Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS

Mục lục

Đánh giá post

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

TÓM TẮT

Trường học được xem là môi trường đặc biệt thích hợp để hoạt động lưu truyền, giữ gìn, bảo tồn văn hóa giữa các thế hệ diễn ra một cách hữu hiệu. Tuy nhiên, công tác giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông hiện còn phải đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn. Trong nhà trường, việc giáo dục văn hóa ứng xử chỉ mới dừng ở mức như một hoạt động ngoại khóa, mang tính chất giới thiệu, chưa được đánh giá đúng vai trò, chức năng văn hóa.

Hiện nay, giảng dạy về văn hóa ứng xử đã là yêu cầu bắt buộc đối với các trường phổ thông. Các dự án đưa văn hóa ứng xử vào trường học đã có những tác động tích cực, nhưng không ít thách thức đối với các nhà quản lý giáo dục, quản lý văn hóa. Về lâu dài, các nhà trường cần có thêm nhiều hướng dẫn, chỉ đạo về mặt chuyên môn lẫn sự phối hợp giữa hai cơ quan quản lý về văn hóa và giáo dục để văn hóa ứng xử bước vào trường học một cách khoa học và đạt hiệu quả cao hơn.

Giáo dục văn hóa ứng xử là cách ứng xử biểu thị giá trị văn hóa trong giao tiếp mà nhà trường và cộng đồng người học mong đợi. Đó là cách ứng xử có ý thức được thúc đẩy bởi động cơ học tập đúng đắn, thể hiện những giá trị tốt đẹp của con người trong quá trình lĩnh hội tri thức; vừa phù hợp với chuẩn mực chi phối cá nhân trong học tập, vừa là mẫu mực có tác dụng giáo dục, thuyết phục người khác thực hiện theo. Giáo dục văn hóa ứng xử được biểu hiện qua các mặt: nhận thức, thái độ, kỹ năng thực hiện hành vi ở các chủ thể trong quá trình học tập. Giáo dục văn hóa ứng xử phân biệt với các hành vi học tập khác thông qua những đặc trưng cơ bản: động cơ học tập đúng đắn, giao tiếp lịch sự, văn minh, tính chuẩn mực, tính giáo dục, tính tự giác, tính ổn định, tính hiệu quả.

Tiến hành khảo sát thực trạng về công tác giáo dục văn hóa ứng xử và quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận đã đạt được một số kết quả nhất định như: Nhà trường xây dựng văn hóa học đường lành mạnh, thân thiện và phòng, chống bạo lực học đường. Giáo dục học sinh giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, sống có trách nhiệm, nghĩa vụ chủ động học tập, đi học đúng giờ, không bỏ học, trốn tiết…

Bên cạnh những ưu điểm đã nêu ở trên thì những hạn chế cần phải khắc phục đối với công tác quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh đó là vấn đề nhận thức của CBQL, Gv, PHHS và HS về tầm quan trọng của hoạt động giáo dục; Hiệu quả thực hiện của những nội dung, phương pháp, hình thức thực hiện hoạt động giáo dục. Đặc biệt là công tác quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh hạn chế từ khâu lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện đến công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục. Đối với thực trạng nêu trên, CBQL các trường THPT huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận cần phải tập trung các nguồn lực nâng cao hiệu quả công tác giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh.

Dựa trên cơ sở lý luận ở chương 1 và kết quả khảo sát chương 2 về công tác quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường THPT huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, tác giả đã tiến hành đề xuất các biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Các biện pháp bao gồm:

Biện pháp 1: Nâng cao nhận thúc của CBQL, GV, PHHS và HS về tầm quan trọng của hoạt động giáo dục văn hóa úng xử cho học sinh trung học phổ thông Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.
Biện pháp 2: Ðổi mới nội dung, hình thúc, phương pháp giáo dục văn hóa úng xử cho học sinh trung học phổ thông
Biện pháp 3: Xây dựng kế hoạch giáo dục văn hóa úng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông cụ thể, hiệu quả
Biện pháp 4: Ðẩy mạnh công tác tổ chúc thực hiện hoạt động giáo dục văn hóa úng xử cho học sinh trung học phổ thông
Biện pháp 5: Tập trung chỉ đạo thực hiện tốt hoạt động giáo dục văn hóa úng xử cho học sinh trung học phổ thông
Biện pháp 6: Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục văn hóa úng xử cho học sinh trung học phổ thông

Các biện pháp đã được tổ chức khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi tại 03 trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận và được đánh giá khá cần thiết và khả thi cao.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Văn hóa là những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra. Tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội đều có những giá trị văn hóa riêng; chẳng hạn như: văn hóa công sở, văn hóa giao thông, văn hóa ẩm thực, văn hóa giao tiếp…và văn hóa học đường.

Để bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá, đáp ứng nhu cầu về văn hoá ngày càng cao của nhân dân, góp phần xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và đóng góp vào kho tàng di sản văn hoá nhân loại. Đồng thời, tại điều 01 của quyết định số 1299/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ, ngày 03 tháng 10 năm 2018 cũng đã đề cập đến việc “Tăng cường xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học nhằm tạo chuyển biến căn bản về ứng xử văn hóa của cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh, sinh viên để phát triển năng lực, hoàn thiện nhân cách, lối sống văn hóa; xây dựng văn hóa trường học lành mạnh, thân thiện; nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo; góp phần xây dựng con người Việt Nam: yêu nước, nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo.” Việc bảo vệ các di sản văn hóa ứng xử là việc làm hết sức cần thiết nhằm gìn giữ, khẳng định bản sắc riêng của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1299/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018-2025”. Theo đó, 100% trường học phải xây dựng bộ Quy tắc Văn hóa ứng xử. Đề án bổ sung, hoàn thiện nội dung giáo dục văn hóa ứng xử cho trẻ em, học sinh, học viên, sinh viên trong các cơ sở giáo dục; thể hiện được những giá trị cốt lõi trong văn hóa ứng xử: Nhân ái, tôn trọng, trách nhiệm, hợp tác, trung thực phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo, vùng miền. Chỉ đạo giáo dục nội dung về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh để nâng cao phẩm chất, năng lực ứng xử cho nhà giáo, người học. Đặc biệt, tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong xây dựng văn hóa ứng xử cho học sinh. Theo đó, nhà trường chịu trách nhiệm xây dựng văn hóa nhà trường, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh và thực hiện phòng chống bạo lực học đường hiệu quả. (Thủ tướng Chính Phủ, 2018)

Trường học được xem là môi trường đặc biệt thích hợp để hoạt động lưu truyền, giữ gìn, bảo tồn văn hóa dân tộc giữa các thế hệ diễn ra một cách hữu hiệu. Tuy vậy, công tác giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông hiện còn phải đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn. Trong nhà trường, việc giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh chỉ mới dừng ở mức như một hoạt động ngoại khóa, mang tính chất giới thiệu, chứ chưa được đánh giá đúng vai trò, chức năng văn hóa ứng xử. Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Ngoài ra, trong chương trình giáo dục phổ thông mới hiện nay chú trọng đến việc giáo dục toàn diện cho học sinh về phẩm chất, năng lực vì vậy việc tổ chức các hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trong nhà trường kết hợp với các môn học là việc làm cần thiết. Chương trình giáo dục phổ thông 2018, tập trung phát triển phẩm chất và năng lực của người học, lấy việc phát triển toàn diện học sinh làm nội dung trọng tâm. Việc triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới chính là giải pháp toàn diện để củng cố, gia tăng tố chất văn hóa và phát triển con người. Trong đó, văn hoá ứng xử đóng vai trò quan trọng để rèn luyện nhân cách và giáo dục người học trở thành những con người phát triển toàn diện đức-trí-thể-mỹ, có lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc, có ý thức và trách nhiệm cao với đất nước, với gia đình và với cộng đồng. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018)

Xây dựng văn hóa ứng xử trong các trường học là một hoạt động giáo dục hệ giá trị, các chuẩn mực văn hóa giúp cho các thành viên trong nhà trường có nhận thức đúng, có những suy nghĩ, tình cảm, hành vi tốt đẹp, thực hiện văn hóa ứng xử lành mạnh, xây dựng cơ sở để đảm bảo chất lượng giáo dục của Nhà trường.

Tuy nhiên, thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông hiện nay còn khá nhiều bất cập, đặc biệt là khâu tổ chức thực hiện, kiểm tra, đánh giá. Về công tác này, các văn bản chỉ đạo chưa thật sự đi vào thực tiễn. Trong hoàn cảnh hiện nay, học sinh ngày càng năng động, thực tế hơn, có tinh thần tự chủ, bộc lộ cá tính ngày càng đậm nét. Nhiều trường hợp học sinh vô lễ, học sinh sử dụng bạo lực với bạn, nói tục, chửi thề, cư xử không đúng chuẩn mực,… Một số giá trị tốt đẹp về phẩm chất, đạo đức, ứng xử văn hóa của một bộ phận học sinh bị xuống cấp, có biểu hiện suy thoái, lệch lạc.

Cùng với đó là những hạn chế về các nguồn đầu tư, kinh phí, sự liên kết với các ban ngành lực lượng xã hội trong công tác giáo dục. Điều này lại càng khiến cho vấn đề giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh chưa đạt được mục tiêu đã đề ra. Trong bối cảnh ấy, tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận” để nghiên cứu với mục đích từng bước khắc phục những tồn tại, thách thức hiện nay, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trong nhà trường phổ thông.

2. Mục tiêu nghiên cứu Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục văn hoá ứng xử trong trường trung học phổ thông nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục văn hoá ứng xử cho học sinh, góp phần bảo tồn, phát huy văn hóa ứng xử dân tộc và phát triển, hoàn thiện nhân cách học sinh.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

Hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh các trường trung học phổ thông.

3.2. Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.

4. Phạm vi nghiên cứu

Đề tài khảo sát thực trạng, nghiên cứu nội dung, biện pháp quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.

Việc khảo sát nghiên cứu được thực hiện trên 03 trường trung học phổ thông công lập huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận gồm:

Trường trung học phổ thông Nguyễn Huệ
Trường trung học phổ thông An Phước
Trường trung học phổ thông Phạm Văn Đồng

5. Giả thuyết khoa học

Nếu khảo sát, đánh giá và phân tích khách quan, chính xác về công tác quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận thì sẽ đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Giúp học sinh THPT nắm vững các chuẩn mực văn hóa ứng xử của môi trường giáo dục; có ý thức phấn đấu, vươn lên trong học tập, tu dưỡng, rèn luyện; biết noi gương thầy cô giáo; với bạn bè thì biết tôn trọng, đoàn kết, tương trợ giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.

6. Nhiệm vụ nghiên cứu Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử và quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh các trường trung học phổ thông.

Tìm hiểu, xác định thực trạng về công tác giáo dục văn hóa ứng xử và quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.

Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.

7. Phương pháp nghiên cứu

7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài. Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:

Phương pháp phân tích-tổng hợp tài liệu: nghiên cứu các văn bản, tài liệu và phân tích tài liệu thành các bộ phận: nhóm tài liệu về di sản văn hóa ứng xử; nhóm tài liệu về giáo dục di sản; nhóm tài liệu quản lý giáo dục; liên kết, sắp xếp các tài liệu, thông tin lý thuyết đã thu thập được để tạo ra hệ thống lý thuyết đầy đủ, có tầm khái quát hơn.

Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập: phân tích và xâu chuỗi các nhận định độc lập về cùng vấn đề nghiên cứu.

7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn về tình hình giáo dục văn hóa ứng xử, tình hình quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông để xây dựng cơ sở thực tiễn của đề tài. Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Mục đích điều tra: dùng phiếu điều tra để thu nhận ý kiến đánh giá của các đối tượng về thực trạng giáo dục văn hóa ứng xử (ý nghĩa, nội dung, hình thức, phương pháp, các con đường giáo dục, kết quả giáo dục,…) và quản lý giáo dục văn hóa ứng xử (sự cần thiết, ý nghĩa của công tác quản lý, nội dung, hình thức, phương pháp quản lý, các khâu của quản lý,…).

Nội dung điều tra: Thu thập thông tin về thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục văn hoá ứng xử trong trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Tác giả cũng dùng bảng hỏi để khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử ở trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận mà đề tài đề xuất.

Cách thức điều tra: Xây dựng 03 mẫu phiếu hỏi dành cho các đối tượng:

Mẫu 1: Phiếu khảo sát dành cho cán bộ quản lý, nhân viên và giáo viên tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.
Mẫu 2: Phiếu khảo sát dành cho học sinh tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.
Mẫu 3: Phiếu khảo sát dành cho phụ huynh tại các trường trung học huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Mục đích phỏng vấn: nhằm khẳng định những vấn đề được trả lời trong phiếu điều tra và thu thập thêm thông tin cho những vấn đề còn chưa được trả lời rõ ràng trong số liệu điều tra viết. Đây là phương pháp bổ trợ cho phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi.

Nội dung phỏng vấn: Thuận lợi và khó khăn cũng như thực trạng hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử và công tác quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử của Hiệu trưởng ở trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.

Đối tượng: Học sinh (03), giáo viên (03), CBQL (03)

Cách thực hiện: trò chuyện trực tiếp với giáo viên và học sinh, CBQL về các vấn đề có liên quan giáo dục văn hóa ứng xử tại trường trung học phổ thông.

7.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Mục đích: Tìm hiểu thực tế hoạt động quản lý giáo dục văn hóa ứng xử tại 03 trường THPT trên địa bàn huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.

Nội dung: Tìm hiểu cách thức tổ chức thực hiện quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh THPT trên địa bàn huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận; những nội dung đã được triển khai và hiệu quả mang lại thông qua các hoạt động.

Cách thức tiến hành: Tiến hành nghiên cứu, phân tích các hồ sơ quản lý như: kế hoạch; biên bản, báo cáo sơ kết, tổng kết và các sản phẩm khác của cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh có liên quan đến hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử.

7.3. Phương pháp xử lí thông tin Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Mục đích: Đánh giá một cách chính xác từ những số liệu, dữ liệu khảo sát thực tế để đưa ra những phân tích, nhận định phù hợp trên cơ sở kết quả thu thập được.

Nội dung: Tiến hành mã hóa các câu hỏi (định tính và định lượng) từ bảng khảo sát; thiết lập thông tin và thực hiện các biện pháp tính toán phù hợp với nhu cầu cần phân tích của đề tài nghiên cứu. Xây dựng kết hợp các yếu tố khi phân tích, nhận định ra vấn đề cần quan tâm.

Cách thức tiến hành:

Đối với dữ liệu định tính: các cuộc phỏng vấn và những câu hỏi dạng định tính sẽ được phân tích bằng phương pháp trích lọc nội dung theo từng phần nghiên cứu. Các nội dung này được sử dụng phối hợp với dữ liệu định lượng để làm rõ hơn thực trạng của vấn đề nghiên cứu.

Đối với dữ liệu định lượng: Sử dụng phần mềm SPSS mã nguồn mở để tiến hành phân tích số liệu sau khi thực hiện khảo sát tại 03 trường THPT trên địa bàn huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Kết hợp với phần mềm bảng tính Microsoft Excel 2010 để thu được bảng số liệu cần thiết cho việc nghiên cứu.

8. Đóng góp của nghiên cứu

Nhận xét, đánh giá đúng thực trạng hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử và quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử có hiệu quả nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các trường trung học phổ thông trên địa bàn.

9. Bố cục luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của đề tài được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại trường trung học phổ thông;
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận;
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh tại các trường trung học phổ thông huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC VĂN HÓA ỨNG XỬ CHO HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu

1.1.1 Nghiên cứu nước ngoài

Trên thế giới hiện nay, không những riêng về văn hóa mà các nghiên cứu về hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử đã tồn tại và phát triển theo nhiều xu thế khác nhau nhưng đều mang một ý nghĩa chính là giáo dục con người có văn hóa ứng xử trong giao tiếp hằng ngày. Những nhà giáo dục lỗi lạc trên thế giới cũng rất quan tâm đến việc giáo dục văn hóa ứng xử.

Kaili Chen Zhang (2005) nghiên cứu về góc nhìn văn hóa ứng xử của sinh viên: Nghiên cứu về sinh viên Mỹ và Trung Quốc được đăng trên tạp chí Giáo dục Hoa Kỳ- Trung Quốc, ISSN1 548-6613. So sánh văn hóa ứng xử của sinh viên trong nền văn hóa Trung Quốc và Mỹ được quan tâm vì những điểm tương đồng cũng như sự khác biệt giữa văn hóa của hai quốc gia. Hai nền văn hóa hiện đang được liên kết bởi các lợi ích kinh tế và chính trị và bởi sự ảnh hưởng từ những người nhập cư Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông và nhiều cộng đồng người Hoa khác đến sinh sống tại Hoa Kỳ. Người Mỹ gốc Á là nhóm dân tộc phát triển nhanh nhất ở Hoa kỳ, và trong nhóm này, những người nhập cư từ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là một trong những nhóm chiếm số lượng lớn nhất. Kết quả là có một sự thay đổi đáng chú ý về thành phần học sinh trong cả nước và nhu cầu cung cấp các dịch vụ giáo dục đặc biệt cho học sinh Mỹ gốc Hoa có nhu cầu đặc biệt ngày càng tăng.

Bất chấp những mối liên hệ này, hai nền văn hóa khác nhau đáng kể về ảnh hưởng văn hóa xã hội đối với cuộc sống của sinh viên. Ví dụ, Hoa Kỳ và Trung Quốc khác nhau về các giá trị xã hội, môi trường chính trị và hệ thống kinh tế, mức độ mà họ đã trải qua quá trình công nghiệp hóa và hiện đang tham gia vào nền kinh tế toàn cầu. Những yếu tố này có thể có tác động đối với quá trình hòa nhập, thành tích học tập và sự phát triển cảm xúc/văn hóa ứng xử của học sinh Mỹ gốc Hoa. (Kaili Chen Zhang, 2005)

Đối với lý thuyết thừa kế kép của Peter Richerson và Robert Boyd dựa trên các văn hóa ứng xử hằng ngày và sự thích nghi từ mọi người đã hình thành nền văn hóa độc đáo. Họ cho rằng “Văn hóa đã trở thành một nhân tố chính trong quá trình tiến hóa của loài người nhờ khả năng thích nghi tương đối nhanh với sự thay đổi của môi trường bằng cách bắt chước, làm theo. Theo họ, văn hóa được học thông qua việc bắt chước bất kỳ một người nào đó, từ những cá nhân có địa vị cao đến những hoạt động phổ biến nhất cho đến bản năng sinh tồn nguyên thủy của con người. Từ đó hình thành nên cách ứng xử của mỗi con người.” (Robert Boyd, Peter J. Richerson, 2009) Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Yawen Zheng với đề tài nghiên cứu Văn hóa ứng xử trong lớp học tiếng Trung đã xem việc dạy ngôn ngữ là chuẩn bị cho người học giao tiếp thành công và tích hợp việc tiếp thu văn hóa ứng xử với việc học ngôn ngữ. Nghiên cứu này coi văn hóa ứng xử trong nhà trường là một trong những nội dung cơ bản xác định khuôn mẫu hành vi chuẩn mực trong tương tác giữa giáo viên với học sinh và giữa học sinh với học sinh. (Zheng, Yawen, 2011)

Hongboontri, C., & Keawkhong, N. với đề tài Văn hóa trường học: Niềm tin, hành vi và phương pháp giảng dạy của giáo viên được đăng trên tạp chí Giáo dục Australia cho rằng văn hóa trường học là duy nhất và khác biệt. Chúng được tạo ra và xây dựng bởi những người được coi là thành viên của quá trình xây dựng văn hóa, đó là giáo viên, học sinh, phụ huynh và cộng đồng. (Hongboontri, C., & Keawkhong, N. , 2014)

Những công trình nghiên cứu từ các tác giả đã chỉ ra sự phát triển của văn hóa ứng xử qua các đặc điểm, cấu trúc hình thành, các nhân tố ảnh hưởng. Thành tựu trên tạo cơ sở quan trọng để tác giả kế thừa xây dựng và phát huy nội dung giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh hiện nay. Nó đóng góp ý nghĩa quan trọng để tác giả xác định: kỹ năng ứng xử là một yếu tố trong cấu trúc giáo dục văn hóa ứng xử, có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả hành vi ứng xử. Từ đó kế thừa và xây dựng những biện pháp về kỹ năng giáo dục văn hóa ứng xử cần phát triển ở học sinh.

1.1.2. Nghiên cứu trong nước

Văn hóa trường phổ thông Việt Nam được hình thành và phát triển trải qua rất nhiều bối cảnh và giai đoạn lịch sử khác nhau. Chính điều này đã ảnh hưởng đến sự phát triển mỗi nhà trường. Trong giai đoạn hiện nay, văn hóa nhà trường phổ thông Việt Nam chịu sự tác động của nhiều yếu tố trong đó yếu tố văn hóa ứng xử vẫn là vấn đề then chốt và mang tính quyết định. Văn hóa ứng xử là yếu tố tạo ra những xung đột có giá trị đạo đức truyền thống và giá trị pháp luật (đang tiếp tục thay đổi). Trong nền kinh tế thị trường ngày một thay đổi và phát triển nhanh đòi hỏi các nhà trường phổ thông phải đào tạo giáo dục thế hệ trẻ có khả năng ứng xử giao tiếp tốt dưới mọi tình huống. Việc bắt đầu giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh từ cấp tiểu học là điều cần phải làm.

Phát triển văn hóa ứng xử nhà trường phổ thông được hầu hết các quốc gia trên thế giới nghiên cứu. Ở Việt Nam, tại Điều 2 và Điều 5 của Luật Giáo dục năm 2005 đã nhấn mạnh: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”… “Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại và có hệ thống; coi trọng giáo dục tư tưởng và ý thức công dân; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; phù hợp với sự phát triển về tâm sinh lý lứa tuổi của người học.” (Quốc Hội, 2005)

Tác giả Trần Ngọc Thêm (1997) dành hai chương để bàn về văn hóa ứng xử với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội. Văn hóa ứng xử được tác giả quan niệm gồm hai hàm nghĩa: tận dụng và ứng phó thông qua giao lưu và tiếp biến văn hóa. Trần Văn Bính (chủ biên, 2000) tuy không trực tiếp bàn về văn hóa ứng xử, nhưng thông qua việc làm sáng tỏ các giá trị văn hóa Thăng Long-Hà Nội (văn học, kiến trúc, mỹ thuật, giáo dục, lễ hội…)…các tác giả đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về tiến trình lịch sử, về đặc điểm chung của văn hóa ứng xử và mối tương quan giữa văn hóa Thăng Long-Hà Nội với văn hóa các vùng, miền trên đất nước (Phú Xuân-Huế, Sài Gòn-TP Hồ Chí Minh). Hội tụ và tỏa sáng là đặc trưng tiêu biểu của văn hóa Thăng Long-Hà Nội, trong đó có văn hóa ứng xử của vùng đất này. Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Hướng nghiên cứu giáo dục văn hóa ứng xử là một bộ phận trong xây dựng văn hóa học đường. Nhìn chung các nghiên cứu chi tiết và chuyên sâu về nội dung này chưa nhiều. Chủ yếu là các bài báo khoa học, có thể kể đến như “Bàn về một số nội dung cơ bản của văn hóa học đường” của Nguyễn Ngọc Phú (2009), “Giáo dục giá trị xây dựng văn hóa học đường” của Phạm Minh Hạc (2009), “Văn hóa học đường-nhìn từ khía cạnh lý luận và thực tiễn” của Vũ Dũng (2009),… Một số đề tài như “Lý luận phát triển văn hóa nhà trường phổ thông” của Nguyễn Tiến Hùng (2008), “Xây dựng nội dung và biện pháp giáo dục hành vi văn hóa học đường cho sinh viên đại học sư phạm” của Phan Thanh Long (2011),… Mặc dù tiếp cận ở các góc độ khác nhau, nhưng các nghiên cứu đều khẳng định: văn hóa nhà trường là yếu tố nền tảng, tạo lập sự phát triển bền vững của tổ chức nhà trường; văn hóa ứng xử là một bộ phận tạo lập văn hóa nhà trường; Giáo dục văn hóa ứng xử là một trong những nội dung và biểu hiện cụ thể để đánh giá văn hóa của mỗi nhà trường. Trong bài “Giáo dục giá trị xây dựng văn hóa học đường”, tác giả Phạm Minh Hạc (2009) từ chỗ phân tích cơ chế tâm lý của hành vi văn hóa đã chỉ ra mục tiêu của văn hóa ứng xử là xây dựng trường học lành mạnh-cơ sở quan trọng để đảm bảo chất lượng thật, làm cho con người trở nên con người văn hóa.

Tác giả Nguyễn Thị Việt Hương (2011) trong nghiên cứu “Văn hóa ứng xử trong nhà trường hiện nay qua những thay đổi trong quan hệ thầy trò” đã chỉ ra mối liên hệ giữa sự biến đổi những giá trị chuẩn mực trong các lĩnh vực của đời sống và sự thay đổi trong ứng xử của thầy trò. Theo tác giả, trong xã hội có nền kinh tế thị trường phát triển, xu thế dạy học hướng vào người học đã làm thay đổi vai trò của người thầy. Quan hệ thầy trò phần nào bị hiểu là quan hệ đáp ứng yêu cầu của qui luật cung-cầu trong lĩnh vực đào tạo.

Tác giả Ngô Thị Thanh Quý, Nguyễn Minh Anh (2021) với đề tài giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học thông qua các làn điệu dân ca. Sử dụng ca dao, đặc biệt là ca dao trữ tình rất dễ hiểu, dễ nhớ nên sẽ là một phương pháp tiếp cận mới và truyền cảm hứng cho giới trẻ trong các hoạt động giáo dục. Bài hát tình yêu đôi lứa sẽ giúp học sinh hình thành văn hóa ứng xử phù hợp, tốt đẹp, góp phần xây dựng đất nước phát triển-văn minh-lịch sự, giúp học sinh tự tin giao tiếp khi ra ngoài cộng đồng.

Như vậy, cho đến nay ở Việt Nam, giáo dục văn hóa ứng xử đã được trực tiếp và gián tiếp làm rõ gồm: thái độ, cách thức quan hệ, hành động và cả kỹ năng lựa chọn nhằm tận dụng, ứng phó và thể hiện cách ứng xử với môi trường tự nhiên, môi trường xã hội và với con người. Thái độ, cách thức quan hệ, hành động và cả kỹ năng lựa chọn đều bị chi phối bởi các giá trị được biểu hiện dưới dạng những chuẩn mực cơ bản của xã hội. Đây là những tiền đề nhận thức cần thiết để xác định quan niệm về giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh hiện nay.

1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

1.2.1 Quản lý, quản lý trường trung học phổ thông

Khái niệm Quản lý

Các khái niệm được sử dụng phổ biến nhất về quản lý, bao gồm:

Theo từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học Việt Nam năm 1998, quản lý được định nghĩa là: “Tổ chức, điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”. (Hoàng phê và cộng sự, 1998).

“Quản lý giáo dục được hiểu là một hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường”. (Nguyễn Như Ý, 1999)

Theo Nguyễn Thị Liên Diệp: “Quản lý là một hoạt động cần thiết khi con người kết hợp với nhau trong các tổ chức, nhằm đạt được những mục tiêu chung. Như vậy, hoạt động quản lý là hoạt động chỉ phát sinh kho con người kết hợp với nhau tạo thành một tập thể” (Nguyễn Thị Liên Diệp, 1993)

Từ các quan điểm đã trình bày như trên, quản lý được hiểu là sự tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các tiềm lực, các cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đã đặt ra trong điều kiện biến đổi của môi trường thông qua việc lập kế hoạch, tổ chúc, lãnh đạo và kiểm tra.

Khái niệm quản lý trường trung học

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường, QLGD nói chung là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lí giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục và thế hệ trẻ và đối với từng học sinh”. (Phạm Minh Hạc, 2001)

Theo tác giả Phạm Viết Vượng: “Quản lý trường học là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác cũng như huy động tối ưu các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường” (Phạm Viết Vượng, 2000)

Tóm lại, quản lý nhà trường là những tác động quản lý của các cơ quan quản lý giáo dục cấp trên nhằm hướng dẫn và tạo điều kiện cho hoạt động giảng dạy, học tập giáo dục của nhà trường đạt kết quả tốt nhất.

Quản lý nhà trường trung học phổ thông có thể hiểu là một hệ thống những tác động sư phạm hợp lí và có hướng đích của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học sinh và các lực lượng trong và ngoài trường nhằm huy động và phối hợp sức lực, trí tuệ của họ vào mọi mặt hoạt động của nhà trường hướng vào việc hoàn thành có chất lượng và hiệu quả mục tiêu dự kiến. (Trần Kiểm, 2002)

Như vậy, quản lý nhà trường trung học phổ thông là hệ thống tác động sư phạm có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhà trường (hiệu trưởng; các phó hiệu trưởng) đến tập thể đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và các điều kiện về cơ sở vật chất, tài chính nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường.

1.2.2. Văn hóa ứng xử Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Khái niệm văn hóa

Trong Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên, thuật ngữ “văn hóa” được giải nghĩa dưới 5 góc độ: Tổng thể nói chung những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong lịch sử. Nói một cách tổng quát là những hoạt động của con người nhằm thỏa mãn nhu cầu đời sống và tinh thần. Nói khái quát về tri thức, trình độ cao trong sinh hoạt xã hội là biểu hiện cao về văn minh. Trong trình độ chuyên môn khái niệm văn hóa dùng để chỉ nền văn hóa của một thời kỳ lịch sử được xác định trên cơ sở một tổng thể di vật lưu lại được có những đặc điểm giống nhau (Hoàng phê, 1998)

Theo Đại từ điển tiếng Việt: “Văn hóa là những giá trị vật chất, tinh thần do con người sáng tạo ra trong lịch sử” (Nguyễn Như Ý, 1998)

Dưới góc độ Xã hội học văn hóa, tác giả Đoàn Văn Chúc cho rằng: “Văn hóa – vô sở bất tại: Văn hóa – không nơi nào không có! Điều này cho thấy tất cả những sáng tạo của con người trên nền của thế giới tự nhiên là văn hóa; nơi nào có con người nơi đó có văn hóa” (Đoàn Văn Chúc, 1997)

Tiếp cận ở góc độ khác, tác giả Trần Ngọc Thêm cho rằng: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình” (Trần Ngọc Thêm, 1999)

Văn hóa là sản phẩm của hoạt động người, là kết quả sáng tạo ra của nhiều thế hệ nhằm thỏa mãn những nhu cầu vật chất và tinh thần không ngừng tăng lên của con người. Văn hóa bao gồm các giá trị văn hóa và hoạt động sáng tạo ra những giá trị đó. Khi tạo ra thế giới văn hóa, con người không chỉ làm biến đổi những điều kiện khách quan, mà còn làm biến đổi chính bản thân con người, phát triển những năng lực tiềm tàng trong bản thân mình.

Khái niệm ứng xử Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Vấn đề ứng xử trong các mối quan hệ xã hội giữa cá nhân với tự nhiên, cá nhân với xã hội, cá nhân với cá nhân và cá nhân với chính mình đã được nhiều người quan tâm nghiên cứu. Một số tác giả sử dụng cùm từ ghép giao tiếp – ứng xử để nhấn mạnh tính gắn bó giữa hai thuật ngữ “ứng xử” với “giao tiếp” trong xã hội, nhấn mạnh ứng xử trong mối quan hệ giữa con người với con người.

Trong cuốn sách có nhan đề “Tâm lý học ứng xử”, tác giả Lê Thị Bừng (1998) đã nêu “ứng xử là sự phản ứng của con người đối với sự tác động của người khác đến mình trong một tình huống cụ thể nhất định. Nó thể hiện ở chỗ con người không chủ động trong giao tiếp mà chủ động trong phản ứng có lựa chọn, có tính toán, thể hiện qua thái độ, hành vi, cử chỉ, nói năng tùy thuộc vào tri thức, kinh nghiệm của mỗi người nhằm đạt được kết quả giao tiếp cao nhất”

Từ điển tiếng Việt thông dụng đưa ra khái niệm về ứng xử như sau: “Dưới góc độ xã hội học, ứng xử được dùng để chỉ cách hành động (và nói) như thế nào đó của một vai trò này đối diện với một vai trò khác (tức một cặp vai trò như vợ/ chồng, cha/ con, cấp trên/ cấp dưới..) và đó là những hành động, hoặc gọi là phản ứng, theo một cách tương đối. Ứng xử không chỉ giới hạn ở giữa các vai trò xã hội khác nhau, mà ứng xử với mình, ứng xử với đồ vật, với tự nhiên” (Hoàng phê, 1998)

Như vậy, có thể định nghĩa: “Ứng xử là những hành vi của con người nảy sinh trong quá trình giao tiếp, do những rung cảm cá nhân kích thích nhằm truyền đạt, lĩnh hội những tri thúc kinh nghiệm, vốn sống của cá nhân, xã hội trong tình huống nhất định”.

Khái niệm văn hóa úng xử

Từ những phân tích về khái niệm “văn hóa” và khái niệm “ứng xử”, có thể thấy rằng có nhiều cách hiểu khác nhau về thuật ngữ “văn hóa ứng xử”.

Theo tác giả Vũ Dũng, “văn hóa ứng xử là hệ thống tinh tuyển những nếp ứng xử, khuôn mẫu ứng xử, chuẩn mực ứng xử, trong mối quan hệ ứng xử giữa con người và các đối tượng khác nhau, thể hiện quan ngôn ngữ, hành vi, nếp sống, tâm sinh lý trong quá trình phát triển và hoàn thiện đời sống, đã được tiêu chuẩn hóa, xã hội hóa, trở thành chuẩn mực của cá nhân, nhóm xã hội, toàn bộ xã hội; phù hợp với đời sống xã hội, với đặc trưng bản sắc của văn hóa dân tộc, một quốc gia được cá nhân, nhóm xã hội, cộng đồng, toàn bộ xã hội, thừa nhận và làm theo” (Vũ Dũng, 1990)

Văn hóa ứng xử cũng được hiểu là thế ứng xử, là sự thể hiện triết lý sống, các lối sống, lối suy nghĩ, lối hành động của một cộng đồng người trong việc ứng xử và giải quyết những mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, với xã hội từ vi mô đến vĩ mô. Văn hóa ứng xử phải được nhìn nhận từ ít nhất 4 chiều của con người. Chiều cao – quan hệ với tự nhiên; chiều rộng – quan hệ với xã hội; chiều sâu – quan hệ với chính mình và chiều lịch sử – quan hệ với tổ tiên và với con cháu mai sau.

Một cách khái quát, có thể hiểu “văn hóa ứng xử là hệ thống những giá trị có tính chuẩn mực về cách ứng xử, thái độ, hành vi của con người trong giao tiếp đời sống với những người xung quanh, nó cũng bao gồm cả cách ứng xử của con người với môi trường thiên nhiên và môi trường nhân văn xung quanh đời sống con người”.

1.2.3. Hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Theo từ điển Tiếng Việt do tác giả Hoàng Phê (chủ biên) thì giáo dục có nghĩa là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của một đối tượng nào đó, làm cho đối tượng ấy dần dần có được những phẩm chất và năng lực như yêu cầu đề ra. (Hoàng Phê và cộng sự, 2003)

Có thể hiểu, giáo dục là một hoạt động của xã hội loài người nhằm mục đích truyền đạt lại kinh nghiệm, kỹ năng, kiến thức của khoa học và cuộc sống cho các thế hệ sau. Giúp con người đạt được các phẩm chất và năng lực cần thiết để tồn tại và phát triển.

Như vậy, hoạt động giáo dục văn hóa úng xử bao gồm tất cả những hoạt động mang tính hệ thống về những giá trị có tính chuẩn mực về cách úng xử, thái độ, hành vi của con người trong giao tiếp đời sống với những người xung quanh, nó cũng bao gồm cả cách úng xử của con người với môi trường thiên nhiên và môi trường nhân văn xung quanh đời sống con người.

1.2.4 Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử ở các trường trung học phổ thông

Dựa trên những khái niệm về văn hóa, ứng xử, hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử. Tóm lại, hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử ở các trường trung học phổ thông bao gồm tất cả những hoạt động mang tính hệ thống về những giá trị có tính chuẩn mực về cách ứng xử, thái độ, hành vi của giáo viên và học sinh trung học trong giao tiếp đời sống với những người xung quanh. Trong đó, giáo dục văn hóa ứng xử ở các trường trung học cũng bao gồm cả cách ứng xử của học sinh trung học với môi trường thiên nhiên và môi trường nhân văn xung quanh đời sống con người nhằm đạt được mục đích theo đúng chuẩn mực văn hóa giao tiếp, ứng xử của xã hội.

Như vậy, Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông là quá trình tiến hành những hoạt động mang tính hệ thống dựa trên những giá trị có tính chuẩn mực về cách ứng xử, thái độ, hành vi của giáo viên và học sinh trung học trong giao tiếp đời sống con người, với môi trường xung quanh. Hiệu trưởng nhà trường thông qua quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện, kiểm tra, đánh giá nhằm giúp học sinh phát triển hành vi theo đúng chuẩn mực văn hóa ứng xử của xã hội.

1.3. Một số vấn đề về giáo dục văn hoá ứng xử cho học sinh trung học phổ thông Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

1.3.1. Tầm quan trọng của giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông

Giáo dục văn hóa úng xử cho học sinh THPT là hoạt động thiết thực và có ý nghĩa hết súc to lớn trong việc hình thành nhân cách mỗi học sinh. Học sinh là thế hệ tương lai của đất nước, những con người đảm nhận nhiệm vụ gánh vác đất nước. Do vậy việc giáo dục học tập và giáo dục văn hóa ứng xử trong trình giảng dạy trong các nhà trường trung học là điều cần thiết. Học sinh được giáo dục văn hóa ứng xử sẽ hình thành được ở các em hệ thống hành vi ứng xử tốt đẹp trong học tập, đời sống là hoạt động chủ đạo để các em tích lũy tri thức về giao tiếp ứng xử và tri thức về cuộc sống, về các mối quan hệ xã hội,…

Văn hóa úng xử góp phần tạo ra một môi trường học tập lành mạnh, giúp học sinh và giáo viên cảm thấy an toàn, tôn trọng, hỗ trợ lẫn nhau. Khi được giáo dục các chuẩn mực giao tiếp trong học đường sẽ giúp cho học sinh trung học phổ thông biết cách giao tiếp, ứng xử đúng mực với thầy cô giáo, bạn bè; luôn lễ phép, tôn trọng người lớn tuổi, thầy cô; không gây sự, thách thức với bạn bè; không có những hành vi gây rối trong lớp học, nhà trường; không vi phạm pháp luật,… Văn hóa ứng xử giúp xây dựng các mối quan hệ tốt giữa con người, giúp các em hiểu và đồng cảm với những người khác, hỗ trợ nhau trong khi gặp khó khăn. Văn hóa ứng xử giúp tạo ra sự hòa thuận, hòa bình và tình đoàn kết giữa các thành viên trong trường học, xây dựng một môi trường học tập an toàn, hạnh phúc và tiến bộ.

Góp phần định hình và phát triển các giá trị đạo đúc, chuẩn mực, thói quen tốt cũng như cách cư xử đúng đắn, tốt đẹp cho học sinh. Điều này giúp các em học sinh học hỏi cách tôn trọng, biết lắng nghe và chia sẻ với những người xung quanh. Giáo dục văn hóa ứng xử còn giúp các em phát triển kỹ năng giao tiếp và hình thành tính tự lập. Ngoài ra, văn hóa ứng xử còn là yếu tố định hướng cho các em về giá trị đạo đức và ý thức cộng đồng.

Giáo dục văn hóa úng xử cũng có vai trò trong việc giúp học sinh giải quyết các vấn đề xã hội như phân biệt chủng tộc, giới tính, bạo lực, tệ nạn xã hội, khủng hoảng kinh tế,… Văn hóa ứng xử chỉ có ở con người, chịu sự chi phối mạnh mẽ từ nền tảng văn hóa của cá nhân và của xã hội. Do đó, văn hóa ứng xử và sự phát triển xã hội có mối quan hệ tác động lẫn nhau. Văn hóa ứng xử chi phối những mối quan hệ con người với con người, con người với tự nhiên và con người với bản thân mình.

1.3.2. Mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục văn hoá ứng xử cho học sinh trung học phổ thông

Quan điểm giáo dục tích hợp đã trở thành một xu thế của giáo dục hiện đại. Đây cũng là định hướng giáo dục quan trọng trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, trong đó có Chương trình môn Ngữ văn ở cấp phổ thông, “giúp học sinh phát triển khả năng huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng,… thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống, được thực hiện ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức và rèn luyện kỹ năng”.

Trong bối cảnh đó, Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khoá XI) đã thông qua Nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28 tháng 11 năm 2014 về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Ngày 27 tháng 3 năm 2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 404/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018)

Mục tiêu đổi mới được Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội quy định: “Đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông nhằm tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lượng và hiệu quả giáo dục phổ thông; kết hợp dạy chữ, dạy người và định hướng nghề nghiệp; góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn diện cả về phẩm chất và năng lực, hài hoà đức, trí, thể, mĩ và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh.” (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018) Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Giáo dục văn hóa giao tiếp ứng xử cho học sinh trung học phổ thông nhằm:

Giúp học sinh trung học phổ thông nắm vững các chuẩn mực văn hóa ứng xử trong môi trường giáo dục
Các em học sinh có ý thức phấn đấu, vươn lên trong học tập, tu dưỡng, rèn luyện
Học sinh biết noi theo gương của thầy cô giáo
Tôn trọng bạn bè, trung thực, đoàn kết, tương trợ giúp đỡ nhau cùng tiến bộ
Xây dựng văn hóa học đường lành mạnh, thân thiện và phòng, chống bạo lực học đường.
Thực hiện tốt nếp sống văn hóa, quy tắc, quy định văn hóa nơi công cộng, địa phương
Tuân thủ các quy định của pháp luật, tránh xa các tệ nạn xã hội

Chương trình giáo dục phổ thông hình thành và phát triển cho học sinh những năng lực cốt lõi sau: Những năng lực chung được hình thành, phát triển thông qua tất cả các môn học và hoạt động giáo dục: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; Những năng lực đặc thù được hình thành, phát triển chủ yếu thông qua một số môn học và hoạt động giáo dục nhất định: năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực khoa học, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm mĩ, năng lực thể chất. Bên cạnh việc hình thành, phát triển các năng lực cốt lõi, chương trình giáo dục phổ thông còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu của học sinh.

1.3.3. Nội dung, nguyên tắc giáo dục văn hoá ứng xử cho học sinh trung học phổ thông

Giáo dục văn hóa ứng xử là cách giáo dục có ý thức của người học trong quá trình lĩnh hội tri thức, biểu thị giá trị mà nhà trường và xã hội mong đợi. Trong quá trình học, học sinh phải tiến hành một hệ thống nhất định các hành vi học tập thể hiện cách ứng xử với nhiệm vụ học tập, với thầy cô, với bạn học, với chính bản thân.

Căn cứ theo các mối quan hệ mà người học thực hiện trong quá trình học tập, tác giả xác định nội dung, nguyên tắc giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học gồm hệ thống các giá trị cốt lõi và các hành vi ứng xử chuẩn mực.

Trong quá trình giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh cần bảo đảm định hướng giáo dục đạo đức, lối sống và hoàn thiện nhân cách học sinh. Nội dung phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức đã được xã hội thừa nhận, phù hợp với quy định của pháp luật, phù hợp với mục tiêu, đặc điểm của nhà trường, ngành Giáo dục và đảm bảo tính dân chủ, thực tiễn và tính khả thi.

1.3.4. Xây dựng phương pháp hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông

Phương pháp giáo dục văn hóa ứng xử là cách thức tác động của nhà giáo dục đến học sinh nhằm hình thành nhận thức, bồi dưỡng tình cảm và rèn luyện thói quen thực hiện hành vi văn hóa trong ứng xử, giao tiếp. Do những đặc điểm về sự phát triển nhân cách và đặc điểm của quá trình hình thành hành vi văn hóa ứng xử của học sinh các trường trung học, giáo dục hành vi văn hóa ứng xử phù hợp cho học sinh phải có sự phối kết hợp của nhiều phương pháp:

Phương pháp giảng giải Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Là phương pháp nhà giáo dục dùng lời nói để giải thích minh họa hoặc trình bày các chuẩn mực, các vấn đề giáo dục hành vi văn hóa ứng xử một cách có hệ thống. Từ đó giúp học sinh định hướng hành vi trong ứng xử học tập theo các giá trị nhất định. Thế mạnh của phương pháp này là tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tình cảm của học sinh thông qua việc sử dụng từ ngữ, cách diễn đạt, cách biểu hiện cảm xúc của nhà giáo dục,… Nhà giáo dục cần đảm bảo tính thuyết phục của các luận cứ, luận điểm; tính hệ thống, tính lôgic, tính chặt chẽ của nội dung giảng giải, tính chân thực của tình cảm, hình ảnh của câu – từ sống động. Nhà giáo dục cần giúp học sinh đi sâu tìm hiểu bản chất của vấn đề, tránh dài dòng, lan man.

Phương pháp nêu gương

Là phương pháp nhà giáo dục sử dụng những tấm gương mẫu mực về hành vi giao tiếp ứng xử có văn hóa để lôi cuốn học sinh ủng hộ và làm theo. Nội dung nêu gương có thể là hành vi văn hóa ứng xử có tính điển hình, người có hành vi văn hóa ứng xử chuẩn mực. Phương pháp này nhằm kích thích khả năng tự giáo dục, tự đánh giá, tự vươn lên ở học sinh. Học sinh so sánh hành vi, hành động của bản thân với những biểu hiện hành vi được nêu gương, học sinh chủ động trong việc chỉnh sửa hành vi, thực hiện hành vi theo những giá trị tích cực được định hướng.

Phương pháp đọc sách

Bên cạnh việc cung cấp kiến thức cho học sinh thì với những bài báo hay, những tác phẩm văn học xuất sắc sẽ giúp các em học sinh có tâm hồn và vốn từ phong phú hơn cho nên sách chính là nguồn tri thức mà chỉ có tri thức mới làm chúng ta có tinh thần vững mạnh. Nói chung đọc sách báo giúp học sinh học tập và làm việc tốt hơn, hiểu được cuộc sống, kinh nghiệm xung quanh nhiều hơn.

Phương pháp trò chơi

Trò chơi có ý nghĩa quan trọng và cần thiết đối với các em thiếu nhi. Trò chơi xem như một nhu cầu không thể thiếu trong hoạt động Đoàn, Hội và được xem như là một trong các phương tiện giáo dục hiệu quả nhanh nhất và dễ tiếp thu nhất. Trò chơi không những đáp ứng nhu cầu của các em mà còn là phương pháp giáo dục các em có hiệu quả, đặc biệt là khả năng xử lý tình huống. Đặc thù của trò chơi có sức lôi cuốn các em rất cao, dễ đưa các em đến sự say mê, hứng thú.

Phương pháp kể chuyện, phát thanh-tuyên truyền

Đây là một trong những hoạt động mang nhiều ý nghĩa sâu sắc và gắn liền với các hoạt động học tập của các em học sinh trung học. Thông qua những câu chuyện, chương trình mang tính giáo dục cao sẽ tác động vào quá trình hình thành nhân cách cho các em. Từ đó, khắc phục nhược điểm và phát huy những ưu điểm, khả năng giao tiếp cho các em.

Phương pháp đối đáp Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Việc đối đáp mềm mỏng, mang tính hài hước có ý nghĩa xâu xa trong việc giáo dục giao tiếp, ứng xử cho học sinh. Lời đối đáp khôn ngoan, thông minh, dùng ngôn từ hài hước thường làm không khí vui nhộn, điều tiết được tình cảm, nhắc khéo được người khác mà không làm họ bực mình.

Phương pháp đóng vai

Là phương pháp giúp học sinh thực hành những cách ứng xử, bày tỏ thái độ trong các tình huống giả định hoặc trên cơ sở tưởng tượng và ý nghĩ sáng tạo của học sinh.

Đóng vai thường được thực hiện theo một kịch bản trước nhưng chưa có phần kết luận mà dựa vào những kết quả thảo luận và kết quả của quá trình hoạt động.

1.3.5. Hình thức hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông

Trong thực tiễn giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông hiện nay, các nhà trường đều có nhiều hình thức giáo dục khác nhau, mỗi hình thức giáo dục đều có những ưu điểm và hạn chế của nó, để tiến hành hiệu quả công tác giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh phổ thông trung học như mục tiêu đề ra cần phối hợp đồng bộ tất cả các hình thức giáo dục.

Tuyên truyền giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh ngay tại địa phương, trường học.
Tổ chức các hoạt động giáo dục cho học sinh trung học như ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp,…
Lồng ghép, tích hợp nội dung trong các tiết dạy trong các môn như Giáo dục kinh tế và pháp luật, Ngữ văn, Lịch sử,…
Thông qua các hoạt động trải nghiệm trong và ngoài nhà trường; giáo dục kỹ năng sống đạo đức, tự nhiên xã hội, các hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, ứng xử văn hóa; giáo dục kiến thức pháp luật.
Tổ chức các buổi báo cáo chuyên đề, chủ đề.
Thông qua các hoạt động xã hội, thiện nguyện.
Tổ chức các Câu lạc bộ “Bảo vệ hành tinh xanh”, “Chung tay vì môi trường”; cuộc thi, diễn đàn, tọa đàm, đối thoại.
Phát huy vai trò của tổ chức Đoàn, Hội; tổ chức đa dạng hình thức giáo dục ứng xử văn hóa, thể hiện tinh thần yêu nước, tôn trọng giá trị lịch sử truyền thống văn hóa tốt đẹp cho học sinh.
Phối hợp với gia đình và xã hội trong việc giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung họ

1.4. Lý luận cơ bản của quản lý hoạt động giáo dục văn hoá ứng xử cho học sinh trung học phổ thông Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

1.4.1. Sự cần thiết quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông

Xã hội ngày càng phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của con người ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên vấn đề mà giáo dục và xã hội quan tâm trong thời gian qua đó là văn hóa ứng xử, khả năng giao tiếp trong cuộc sống của giới trẻ hiện nay, trong đó văn hóa ứng xử đối với học sinh nước ta còn khá hạn chế về khả năng giao tiếp, hành vi ứng xử còn có phần chưa văn hóa. Vì thế nhà trường là nơi tổ chức giáo dục định hướng đúng đắn cho học sinh, phải tạo nền tảng vững chắc và trang bị cho các em các kỹ năng giao tiếp, ứng xử văn hóa ngay từ lớp 1 bắt đầu chương trình trung học.

Là nhà quản lý giáo dục cần phải biết bắt đầu từ cấp trung học khi các em bắt đầu học chữ nhà trường cần giáo dục văn hóa ứng xử lồng ghép trong các tiết học của các em học sinh. Giúp học sinh có kỹ năng giao tiếp tốt, có nền văn hóa ứng xử văn minh, lịch sự, gây thiện cảm đối với tất cả mọi người và có hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng. Giúp xã hội ngày một văn minh, tiến bộ hơn.

1.4.2. Lập kế hoạch hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông

Lập kế hoạch là một trong những chức năng đặc trưng, là khởi đầu của mọi hoạt động, là việc làm cho tổ chức phát triển theo kế hoạch và có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động quản lý của một tổ chức. Để lập kế hoạch thực hiện công tác quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học cần thực hiện các công việc sau:

Phân tích đặc điểm tình hình nhà trường về những thuận lợi và khó khăn của công tác giáo dục văn hóa ứng xử cho lứa tuổi học sinh trung học tạo ra những cơ hội và thách thức khi thực hiện công tác quản lý.
Xác định và hình thành mục tiêu quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh thật cụ thể, chi tiết.
Xây dựng chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức thực hiện giáo dục văn hóa ứng xử.
Lên kế hoạch đảm bảo các nguồn lực về con người, trang thiết bị nhằm đạt được mục tiêu quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh.
Lên kế hoạch tập huấn, đào tạo và phân công giáo viên thực hiện, tham gia hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử.
Lập kế hoạch tổ chức các sân chơi, câu lạc bộ, chương trình trao đổi, tọa đàm, giao lưu cho cả quá trình thực hiện.
Thành lập Ban chỉ đạo thực hiện giáo dục văn hóa ứng xử gồm Phó hiệu trưởng, Bí thư Đoàn Thanh niên, giáo viên chủ nhiệm.
Lập kế hoạch kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh.

1.4.3. Tổ chức, triển khai công tác giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Tổ chức, triển khai thực hiện kế hoạch đó chính là giai đoạn hiện thực hóa những ý tưởng đã được nêu trong kế hoạch. Các công việc cơ bản gồm:

Nhà trường xây dựng quy trình và chương trình thực hiện giáo dục văn hóa ứng xử rõ ràng cụ thể trong từng phân môn học. Đối với chương trình giáo dục phổ thông mới ở lớp 10 được dạy ngay từ trong môn Ngữ văn; Đồng thời xây dựng quy trình thực hiện chương trình giáo dục phổ thông cũ theo chuẩn kiến thức kỹ năng lồng ghép kiến thức giáo dục văn hóa ứng xử trong các môn học.
Hướng dẫn giáo viên cách thức tiến hành, các phương pháp thực hiện giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh (phương pháp giảng giải; phương pháp nêu gương; phương pháp đọc sách; phương pháp kể chuyện; phương pháp tuyên truyền-phát thanh; phương pháp đối đáp; phương pháp đóng vai).
Nhà trường huy động sự tham gia từ các lực lượng trong và ngoài nhà trường; nêu cao tinh thần, trách nhiệm của các tổ chức chính trị-xã hội trong hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh.
Tổ chức phối hợp với Đoàn Thanh niên, giáo viên chủ nhiệm tổ chức cho học sinh trải nghiệm các tình huống văn hóa ứng xử (trong và ngoài nhà trường). Lập kế hoạch sinh hoạt dưới cờ vào thứ hai hàng tuần và các tiết ngoại khóa có lồng ghép nội dung giáo dục văn hóa ứng xử trong nhà trường.
Tổ chức các hoạt động giáo dục văn hóa giao tiếp, văn hóa ứng xử thông qua Câu lạc bộ kỹ năng, tọa đàm, báo cáo chuyên đề;
Nhà trường xây dựng môi trường học đường thân thiện, xanh-sạch-đẹp và an toàn; trường học hạnh phúc để các em học sinh có cảm giác là ngôi nhà thứ hai của mình.
Thường xuyên kiểm tra việc sử dụng các phương pháp, hình thức giáo dục văn hóa ứng xử trong nhà trường. Qua đó, rút kinh nghiệm, cải tiến phương pháp và hình thức phù hợp, mang lại hứng thú, hiệu quả cho công tác giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh. Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

1.4.4. Chỉ đạo thực hiện hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông

Chỉ đạo thực hiện kế hoạch trong trường trung học phổ thông là một hoạt động thường xuyên, liên tục và được tiến hành trong suốt cả năm học. Người cán bộ quản lý phải chỉ đạo trên tất cả các hoạt động của nhà trường trong đó có hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh.

Chỉ đạo là chức năng thứ ba trong quá trình quản lý, là những hành động xác lập quyền chỉ huy và sự can thiệp của người lãnh đạo trong toàn bộ quá trình quản lý, là huy động mọi lực lượng vào việc thực hiện kế hoạch và điều hành mọi hoạt động nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động đạt mục tiêu, kết quả cao. Cụ thể là:

Chỉ đạo Bí thư Đoàn Thanh niên kết hợp giáo viên chủ nhiệm biên soạn nội dung giáo dục tích hợp và bố trí thời gian, thời điểm của hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử hợp lí trong các phân môn học trong suốt quá trình học.
Chỉ đạo rà soát, cập nhật các chính sách và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến công tác giáo dục văn hóa ứng xử trong nhà trường, gia đình, xã hội,…
CBQL thường xuyên chỉ đạo cải tiến nội dung cho phù hợp hơn với lứa tuổi các em, đa dạng về nội dung tuyên truyền, phong phú về hình ảnh.
Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm tích hợp nhiều phương pháp và hình thức giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh.
Chỉ đạo tăng cường các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong và ngoài nhà trường. Xây dựng tình huống giả định và cách thức xử lý tình huống phù hợp.
Tất cả CBQL, GV, NV nhà trường gương mẫu, tiên phong trong tất cả các hoạt động của nhà trường. Xây dựng hình ảnh người giáo viên mẫu mực, chuyên cần và năng động.
Tuyên dương, khen thưởng cá nhân và tập thể thực hiện tốt hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh.

1.4.5. Kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông

Công tác kiểm tra – đánh giá là việc làm thường xuyên của Ban giám hiệu trong quá trình quản lý nhà trường cũng như hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh. Nhà quản lý cần chú ý

Kiểm tra định kì hàng tháng thông qua các tiết dự giờ theo quy định để xác định hiệu quả hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh.
Kiểm tra sự tiến bộ từ phía học sinh bằng cách giao tiếp, tạo tình huống văn hóa ứng xử thông qua các cuộc gặp gỡ học sinh hằng ngày.
Xây dựng các mục tiêu, yêu cầu cần đạt đã đặt ra ban đầu để điều chỉnh phương thức đánh giá cho phù hợp.
Hoạt động kiểm tra, đánh giá được thực hiện thường xuyên và theo đúng kế hoạch.
Kịp thời động viên, khuyến khích giáo viên, cá nhân thực hiện đúng tiến độ hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử.
Thực hiện kiểm tra, đánh giá đúng quy trình, minh bạch. Công khai kết quả kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử.

Ngoài ra nhà quản lý còn cần phải thông qua các kết quả khảo sát để khắc phục các thiếu sót và chuẩn bị kế hoạch tốt hơn ở các năm học sau.

1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

1.5.1. Các yếu tố khách quan

Xây dựng văn hóa ứng xử và giáo dục văn hóa ứng xử là một vấn đề phức tạp, khó vì liên quan đến quan niệm, tâm lý, thói quen của con người. Vấn đề này được các nhà khoa học, các nhà quản lý giáo dục, những người trực tiếp tiến hành giáo dục, xã hội và gia đình trong và ngoài nước ít nhiều quan tâm. Trong quá trình quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử chịu tác động bởi các yếu tố sau đây:

Truyền thống văn hóa chính là nền tảng, cơ sở cho việc hình thành, lựa chọn các giá trị về tổ chức, hoạt động, đạo đức và chuẩn mực trong lối sống, hành vi,…của mỗi chúng ta. Mỗi quốc gia đều có những truyển thống văn hóa khác nhau, những giá trị và các chuẩn mực văn hóa sẽ tác động tích cực lẫn tiêu cực đến công tác quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử của học sinh.

Do góc độ tiếp cận nội dung, hình thức truyền bá, giáo dục chủ yếu về văn hóa nói chung và xây dựng văn hóa ứng xử ở nhiều cấp học nói riêng đã được nghiên cứu, nhưng chưa đầy đủ, các nhà nghiên cứu chưa đưa ra được bộ tiêu chí cho từng cấp học dẫn đến chưa gắn kết giáo dục văn hóa ứng xử với các hoạt động khác của giáo dục, giáo dục tư tưởng-chính trị trong nhà trường.

Ðiều kiện phát triển kinh tế – xã hội: Kinh tế phát triển hay đi xuống đều ảnh hưởng đến vấn đề giáo dục văn hóa ứng xử. Hoàn cảnh kinh tế của mỗi địa phương, gia đình tác động rất lớn đến cách nghĩ và cách làm của từng cá nhân. Những nơi có trình độ kinh tế – xã hội phát triển sẽ có điều kiện dành nhiều nguồn lực hơn cho việc xây dựng văn hóa.

1.5.2. Các yếu tố chủ quan

Nhận thúc của cán bộ quản lý và giáo viên nhà trường: Nhà trường thường tập trung giáo dục văn hóa, ít chú trọng giáo dục về kỹ năng. Công tác giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh cần được chú trọng, công tác giáo dục văn hóa ứng xử cần được rèn luyện thường xuyên, với các phương pháp giáo dục hợp lí.

Kiến thúc, năng lực của cán bộ quản lý, giáo viên: Giáo dục các kỹ năng ứng xử cho học sinh đòi hỏi kiến thức, năng lực của CBQL, GV nhà trường. CBQL, GV cần được tập huấn kiến thức, kỹ năng giáo dục văn hóa ứng xử. Từ đó, việc triển khai thực hiện mới đạt hiệu quả như mong muốn.

Sự kết hợp quản lý giáo dục giữa gia đình, nhà trường và xã hội: Giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh đòi hỏi sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Mối quan hệ giữa 3 yếu tố này cần được bền chặt. Nếu gia đình phó mặc việc giáo dục các em cho nhà trường và thiếu sự phối hợp thì kết quả giáo dục sẽ hạn chế và ngược lại.

Ðặc điểm về tâm sinh lý của các em: Học sinh cấp trung học là lứa tuổi có những thay đổi về hình thể, cảm xúc, tâm sinh lý. Do đó, học sinh không có sự quan tâm, hướng dẫn, chia sẻ từ gia đình, xã hội sẽ dẫn đến những sai lệch về tâm lý, sinh lý gây nên những hậu quả đáng tiếc.

Tiểu kết chương 1 Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Quá trình thu thập tổng hợp, nghiên cứu, phân tích các tài liệu đã tham khảo cho thấy hầu như các công trình, tài liệu đều tập trung vào nghiên cứu những vấn đề văn hóa, văn hóa ứng xử, vai trò của văn hóa đối với sự phát triển của nhà trường. Văn hóa ứng xử có vai trò quan trọng trong việc củng cố và xây dựng những phẩm chất tốt đẹp cho học sinh, qua đó góp phần xây dựng một môi trường giáo dục lành mạnh và đạt hiệu quả cao. Có rất ít công trình nghiên cứu bàn về vấn đề giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trong trường trung học. Song chưa có công trình nào tổng kết đánh giá về hiệu quả quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh trung học phổ thông. Luận văn: Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử cho HS.

Kết quả tìm hiểu, nghiên cứu ở chương 1 là cơ sở, là nền tảng để tác giả có cái nhìn đầy đủ hơn về vấn đề đang nghiên cứu. Thông qua nội dung chương 1 là cơ sở lý luận để tác giả xây dựng bộ công cụ nghiên cứu quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Luận văn: Thực trạng quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho HS

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website: https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com

Post Views: 144