Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Thực trạng về bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

2.1. Khái quát về tình hình Kinh tế – Xã hội, Giáo dục thành phố Nha Trang

2.1.1. Tình hình Kinh tế – Xã hội

Nha Trang là một thành phố ven biển trực thuộc tỉnh Khánh Hòa, và là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật và du lịch. Nha Trang có vùng lãnh hải rộng lớn, có chiều dài bãi biển hơn 30 km, với 19 hòn đảo lớn nhỏ nằm rải rác trong vịnh Nha Trang, trong đó lớn nhất là đảo Hòn Tre rộng 36 km². Nha Trang có lợi thế để tổ chức các sự kiện về biển đảo.

Thành phố Nha Trang hiện nay có diện tích tự nhiên là 252,6 km², dân số năm 2025 có 410.563 người, mật độ dân số 1.5834 người/ km². Phía Bắc giáp thị xã Ninh Hòa, phía Nam giáp huyện Cam Lâm, phía Tây giáp huyện Diên Khánh, phía Đông giáp Biển Đông. Thành phố Nha Trang có 27 xã phường; trong đó có 19 phường và 8 xã. Nha Trang nằm trên trục đường giao thông quan trọng của cả nước về đường bộ, đường hàng không, đường sắt, đường thủy.

Ngành nghề ở Nha Trang đa dạng, trong đó ở các xã nông nghiệp vẫn duy trì các nghề truyền thống như: nghề nông, nghề thủ công như dệt chiếu, nghề làm đồ gốm, làm gạch nung, nghề thủ công mỹ nghệ; nghề đánh bắt thủy hải sản, đóng tàu thuyền và có một số ngành nghề mới như phát triển mạnh các dịch vụ du lịch, làm công nhân trong các khu công nghiệp như khu công nghiệp Suối Dầu, khu công nghiệp Văn Phong.

Nha Trang là thành phố có nền kinh tế phát triển chủ yếu ngành du lịch – dịch vụ. Nha Trang có diện tích chiếm 4,84% tổng diện tích toàn tỉnh, dân số chiếm đến hơn 1/3 và hơn 2/3 tổng sản phẩm nội địa của Khánh Hòa.

2.1.2. Khái quát tình hình giáo dục phổ thông

• Quy mô giáo dục phổ thông Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Năm học 2024 – 2025 giáo dục phổ thông toàn toàn thành phố có 115 trường với gần 75.895 HS, trong đó có 8 trường Trung học phổ thông, 26 trường Trung học cơ sở, 40 trường MN công lập, 41 trường Tiểu học.

Mạng lưới trường, lớp được quan tâm đầu tư và bố trí tương đối hợp lý theo địa bàn phân bổ dân cư. Quy mô giáo dục phát triển mạnh ở hầu hết các ngành học, trong đó giáo dục phổ thông của thành phố Nha Trang đang xúc tiến xây dựng Đề án trường chất lượng cao (trong đó mỗi cấp học chọn 1 trường).

• Chất lượng giáo dục phổ thông

Chất lượng và hiệu quả giáo dục học sinh không ngừng được giữ vững và từng bước nâng cao; việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông theo hướng phát triển năng lực của học sinh ngày càng đạt kết quả cao. Chất lượng học tập và rèn luyện của học sinh có tiến bộ rõ rệt. Số học sinh khá, giỏi ngày càng tăng, số học sinh yếu, kém ngày càng giảm. Số học sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, trúng tuyển và đạt thủ khoa vào các trường Đại học, Cao đẳng hàng năm đều tăng.

• Tài chính đầu tư cho giáo dục phổ thông

Đầu tư cho GDĐT ngày càng tăng cao, Cơ sở vật chất trường học ngày càng được chú trọng đầu tư theo hướng hiện đại hóa, đồng bộ hóa, cảnh quan sư phạm ở các trường học ngày càng được cải thiện tốt hơn theo các tiêu chí “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Trong những năm qua, Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh Khánh Hòa hết sức quan tâm đến ngành GDĐT tỉnh nhà, cụ thể hàng năm vẫn tăng ngân sách cho ngành GDĐT

• Công tác quản lý Giáo dục và Đào tạo bậc Trung học phổ thông

Công tác quản lý bậc phổ thông trong những năm qua có sự chuyển biến rõ rệt theo hướng tích cực, tính chủ động và phát huy dân chủ của cơ sở; thực hiện tốt phân cấp trong quản lý; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trong trường học; tiến hành việc xã hội hóa, huy động nhiều nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước nhằm tăng cường cơ sở vật chất và đẩy mạnh khuyến học, khuyến tài, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, GDĐT còn một số tồn tại: Chất lượng dạy và học không đồng đều giữa các vùng; chất lượng giáo dục đại trà còn thấp; Cơ sở vật chất, trang thiết bị, thư viện, thí nghiệm còn thiếu thốn, lạc hậu và chưa đồng bộ. Đầu tư cho GDĐT tăng so với các năm trước nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của GDĐT tỉnh nhà. Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

• Khái quát tình hình giáo dục Trung học phổ thông
• Về quy mô

Năm học 2024 – 2025, thành phố Nha Trang có 14 cơ sở giáo dục đào tạo bậc Trung học phổ thông, trong đó có 06 trường Công lập, 02 trường Tư thục và 02 trường Dân lập, 1 Trường Dân tộc nội trú, 02 Trung Tâm Giáo dục thường xuyên, 1 Trung tâm KTTH – HN.

Bảng 2.1. Tình hình học sinh trung học phổ thông thành phố Nha Trang

• Về chất lượng

Chất lượng giáo dục Trung học phổ thông ngày càng đi vào thực chất và có chuyển biến tích cực. Tỷ lệ học sinh lên lớp thẳng tăng, tỷ lệ học sinh lưu ban, bỏ học giảm dần. Chất lượng giáo dục toàn diện đảm bảo và đạt hiệu quả cao.

Chất lượng hạnh kiểm học sinh Trung học phổ thông cũng có nhiều tiến bộ, các trường quan tâm nhiều đến công tác giáo dục: Chính trị, tư tưởng, đạo đức, pháp luật, môi trường, dân số, phòng chống AIDS, ma túy và các tệ nạn xã hội khác, chú trọng xây dựng nền nếp, kỷ cương trong nhà trường.

• Bảng 2.2. Xếp loại học lực và hạnh kiểm của học sinh trung học phổ thông thành phố Nha Trang

Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp Trung học phổ thông trên toàn tỉnh những năm gần đây tương đối cao và ổn định trong nhiều năm và ngày càng chất lượng hơn.

• Đội ngũ giáo viên

Năm học 2024 – 2118, số giáo viên Trung học phổ thông trong toàn tỉnh là 2.079, tỷ lệ giáo viên trên lớp là 2,24 so với quy định của Bộ GDĐT vẫn còn thiếu một ít, thiếu rải rác đều ở các môn, hầu hết giáo viên đều đạt chuẩn theo quy định. Tuy nhiên tỉ lệ giáo viên trên chuẩn còn thấp so với yêu cầu, mới đạt được 7,50% trình độ thạc sĩ. Đến nay đã cử 109 giáo viên theo học chương trình thạc sĩ. Đây là một trong những yêu cầu cơ bản để nâng cao chất lượng GDĐT trong giai đoạn hiện nay. Đội ngũ giáo viên tuy những năm gần đây đã được bồi dưỡng nhiều về chuyên môn, nghiệp vụ nhưng vẫn còn một số chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển GDĐT trong giai đoạn mới. Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Bảng 2.3. Tình hình đội ngũ giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang

• Đội ngũ cán bộ quản lý các trường Trung học phổ thông

Hầu hết cán bộ quản lý các trường Trung học phổ thông đều đã qua đào tạo chương trình QLGD, có trình độ chuyên môn và phẩm chất đạo đức tốt. Đa số có kinh nghiệm quản lý và có tinh thần trách nhiệm trong công việc được giao. Tuy nhiên vẫn còn một số cán bộ quản lý mới được bổ nhiệm chưa qua đào tạo về quản lý nên còn lúng túng trong điều hành quản lý nhà trường. Một số cán bộ quản lý còn bảo thủ, ngại đổi mới công tác quản lý nên chất lượng, hiệu quả quản lý còn thấp. Những hạn chế trên ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và làm gia tăng khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa các trường Trung học phổ thông.

2.2. Mục đích, đối tượng, nội dung, phương pháp khảo sát thực trạng

2.2.1. Mục đích nghiên cứu thực trạng

Nghiên cứu thực trạng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp của giáo viên ở các trường Trung học phổ thông Thành phố Nha Trang để tạo cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất các biện pháp tổ chức bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và định hướng nghề nghiệp cho các em trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Nha Trang.

2.2.2. Đối tượng khảo sát

Để đánh giá thực trạng kỹ năng bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông trên địa bàn Thành phố Nha Trang tôi đã tiến hành khảo sát 03 trường: Trường Trung học phổ thông Lý Tự Trọng, Trường Trung học phổ thông Hà Huy Tập và trường PTTH Hoàng Văn Thụ với số lượng 10 cán bộ quản lý và 70 giáo viên.

2.2.3. Nội dung khảo sát Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

• Khảo sát về nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang về mức độ cần thiết của Tham vấn hướng nghiệp
• Khảo sát thực trạng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp của giáo viên 03 Trường Trung học phổ thông thành phố Nha Trang.
• Khảo sát về thực trạng tổ chức bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên 03 trường trung học phổ thông thành phố Nha Trang.

2.2.4. Phương pháp khảo sát

Phương pháp quan sát, phương pháp điều tra bảng hỏi, phương pháp phỏng vấn. Các phiếu câu hỏi được thiết kế dành cho đối tượng là giáo viên, cán bộ quản lý các trường Trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Nha Trang. Công cụ tính dựa trên số liệu % sau kết quả thống kê tổng hợp.

2.3. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang về kỹ năng tham vấn hướng nghiệp

2.3.1. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang về những yêu cầu đối với cán bộ làm công tác tham vấn hướng nghiệp

Tìm hiểu vấn đề này chúng tôi tiến hành điều tra 10 cán bộ quản lý cấp trường và 70 giáo viên Trung học phổ thông (GV làm công tác Đoàn và làm công tác CNL, GV dạy môn Công nghệ, Giáo dục công dân…) với câu hỏi số 01 (Phần phụ lục 1) “Thầy/cô hãy đánh giá mức độ cần thiết của các yêu cầu dưới đây đối với cán bộ, giáo viên làm công tác Tham vấn hướng nghiệp cho học sinh”.

• Kết quả thu được cụ thể như sau:

Bảng 2.4. Nhận thức của cán bộ quản, giáo viên về mức độ cần thiết của các yêu cầu đối với cán bộ làm công tác tham vấn hướng nghiệp

Nhìn vào kết quả bảng 2.4. cho thấy hầu hết cán bộ quản lý cùng đội ngũ giáo viên đều nhận thức được những yêu cầu đối với cán bộ làm công tác Tham vấn hướng nghiệp và đánh giá ở mức độ “Rất cần thiết” với tỉ lệ cao. Điều này là hoàn toàn hợp lý, phù hợp bởi vì trên thực tế, khi làm cán bộ tham vấn bất kỳ một lĩnh vực nào thì nhà tham vấn phải có chuyên môn và thật sự am hiểu sâu sắc về lĩnh vực đó. Muốn làm tốt công tác tham vấn nghề nghiệp cho học sinh, đòi hỏi đội ngũ giáo viên làm công tác tham vấn phải có những kiến thức về công tác hướng nghiệp, phải nắm được hệ thống các ngành nghề trong xã hội, nắm được những nghề phổ biến hiện nay của đất nước và địa phương, có thông tin về thị trường lao động. Biết được hệ thống các trường đào tạo nghề từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt là phải nắm được những thông tin về đặc điểm nhân cách, khả năng và năng khiếu của đối tượng tư vấn, tất cả những kiến thức này giúp nhà tư vấn có thể thành công trong hoạt động tham vấn hướng nghiệp.

Ngoài những kiến thức về giáo dục hướng nghiệp thì cán bộ tư vấn nắm chắc các phương pháp, lựa chọn hình thức, kỹ năng tham vấn phù hợp là rất cần thiết cho sự thành công trong hoạt động tham vấn hướng nghiệp. Kiến thức, kỹ năng không thôi vẫn chưa đủ, đòi hỏi giáo viên tham vấn phải có sự đam mê công tác này, có sự chân thành, có trách nhiệm với hoạt động tham vấn có như vậy mới đạt kết quả cao

2.3.2. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang về mức độ cần thiết của các kỹ năng tham vấn hướng nghiệp Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Với nội dung này chúng tôi sử dụng câu hỏi số 02 (Phần Phụ lục) để điều tra trên cán bộ quản lý và giáo viên các trường Trung học phổ thông

• Bảng 2.5. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về mức độ cần thiết của các kỹ năng tham vấn hướng nghiệp

Kết quả ở bảng 2.5 cho thấy đánh giá về mức độ cần thiết của các kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp của cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên trực tiếp làm công tác hướng nghiệp ở các trường Trung học phổ thông có sự khác nhau.

Đối với giáo viên thì tất cả các kỹ năng họ đều đánh giá ở mức độ “Cần thiết” và “Rất cần thiết”, nhưng một số cán bộ quản lý thì họ cho rằng kỹ năng phản hồi, kỹ năng giao tiếp không lời là không cần thiết, mặc dù tỉ lệ đánh giá này nhỏ (dưới 15%), tuy nhiên, từ khảo sát cho thấy ngay cán bộ quản lý cũng chưa hiểu đúng hết về tầm quan trọng của các kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp.

Trên thực tế, nếu trong quá trình làm công tác Tham vấn hướng nghiệp nói riêng và tư vấn nói chung, phản hồi lại đối tượng cần được tham vấn là một việc vô cùng quan trọng, Nên nhớ đây là Tham vấn hướng nghiệp khác với tư vấn hướng nghiệp, Tư vấn hướng nghiệp có thể là 1 chiều nhưng để Tham vấn hướng nghiệp là cần 2 chiều để trao đổi thông tin. Nếu nhà tư vấn không biết cách phản hồi hay phản hồi không đúng cách thì sẽ làm cho đối tượng được tham vấn thêm hoang mang, lo lắng, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của công tác tham vấn. Trong tham vấn, hoạt động giao tiếp rất quan trọng. Giao tiếp là sự tiếp xúc tâm lý giữa người với người, thông qua đó con người trao đổi thông tin, tình cảm, tư tưởng với nhau, ảnh hưởng và tác động qua lại với nhau. Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Trong xã hội, con người không thể sống cá nhân mà tách rời các mối quan hệ. Mỗi cá nhân có những vai trò, vị trí khác nhau, con người phải biết đối xử phù hợp trong từng mối quan hệ nhằm phát triển tốt nhất tiềm năng của bản thân trong cuộc sống. Kỹ năng giao tiếp giúp quá trình tương tác giữa cá nhân với cá nhân, cá nhân với tập thể hiệu quả. Giúp cá nhân bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ và tâm trạng của mình để người khác chia sẻ, cảm thông với nhau. Cá nhân có kỹ năng giao tiếp tốt sẽ nhận được sự hợp tác thuận lợi từ phía cá nhân, tập thể; tăng cường khả năng làm việc tập thể, giúp đem lại lợi ích cho nhóm, giúp cá nhân tăng cường sự tự tin, thực hiện tốt việc thương thuyết, xử lý tình huống hiệu quả. Tuy nhiên, trong quá trình tham vấn không chỉ là giao tiếp bằng lời, mà còn phải giao tiếp không lời qua cách thể hiện ở điệu bộ, cử chỉ, nét mặt thái độ, xúc cảm trong khi lắng nghe thân chủ bộc bạch tình cảm, tâm tư, nguyện vọng, sự cảm thông chia sẻ thông qua cách gật đầu, cái nắm tay,… điều nay sẽ mang lại hiệu quả cao trong công tác tham vấn.

Đối với đội ngũ giáo viên Trung học phổ thông, họ là người thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với học sinh, vì vậy họ có nhiều cơ hội để hiểu rõ tâm, tư tình cảm của các em hơn, qua đó họ đã cho những nhận định, đánh giá về sự cần thiết của các kỹ năng tham vấn một cách phù hợp hơn. Khi nhận thức đúng sẽ là điều kiện thuận lợi giúp cho giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ tham vấn hướng nghiệp cho học sinh.

2.4. Thực trạng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp của giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Tìm hiểu thực trạng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp của giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang, chúng tôi tiến hành điều tra trên cán bộ quản lý, giáo viên với câu hỏi: “Thầy, cô đánh giá như thế nào về thực trạng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp của giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang?”, với 3 mức độ “Tốt”, “Bình thường” và “Chưa tốt”.

Với tiêu chí:

• Tốt: là giáo rất thành thạo kỹ năng đó và có được kết quả tốt trong quá trình tham vấn.
• Bình thường: là giáo viên đã có kỹ năng tham vấn nhưng trong quá trình tham vấn có những lần chưa thật sự thành công;
• Chưa tốt: là giáo viên hiểu cách làm nhưng chưa tự tin trong quá trình tham vấn, hiệu quả đôi khi còn chưa cao.

Kết quả thu được thể hiện qua 2 bảng số liệu 2.6

• Bảng 2.6. Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên thành phố Nha Trang về thực trạng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp của giáo viên Trung học phổ thông

Kết quả bảng 2.6 và biểu cho thấy: nhìn chung đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên Trung học phổ thông về mức độ đạt được ở các kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp của giáo Trung học phổ thông thành phố Nha Trang là ở mức độ “Tốt” với tỉ lệ cao. Mức độ đánh giá tương đối đồng đều nhau giữa cán bộ quản lý và tự đánh giá của giáo viên.

2.4.1. Thực trạng kỹ năng lắng nghe của giáo viên

Thực trạng lắng nghe của giáo viên trong Tham vấn hướng nghiệp còn nhiều hạn chế, giáo viên làm công tác hướng nghiệp chủ yếu chỉ dừng lại ở mức độ nghe mà chưa đạt tới mức độ lắng nghe.

Trong quá trình tham vấn, kỹ năng lắng nghe là một kỹ năng rất quan trọng, cần thiết, bởi nghe không đơn thuần chỉ là sử dụng thính giác mà nhà tư vấn còn phải biết kết hợp quan sát đồng thời thể hiện sự cảm thông của mình với thân chủ. Thông qua nghe cũng là một cách nhà tư vấn có thể tìm hiểu để nắm bắt những ý kiến, cảm xúc, đồng thời theo dõi những sắc thái tình cảm hoặc thái độ của thân chủ qua giọng nói và cách nói. Như vậy nghe trước hết là nắm bắt thông tin, sau nữa là nhà tư vấn phải khuyến khích được sự thoải mái và sự chân thật của thân chủ để họ diễn đạt suy nghĩ, băn khoăn, lo lắng. Để kỹ năng này mang lại hiệu quả yêu cầu đối với nhà tư vấn trong khi lắng nghe:

• Phải luôn tỏ ra mình đang chăm chú lắng nghe đối phương.
• Tuyệt đối không ngắt lời để tranh luận dù điều họ đang trình bày không phù hợp với cách nhìn nhận của mình.
• Phải luôn sẵn sàng tỏ thái độ hỗ trợ cho thân chủ, hỗ trợ họ diễn đạt hết điều họ muốn nói.
• Phải chú ý tập trung để phát hiện ra những thái độ, cảm xúc, nguyên nhân và nguồn gốc sự lo lắng hay nỗi băn khoăn vì đó có thể là cơ sở giúp họ chuyển đổi hành vi sau này.
• Phải thể hiện được cảm xúc, tình cảm chân thành với thân chủ, đặt mình vào vị trí của họ.
• Phải vừa nghe và phân tích những ẩn ý của lời nói để hiểu sâu hơn ý kiến của người nói.

Qua nghiên cứu thực trạng kỹ năng này ở giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang cho thấy trong số 5 kỹ năng thì kỹ năng này tỉ lệ cán bộ quản lý và giáo viên tự đánh giá mức độ chưa tốt là cao hơn cả (25% cán bộ quản lý và 16.6 giáo viên). Điều này nhận thấy trong quá trình làm công tác tham vấn giáo viên chưa thật sự nắm bắt được hết tâm tư, nguyện vọng của học sinh, giáo viên chưa thành công trong việc khuyến khích học sinh bộc lộ tâm tư tình cảm của mình.

2.4.2. Thực trạng kỹ năng giao tiếp không lời của giáo viên Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Giao tiếp không lời được biểu hiện qua ngôn ngữ cử chỉ, nét mặt, điệu bộ,… Trong công tác Tham vấn hướng nghiệp, cán bộ tư vấn phải biết sử dụng ngôn ngữ giao tiếp không lời; nếu sử dụng giao tiếp không lời đạt hiệu quả thì sẽ tạo tiền đề cho giao tiếp bằng lời một cách thuận tiện hơn, từ đó xây dựng được mối quan hệ tham vấn tâm lý. Bởi vậy, đòi hỏi người làm công tác Tham vấn hướng nghiệp phải nhạy cảm trong giao tiếp không lời.

Với kỹ năng này, mức độ đánh giá của cán bộ quản lý và GV Trung học phổ thông thành phố Nha Trang cũng tương tự như đánh giá kỹ năng lắng nghe, với tỉ lệ đánh giá chưa tốt là 25% của cán bộ quản lý và 14.9% của giáo viên. Điều này cho thấy việc sử dụng giao tiếp không lời chưa thật sự thành công.

2.4.3. Thực trạng kỹ năng phản hồi của giáo viên

Phản hồi là khả năng tiếp nhận thông tin và truyền lại thông tin bằng hành vi. Đó là lặp lại bằng ngôn ngữ của mình hoặc nhắc lại lời thân chủ một cách cô đọng nhất hoặc làm rõ hơn điều thân chủ vừa bày tỏ và được sự đồng ý của thân chủ.

Phản hồi giúp thân chủ cảm thấy mình được lắng nghe và thấu hiểu. Họ có cảm giác lời họ nói được tôn trọng, được khích lệ và muốn được bộc lộ nhiều hơn nữa. Giúp thân chủ có trách nhiệm và ý thức được điều mình đang nói. Phản hồi cũng là một cách giúp người làm công tác tham vấn tâm lý biết được một cách chắc chắn rằng những điều mình hiểu là đúng, rằng mình không suy diễn hay những trường hợp không hiểu sẽ được thân chủ giải thích, điều chỉnh. Đây là kĩ năng cơ bản cần được trang bị trước khi làm công tác. Với kỹ năng này có 63.5% giáo viên đã thực hiện đạt ở mức độ “Tốt”, 24.9% giáo viên đạt mức độ “Bình thường”, còn 11.6% giáo viên với “Chưa tốt” với kỹ năng này.

Điều này cho thấy trong quá trình làm công tác Tham vấn hướng nghiệp cho học sinh, vẫn còn những giáo viên còn gặp khó khăn, bởi chính bản thân giáo viên cũng chưa thật sự tự tin với kỹ năng làm công tác Tham vấn hướng nghiệp cho học sinh của chính mình, bởi trên kết quả điều tra thực tế chúng tôi được biết, tất cả đội ngũ giáo viên làm công tác Tham vấn hướng nghiệp cho học sinh các trường Trung học phổ thông đều là giáo viên kiêm nhiệm, không có ai được đào tạo chính quy, chuyên trách, giáo viên khi được phân công làm công tác hướng nghiệp cho học sinh đều tự nghiên cứu tìm tòi và chỉ được trang bị kiến thức, kỹ năng về Tham vấn hướng nghiệp thông qua các lớp bồi dưỡng theo chương trình của Bộ, Sở giáo dục và đào tạo.

2.4.4. Thực trạng kỹ năng thu thập thông tin

Kỹ năng thu thập thông tin giúp người làm công tác tham vấn có thể thu thập đầy đủ thông tin về thân chủ cũng như cảm xúc của họ, từ đó người tư vấn có thể đưa ra những thông tin mà thân chủ chưa nắm được hay còn mơ hồ. Kĩ năng thu thập thông tin gồm có: Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Kĩ năng đặt câu hỏi: Hỏi để biết, hỏi để hiểu sâu, hỏi để làm rõ, để chia sẻ những suy nghĩ và ý kiến của thân chủ với mình. Hỏi để biết được những nỗi niềm, để nắm bắt được những tâm tư, tình cảm, nguyện vọng và những mâu thuẫn bên trong của thân chủ như là những dữ kiện cần thiết. Khi đặt câu hỏi phải hết sức tự tự nhiên và thoải mái. Trong câu hỏi phải sử dụng những từ đơn giản, thân mật, tế nhị phù hợp với đối tượng, tránh làm cho đối tượng lúng túng, sợ hãi, khó xử.

Kỹ năng tóm lược: Xem vấn đề nào là quan trọng, trọng tâm là điều mà thân chủ muốn hướng tới và mong tìm được cách giải quyết.

• Phản hồi cảm xúc; Phản hồi sự kiện; Quan sát.

Khi người làm công tác Tham vấn hướng nghiệp làm được những công việc trên thì học sinh sẽ cảm giác được chia sẻ, cảm thông và sẵn sàng bộc lộ những tâm tư tình cảm giấu kín. Ở kỹ năng này thì đa số giáo viên tự đánh giá ở mức độ “Tốt” là cao hơn cả với 50 giáo viên chiếm 83,4%, điều này là hoàn toàn phù hợp, bởi đa số giáo viên làm công tác hướng nghiệp ở các trường Trung học phổ thông đều là giáo viên đã làm hoặc từng làm công tác chủ nhiệm lớp. Với vai trò làm giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên phải nắm được những thông tin cần thiết về mỗi học sinh trong lớp chủ nhiệm, điều này thuận lợi cho giáo viên làm công tác Tham vấn hướng nghiệp.

2.4.5. Thực trạng kỹ năng nói của giáo viên

Nói là cách truyền đạt hay chuyển tới thân chủ một lượng thông tin, một ý kiến, một cảm xúc, một ý tưởng bằng lời nói; Cung cấp thông tin đến thân chủ, giúp thân chủ hiểu rõ nguồn gốc và nguyên nhân của sự lo lắng vấn đề họ đang quan tâm dựa trên lí trí và tình cảm. Nói còn biểu hiện sự cảm tình, thiện chí và nói lên sự đảm bảo đối với đối tượng. Khi nói cần dùng ngôn ngữ đơn giản có tính phổ thông, nói phải rõ ràng, có sức biểu cảm, thu hút thân chủ, nói những điều mà thân chủ cần nghe, tránh những từ làm thân chủ sợ hãi sẽ làm ảnh hưởng tới trạng thái tâm lí và tinh thần của thân chủ ảnh hưởng tới hiệu quả tư vấn. Với kỹ năng này, đa số giáo viên đều đạt ở mức độ “Tốt” (79,7%), chỉ có 19,3% giáo viên đạt mức độ “Bình thường”. Đối với người giáo viên, ngôn ngữ là công cụ đặc biệt quan trọng, sự thành công trong công tác giảng dạy của người giáo viên phụ thuộc rất nhiều vào kỹ năng ngôn ngữ. Nhận thức được tầm quan trọng của kỹ năng ngôn ngữ nên mỗi giáo viên đều tự trau dồi, rèn luyện ngôn ngữ cho mình từ khi còn là sinh viên của trường sư phạm. Chính điều này cũng là một yếu tố thuận lợi giúp giáo viên làm tốt nhiệm vụ Tham vấn hướng nghiệp cho học sinh.

2.5. Thực trạng về nội dung và hình thức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang. Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

2.5.1. Thực trạng nội dung bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông

Qua khảo sát và thu thập ý kiến của cán bộ quản lý, giáo viên thu được kết quả sau:

• Bảng 2.7. Đánh giá của cán bộ quản lý, giáo viên về các nội dung bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang

Nhìn vào kết quả ở bảng 2.8 cho thấy, các nội dung bồi dưỡng kỹ năng tư vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang được đánh giá là “Rất thiết thực” và “Thiết thực”. Điều này cho Cán bộ quản lý các trường Trung học phổ thông đã thấy và đánh giá đúng những thiếu hụt và nhu cầu của đội ngũ giáo viên Trung học phổ thông làm công tác hướng nghiệp cho học sinh từ đó đã có những kế hoạch và hoạt động phù hợp, đáp ứng nhu cầu của giáo viên. Như vậy cán bộ quản lý nhà trường phải thật sự nỗ lực trong công tác bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên về phương pháp tư vấn theo hướng đổi mới, vừa thiết thực, vừa cụ thể giúp giáo viên vận dụng có hiệu quả trong công tác tham vấn. Qua nghiên cứu chúng tôi được biết từ năng 2022 đến nay, Sở Giáo dục và đào tạo Khánh Hòa đều đã tổ chức rất nhiều đợt bồi dưỡng cho giáo viên Trung học phổ thông, nội dung bồi dưỡng khá đa dạng, trong đó có nhiều đợt bồi dưỡng về giáo dục hướng nghiệp và đều tập trung vào cung cấp cho giáo viên có kỹ năng về tư vấn hướng nghiệp, tất cả những lần bồi dưỡng đều mời những nhà chuyên môn của Bộ Giáo dục về bồi dưỡng. Qua những đợt bồi dưỡng đã trang bị cho giáo viên những kỹ năng cần thiết, giúp họ làm tốt công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh

2.5.2. Thực trạng hình thức tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tư vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Để tìm hiểu thực trạng hình thức tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tư vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang, chúng tôi tiến hành khảo sát trên cán bộ quản lý và thu được kết quả ở bảng 2.9.

Bảng 2.8. Thực trạng hình thức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang

Kết quả trên cho thấy, hình thức tổ chức bồi dưỡng đã được tiến hành đa dạng. Các hình thức như: mời các nhà chuyên môn giỏi bồi dưỡng tập trung tại Sở, cử cản bộ tham dự tại các trường Sư phạm, tổ chức các lớp tập huấn tại trường Trung học phổ thông sử dụng trong công tác đào tạo bồi dưỡng nhiều hơn… Hình thức sử dụng giáo viên cốt cán của Sở để tập huấn cho giáo viên các trường Trung học phổ thông chưa sử dụng nhiều. Ngoài ra các hình thức về tổ chức tổ chức truyền thông, tham quan học tập mô hình, các sự kiện có mời các đơn vị cùng tham gia cũng là một hình thức bồi dưỡng về phương pháp, kỹ năng tổ chức hoạt động cho giáo viên. Đây cũng là hình thức khá hiệu quả, tuy nhiên cũng gây tốn kém về kinh phí, nguồn lực, vì vậy hoạt động này chưa được tổ chức thường xuyên.

2.6. Thực trạng tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang

2.6.1. Lập kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên

Ở các trường Trung học phổ thông thì giáo dục hướng nghiệp là một nhiệm vụ trong các nhiệm vụ giáo dục của Nhà trường. Giáo dục hướng nghiệp trong trường Trung học phổ thông chủ yếu thực hiện 2 giai đoạn trong cấu trúc của công tác hướng nghiệp đó là: định hướng nghề và tư vấn nghề cho học sinh. Để thực hiện tốt 2 giai đoạn này, đòi hỏi người giáo viên làm công tác hướng nghiệp phải có kiến thức và kỹ năng tham vấn, nhưng trên thực tế, hầu hết trong các Trung học phổ thông ở nước ta nói chung và các trường Trung học phổ thông thành phố Nha Trang nói riêng chưa có cán bộ chuyên trách làm công tác hướng nghiệp và được đào tạo một cách bài bản, vì vậy các trường Trung học phổ thông cần thiết bồi dưỡng cho giáo viên kiến thức và kỹ năng về công tác hướng nghiệp nói chung và công tác Tham vấn hướng nghiệp nói riêng. Bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông tốt sẽ giúp giáo viên làm tốt công tác tư vấn, giúp cho học sinh phát triển những kết quả học tập, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết rõ ràng về định hướng nghề nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào con đường nghề nghiệp lựa chọn yêu thích của bản thân một cách đúng đắn và khoa học.

Để làm tốt công tác này đòi hỏi cán bộ quản lý các trường Trung học phổ thông phải có một kế hoạch cụ thể rõ ràng ngay từ đầu mỗi năm học. Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Để xác định thực trạng công tác lập kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng tổ chức Tham vấn hướng nghiệp, chúng tôi tiến hành điều tra trên cán bộ quản lý và giáo viên Trường Trung học phổ thông với câu hỏi số 04 (phần Phụ lục 1 và 2). Kết quả thu được như sau:

Bảng 2.9. Thực trạng công tác lập kế hoạch tổ chức hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tổ chức Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông Thành phố Nha Trang

Từ số liệu trên cho thấy, việc lập kế hoạch bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang đã được các nhà trường đặc biệt quan tâm và chỉ đạo sâu sát đến từng giáo viên. Việc lập kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên được thực hiện thường xuyên, đi vào tìm hiểu tôi thấy, việc lập kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên về công tác hướng nghiệp chủ yếu vào dịp bắt đầu năm học mới. Từ năm học 2013 hoạt động giáo dục hướng nghiệp được đưa vào là một nội dung bắt buộc trong chương trình giáo dục ở trường Trung học, thì hầu hết các trường Trung học phổ thông ở thành phố Nha Trang đều gặp khó khăn về vấn đề đội ngũ giáo viên thực hiện công tác này, bởi theo quy định hoạt động hướng nghiệp khi được đưa vào trong nhà trường, nhưng Bộ Giáo dục lại không có chủ trường đào tạo giáo viên làm công tác chuyên trách về hướng nghiệp, và cũng không cho chỉ tiêu biên chế về phụ trách hoạt động này, chính vì vậy đa số đều là giáo viên chủ nhiệm, hoặc giáo viên dạy môn Công nghệ hay những giáo viên thiếu tiết chính khóa phụ trách hoạt động này. Mặc dù có nhiều khó khăn nhưng hầu hết cán bộ quản lý đều nhận thức được vai trò của hoạt động giáo dục hướng nghiệp đối với học sinh nên các trường đều có nội dung giáo dục hướng nghiệp nói chung và bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho đội ngũ giáo viên nói riêng vào trong kế hoạch hoạt động chuyên môn của nhà trường.

2.6.2. Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang

Tổ chức bồi dưỡng là quá trình thực hiện, triển khai một hoạt động cụ thể nào đó trong kế hoạch bồi dưỡng đã được xác định. Vì thế, để tổ chức tốt bồi dưỡng, chúng ta cần cụ thể hóa kế hoạch bồi dưỡng thành: Ra Quyết định tổ chức khóa bồi dưỡng, triệu tập giáo viên, in ấn tài liệu, mời giảng viên, chọn địa điểm, điều phối chương trình, theo dõi các hoạt động giảng dạy, chi phí thanh toán, thanh quyết toán, đánh giá nhận xét kết quả toàn khóa học.

Để xác định thực trạng công tác tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tổ chức Tham vấn hướng nghiệp, chúng tôi tiến hành điều tra trên cán bộ quản lý và giáo viên Trường Trung học phổ thông. Kết quả thu được như sau:

Bảng 2.10. Thực trạng công tác tổ chức hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tổ chức Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông Thành phố Nha Trang Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

2.6.3. Chỉ đạo, triển khai hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang

Tổ chức hoạt động bồi dưỡng là một khâu quan trọng nhất trong quá trình Tham vấn hướng nghiệp vì nó quyết định đến kết quả bồi dưỡng. Sau khi tiến hành khảo sát điều tra về các biện pháp chỉ đạo chúng tôi đã thu được kết quả như sau:

Bảng 2.11. Chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông Thành phố Nha Trang

Kết quả bảng trên cho thấy cán bộ quản lý và giáo viên các trường Trung học phổ thông thành phố Nha Trang chỉ đạo tổ chức bồi dưỡng giáo viên theo xuất phát từ nhu cầu, năng lực, nhiệm vụ cụ thể và điều kiện nguồn lực để thực hiện. Ngay từ đầu năm học, nhà trường đã xây dựng kế hoạch, biểu mẫu, yêu cầu các cấp khảo sát, đánh giá thực trạng, trình độ, năng lực, xác nhu cầu, nguồn lực để xây dựng kế hoạch đào tào, bồi dưỡng giáo viên trong cả năm học. Tuy nhiên, qua khảo sát, việc đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả và xây dựng lực lượng chủ chốt để tăng nguồn lực chưa thật sự hiệu quả. Vì vậy việc phân cấp bồi dưỡng cũng như hướng dẫn việc xây dựng nguồn lực cho công tác bồi dưỡng KNTV hướng nghiệp đối với giáo viên cần được các nhà quản lý quan tâm thực hiện chặt chẽ hơn nữa. Coi đây là sự đổi mới trong công tác bồi dưỡng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trong thời gian tới, thì như vậy đội ngũ giáo viên mới có nhiều cơ được bồi dưỡng về kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp.

2.6.4. Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang

Sử dụng câu hỏi số 09 (Phần Phụ Lục 2) để khảo sát về hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng, chúng tôi thu được kết quả ở bảng 2.13. Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Bảng 2.12. Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tư vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang

Kiểm tra, đánh giá là khâu rất quan trọng trong công tác bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp. Trong những năm qua cán bộ quản lý các trường Trung học phổ thông đã thực hiện tương đối tốt công bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp, việc kiểm tra công tác bồi dưỡng cho giáo viên Trung học phổ thông được tiến hành thường xuyên song song với kiểm tra hoạt động chuyên môn. Tuy nhiên, theo số liệu khảo sát nêu trên, cán bộ quản lý, giáo viên trường Trung học phổ thông trả lời chưa kiểm tra thường xuyên vì lý do bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp không giống như bồi dưỡng các hoạt động chuyên môn khác, bởi hiệu quả của kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp nó thể hiện ở việc chọn nghề của học sinh sau quá trình được tham vấn. Trên thực tế kết quả chọn hướng học theo môn và hướng nghề nghiệp của học sinh được thể hiện ở sau mỗi kỳ thi vào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, như vậy sau một thời gian dài mới có thể thấy hiệu quả của hoạt động Tham vấn hướng nghiệp. Trao đổi với cán bộ quản lý còn cho biết thêm trong kiểm tra, đánh giá kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp của giáo viên chưa có những công cụ đo chuẩn để đánh giá kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp, việc đánh giá chủ yếu xem xét qua công việc, nên sự đánh giá đôi khi chưa thật sự chính xác, vì vậy các trường Trung học phổ thông cũng chưa thường xuyên thực hiện hoạt động kiểm tra, đánh giá này.

Đổi mới kiểm tra, đánh giá là biện pháp để các nhà quản lý có thông tin hai chiều, kích thích được công tác bồi dưỡng. Vì vậy cán bộ quản lý cần tiếp tục giám sát đồng thời liên tục kiểm tra việc đổi mới phương pháp, hình thức trong hoạt động Tham vấn hướng nghiệp của giáo viên, bên cạnh đó tăng cường hình thức bồi dưỡng thường xuyên trực tuyến, qua mạng, thông qua sinh hoạt tổ chuyên môn và tự bồi thường xuyên. Đồng thời đẩy mạnh công tác kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng để phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên chủ chốt trong việc kiểm tra, hướng dẫn và bồi dưỡng giáo viên tại đơn vị

2.7. Những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Qua khảo sát thực trạng cho thấy các trường Trung học phổ thông thành phố Nha Trang đã có nhiều cố gắng trong công tác bồi dưỡng hoạt động giáo dục hướng nghiệp nói chung và kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho đội ngũ giáo viên Trung học phổ thông nói riêng tại thành phố Nha Trang. Tuy nhiên, công tác bồi dưỡng còn gặp nhiều khó khăn, nên vẫn còn nhiều hạn chế cần được khắc phục. Tìm hiểu điều này chúng tôi tiến hành khảo sát cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên về những yếu tố ảnh hưởng đến bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp, kết quả thu được như sau:

• Bảng 2.13. Các yếu tố ảnh hưởng đến bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên THPT thành phố Nha Trang

Kết quả bảng 2.13 cho thấy có nhiều yếu tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến hoạt động bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông:

Sự phát triển kinh tế, xã hội và khoa học công nghệ: Qua bảng 2.12 cho thấy có 90% cán bộ quản lý và 92,9% giáo viên cho rằng Sự phát triển kinh tế, xã hội và khoa học công nghệ ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp. Bởi trên thực tế, công tác hướng nghiệp phải đáp ứng được yêu cầu của xã hội, đặc biệt là nhu cầu về nguồn nhân lực. Vì vậy khi kinh tế xã hội phát triển, dẫn đến nhiều ngành nghề mới ra đời, nhiều ngành nghề bị mai một, nhu cầu nhân lực ở các lĩnh vực ngành nghề là khác nhau, xu hướng chọn nghề của học sinh cũng ảnh hưởng rất nhiều từ thị trường lao động, bên cạnh đó việc coi trọng bằng cấp vẫn tồn tại trong xã hội, điều kiện làm việc, cơ hội thăng tiến … chính điều này cũng ảnh hưởng đến nội dung bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên.

Về tài chính,cơ sở vật chất: là yếu tố có nhiều ảnh hưởng đến hoạt động bồi dưỡng. Qua khảo sát thực tế, được biết trong những năm qua nguồn kinh phí để thực hiện hoạt động bồi dưỡng chưa đáp ứng yêu cầu. Đặc biệt là kinh phí tổ chức học tập thực tế và hỗ trợ kinh phí cho cán bộ đi học chưa thỏa đáng. Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Về nguồn nhân lực thực hiện đào tạo, bồi dưỡng: Đội ngũ cán bộ chủ chốt của trường Trung học phổ thông chuyên trách công tác đào tạo, bồi dưỡng còn mỏng, thiếu ổn định do phải kiêm nhiệm. Mặt khác, ngay cả cán bộ quản lý cũng chưa được đào tạo về phương pháp, kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp một cách bài bản, khoa học. Chưa có đội ngũ chuyên gia giỏi của Sở để chủ động trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, Những năm vừa qua một số lớp bồi dưỡng về kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp chủ yếu thuê là chuyên gia của Bộ giáo dục và các cơ sở giáo dục khác về bồi dưỡng cho giáo viên tại Sở Giáo dục và Đào tạo, đây cũng là yếu tố ảnh hưởng nhiều đến chất lượng của hoạt động bồi dưỡng.

Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên: Nhìn vào kết quả bảng 2.12. cho thấy hầu hết cán bộ quản lý cùng đội ngũ giáo viên đều nhận thức được những yêu cầu đối với cán bộ làm công tác Tham vấn hướng nghiệp và đánh giá ở mức độ “Rất ảnh hưởng” và “Ảnh hưởng” với tỉ lệ cao. Điều này là hoàn toàn hợp lý, phù hợp bởi vì trên thực tế, khi làm cán bộ tham vấn bất kỳ một lĩnh vực nào thì nhà tham vấn phải có chuyên môn và thật sự am hiểu sâu sắc về lĩnh vực đó. Muốn làm tốt công tác tham vấn nghề nghiệp cho học sinh, đòi hỏi đội ngũ giáo viên làm công tác tham vấn phải có những kiến thức về công tác hướng nghiệp, phải nắm được hệ thống các ngành nghề trong xã hội, nắm được những nghề phổ biến hiện nay của đất nước và địa phương, có thông tin về thị trường lao động. Biết được hệ thống các trường đào tạo nghề từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt là phải nắm được những thông tin về đặc điểm nhân cách, khả năng và năng khiếu của đối tượng tư vấn, tất cả những kiến thức này giúp nhà tư vấn có thể thành công trong hoạt động tham vấn hướng nghiệp.

Ngoài những kiến thức về giáo dục hướng nghiệp thì cán bộ tư vấn nắm chắc các phương pháp, lựa chọn hình thức, kỹ năng tham vấn phù hợp là rất cần thiết cho sự thành công trong hoạt động tham vấn hướng nghiệp. Kiến thức, kỹ năng không thôi vẫn chưa đủ, đòi hỏi giảo viên tư vấn phải có sự đam mê công tác này, có sự chân thành, có trách nhiệm với hoạt động tham vấn có như vậy mới đạt kết quả cao.

Tính tự giác, chủ động của giáo viên trong công tác bồi dưỡng: Một trong những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp của giáo viên đó chính là tính tự giác chủ động của chính bản thân giáo viên khi tham gia hoạt động bồi dưỡng, có tới 90% cán bộ quản lý, giáo viên được khảo sát cho rằng điều này “Rất ảnh hưởng”, 10% cho rằng “Ảnh hưởng”. Như vậy, bất kỳ một hoạt động đào tạo, hay bồi dưỡng nào thì hiệu quả rất lớn phụ thuộc chính vẫn là chủ thể tham gia. Nếu chủ thể không tự giác, chủ động thì dù tài chính, cơ sở vật chất có đầy đủ, nội dung có hấp dẫn, phong phú đến đâu đi nữa nhưng hoạt động đó cũng sẽ không mang lại hiệu quả. (bổ sung các yếu tố theo khảo sát)

2.8. Đánh giá chung công tác tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên ở các trường Trung học phổ thông thành phố Nha Trang

2.8.1 Những mặt đã làm được

Qua khảo sát thực trạng công tác tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn cho đội ngũ giáo viên trường Trung học phổ thông thành phố Nha Trang, có thể nhận thấy các Trường được khảo sát đều chú trọng đến công tác hướng nghiệp cho học sinh trường mình, các trường đểu có kế hoạch về công tác tham vấn hướng nghiệp, đưa kế hoạch công tác hướng nghiệp vào kế hoạch chung của nhà trường; có nhận xét đánh giá theo định kỳ hàng năm. Cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên nhiệt tình, năng nổ trong công tác hướng nghiệp; Nhà trường cử giáo viên tham gia đầy đủ các buổi tập huấn hướng nghiệp của Sở, Bộ Giáo dục. Bên cạnh đó các trường cũng đổi mới phương pháp hướng nghiệp, đưa nội dung hướng nghiệp lồng ghép vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa; tăng cường giáo dục nghề nghiệp thực tế ở địa phương thông qua các hình thức giao lưu giả ngoại, học tập ở các cơ sở ngành nghề địa phương. Nhà trường cũng tăng cường thêm cơ sở vật chất, tài chính nhằm đáp ứng được nguyện vọng của giáo viên và học sinh trong công tác này. Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

2.8.2 Những hạn chế

Bên cạnh những mặt đã làm được thì công tác này cũng còn nhiều hạn chế cần khắc phục như sau:

• Đội ngủ giáo viên chưa thật sự hiểu sâu sắc về tầm quan trọng của công tác hướng nghiệp nghề cho học sinh, một số giáo viên coi việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh là việc của gia đình và bản thân các em mong muốn, mà quên đi việc định hướng cho các em phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm hoặc giáo viên chuyên trách công tác tham vấn hướng nghiệp
• Các trường hiện nay chưa có biên chế giáo chuyên trách về công tác tham vấn hướng nghiệp, nên công tác này chủ yếu là do giáo viên chủ nhiệm các lớp đảm nhận. Vì thế kỹ năng tham vấn hướng nghiệp của đội ngũ giáo viên làm công tác này chưa cao
• Học sinh chưa thật sự coi trọng việc tham khảo giáo viên trong việc lựa chọn ngành nghề trong tương lai
• Hình thức tổ chức tham vấn hướng nghiệp chưa thật sự lôi cuốn, nên hiệu quả về số lượng cũng như chất lượng của học sinh tham gia chưa cao
• Công tác hướng nghiệp còn phụ thuộc vào các trường Đại học, Cao đẳng… đi chiêu sinh, một số trường không tham vấn kỹ cho học sinh học các ngành nghề theo năng lực mà chủ yếu là tư vấn cho các em vào học các trường của họ.
• Về cơ sở vật chất, tài chính tuy có nhiều chuyển biến nhưng vẫn chưa đáp ứng được với kỳ vọng của giáo viên làm công tác này cũng như học sinh (Chính sách đãi ngộ giáo viên, Cơ sở vật chất để test các trắc nghiệm tâm sinh lý, các buổi tham quan giã ngoại, học tập với các cơ sở sản xuất ở địa phương…)
• Công tác kiểm tra đánh giá, khen thưởng cho giáo viên làm công tác này chưa thật sự kịp thời. chưa có những chế tài, quy định và công cụ kiểm tra cụ thể đối với công tác này

2.8.3 Nguyên nhân của những hạn chế Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Nguyên nhân đầu tiên khiến công tác tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp trong nhà trường Trung học phổ thông chưa đạt được mục tiêu như mong muốn là do nhận thức của các nhà cán bộ quản lý, đội ngũ giáo viên nhà trường đối với giáo dục nghề nghiệp còn hạn chế. Số nhiều giáo viên coi công tác này là “nghề tay trái” nên không thường xuyên cập nhật thông tin về thị trường lao động, không tự trau dồi bồi dưỡng các kỹ năng tham vấn cho bản thân. Còn mang tính đối phó và hình thức khi tham gia các lớp bồi dưỡng

Ở các trường Trung học phổ thông hiện nay rơi vào thực trạng thiếu biên chế, thiếu chuyên môn, thiếu chuyên trách, chủ yếu kết hợp, ít tương tác và không hiểu về thị trường lao động và không có đội ngũ cốt cán có đủ năng lực, kỹ năng về công tác tham vấn hướng nghiệp

Các buổi tập huấn tham vấn hướng nghiệp của Sở, Nhà trường chưa thật sự đổi mới phương pháp, nên không kích thích được sự hứng thú của đội ngũ giáo viên tham gia tập huấn, còn mang tính hàn lâm không thực tế

Kinh phí, chế độ chính sách cho giáo viên tham gia công tác này còn ít, nên một số giáo viên rất ngại khi tham gia các lớp tập huấn ở xa nhà.

Công tác kiểm tra, giám sát của cán bộ quản lý ở nhà trường chưa thật sự sâu sắc, còn mang tính qua loa, chưa có kế hoạch kiểm tra giám sát cụ thể nên giáo viên đôi lúc cho rằng công tác này không quan trọng.

Tiểu kiết Chương 2

Qua nghiên cứu về thực trạng bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên các trường Trung học phổ thông thành phố Nha Trang trong điều kiện phát triển Kinh tế – Xã hội và định hướng phát triển Giáo dục đào tạo của thành phố Nha Trang, nhìn chung hoạt động động này đã có nhiều mặt tích cực và đã đạt được một số hiệu quả nhất định. Tuy nhiên bên cạnh đó công tác này vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục về các mặt:

• Nhận thức về tầm quan trọng của cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên vẫn còn chưa thật sự sâu sắc
• Lực lượng báo cáo viên và cán bộ chuyên trách còn thiếu, chưa đáp ứng được nhu cầu Tham vấn hướng nghiệp của học sinh.
• Phương pháp và hình thức tổ chức của nhà trường trong công tác Tham vấn hướng nghiệp chưa thật sự đổi mới và mang lại hiệu quả cao.
• Chế độ chính sách của giáo viên tham gia công tác Tham vấn hướng nghiệp chưa thật sự quan tâm đầy đủ, cơ sở vật chất phục vụ công tác này chưa cao
• Công tác kiểm tra, đánh giá chưa kịp thời.
• Kỹ năng tham vấn hướng nghiệp của giáo viên chưa cao

Qua nghiên cứu khảo sát thực trạng tôi nhận thấy kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp của giáo viên còn hạn chế ở một số các kỹ năng, do đó hiệu quả của công tác Tham vấn hướng nghiệp chưa thật sự cao, đây chính là cơ sở để tôi đề xuất những biện pháp thích hợp. Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV.

Để nâng cao hiệu quả và chất lượng hoạt động bồi dưỡng cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang thì các cấp quản lý, đặt biệt là các Hiệu trưởng các trường Trung học phổ thông cần có những biện pháp quản lý thích hợp nhằm phát huy những mặt mạnh và khắc phục những điểm hạn chế nêu trên. Vấn đề này tôi trình bày tại Chương 3 dưới đây.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Biện pháp bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com