáo dục.

Như vậy Hoạt động trải nghiệm, cùng với các môn học khác được coi như là phương pháp để đào tạo con người có tài lẫn đức nhằm đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại.

1.4.2. Nội dung hoạt động trải nghiệm trong nhà trường tiểu học

• HĐTN trong chương trình Giáo dục phổ thông được phân chia theo hai giai đoạn:

Giai đoạn Giáo dục cơ bản: Bằng Hoạt động trải nghiệm của bản thân trong các hoạt động khác nhau, mỗi HS vừa tham gia vừa thiết kế và tổ chức các hoạt động cho chính mình, qua đó tự khám phá, điều chỉnh bản thân, điều chỉnh cách tổ chức hoạt động để sống và làm việc hiệu quả. Ở giai đoạn này, mỗi HS bước đầu xác định được sở trường và chuẩn bị một số năng lực cơ bản của người lao động và người công dân có trách nhiệm.

Giai đoạn Giáo dục định hướng nghề nghiệp: Chương trình Hoạt động trải nghiệm tiếp tục phát triển những phẩm chất và năng lực đã hình thành từ giai đoạn Giáo dục cơ bản thông qua hoạt động phát triển cá nhân, hoạt động lao động, hoạt động xã hội và phục vụ cộng đồng và hoạt động Giáo dục hướng nghiệp nhưng tập trung cao hơn vào việc phát triển năng lực định hướng nghề nghiệp. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Nội dung cơ bản của chương trình Hoạt động trải nghiệm xoay quanh các mối quan hệ giữa cá nhân HS với bản thân; giữa HS với người khác, cộng đồng và xã hội; giữa HS với môi trường; giữa HS với nghề nghiệp. Nội dung này được triển khai qua 4 nhóm hoạt động chính:

• Hoạt động phát triển cá nhân;
• Hoạt động lao động;
• Hoạt động xã hội và phục vụ cộng đồng;
• Hoạt động hướng nghiệp.

Đối với bậc tiểu học, nội dung hoạt động tập trung nhiều hơn vào các hoạt động phát triển bản thân, các kỹ năng sống, kỹ năng quan hệ với bạn bè, thầy cô và những người thân trong gia đình. Bên cạnh đó, các hoạt động lao động, hoạt động xã hội và làm quen với một số nghề gần gũi với HS cũng được tổ chức thực hiện.

Chương trình hoạt động trải nghiệm tuân thủ các quy định cơ bản được nêu trong chương trình giáo dục phổ thông tổng thể và bảo đảm hài hòa giữa lý thuyết và thực tiễn, tính khoa học và tính sư phạm, tính hiện đại và truyền thống. Ngoài ra chương trình Hoạt động trải nghiệm bảo đảm sự cân đối giữa hoạt động cá nhân và hoạt động tập thể, giữa hoạt động trên lớp và hoạt động ngoài nhà trường, đảm bảo tính chỉnh thể, sự nhất quán và phát triển liên tục qua các lớp, các cấp.

Nội dung chương trình được thiết kế thành các nhiệm vụ khác nhau: nhiệm vụ cá nhân, nhiệm vụ nhóm, nhiệm vụ tập thể. Chương trình Hoạt động trải nghiệm là chương trình mở, linh hoạt, các cơ sở giáo dục lựa chọn nội dung, hình thức, không gian và thời gian hoạt động sao cho phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của mình và đáp ứng mục tiêu giáo dục.

HĐTN tạo cơ hội cho HS huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng của các môn học và lĩnh vực giáo dục khác nhau để trải nghiệm thực tiễn gia đình, nhà trường, xã hội; tham gia các hoạt động phục vụ cộng đồng và hoạt động giáo dục hướng nghiệp dưới sự hướng dẫn, tổ chức của nhà giáo dục, qua đó hình thành những phẩm chất chủ yếu (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và năng lực (năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo).

Các phẩm chất và năng lực chung được hình thành và phát triển trong Hoạt động trải nghiệm thông qua việc hình thành các năng lực đặc thù như: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

1.4.3. Hình thức hoạt động trải nghiệm trong nhà trường tiểu học

HĐTN trong nhà trường phổ thông có hình thức tổ chức rất đa dạng và phong phú. Cùng một chủ đề, một nội dung Giáo dục nhưng hoạt động trải nghiệm sáng tạo có thể tổ chức theo nhiều hình thức hoạt động khác nhau, tùy theo lứa tuổi và nhu cầu của HS, tùy theo điều kiện cụ thể của từng lớp, từng trường, từng địa phương.

HĐTN được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như hoạt động câu lạc bộ, tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác, tham quan dã ngoại, các hội thi, hoạt động giao lưu, hoạt động nhân đạo, hoạt động tình nguyện, hoạt động cộng đồng, sinh hoạt tập thể, lao động công ích, sân khấu hóa (kịch, thơ, hát, múa rối, tiểu phẩm, kịch tham gia,…), thể dục thể thao, tổ chức các ngày hội,… Mỗi một hình thức hoạt động trên đều tiềm tàng trong nó những khả năng Giáo dục nhất định. Nhờ các hình thức tổ chức đa dạng, phong phú mà việc Giáo dục HS được thực hiện một cách tự nhiên, sinh động, nhẹ nhàng, hấp dẫn, không gò bó và khô cứng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý cũng như nhu cầu, nguyện vọng của HS. Trong quá trình thiết kế, tổ chức thực hiện và đánh giá hoạt động trải nghiệm sáng tạo, cả Giáo viên lẫn HS đều có cơ hội thể hiện sự sáng tạo, chủ động, linh hoạt của mình, làm tăng thêm tính hấp dẫn, độc đáo của các hình thức tổ chức hoạt động.

• Hoạt động câu lạc bộ

Câu lạc bộ (CLB) là hình thức sinh hoạt ngoại khóa của những nhóm HS cùng sở thích, nhu cầu, năng khiếu,…dưới sự định hướng của những nhà Giáo dục nhằm tạo môi trường giao lưu thân thiện, tích cực giữa các HS với nhau và giữa HS với thầy cô giáo, với những người lớn khác. Hoạt động của Câu lạc bộ tạo cơ hội để HS được chia sẻ những kiến thức, hiểu biết của mình về các lĩnh vực mà các em quan tâm, qua đó phát triển các kĩ năng của HS như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng lắng nghe và biểu đạt ý kiến, kĩ năng trình bày suy nghĩ, ý tưởng, kĩ năng viết bài, kĩ năng chụp ảnh, kĩ năng hợp tác, làm việc nhóm, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề,… Câu lạc bộ là nơi để để HS được thực hành các quyền trẻ em của mình như quyền được học tập, quyền được tự do kết giao và hiệp hội; quyền được vui chơi giải trí và tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật; quyền được tự do biểu đạt; tìm kiếm, tiếp nhận và phổ biến thông tin,… Thông qua hoạt động của các Câu lạc bộ nhà Giáo dục hiểu và quan tâm hơn đến nhu cầu, nguyện vọng và mục đích chính đáng của các em.

CLB hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, thống nhất, có lịch sinh hoạt định kì và có thể được tổ chức với nhiều lĩnh vực khác nhau như: Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

• CLB văn hóa nghệ thuật: âm nhạc (Thanh nhạc, nhạc cụ, nhạc kịch,… ) diễn kịch, thơ, múa rối, phóng viên, mỹ thuật, khiêu vũ, nhảy sạp, dân vũ, múa khèn, dẫn chương trình,
• CLB thể dục thể thao: bóng đá, bóng rổ, thể dục nhịp điệu, điền kinh, bơi lội, cầu lông, cắm trại,…
• CLB học thuật: Toán học, Tin học, Tiếng
• CLB võ thuật: Taekwondo, Karatedo, Pencak silat, đấu vật,…
• CLB trò chơi dân gian: cờ người, đánh đu, kéo co, ném còn, đánh cầu/đá cầu, ô ăn quan, tập tầm vông, thả đỉa ba ba, đánh chuyền, đánh khăng, đánh quay, đánh đáo,…

Mỗi nhà trường đều có thể tổ chức nhiều Câu lạc bộ khác nhau cho các nhóm HS tham gia và cần xây dựng kế hoạch cụ thể cho mỗi Câu lạc bộ để việc tổ chức thực hiện đạt được hiệu quả giáo dục cao.

• Tổ chức trò chơi

Trò chơi là hình thức tổ chức các hoạt động vui chơi với nội dung kiến thức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, có tác dụng giáo dục “chơi mà học, học mà chơi”.

Trò chơi có thể được sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau của hoạt động trải nghiệm như làm quen, khởi động, dẫn nhập vào nội dung học tập, cung cấp và tiếp nhận tri thức; đánh giá kết quả, rèn luyện các kĩ năng và củng cố những tri thức đã được tiếp nhận,… Trò chơi có những thuận lợi như: phát huy tính sáng tạo, hấp dẫn và gây hứng thú cho HS; giúp cho HS dễ tiếp thu kiến thức mới; giúp chuyển tải nhiều tri thức của nhiều lĩnh vực khác nhau; tạo được bầu không khí thân thiện; tạo cho HS tác phong nhanh nhẹn,…

Trò chơi có nhiều chức năng xã hội khác nhau như chức năng Giáo dục, chức năng văn hóa, chức năng giải trí, chức năng giao tiếp…

Mục đích của trò chơi nhằm lôi cuốn HS tham gia vào các hoạt động giáo dục một cách tự nhiên và tăng cường tính trách nhiệm; hình thành cho HS tác phong nhanh nhẹn, phát huy tính sáng tạo cũng như tăng cường sự thân thiện, hòa đồng giữa các HS, tạo hứng thú, xua tan căng thẳng, mệt mỏi cho các em HS trong quá trình học tập và giúp cho quá trình học tập được tiến hành một cách nhẹ nhàng, sinh động, không khô khan nhàm chán.

Như vậy, tổ chức trò chơi cho HS trong trường tiểu học là một hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo có tính phổ biến và có ý nghĩa giáo dục tích cực. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

• Tổ chức diễn đàn

Diễn đàn là một hình thức tổ chức hoạt động được sử dụng để thúc đẩy sự tham gia của HS thông qua việc các em trực tiếp, chủ động bày tỏ ý kiến của mình với đông đảo bạn bè, nhà trường, thầy cô giáo, cha mẹ và những người lớn khác có liên quan. Diễn đàn là một trong những hình thức tổ chức mang lại hiệu quả Giáo dục thiết thực. Thông qua diễn đàn, HS có cơ hội bày tỏ suy nghĩ, ý kiến, quan niệm hay những câu hỏi, đề xuất của mình về một vấn đề nào đó có liên quan đến nhu cầu, hứng thú, nguyện vọng của các em; đồng thời đây cũng là dịp để các em biết lắng nghe ý kiến, học tập lẫn nhau. Vì vậy, diễn đàn như một sân chơi tạo điều kiện để HS được biểu đạt ý kiến của mình một cách trực tiếp với đông đảo bạn bè và những người khác. Diễn đàn thường được tổ chức rất linh hoạt, phong phú và đa dạng với những hình thức hoạt động cụ thể, phù hợp với từng lứa tuổi HS.

Diễn đàn có thể được tổ chức ở quy mô khối lớp, cấp trường, cấp quận/ huyện, cấp tỉnh hoặc cấp khu vực hay cao hơn nữa. Chủ đề của diễn đàn có thể xây dựng dựa trên nội dung các hoạt động giáo dục, những nhu cầu và mong muốn của các em về nhà trường, thầy cô, bố mẹ; hoặc căn cứ vào các vấn đề thực tiễn của các lớp như mối quan hệ giữa các bạn HS trong lớp hoặc cách ứng xử của thầy, cô giáo với HS,….

Để phát huy khả năng sáng tạo và tăng cường tính độc lập của HS, trong hầu hết quá trình của diễn đàn, HS là người chủ trì, từ khâu chuẩn bị, xây dựng chủ đề diễn đàn đến khâu dẫn dắt, điều hành diễn đàn và đánh giá kết quả diễn đàn dưới sự hướng dẫn của người lớn.

• Sân khấu tương tác

Sân khấu tương tác (hay sân khấu diễn đàn) là một hình thức nghệ thuật tương tác dựa trên hoạt động diễn kịch, trong đó vở kịch chỉ có phần mở đầu đưa ra tình huống, phần còn lại được sáng tạo bởi những người tham gia. Phần trình diễn chính là một cuộc chia sẻ, thảo luận giữa những người thực hiện và khán giả, trong đó đề cao tính tương tác hay sự tham gia của khán giả.

Mục đích của hoạt động này là nhằm tăng cường nhận thức, thúc đẩy để HS đưa ra quan điểm, suy nghĩ và cách xử lí tình huống thực tế gặp phải trong bất kì nội dung nào của cuộc sống. Thông qua sân khấu tương tác sự tham gia của HS được tăng cường và thúc đẩy, tạo cơ hội cho HS rèn luyện những kĩ năng như: kĩ năng phát hiện vấn đề, kĩ năng phân tích vấn đề, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo khi giải quyết tình huống và khả năng ứng phó với những thay đổi của cuộc sống,… Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Sân khấu tương tác bao gồm sự sáng tạo, tăng khả năng hoạt động tập thể cũng như tính phản ứng với tập thể. Sân khấu tương tác tạo ra những trò chơi và những bài tập khác nhau nhằm tăng cường sự nhận thức của bản thân và tính tự chủ. Điều này có thể khởi đầu bằng kinh nghiệm của một cá nhân nhưng cuối cùng phải kết thúc bằng kinh nghiệm của cả tập thể. Do vậy, trong môi trường này thì kinh nghiệm cá nhân là rất quan trọng cho chính bản thân của cá nhân đó cũng như là đóng vai trò như một công cụ nhằm củng cố kinh nghiệm nhóm.

Nội dung của sân khấu tương tác là các vấn đề, những điều trực tiếp tác động tới cuộc sống của HS. HS tự chọn ra vấn đề, các em tự xây dựng kịch bản và cuối cùng là chọn ra những diễn viên cho vở diễn đó để thực hiện và sẽ không có sự trợ giúp từ bên ngoài.

Sân khấu tương tác có thể diễn ra trong phạm vi hẹp (trong lớp học) hoặc rộng hơn (phạm vi toàn trường).

• Tham quan, dã ngoại

Tham quan, dã ngoại là một hình thức tổ chức học tập thực tế hấp dẫn đối với HS. Mục đích của tham quan, dã ngoại là để các em HS được đi thăm, tìm hiểu và học hỏi kiến thức, tiếp xúc với các thắng cảnh, các di tích lịch sử, văn hóa, công trình, nhà máy hoặc một đại danh nổi tiếng của đất nước ở xa nơi các em đang sống, học tập,… giúp các em có được những kinh nghiệm từ thực tế, từ các mô hình, cách làm hay và hiệu quả trong một lĩnh vực nào đó, từ đó có thể áp dụng vào cuộc sống của chính các em.

Nội dung tham quan, dã ngoại có tính giáo dục tổng hợp đối với HS như: Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước, Giáo dục truyền thống cách mạng, truyền thống lịch sử, truyền thống của Đảng, của Đoàn, của Đội.

Tham quan, dã ngoại là hoạt động thu hút đông đảo HS tham gia bởi tính lãng mạn, mang màu sắc vui chơi của nó. Tham quan, dã ngoại là điều kiện và môi trường tốt cho các em tự khẳng định mình, thể hiện tính tự quản, tính sáng tạo và biết đánh giá sự cố gắng, sự trưởng thành của bản thân cũng như tạo cơ hội để các em HS thực hiện phương châm “học đi đôi với hành”, “lí luận đi đôi với thực tiễn”, đồng thời là môi trường để thực hiện mục tiêu “xã hội hóa” công tác giáo dục.

• Hội thi/cuộc thi Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Hội thi/ cuộc thi là một trong những hình thức tổ chức hoạt động hấp dẫn, lôi cuốn HS và đạt hiệu quả cao trong việc tập hợp, Giáo dục, rèn luyện và định hướng giá trị cho tuổi trẻ.

Hội thi mang tính chất thi đua giữa các cá nhân, nhóm hoặc tập thể luôn hoạt động tích cực để vươn lên đạt được mục tiêu mong muốn thông qua việc tìm ra người/ đội thắng cuộc. Chính vì vậy, tổ chức hội thi cho HS là một yêu cầu quan trọng, cần thiết của nhà trường, của Giáo viên trong quá trình tổ chức Hoạt động trải nghiệm.

Mục đích của tổ chức hội thi/cuộc thi nhằm lôi cuốn HS tham gia một cách chủ động tích cực vào các hoạt động Giáo dục của nhà trường; đáp ứng nhu cầu về vui chơi giải trí cho HS; thu hút tài năng và sự sáng tạo của HS; phát triển khả năng hoạt động tích cực và tương tác của HS, góp phần bồi dưỡng cho các em động cơ hoạt động tích cực, kích thích hứng thú trong quá trình nhận thức. Hội thi/ cuộc Thi có thể được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như: thi hát múa, thi vẽ, thi kể chuyện theo tranh, thi trình diễn thời trang, thi chụp ảnh, thi giải ô chữ, hội thi kể chuyện, hội thi học tập, hội thi HS thanh lịch,… có nội dung Giáo dục về một chủ đề nào đó. Nội dung của hội thi rất phong phú và đa dạng, bất cứ nội dung Giáo dục nào cũng có thể tổ chức dưới dạng hình thức hội thi/ cuộc thi. Điều quan trọng là khi thực hiện phải linh hoạt sáng tạo tránh máy móc thì hội thi/ cuộc thi mới thực sự hấp dẫn.

• Tổ chức sự kiện

Tổ chức sự kiện trong trường tiểu học là một hoạt động tạo cơ hội cho HS thể hiện được những ý tưởng, khả năng sáng tạo của mình, thể hiện năng lực tổ chức hoạt động, thực hiện và kiểm tra giám sát hoạt động. Thông qua hoạt động tổ chức sự kiện, HS rèn luyện được tính tỉ mỉ, chi tiết, đầu óc tổ chức, tính năng động nhanh nhẹn, kiên nhẫn, có khả năng thiết lập mối quan hệ tốt, có khả năng làm việc theo nhóm, có sức khỏe và niềm đam mê. Khi tham gia tổ chức sự kiện HS sẽ thể hiện được sức bền cũng như khả năng chịu được áp lực cao của mình. Ngoài ra các em còn phải biết cách xoay xở và ứng phó trong mọi tình huống bất kì xảy đến.

Các sự kiện HS có thể tổ chức trong nhà trường như: lễ khai mạc, lễ nhập học, lễ tốt nghiệp, lễ kỉ niệm, lễ chúc mừng,…; Các buổi triển lãm, buổi giới thiệu, hội thảo khoa học, hội diễn văn nghệ; Các hoạt động đánh giá thể lực, kiểm tra thể hình, thể chất của HS; Đại hội thể dục thể thao, hội thi đấu giao hữu; Hoạt động học tập thực tế, du lịch khảo sát thực tế, điều tra học thuật; Hoạt động tìm hiểu về di sản văn hóa, về phong tục tập quán; Chuyến đi khám phá đất nước, trải nghiệm văn hóa nước ngoài,…

• Hoạt động giao lưu

Giao lưu là một hình thức tổ chức Giáo dục nhằm tạo ra các điều kiện cần thiết để cho HS được tiếp xúc, trò chuyện và trao đổi thông tin với những nhân vật điển hình trong các lĩnh vực hoạt động nào đó. Qua đó, giúp các em có tình cảm và thái độ phù hợp, có được những lời khuyên đúng đắn để vươn lên trong học tập, rèn luyện và hoàn thiện nhân cách. Hoạt động giao lưu có một số đặc trưng sau: Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Phải có đối tượng giao lưu. Đối tượng giao lưu là những người điển hình, có những thành tích xuất sắc, thành đạt trong các lĩnh vực nào đó, thực sự là tấm gương sáng để HS noi theo, phù hợp với nhu cầu hứng thú của HS.

Thu hút sự tham gia đông đảo và tự nguyện của HS, được HS quan tâm và hào hứng.

Phải có sự trao đổi thông tin, tình cảm hết sức trung thực, chân thành và sôi nổi giữa HS với người được giao lưu. Những vấn đề trao đổi phải thiết thực, liên quan đến lợi ích và hứng thú của HS, đáp ứng nhu cầu của các em.

Với những đặc trưng trên, hoạt động giao lưu rất phù hợp với các Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề. Hoạt động giao lưu dễ dàng được tổ chức trong mọi điều kiện của lớp, của trường.

• Hoạt động chiến dịch

Hoạt động chiến dịch là hình thức tổ chức không chỉ tác động đến HS mà tới cả các thành viên cộng đồng. Nhờ các hoạt động này, HS có cơ hội khẳng định mình trong cộng đồng, qua đó hình thành và phát triển ý thức “mình vì mọi người, mọi người vì mình”.

Việc HS tham gia các hoạt động chiến dịch nhằm tăng cường sự hiểu biết và sự quan tâm của HS đối với các vấn đề xã hội như vấn đề môi trường, an toàn giao thông, an toàn xã hội,… giúp HS có ý thức hành động vì cộng đồng; tập dượt cho HS tham gia giải quyết những vấn đề xã hội; phát triển ở HS một số kĩ năng cần thiết như kĩ năng hợp tác, kĩ năng thu thập thông tin, kĩ năng đánh giá và kĩ năng ra quyết định.

Mỗi chiến dịch nên mang một chủ đề để định hướng cho các hoạt động như: Chiến dịch giờ trái đất; Chiến dịch làm sạch môi trường xung quanh trường học; Chiến dịch ứng phó vơi biến đổi khí hậu; Chiến dịch bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng ngập mặn; Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn; Chiến dịch tình nguyện hè, Chiến dịch ngày thứ 7 tình nguyện… Để thực hiện hoạt động chiến dịch được tốt cần xây dựng kế hoạch để triển khai chiến dịch cụ thể, khả thi với các nguồn lực huy động được và HS phải được trang bị trước một số kiến thức, kĩ năng cần thiết để tham gia vào chiến dịch.

• Hoạt động nhân đạo

Hoạt động nhân đạo là hoạt động tác động đến trái tim, tình cảm, sự đồng cảm của HS trước những con người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Thông qua hoạt động nhân đạo, HS biết thêm những hoàn cảnh khó khăn của người nghèo, người nhiễm chất độc da cam, trẻ em mồ côi, người tàn tật, khuyết tật, người già cô đơn không nơi nương tựa, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, những đối tượng dễ bị tổn thương trong cuộc sống,… để kịp thời giúp đỡ, giúp họ từng bước khắc phục khó khăn, ổn định cuộc sống, vươn lên hòa nhập với cộng đồng. Hoạt động nhân đạo giúp các em HS được chia sẻ những suy nghĩ, tình cảm và giá trị vật chất của mình với những thành viên trong cộng đồng, giúp các em biết quan tâm hơn đến những người xung quanh từ đó Giáo dục các giá trị cho HS như: tiết kiệm, tôn trọng, chia sẻ, cảm thông, yêu thương, trách nhiệm, hạnh phúc,… Hoạt động nhân đạo trong trường phổ thông được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như: Hiến máu nhân đạo; Xây dựng quỹ ủng hộ các bạn thuộc gia đình nghèo, có hoàn cảnh khó khăn; Tết vì người nghèo và nạn nhân chất độc da cam; Quyên góp cho trẻ em mổ tim trong chương trình “Trái tim cho em”; Quyên góp đồ dùng học tập cho các bạn HS vùng cao; Tổ chức trung thu cho HS nghèo vùng sâu, vùng xa…

• Hoạt động tình nguyện

Hoạt động tình nguyện là hoạt động mang tính tự nguyện, tự giác cao. Qua nhận thức, HS tự mình nhận lấy trách nhiệm, sẵn sàng làm việc (thường là những việc khó khăn, đòi hỏi phải hy sinh thời gian, công sức, tiền của…), không quản ngại khó khăn, gian khổ, đóng góp công sức cho các hoạt động vì sự phát triển của cộng đồng, của xã hội, của thế giới nói chung, không đòi hỏi lợi ích vật chất cho bản thân.

Hoạt động tình nguyện nhằm bồi dưỡng cho các em có lòng nhân ái, biết chia sẻ, bao dung những người xung quanh, từ đó, giúp các em sống có ý thức cộng đồng.

Khi các em quan tâm và tham gia vào các hoạt động của cộng đồng, các em sẽ nhận thức được vai trò cũng như trách nhiệm xã hội của bản thân, từ đó, các em sẽ có thái độ đúng đắn, đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng địa phương mình.

Chính vì vậy, tình nguyện trở thành một Hoạt động trải nghiệm sáng tạo có ý nghĩa Giáo dục, thường được các nhà trường, các tổ chức cộng đồng tổ chức cho HS tham gia tùy theo sức của bản thân.

Ý nghĩa hàng đầu của hoạt động tình nguyện là: tăng cường tình đoàn kết, sự hỗ trợ, tin cậy lẫn nhau, biết trợ giúp, biết đồng tâm hiệp lực với những người xung quanh, từ đó nuôi dưỡng tinh thần tương thân, tương ái. Tất cả các hoạt động này đóng góp đáng kể đối với chất lượng cuộc sống.

Một số hoạt động tình nguyện phù hợp với lứa tuổi th như: hoạt động bảo vệ môi trường, bảo vệ công trình công cộng, di sản văn hóa; tuyên truyền phổ biến pháp luật,…

1.4.4. Phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm trong nhà trường tiểu học Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Phương pháp giáo dục trong Hoạt động trải nghiệm phải đáp ứng các yêu cầu sau: Làm cho người học sẵn sàng tham gia trải nghiệm tích cực; Giúp người học suy nghĩ về những gì trải nghiệm; Giúp người học phát triển kỹ năng phân tích, khái quát hoá các kinh nghiệm có được; Tạo cơ hội cho người học có kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định dựa trên những tri thức và ý tưởng mới thu được từ trải nghiệm.

HĐTN coi trọng các hoạt động thực tiễn mang tính tự chủ của HS, về cơ bản là hoạt động mang tính tập thể trên tinh thần tự chủ cá nhân, với sự nỗ lực giáo dục giúp phát triển sáng tạo và cá tính riêng của mỗi cá nhân trong tập thể. Đây là những hoạt động giáo dục được tổ chức gắn liền với kinh nghiệm, cuộc sống để HS trải nghiệm và sáng tạo. Điều đó đòi hỏi các hình thức và phương pháp tổ chức Hoạt động trải nghiệm phải đa dạng, linh hoạt, HS tự hoạt động, trải nghiệm là chính.

Có 4 phương pháp tổ chức Hoạt động trải nghiệm chính, đó là:

• Phương pháp giải quyết vấn đề.
• Phương pháp làm việc nhóm.
• Phương pháp sắm vai.
• Phương pháp trò chơi.

Tùy theo tính chất và mục đích của từng hoạt động cụ thể cũng như điều kiện, khả năng của các em mà Giáo viên có thể lựa chọn một hay nhiều phương pháp phù hợp.

Điều quan trọng là phương pháp được lựa chọn cần phát huy cao độ vai trò chủ động, tích cực, sáng tạo của HS và khai thác tối đa kinh nghiệm các em đã có.

1.5. Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

1.5.1. Thiết kế chủ đề

Mặc dù Hoạt động trải nghiệm rất phong phú, bao trùm nhiều lĩnh vực nhưng khi xây dựng chủ đề cho HS tiểu học, Giáo viên cần phải đặt ra và căn cứ vào những tiêu chí, tiêu chuẩn nhất định để xây dựng các chủ đề thích hợp.

Khi xây dựng chủ đề, Giáo viên cần phải căn cứ vào các tiêu chí sau đây:

• Chủ đề phải xuất phát từ mối quan tâm, hứng thú của
• Chủ đề phải có mối liên hệ mật thiết hoặc xuất phát từ chính cuộc sống, trải nghiệm của HS.
• Chủ đề phải đảm bảo được sự an toàn của HS và Giáo viên khi thực hiện.
• Chủ đề phải huy động được sự hợp tác giữa Giáo viên tổ chức thực hiện chủ đề, người dân, chính quyền địa phương và các Giáo viên khác.
• Chủ đề phải phù hợp với trình độ nhận thức, tâm lí lứa tuổi, sức khỏe

Để biết chủ đề dự định lựa chọn, thiết kế có phù hợp với các tiêu chí trên hay không, Giáo viên cần phải tiến hành quan sát trực tiếp và tiến hành điều tra bằng nhiều hình thức khác nhau cũng như nghiên cứu tài liệu nhiều nguồn để nắm chắc tình hình địa phương, trường học và HS. Ở đó, khảo sát điền dã, điều tra xã hội học, phỏng vấn, trao đổi với phụ huynh, HS là những cách làm thông dụng và đạt được hiệu quả cao.

• Các bước xây dựng chủ đề

Sau khi đã xác định được tiêu chuẩn lựa chọn chủ đề, Giáo viên phải xác định được chủ đề cần thực hiện và xây dựng nó. Công việc này gồm các bước cơ bản sau:

• Tìm hiểu, thu thập thông tin có liên quan, bao gồm cả thông tin thực địa về chủ đề và việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm.
• Phỏng vấn điều tra HS xem các em quan tâm đến những vấn đề gì và tại sao lại quan tâm đến những vấn đề đó.
• Tham chiếu nguồn lực vật chất, năng lực Giáo viên, đặc điểm tâm lý HS và điều kiện của nhà trường với thông tin thu thập được để dự kiến được nội dung hoạt động. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.
• Xác định chủ đề (đặt tên cho chủ đề).

Viết nội dung và kế hoạch thực hiện chương trình Hoạt động trải nghiệm (mục tiêu, nội dung, phương pháp tiến hành, cách thức đánh giá, chuẩn bị của Giáo viên, HS, phụ huynh, các nguồn lực hỗ trợ bên ngoài như: sự hỗ trợ của chuyên gia, nhân viên ở thực địa, phụ huynh HS,…).

• Thảo luận với đồng nghiệp, chuyên gia để chỉnh sửa chương trình.
• Đến thực địa để quan sát, thí nghiệm, dự kiến các hoạt động đã soạn ra và dự đoán các tình huống bất thường có thể phát sinh để bổ sung và chuẩn bị phương án xử lí.

Hoàn thiện chủ đề và kế hoạch thực hiện chủ đề (viết thành văn bản hoàn chỉnh). Điều cần đặc biệt lưu ý là khi tiến hành thiết kế các chủ đề, kế hoạch tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS, Giáo viên cần chú ý cân nhắc sao cho nội dung và phương pháp, quy trình thực hiện phù hợp với thể chất, sức khỏe, tâm lí của HS cũng như tình hình thực tế của trường học, địa phương.

GV trong khi thiết kế chủ đề và lập kế hoạch tổ chức Hoạt động trải nghiệm, cũng cần suy nghĩ tới và cố gắng đưa vào một cách linh hoạt, thích hợp những hoạt động như: tìm kiếm, điều tra thông tin và tái cơ cấu thông tin, biểu đạt thông tin dưới nhiều hình thức khác nhau, quan sát, ghi chép, phỏng vấn, điền dã – tham quan, vẽ – tổ chức triển lãm, làm sách, báo, tập san, áp phích, diễn kịch, viết thư, văn bản kiến nghị, kể – thuyết minh cho người khác nghe… Nghĩa là Giáo viên cần tận dụng tối đa mọi cơ hội cho HS được sử dụng tất cả các giác quan để thu nhận, tái cơ cấu và biểu đạt thông tin đã được thu nhận được dưới nhiều dạng thức phong phú.

1.5.2. Tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm

Nhà trường phải dự kiến được thời gian tổ chức Hoạt động trải nghiệm ngay từ đầu năm học thể hiện trong kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học, đảm bảo tính hệ thống từ nhà trường đến các tổ chuyên môn.

Kế hoạch tổ chức các hoạt động phải được đưa ra thảo luận, thống nhất và tạo được sự đồng thuận của cha mẹ HS trước khi tổ chức cho HS tham quan trải nghiệm. Kế hoạch tổ chức thực hiện phải nêu rõ mục đích, yêu cầu, nội dung học tập trải nghiệm, học tập; thời gian, địa điểm cụ thể và thể hiện rõ phương án, biện pháp đảm bảo an toàn cho cán bộ Giáo viên và HS.

GV tiến hành tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS theo kế hoạch chi tiết đã đề ra từ trước.

Quy trình tổ chức thực hiện Hoạt động trải nghiệm được thực hiện theo các bước sau:

• Phổ biến trước cho HS và những người có liên quan (nhà trường, những người cộng tác, phụ huynh…) về nội dung và kế hoạch tổ chức thực hiện Hoạt động trải nghiệm.
• Căn dặn HS những điểm cần đặc biệt chú ý khi tiến hành Hoạt động trải nghiệm như: các quy tắc an toàn, không làm những việc không liên quan hoặc gây phiền hà cho những người khác…
• Tổ chức Hoạt động trải nghiệm theo kế hoạch đã vạch
• Đánh giá tổng kết việc thực hiện tổ chức Hoạt động trải nghiệm theo kế hoạch đã đề

Các hoạt động được tổ chức thiết thực, ý nghĩa, an toàn và tiết kiệm, không sử dụng kinh phí từ ngân sách nhà nước khi tổ chức tham quan, trải nghiệm. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Đối với các trường tổ chức cho HS đi trải nghiệm thì kế hoạch tổ chức tham quan trải nghiệm yêu cầu gắn với thực tiễn đảm bảo cho HS hiểu rõ về địa phương mình trước khi tổ chức tham quan, trải nghiệm ngoài tỉnh. Kiểm soát tốt việc học tập của HS qua Hoạt động trải nghiệm.

Đối với những HS không có điều kiện tham gia trải nghiệm: Tùy vào số lượng HS, nhà trường có thể huy động sự ủng hộ của các tổ chức, Giáo viên, phụ huynh và HS trong nhà trường để đảm bảo huy động tối đa các em HS được tham gia trải nghiệm.

Trong trường hợp điều kiện không cho phép, nhà trường phải có kế hoạch bồi dưỡng bù đắp nội dung học tập phù hợp cho HS. Một nội dung cốt lõi của Hoạt động trải nghiệm cho các trường là:

Cần tận dụng tối đa Cơ sở vật chất hiện có, sử không gian trường học, lớp học tất cả đều là đồ dụng học tập, Giáo dục thiết thực và hữu ích, mở rộng không gian lớp học, tăng cường lớp học ngoài nhà trường.

Trong khi thực hiện quá trình này, Giáo viên cần lưu ý một số điều sau:

• Tuy tiến hành theo kế hoạch đã đề ra nhưng trong quá trình thực hiện, Giáo viên cần phải điều chỉnh linh hoạt cho phù hợp với tình hình thực tế và những tình huống phát sinh ngoài dự kiến.
• Cần ghi chép lại nhật kí quá trình thực hiện cũng như những gì đã điều chỉnh, những vấn đề phát sinh, biện pháp giải quyết và kết quả giải quyết đó.
• Cần tận dụng tối đa sự hợp tác từ những người xung quanh như các tổ chức trong trường học (Đoàn, Đội, các Câu lạc bộ), các Giáo viên cùng trường, khác trường, người dân địa phương và các nhà chuyên môn.
• Cần lắng nghe và lưu lại những ý kiến phản hồi của HS, những người cộng tác khi thực hiện kế hoạch tổ chức Hoạt động trải nghiệm để phục vụ việc điều chỉnh kế hoạch cho năm sau.
• Lưu lại hình ảnh, video và tất cả những tài liệu khác có liên quan đến Hoạt động trải nghiệm đã tổ chức để tạo thành hồ sơ nghiên cứu. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.
• Viết bản tổng kết về việc thực hiện kế hoạch tổ chức Hoạt động trải nghiệm bản thân vừa tiến hành. Bài viết có thể đem tham dự hội thảo hoặc công bố trên báo, tạp chí, tập san…

1.5.3. Đánh giá học sinh trong hoạt động trải nghiệm

Để đánh giá mức độ đạt được mục tiêu ở HS trong Hoạt động trải nghiệm, Giáo viên nên áp dụng các phương pháp đánh giá sau:

• Quan sát – lập hồ sơ đánh giá

Trong quá trình tổ chức thực hiện Hoạt động trải nghiệm, Giáo viên cần quan sát kĩ HS xem các em có hứng thú, quan tâm tới Hoạt động trải nghiệm không, quan tâm ở mức độ như thế nào. Giáo viên cũng quan sát để xem HS có tích cực tham gia vào hoạt động và hợp tác cùng bạn bè không, có tìm đến Giáo viên để hỏi và tìm hiểu các vấn đề bản thân chưa rõ hay muốn biết thêm không. GV cần ghi chép lại thật cụ thể những gì quan sát được ở HS và lập hồ sơ để đánh giá từng HS dưới dạng nhật kí.

• Phỏng vấn

GV có thể thiết lập một “bảng hỏi” dựa trên các mức độ đạt được mức độ học tập của HS (giả định trước) và những điều muốn biết, muốn đánh giá ở HS để hỏi các em. Căn cứ vào các câu trả lời mà HS đưa ra, Giáo viên có thể đánh giá mức độ đạt được mục tiêu ở các em.

• Đánh giá sản phẩm

Trong Hoạt động trải nghiệm, các sản phẩm mà HS tạo ra rất phong phú. Nó không chỉ là các dòng ghi chép trong vở, các bài tập, bài kiểm tra giống như trong học tập thông thường mà các sản phẩm này được thể hiện dưới rất nhiều hình thức khác nhau như: thư từ, tranh vẽ, triển lãm, tập san, kịch, các tác phẩm văn học (thơ, truyện,…), các sản phẩm do HS chế tạo… Giáo viên có thể thu thập các sản phẩm này để đánh giá mức độ đạt được mục tiêu của HS.

Trong khi đánh giá, Giáo viên có thể sử dụng độc lập một trong các phương pháp đánh giá ở trên hoặc sử dụng kết hợp tất cả các phương pháp đó. Dù là phương pháp nào thì mục đích cuối cùng của đánh giá là đo đạc một cách tương đối mức độ đạt được mục tiêu học tập của HS để tìm ra biện pháp động viên, khuyến khích các em nỗ lực hơn, có hiệu quả hơn trong việc học tập trải nghiệm. Vì vậy, trong đánh giá, cần tránh các hành động, lời nói làm tổn thương hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến cảm hứng, động cơ học tập của các em. Giáo viên cũng có thể trao đổi và hợp tác với phụ huynh để đánh giá HS từ việc quan sát sự tiến bộ, nâng cao chất lượng đời sống của chính bản thân các em trong cuộc sống thường ngày.

1.6. Sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong việc thực hiện tổ chức các hoạt động trải nghiệm ở trường tiểu học Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

1.6.1. Vị trí và chức năng của Phòng Giáo dục và Đào tạo

Theo Điều 6, Chương II – Thông tư Liên tịch số: 11/2024/TTLT- BGDĐT-BNV hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Giáo dục và đào tạo thuộc Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Phòng Giáo dục và đào tạo thuộc Ủy ban nhân dân các huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh quy định như sau: Phòng Giáo dục và đào tạo là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện; giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về Giáo dục và đào tạo ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo phân công hoặc ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện và theo quy định của pháp luật. Phòng Giáo dục và đào tạo có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của Ủy ban nhân dân cấp huyện, đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Giáo dục và đào tạo [3].

1.6.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của Phòng giáo dục và Đào tạo

Theo Điều 7, chương II – Thông tư liên tịch số: 11/2024/TTLT- BGDĐT-BNV, thì Phòng Giáo dục và đào tạo có nhiệm vụ sau [3]:

Trình Ủy ban nhân dân cấp huyện dự thảo các văn bản hướng dẫn thực hiện cơ chế chính sách, pháp luật, các quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về hoạt động giáo dục ở địa phương.

Trình Ủy ban nhân dân cấp huyện dự thảo quyết định, chỉ thị, quy hoạch, kế hoạch 05 năm, hàng năm và chương trình, nội dung cải cách hành chính nhà nước về lĩnh vực giáo dục ở địa phương.

Trình Ủy ban nhân dân cấp huyện dự thảo quy hoạch mạng lưới các trường trung học cơ sở; trường phổ thông có nhiều cấp học, trong đó không có cấp học trung học phổ thông; trường phổ thông dân tộc bán trú; trường phổ thông dân tộc nội trú không có cấp trung học phổ thông, trường tiểu học; trường mầm non, nhà trẻ, nhóm trẻ, trường, lớp mẫu giáo (gọi chung là cơ sở giáo dục mầm non) ở địa phương theo hướng dẫn của sở Giáo dục và đào tạo và Ủy ban nhân dân cấp huyện.

Trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện dự thảo các quyết định thành lập (đối với các cơ sở giáo dục công lập), cho phép thành lập (đối với các cơ sở giáo dục ngoài công lập), sáp nhập, chia tách, giải thể các cơ sở giáo dục (bao gồm cả các cơ sở giáo dục có sự đầu tư của các tổ chức, cá nhân nước ngoài), đối với: Trường trung học cơ sở; trường phổ thông có nhiều cấp học; trong đó không có cấp học trung học phổ thông; trường phổ thông dân tộc bán trú; trường phổ thông dân tộc nội trú không có cấp trung học phổ thông; trường tiểu học; cơ sở giáo dục mầm non; công nhận việc thành lập trung tâm học tập cộng đồng; các cơ sở giáo dục có tên gọi khác (nếu có) thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp huyện.

Hướng dẫn, tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chương trình, kế hoạch phát triển giáo dục ở địa phương, các cơ chế, chính sách về xã hội hóa giáo dục sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực để phát triển giáo dục trên địa bàn; tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và thông tin về giáo dục.

Hướng dẫn, tổ chức thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch, chuyên môn, nghiệp vụ, các hoạt động giáo dục, phổ cập giáo dục, xóa mù chữ; công tác tuyển sinh, thi, xét duyệt, cấp văn bằng, chứng chỉ đối với các cơ sở giáo dục thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp huyện. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Chủ trì xây dựng, lập dự toán ngân sách giáo dục hàng năm; quyết định phân bổ, giao dự toán chi ngân sách giáo dục cho các cơ sở giáo dục thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt; phối hợp với phòng Tài chính – Kế hoạch cùng cấp xác định, cân đối ngân sách nhà nước chi cho giáo dục hàng năm của địa phương, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; hướng dẫn, kiểm tra việc sử dụng ngân sách nhà nước và các nguồn thu hợp pháp khác cho giáo dục đối với các cơ sở giáo dục thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện.

Kiểm tra chuyên ngành theo hướng dẫn của thanh tra Sở Giáo dục và đào tạo; phối hợp với thanh tra huyện, thanh tra Sở Giáo dục và đào tạo trong các hoạt động kiểm tra, thanh tra về Giáo dục và đào tạo ở địa phương.

Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức các cơ sở giáo dục thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp huyện sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Tổ chức ứng dụng các kinh nghiệm, thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến, tổng kết kinh nghiệm, sáng kiến của địa phương trong lĩnh vực giáo dục.

Tổ chức thực hiện công tác xây dựng và nhân điển hình tiên tiến, công tác thi đua, khen thưởng về giáo dục trên địa bàn huyện.

Giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện và chịu trách nhiệm về việc thẩm định, đăng ký, cấp các loại giấy phép thuộc phạm vi, trách nhiệm và thẩm quyền của Phòng Giáo dục và đào tạo theo quy định của pháp luật và theo phân công của Ủy ban nhân dân cấp huyện.

Hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ về quản lý Giáo dục và đào tạo đối với cán bộ, công chức xã được phân công phụ trách, theo dõi công tác giáo dục ở địa phương.

Quản lý tổ chức bộ máy, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức, vị trí việc làm; thực hiện chế độ tiền lương và chính sách, chế độ đãi ngộ, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật đối với công chức thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật và theo sự phân công hoặc ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện…

Tóm lại, phòng Giáo dục và đào tạo là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện tham mưu giúp Ủy ban nhân dân huyện thực hiện các chức năng quản lý Nhà nước về lĩnh vực giáo dục và đào tạo trong phạm vi địa phương. Chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân tỉnh công tác xây dựng quy hoạch cán bộ quản lý và kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ viên chức, quyết định đề bạt, bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động, khen thưởng, kỷ luật… đối với các chức danh cán bộ quản lý thuộc các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Tổ chức Hoạt động trải nghiệm trong các trường tiểu học là một nhiệm vụ mới. Trong quá trình thực hiện, nhà trường còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Chính vì vậy, Phòng Giáo dục và đào tạo cần có những sự chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể:

• Có các văn bản hướng dẫn cụ thể, tổ chức tập huấn để các Cán bộ quản lí, Giáo viên nhà trường thực hiện tốt công tác tổ chức các Hoạt động trải nghiệm.
• Có kế hoạch tổ chức kiểm tra tình hình tổ chức Hoạt động trải nghiệm của các trường học, kịp thời tư vấn, hỗ trợ, đề xuất giải quyết những khó khăn bất cập.
• Tổ chức giới thiệu những bài học kinh nghiệm, những cách làm hay của hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, Giáo viên, phụ huynh HS trong toàn đơn vị.

1.7. Những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học

1.7.1. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về tầm quan trọng của tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học

Yếu tố nhận thức là yếu tố chủ quan có ảnh hưởng tới toàn bộ hoạt động dạy học và công tác quản lý hoạt động dạy học. Nếu cán bộ, Giáo viên có nhận thức đúng đắn về vai trò, ý nghĩa của các Hoạt động trải nghiệm, nhận thức đầy đủ về Hoạt động trải nghiệm thì Giáo viên sẽ có những hành động đúng, tổ chức có hiệu quả. Ngược lại, nếu nhận thức sai hoặc không đầy đủ sẽ khiến họ coi nhẹ các Hoạt động trải nghiệm, thậm chí có những tác động tiêu cực. Điều này sẽ là rào cản đến quá trình quản lý, người quản lý sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, nhận thức của chính các nhà quản lý cũng có ảnh hưởng không nhỏ đến tổ chức các Hoạt động trải nghiệm. Nếu người quản lý có nhận thức đúng sẽ có những quyết định đúng đắn, có tác động tích cực đến tổ chức các Hoạt động trải nghiệm. Ngược lại, nếu có nhận thức không đúng sẽ dẫn đến coi nhẹ hoạt động quản lý dạy học, từ đó đưa ra những quyết định sai lầm.

Do vậy, trong quá trình tổ chức các Hoạt động trải nghiệm cho HS tiểu học cần phải giúp Cán bộ quản lí, Giáo viên, HS nhận thức đúng vai trò và có kiến thức nhất định về Hoạt động trải nghiệm thông qua việc thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

1.7.2. Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên

Trong nhà trường Giáo viên là lực lượng chủ lực để thực hiện các nhiệm vụ dạy học đề ra. Chính vì vậy Giáo viên là yếu tố quan trọng nhất cho chất lượng giảng dạy nói chung, và chất lượng tổ chức các Hoạt động trải nghiệm bởi vì: Giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn, xây dựng các nội dung, và trực tiếp tiến hành các Hoạt động trải nghiệm.

Các yếu tố về kiến thức, trình độ chuyên môn và nhân cách là những yếu tố chính và quan trọng có ảnh hưởng đến phát triển kỹ năng tổ chức Hoạt động trải nghiệm.

Kiến thức là nền tảng để một người Giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ giảng dạy của mình. Kiến thức tốt thì người Giáo viên sẽ chủ động thực hiện nhiệm vụ dạy học của mình và sẵn sàng cung cấp cho người học mọi lúc mọi nơi. Kiến thức tốt sẽ hỗ trợ cho việc phát triển các kỹ năng dạy học cơ bản của Giáo viên. Một Giáo viên chỉ có được kỹ năng khi bản thân đã có được những kiến thức chuyên môn vững vàng. Khi đó Giáo viên sẽ thể hiện bài giảng của mình, thể hiện các kỹ năng dạy học và dần dần trong quá trình dạy học sẽ rút kinh nghiệm và trau dồi, phát triển các kỹ năng dạy học. Kiến thức và kỹ năng luôn là hai yêu cầu bắt buộc mà người Giáo viên cần phải có và trau dồi khi muốn trở thành một Giáo viên giỏi.

Trình độ chuyên môn là sự đòi hỏi cao hơn về kiến thức. Nó bao gồm trong đó cả kỹ năng dạy học, kinh nghiệm dạy học và Giáo dục. Trình độ chuyên môn của Giáo viên, do vậy trong quá trình công tác, người Giáo viên phải đặt ra cho mình mục tiêu phát triển trình độ chuyên môn. Đó là việc tạo ra cơ hội cho Giáo viên phát triển kỹ năng dạy học.

Nhân cách của người Giáo viên mới vào nghề quyết định lớn đến việc hình thành và phát triển các kỹ năng dạy học cơ bản của họ. Nhân cách tốt là tạo nên những Giáo viên tâm huyết cống hiến và luôn tự ý thức được trách nhiệm của bản thân đối với việc phát triển các kỹ năng dạy học. Nhân cách của người Giáo viên còn được thể hiện qua quá trình Giáo dục người học và để lại những kinh nghiệm sâu sắc trong dạy học và Giáo dục. Chính điều này đòi hỏi mỗi Giáo viên phải là tấm gương về sự tự học, tự nỗ lực và phấn đấu không ngừng để trau dồi nhân cách, đạo đức nghề nghiệp và phát triển các kỹ năng dạy học cơ bản của mình.

1.7.3. Cơ sở vật chất của nhà trường phục vụ tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

Cũng giống như mọi hoạt động Giáo dục khác trong nhà trường, việc tổ chức các Hoạt động trải nghiệm cho HS, muốn được tiến hành đều phải có nguồn kinh phí, phải được tiến hành trong một điều kiện Cơ sở vật chất và môi trường nhất định. Cơ sở vật chất và tài chính mặc dù không là yếu tố quyết định chất lượng quản lý hoạt động, tuy nhiên nó lại đóng vai trò điều kiện, tạo tiền đề để hoạt động đánh giá được diễn ra một cách thuận lợi nhất.

Một môi trường nhà trường có đầy đủ yếu tố về Cơ sở vật chất hiện đại và môi trường văn hóa lành mạnh sẽ là cơ hội tốt để Giáo viên được trau dồi và phát triển kỹ năng dạy học của bản thân và ngược lại.

Các yếu tố về Cơ sở vật chất đó là điều kiện để Giáo viên thực hiện được những yêu cầu về nhiệm vụ dạy học và Giáo dục. Những kỹ năng dạy học mới cần phải được đáp ứng đầy đủ về cơ sở vật chất, trang thiết bị học tập. Chính điều này tạo cơ hội cho Giáo viên được thể hiện năng lực giảng dạy của bản thân mình. Ngoài ra yếu tố về văn hóa nhà trường tác động đến sự phấn đấu, cơ hội phát triển bản thân của Giáo viên. Chính vì thế việc tạo ra một môi trường văn hóa tích cực sẽ là cơ hội để cho Giáo viên phát triển và trau dồi các kỹ năng nghề nghiệp cũng như hoàn thiện về nhân cách người Giáo viên.

1.7.4. Điều kiện kinh tế xã hội của địa phương

Môi trường xã hội vi mô và vĩ mô có tác động rất lớn đến việc Giáo dục thế hệ trẻ; do đó, cần huy động toàn xã hội tham gia xây dựng môi trường xã hội và môi trường thiên nhiên lành mạnh, khai thác tốt các mặt tích cực; đẩy lùi các mặt tiêu cực; nâng cao chất lượng cuộc sống, đề cao các giá trị xã hội chân chính; tạo ra dư luận đúng đắn về các giá trị của học vấn, về ý thức, động cơ, thái độ học tập, thi cử,…

Một địa phương có tiềm năng về kinh tế, phát triển tốt trong lao động sản xuất, có môi trường xã hội lành mạnh, có truyền thống văn hóa địa phương, trình độ dân trí cao, có nhiều hoạt động văn hóa, thể dục thể thao phong phú sẽ là môi trường tốt, có tính Giáo dục cao trong việc định hướng nghề nghiệp, Giáo dục toàn diện cho HS và tạo điều kiện thuận lợi trong việc phối hợp thực hiện tổ chức các Hoạt động trải nghiệm. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

1.7.5. Sự quan tâm của chính quyền, đoàn thể đến tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học

Các cấp ủy Đảng, chính quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và hỗ trợ sự nghiệp Giáo dục và đào tạo theo chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tạo các điều kiện thuận lợi cho các hoạt động Giáo dục và sự phát triển của Giáo dục; tuyên truyền để mọi tầng lớp nhân dân địa phương tích cực tham gia công tác xã hội hóa Giáo dục.

Các cấp chính quyền tuyên truyền về chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân trong việc tổ chức các Hoạt động trải nghiệm, các trò chơi dân gian, các hình thức sinh hoạt truyền thống của địa phương. Từ đó Giáo dục thanh thiếu niên trên địa bàn, tham gia tích cực vào các hoạt động hữu ích góp phần Giáo dục những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống cho các em.

Tiểu kết chương 1

Hiện nay, Hoạt động trải nghiệm đóng vai trò quan trọng, góp phần tạo cơ hội cho học sinh huy động, tổng hợp kiến thức, kỹ năng của các môn học, các lĩnh vực giáo dục khác nhau để có thể trải nghiệm thực tiễn trong nhà trường, gia đình và xã hội. Đồng thời giúp các em có cơ hội để tham gia các hoạt động phục vụ cộng đồng và hoạt động hướng nghiệp. Việc đưa Hoạt động trải nghiệm vào trong chương trình Giáo dục là hết sức cần thiết.

Thông qua các nội dung đã trình bày, Chương 1 của đề tài đã làm sáng tỏ một số cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động trải nghiệm cho HS tiểu học, cụ thể là:

Các khái niệm cơ bản như: hoạt động, trải nghiệm, hoạt động trải nghiệm, tổ chức hoạt động trải nghiệm…

Tác giả đã nghiên cứu các vấn đề cơ bản về hoạt động trải nghiệm trong nhà trường tiểu học: Vai trò, nội dung, hình thức và phương pháp tổ chức. Phân tích, làm rõ: nội dung tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS tiểu học; sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục và đào tạo. Bên cạnh đó tác giá đã phân tích làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức các Hoạt động trải nghiệm cho HS tiểu học trong giai đoạn hiện nay.

Việc làm rõ các cơ sở lý luận về tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS tiểu học chính là cơ sở để tiến hành khảo sát, điều tra thực trạng cụ thể hoạt động tổ chức Hoạt động trải nghiệm cho HS các trường tiểu học huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn trong Chương 2 của luận văn là cần thiết. Luận văn: Tổ chức trải nghiệm cho học sinh các trường tiểu học.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Thực trạng tổ chức trải nghiệm cho học sinh Tiểu học

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com