Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT

Mục lục

Đánh giá post

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Các biện pháp QL Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới tại các trường Trung học phổ thông huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp

3.1.1. Đảm bảo tính khoa học

Quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn đòi hỏi phải có tính khoa học. Từ thực trạng dạy và học môn Ngữ văn vẫn còn tồn tại một số hạn chế đặc biệt trong Phương pháp dạy học người cán bộ quản lý trên cơ sở đó cần phải nghiên cứu nhằm khám phá ra những biện pháp mới tốt hơn dần thay thế những biện pháp cũ không còn phù hợp. Muốn như vậy phải nắm rõ bản chất của bộ môn đồng thời thấy được nguyên nhân của những hạn chế từ đó đề xuất biện pháp phù hợp với các điều kiện của nhà trường.

3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn

Mỗi biện pháp có tính khả thi đầu tiên phải đáp ứng tính thực tiễn. Quản lý phải phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện, tận dụng các nguồn lực: nhân lực, tài lực, vật lực…, môi trường của nhà trường đặc biệt là phù hợp với đặc điểm của địa phương. Để quản lý tốt hoạt động dạy học với đặc thù môn Ngữ văn có các hoạt động dạy học theo chủ đề, chuyên đề cho học sinh tham quan các di tích lịch sử …phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chế của Ngành, của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhất là phải phù hợp với tình hình thực tiễn của Nhà trường và của địa phương

3.1.3. Đảm bảo tính đồng bộ

Để nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn trong nhà trường không chỉ áp dụng những giải pháp riêng lẻ mà cần phải có nhiều những giải pháp khác nhau đồng thời tác động vào quá trình quản lý. Đảm bảo tính đồng bộ giữa các giải pháp quản lý hoạt động dạy học để cùng nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng được nhu cầu xã hội.

3.1.4. Đảm bảo tính kế thừa

Quản lý hoạt động dạy học nói chung, hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục PT mới nói riêng là một vấn đề có tính truyền thống, được các cấp quản lý, các nhà trường và các công trình nghiên cứu quan tâm từ lâu. Trong quá trình nghiên cứu và tổ chức thực hiện quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở các trường PT đã có nhiều giải pháp được đề xuất và vận dụng vào thực tiễn quản lý, và qua đó có những giải pháp thể hiện tính hiệu quả của nó. Vì vậy, trong khi nghiên cứu và đề xuất giải pháp mới cho quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục PT mới tác giả luận văn đã có kế thừa những giải pháp QLHĐ DH môn Ngữ văn đã được các cơ sở giáo dục nghiên cứu và áp dụng nhằm điều chỉnh và bổ sung sao cho phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của nền giáo dục hiện thời và hoàn cảnh đặc điểm của nhà trường để đảm bảo thực hiện mục tiêu chung của đổi mới giáo dục trong cả nước

3.2. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng giáo dục phổ thông mới ở các trường Trung học phổ thông huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

3.2.1. Biện pháp 1: Tổ chức xác định mục tiêu môn Ngữ văn phù hợp với chương trình mới

Mục tiêu của biện pháp

Nắm rõ mục tiêu và chương trình của môn Ngữ văn là yêu cầu quan trọng giúp cán bộ QL quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn của đơn vị mình đạt hiệu quả cao.

Thực tế cho thấy nhiều đơn vị giáo dục chưa chú trọng đến quản lý mục tiêu chương trình dạy học môn Ngữ văn vì vậy nhà trường cần có biện pháp nâng cao nhận thức cho lực lượng giáo dục (CBQL, GV, HS) về mục tiêu môn học để hoạt động dạy học môn Ngữ văn trong nhà trường đạt được mục tiêu của chương trình.

Cách thức thức thực hiện

Biện pháp quản lý mục tiêu và chương trình môn Ngữ văn theo định hướng giáo dục phổ thông mới gắn liền với việc quản lý các nội dung sau:

Trước hết là Cán bộ quản lý phải là người nắm rõ mục tiêu môn học. Nắm rõ mục tiêu môn học mới có thể triển khai và giám sát việc thực hiện của giáo viên đồng thời đánh giá được mức độ đạt mục tiêu của Hoạt động dạy học môn Ngữ văn thông qua kiểm tra giáo án, dự giờ trên lớp và khảo sát kết quả học tập của học sinh.

Quản lý phương pháp dạy học của GV. Phương pháp dạy học là yếu tố quyết định đến hiệu quả học tập của HS. Phương pháp dạy học phù hợp sẽ giúp HS có hứng thú trong học tập, lĩnh hội được những kiến thức kĩ năng cần thiết mà môn học hướng tới. Cán bộ quản lý phải thường xuyên kiểm tra, giám sát việc đổi mới phương pháp dạy học của GV, tổ chức cho GV được giao lưu học hỏi kinh nghiệm của những đồng nghiệp có chuyên môn, Phương pháp dạy học tốt. Tạo điều kiện cho GV tham gia tự học tập nghiên cứu và tham gia các lớp tập huấn do SGD, BGD tổ chức.

Quản lý việc thực hiện chương trình của giáo viên. Chương trình phải được thực hiện theo PPCT hoặc theo kế hoạch bộ môn mà tổ chuyên môn đã xây dựng, không cắt xén lược bớt. Không đảo đổi tùy tiện nội dung chương trình.

Quản lý khâu kiểm tra đánh giá của giáo viên. Bài kiểm tra đánh giá phải sát với chương trình, mỗi bài kiểm tra phải gắn với mục tiêu bài học cụ thể, hình thức kiểm tra đa dạng như trên giấy, kiểm tra miệng, qua hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm. Kết quả bài kiểm tra đối chiếu với mục tiêu sẽ đánh giá được mức độ đạt mục tiêu như thế nào?

Quản lý việc vận dụng kiến thức từ hoạt động học tập môn Ngữ văn vào cuộc sống vận dụng vào cuộc sống. Môn Ngữ văn là môn hình thành phẩm chất năng lực cho HS do vậy mục tiêu môn học đạt được đến đâu cũng sẽ thể hiện rõ trong cách giao tiếp ứng xử (với bạn bè ,thầy cô, cách đối diện với khó khăn trong học tập và cuộc sống…) trong các hoạt động ngoại khóa nên Cán bộ quản lý phải là người giám sát chặt chẽ khâu quan trọng này.

Nói tóm lại biện pháp QL mục tiêu chương trình dạy học môn Ngữ văn theo định hướng đổi mới là biện pháp quản lý quan trọng để có được “sản phẩm” giáo dục đạt hiệu quả cao.

3.2.2. Biện pháp 2. Chỉ đạo lựa chọn nội dung môn Ngữ văn đảm bảo yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới và phù hợp với địa phương Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Mục tiêu của biện pháp

Một hoạt động chỉ được coi là có hiệu quả khi đảm bảo được sự thống nhất giữa ba yếu tố: mục tiêu, nội dung và Phương pháp dạy học ở từng thời điểm trong suốt quá trình hoạt động. Trong quá trình dạy học cần phải có sự thống nhất rất chặt chẽ ba yếu tố trên. Chính vì vậy, ngoài quản lý mục tiêu của hoạt động dạy học thì người quản lý cần chú trọng đến việc chỉ đạo sự lựa chọn nội dung dạy học. Đặc biệt, trong chương trình giáo dục phổ thông mới, môn Ngữ văn được xây dựng theo hướng mở; không quy định chi tiết về nội dung dạy học và các văn bản cụ thể, mà chỉ quy định những yêu cầu cần đạt về đọc, viết, nói và nghe cho mỗi lớp; quy định một số kiến thức cơ bản, cốt lõi về văn học, tiếng Việt và một số văn bản quan trọng của văn học dân tộc là nội dung thống nhất bắt buộc đối với học sinh toàn quốc, thì việc lựa chọn nội dung dạy học để đảm bảo mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông mới và phù hợp với địa phương là điều vô cùng quan trọng.

Cách thức thức thực hiện

Chương trình giáo dục phổ thông mới, môn Ngữ văn được xây dựng theo hướng mở nên việc lựa chọn nội dung gì, sắp xếp ra sao để vừa thuận lợi cho giáo viên, lại vừa giúp học sinh phát triển năng lực, phẩm chất là một vấn đề khó. Trước hết người quản lý phải chỉ đạo tổ chuyên môn, giáo viên bộ môn thực hiện tốt nội dung dạy học trong chương trình Giáo dục phổ thông mới.

Cán bộ quản lý nhà trường cần hướng dẫn giáo viên bộ môn Ngữ văn lựa chọn các chủ đề, rà soát nội dung các bài học trong SGK hiện hành tương ứng với chủ đề để sắp xếp lại thành một số bài học tích hợp của từng môn học hoặc liên môn. Lãnh đạo nhà trường và giáo viên triển khai thực hiện các chủ đề trong Chương trình mới, đồng thời nghiên cứu các năng lực, phẩm chất,… để vừa hiểu sâu sắc Chương trình mới, vừa áp dụng vào thực tiễn Chương trình hiện hành; từ đó xây dựng Kế hoạch giáo dục cho môn Ngữ văn, hoạt động giáo dục theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh, phù hợp điều kiện thực tế của nhà trường. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Chỉ đạo tổ chuyên môn, giáo viên bộ môn Ngữ văn lựa chọn văn bản giảng dạy trong chương trình Giáo dục phổ thông mới cần đáp ứng các yêu cầu:

Bảo đảm tỉ lệ hợp lí giữa văn bản văn học với văn bản nghị luận và văn bản thông Trong văn bản văn học, chú ý bảo đảm sự cân đối tương đối giữa các thể loại cơ bản (truyện, thơ, kí, kịch), giữa văn học trung đại và văn học hiện đại, giữa văn học dân gian và văn học viết, giữa văn học dân tộc Kinh và văn học dân tộc thiểu số, giữa văn học Việt Nam và văn học nước ngoài, giữa Đông và Tây. “sự cân đối” được hiểu là một tỉ lệ thích hợp, chứ không phải có tỉ lệ bằng nhau. Ngữ liệu cho tất cả các lớp đều phải có văn bản truyện và thơ. Ngoài truyện và thơ, mỗi cấp học đều phải có văn bản kí và kịch.
Bảo đảm sự phù hợp của văn bản với yêu cầu phát triển và thời lượng học tập của chương trình. độ khó của các văn bản đọc tăng dần qua từng năm học. Thời gian để dạy học một văn bản phải tương thích với độ dài và độ phức tạp của nó để bảo đảm giáo viên có thể giúp học sinh tiếp cận đầy đủ và sâu sắc văn bản, cho học sinh có cơ hội đọc trực tiếp và trọn vẹn những tác phẩm được chọn học. hạn chế việc dạy học trích đoạn, trừ trường hợp những tác phẩm văn học có dung lượng lớn như tiểu thuyết, hồi kí, sử thi, ví dụ: Truyện Kiều của Nguyễn Du.
Bảo đảm kế thừa và phát triển các chương trình Ngữ văn đã có. Chương trình Ngữ văn mới dựa vào các tác gia và các tác phẩm văn học được học trong chương trình và sách giáo khoa hiện hành, lựa chọn và bổ sung một số tác giả,tác phẩm có vị trí quan trọng,tiêu biểu cho thành tựu văn học dân tộc qua các giai đoạn để dạy học trong nhà trường.

Chỉ đạo tổ chuyên môn cần xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của môn Ngữ văn. Các hoạt động trải nghiệm này cần phù hợp về khoảng cách địa lý, đảm bảo tính giáo dục, đảm bảo sự an toàn cho giáo viên và học sinh, đặc biệt là phù hợp với địa phương.

3.2.3. Biện pháp 3. Chỉ đạo tổ chức bồi dưỡng đổi mới phương pháp dạy học đối với giáo viên theo định hướng giáo dục phổ thông mới Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Tổ chức bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Ngữ văn theo định hướng giáo dục phổ thông mới.

Chương trình môn Ngữ văn mới có nhiều cải tiến cả về nội dung và phương pháp nếu trình độ chuyên môn và nghiệp vụ của giáo viên chưa tốt thì sẽ kéo theo việc không đạt được mục tiêu giáo dục và chất lượng giáo dục không đảm bảo. Cán bộ quản lý phải quan tâm đến chất lượng đội ngũ giáo viên qua quá trình tự bồi dưỡng của họ nhất là đối với chương trình giáo dục đổi mới hướng tới hiệu quả cao nhất của Hoạt động dạy học môn Ngữ văn.

Đội ngũ GV là nhân tố rất quan trọng quyết định đến chất lượng và sự thành công của đổi mới chương trình giáo dục. Do đó hiệu trưởng các nhà trường cần chỉ đạo tốt các công việc sau:

Nhà trường chủ động phối hợp các cơ sở đào tạo để tổ chức mời các chuyên gia giúp giáo viên của trường tiếp cận với chương trình giáo dục phổ thông mới. Tổ chức học theo chuyên đề, tổ chức các hội thảo, tập huấn nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ GV. Hàng năm nhà trường xây dựng kế hoạch đào tạo, cử các GV có năng lực đi học nâng cao về trình độ chuyên môn. Tạo điều kiện về thời gian, kinh phí, tài liệu cho GV tham gia học tập.

Phải quy định rõ ràng về chế độ, trách nhiệm của giáo viên trong công tác tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Xây dựng chỉ tiêu bồi dưỡng đưa vào chỉ tiêu phấn đấu thi đua của tổ chuyên môn. Ngoài công tác bồi dưỡng theo lớp học các chuyên đề của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức, nhà trường thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, tổ chức cho giáo viên các buổi giao lưu chuyên môn với các trường bạn (như dự giờ thăm lớp các trường có thương hiệu trong và ngoài tỉnh) để cho giáo viên được trao đổi, học hỏi kinh nghiệm, từng bước nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.

Ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn tích cực dự giờ, góp ý tiết dạy nhằm giúp GV nhận rõ mục đích, nội dung và cách thức tổ chức tiết dạy học hiệu quả theo tinh thần đổi mới, thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học, xây dựng đề kiểm tra theo hướng phát triển năng lực HS trong chương trình Giáo dục phổ thông mới.

BGH chỉ đạo tổ chuyên môn Ngữ văn xây dựng có nền nếp, sinh hoạt đều đặn hàng tháng, để GV có thời gian bàn bạc, trao đổi những khó khăn vướng mắc trong quá trình dạy học, từ đó đưa ra các biện pháp phù hợp để giải quyết những khó khăn vướng mắc đó một cách tốt nhất. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Tóm lại việc bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đôi ngũ GV là việc làm quan trọng quyết định trực tiếp đến chất lượng và sự thành công của việc thực hiện chương trình GPPT mới. Muốn như vậy cán bộ quản lý phải là những người tiên phong trong quá trình tự học để nâng cao năng lực chuyên môn và năng lực quản lý. Để thực hiện tốt kế hoạch đào tạo bồi dưỡng thì nhà trường cần phải có sự hỗ trợ về kinh phí, thời gian, cơ sở vật chất phục vụ cho công tác bồi dưỡng; có chế độ khen thưởng kịp thời hợp lý để động viên khích lệ đội ngũ GV nỗ lực tham học tập đạt kết quả cao.

Mục tiêu của biện pháp

Nội dung về thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh ban hành, hướng dẫn. Dựa trên sự chỉ đạo và hướng dẫn này, các trường cần xây dựng kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn để xác định mục tiêu, các nhiệm vụ cơ bản của nhà trường, của các đơn vị và cá nhân; tìm ra những con đường, những biện pháp thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ; chỉ ra các điều kiện mà nhà trường cần và có thể đáp ứng cho các đơn vị, cá nhân; dự kiến những khó khăn có thể gặp phải trong quá trình thực hiện; xác định tiêu chuẩn và cách thức kiểm tra, đánh giá các hoạt động đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn nhằm đảm bảo cho sự phát triển của nhà trường theo từng mốc thời gian. Kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn là công cụ quan trọng của nhà quản lí trường học, nó thể hiện sự hoạt động có trình độ tổ chức cao, thay thế hoạt động manh mún, thiếu phối hợp thất thường bằng hoạt động theo các quyết định đã được cân nhắc; thay thế quản lí ứng phó bằng quản lí theo mục tiêu. Đây cũng là phương tiện giao tiếp của những người cần biết và thực hiện kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn. Sau khi kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn đã được xây dựng, nếu không tiến hành thực hiện thì dù kế hoạch tốt đến đâu thì cũng chỉ là ước muốn. Vì vậy, Cán bộ quản lý và GV Ngữ văn cần tiến hành tổ chức, thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn theo mục tiêu mà tập thể sư phạm đã đề ra. Kiểm tra, đánh giá kết quả việc thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đối với đội ngũ quản lí, nó là cơ sở để đánh giá kết quả việc thực hiện kế hoạch, kết quả giáo dục trong nhà trường, kết quả dạy học môn Ngữ văn. Đồng thời, kiểm tra, đánh giá kết quả việc thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn giúp Cán bộ quản lý phát hiện và điều chỉnh kịp thời những hạn chế nhằm đạt được sự phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường, tiến tới mục tiêu, nhiệm vụ của kế hoạch đã đề ra.

Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
Xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học môn Ngữ văn

Khi xây dựng kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn cần phải cân nhắc nhiều yếu tố như: điều kiện thực tế của từng trường, khả năng thực hiện, trình độ và lứa tuổi của HS… Nội dung của kế hoạch phụ thuộc vào các mục tiêu, nhiệm vụ chung của hoạt động dạy học và mục tiêu, nhiệm vụ đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn trong năm học đó. Để xác định được nội dung của kế hoạch mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn cần căn cứ vào bản chất, nhiệm vụ, các nguyên tắc… khi xây dựng kế hoạch. Bên cạnh đó, Cán bộ quản lý nên có sự phân cấp và cụ thể hóa dần trong công tác kế hoạch hóa. Cụ thể là, từ kế hoạch chung của toàn trường nên triển khai nhanh chóng việc xây dựng kế hoạch cho tổ, nhóm chuyên môn và từng GV Ngữ văn. Mỗi người trong tập thể sư phạm phấn đấu thực hiện tốt kế hoạch của mình sẽ góp phần quan trọng cho kế hoạch chung của tập thể sư phạm nhà trường. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Xây dựng kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với tình hình nhà trường. Kế hoạch có trọng tâm, trọng điểm phản ánh được mục tiêu quản lí của nhà trường, mục tiêu quản lí của Hiệu trưởng, có nhiệm vụ ưu tiên sẽ giúp nhà quản lí tập trung các nguồn lực để thực hiện các nhiệm vụ then chốt, tránh được sự dàn trải không cần thiết. Kế hoạch phù hợp với tình hình nhà trường khi Cán bộ quản lý xác định được thuận lợi, khó khăn, điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ và thách thức, cân đối được mong muốn và khả năng của trường mình. Từ đó, kế hoạch mới khả thi và nhà trường sẽ có hướng đi phù hợp với yêu cầu được giao.

Xác định rõ ràng mục tiêu, nội dung, biện pháp đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn trong kế hoạch. Bởi vì, mục tiêu quản lí là việc dự kiến trước kết quả cần đạt, có tác dụng định hướng mọi hoạt động trong nhà trường. Cho nên, bên cạnh việc xác định rõ mục tiêu quản lí đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn, Cán bộ quản lý cần trả lời được các câu hỏi: Chúng ta cần làm gì và làm điều đó bằng cách nào? Từ đó, lựa chọn các mục tiêu phù hợp, tạo động lực thúc đẩy tập thể sư phạm nhà trường. Vì chỉ khi mọi người hiểu rõ mình cần làm cái gì và có trách nhiệm gì thì mới có thể nỗ lực làm việc hiệu quả.

Quy định đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn là nội dung trọng tâm trong hoạt động của tổ chuyên môn. Quy định đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn là nội dung trọng tâm trong hoạt động của tổ chuyên môn sẽ tạo điều kiện cho tổ Ngữ văn chú trọng thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn, đạt được mục tiêu dạy học của môn Ngữ văn. Cụ thể là trong các buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ Ngữ văn (2 lần/tháng), vấn đề đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn sẽ được quan tâm thảo luận, trao đổi, tổng kết kinh nghiệm thường xuyên.

Tập trung tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học môn Ngữ văn:

Tiếp nhận các nguồn lực: biên chế GV Ngữ văn mới, cơ sở vật chất – phương thức dạy học được đầu tư thêm cho hoạt động đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn, kinh phí cho các hoạt động

Phổ biến, giải thích cho các lực lượng giáo dục trong nhà trường hiểu rõ nội dung của kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn. Hướng dẫn các cá nhân đơn vị xây dựng kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn. Tổ chức duyệt kế hoạch của các đơn vị, hướng dẫn duyệt kế hoạch của từng GV Ngữ văn.

Cụ thể hóa kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn bằng các kế hoạch tháng, tuần. Tổ chức họp hàng tháng để có thể điều chỉnh và thống nhất kế hoạch tháng sau. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Tiến hành chỉ đạo thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn, lấy kinh nghiệm chỉ đạo, trong đó phải có sự phân cấp quản lí rõ ràng. Ban Giám Hiệu chỉ đạo và giám sát tổ chuyên môn Ngữ văn. Tiếp đó, tổ trưởng chuyên môn chịu trách nhiệm trong tổ của mình, tổ chức và theo dõi việc thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn theo kế hoạch của từng GV, nhằm đạt tới việc thực hiện kế hoạch chung của tổ Ngữ văn.

Bố trí, sắp xếp các đơn vị và cá nhân; quy định chức năng, quyền hạn, quy chế làm việc, phân công, phân nhiệm đến từng người; thiết lập cơ chế phối hợp giữa các cá nhân và bộ phận, xây dựng các mối quan hệ Ban Giám Hiệu – tổ Ngữ văn, tổ Ngữ văn – GV Ngữ văn, GV Ngữ văn – GV Ngữ văn…

Tăng cường chỉ đạo GV Ngữ văn đổi mới Phương pháp dạy học thông qua thiết kế kế hoạch bài học, môn học. Trong thiết kế kế hoạch bài học, môn học, GV Ngữ văn cần đảm bảo thiết kế cân đối cả 3 mục tiêu: tri thức, kĩ năng và thái độ, tăng cường sử dụng các Phương pháp dạy học tích cực chủ động phát huy được năng lực sáng tạo của HS và phù hợp với từng nội dung bài dạy để đạt được mục tiêu bài học, chú trọng thiết kế hoạt động học cho HS sao cho phát huy tối đa những năng lực, những thế mạnh của mình, hướng tới thói quen học tập chủ động, sáng tạo. Bên cạnh việc chỉ đạo, Cán bộ quản lý nên kiểm tra để nắm bắt được việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy của GV Ngữ văn diễn ra như thế nào và có những điều chỉnh khi cần thiết.

Chú trọng bồi dưỡng sâu về đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn trong các phân môn (Văn, Tiếng Việt, Làm văn) cho GV, tạo điều kiện cho GV tự học, tự bồi dưỡng. Thật vậy, muốn quản lí đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn đạt hiệu quả cao thì nhà quản lí cần có kế hoạch bồi dưỡng sâu về đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn cho GV. Qua nghiên cứu thực trạng, chúng tôi nhận thấy, một bộ phận GV chưa được bồi dưỡng sâu và đầy đủ về đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn, đặc biệt là các Phương pháp dạy học đặc trưng cho từng phân môn của môn Ngữ văn. Vì vậy, việc chú trọng tổ chức, bồi dưỡng GV là việc làm cần thiết trong giai đoạn hiện nay, bởi GV là người đảm bảo quyết định chất lượng giáo dục. Ngoài ra, việc tạo điều kiện cho việc tự học, tự bồi dưỡng là một biện pháp tối ưu cho tất cả các đối tượng (do kinh phí Nhà nước còn hạn hẹp). Thông qua việc tạo môi trường học tập thuận lợi, kích thích ý thức ham học hỏi của GV Ngữ văn, Cán bộ quản lý sẽ thành công trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ của mình.

Tổ chức phối hợp, giao lưu trao đổi kinh nghiệm đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn trong nhà trường, giữa các trường và cụm trường. Thông qua hoạt động này, GV Ngữ văn có thể cùng nhau trao đổi kinh nghiệm, bồi dưỡng lòng yêu nghề, ý thức hơn trách nhiệm của mình và học hỏi được từ các đồng nghiệp. Hiệu trưởng cần có kế hoạch tổ chức các hoạt động phối hợp, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn ngay từ đầu năm học, chọn lựa những GV Ngữ văn giỏi, yêu nghề, nhiều kinh nghiệm làm nòng cốt trong việc thực hiện các chuyên đề, hội thảo, buổi giao lưu… để hoạt động đạt hiệu quả cao hơn. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Đổi mới chuẩn giờ lên lớp của môn Ngữ văn theo hướng tăng cường sử dụng các Phương pháp dạy học tích cực theo hướng tiếp cận phát triển năng lực của HS nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của HS, hướng tới việc học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động. Tuy nhiên hiện nay, đổi mới Phương pháp dạy học Ngữ văn vẫn chiếm tỉ trọng nhỏ trong chuẩn giờ lên lớp, GV Ngữ văn vẫn sử dụng nhiều Phương pháp dạy học truyền thống nên việc đổi mới chuẩn giờ lên lớp của môn Ngữ văn theo hướng tăng cường sử dụng các Phương pháp dạy học theo tiếp cận năng lực là điều cần thiết.

Thiết lập cơ chế phối hợp giữa các cá nhân và bộ phận, qui định rõ trách nhiệm trong việc thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn. Để các cá nhân và bộ phận có thể phối hợp tốt, cần thiết lập một cơ chế phối hợp rõ ràng, đặc biệt là trong nội bộ tổ Ngữ văn. Cán bộ quản lý nên sắp xếp tổ Ngữ văn hợp lý thể hiện ở sự đồng bộ về số lượng, chất lượng và cơ cấu để có thể bổ sung, giúp đỡ lẫn nhau. Sau đó, qui định rõ trách nhiệm cho từng cá nhân và bộ phận. Việc sắp xếp và qui định trách nhiệm này thể hiện được tầm nhìn của người quản lí cho sự phát triển của tổ, nhóm chuyên môn Ngữ văn trong hiện tại và tương lai.

Phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn. Hoạt động dạy học Ngữ văn nói chung và hoạt động đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn nói riêng là hoạt động trọng tâm trong nhà trường, nhằm hình thành và phát triển nhân cách HS. Chúng ta cần xây dựng một cơ chế phối hợp để có thể tạo nên sự thống nhất giữa các tác động giáo dục lên HS.

Kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện đổi mới phương pháp dạy học môn Ngữ văn

Để kiểm tra, đánh giá kết quả việc thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn đạt hiệu quả, nhà trường cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá về: xếp loại thi đua của tổ, nhóm chuyên môn, của GV và đánh giá kết quả dạy học và giáo dục HS. Trong đó, cần chú trọng nhiều đến các tiêu chí về thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của HS trong chuẩn giờ lên lớp của môn Ngữ văn. Sau đó, Cán bộ quản lý thường xuyên tiến hành theo dõi tiến trình thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn, kiểm tra, đánh giá kết quả theo tuần, tháng, học kì và năm học. Bên cạnh đó, việc tổng kết rút kinh nghiệm nhằm đánh giá đúng những việc đã làm và chưa làm được là việc làm cần thiết. Tuy nhiên, cần lưu ý trong quá trình thực hiện, các trường cần phải chú ý đảm bảo tính công bằng, khách quan khi đánh giá.

Xây dựng chuẩn kiểm tra, đánh giá thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học Ngữ văn thống nhất, phù hợp với tình hình nhà trường. Để chuẩn kiểm tra, đánh giá này thống nhất, phù hợp với tình hình nhà trường, khi xây dựng Cán bộ quản lý phải đảm bảo các tiêu chí như: tin cậy, khách quan và công bằng. Đồng thời, khi tổ chức thực hiện phải dựa trên chuẩn đã xây dựng.

Kiểm tra, đánh giá năng lực thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học của GV Ngữ văn (đa dạng hóa các hình thức kiểm tra, đánh giá). Hoạt động kiểm tra, đánh giá giúp Cán bộ quản lý đánh giá đúng năng lực và công sức mà GV đã đầu tư học tập và rèn luyện; đồng thời giúp GV có trách nhiệm hơn với công việc của mình. Bên cạnh đó, việc đánh giá năng lực thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học của GV Ngữ văn sẽ giúp Cán bộ quản lý nhìn nhận đúng năng lực của đội ngũ hiện có, từ đó công tác tổ chức cán bộ được thực hiện tốt hơn. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện, mức độ phối hợp giữa các cá nhân và bộ phận, tăng cường sự giám sát lẫn nhau của GV trong việc thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn. Để kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn đi đúng hướng và đạt được mục tiêu đề ra, nhà quản lí cần kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện, mức độ phối hợp giữa các cá nhân và bộ phận. Bên cạnh việc kiểm tra của đội ngũ chuyên trách, nên tăng cường sự giám sát lẫn nhau của GV để hoạt động đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn đạt kết quả tốt hơn.

3.2.4. Biện pháp 4: Tổ chức bồi dưỡng cách học môn Ngữ văn cho học sinh theo định hướng giáo dục phổ thông mới

Tổ chức bồi dưỡng cho học sinh các phương pháp học tập tích cực

Hiện nay học sinh Trung học phổ thông còn thờ ơ với việc học văn bởi do nhu cầu của xã hội đối với môn Khoa học xã hội đang có xu thế giảm. Bên cạnh đó, việc đọc sách của học sinh còn ít. Việc sử dụng ngôn ngữ và cách diễn đạt, khả năng sáng tạo của học sinh còn nhiều hạn chế, nhất là với một số học sinh Trung học phổ thông trên địa bàn Huyện Lương Tài. Để khắc phục tình trạng này, nhà trường luôn định hướng và yêu cầu giáo viên Ngữ văn quan tâm rèn luyện dạy học theo hướng tích cực hoá, nhằm phát huy được khả năng sáng tạo khi viết văn của HS.

Nội dung và cách thức thực hiện

Dạy học tích cực phát triển năng lực, phẩm chất phải thông qua tổ chức các hoạt động cho học sinh và chú trọng rèn luyện phương pháp tự học, hướng dẫn tự học, tìm tòi và sáng tạo. Tăng cường hoạt động học tập của mỗi cá nhân, phối hợp với học hợp tác. Kết hợp đánh giá của thầy với đánh giá của bạn, với tự đánh giá. Tăng cường khả năng, kĩ năng vận dụng vào thực tế, phù hợp với điều kiện thực tế về cơ sở vật chất, về đội ngũ giáo viên, khả năng học sinh. Dạy học phải coi trọng hướng dẫn tìm tòi, đem lại niềm vui, tạo hứng thú trong học tập cho học sinh, đạt hiệu quả cao. Để dạy học theo Phương pháp dạy học tích cực nhà quản lý phải định hướng, chỉ đạo, kiểm tra sát sao, đánh giá các hoạt động dạy học theo tinh thần đổi mới. Hướng dẫn giáo viên thiết kế bài dạy cần chuẩn bị những tư liệu cần thiết và liên quan đến bài dạy.

Xây dựng những quy định cụ thể về nề nếp học tập môn Ngữ văn ở nhà và trên lớp

Hiện nay, tại các trường Trung học phổ thông trên địa bàn Huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh vẫn còn tình trạng học sinh bỏ giờ môn Ngữ văn, trong giờ học văn còn chưa tập trung mà làm bài tập của các môn tự nhiên. Khi làm bài kiểm tra còn tình trạng sao chép các bài văn mẫu. Vì vậy, nhà trường cần xây dựng những biện pháp quản lý hữu hiệu nhằm quản lý tốt nề nếp học tập của học sinh. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Nội dung và cách thức thực hiện

Xây dựng các quy định học tập: Nội quy học tập môn Ngữ văn, nội quy của thư viện…Các nội quy này xây dựng phải phù hợp với điều kiện, tình hình thực tế của nhà trường và học sinh.

Quản lý việc chuyên cần, ý thức tự học của học sinh thông qua nhiều kênh thông tin như: gia đình học sinh, giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm, đoàn thanh niên, cán bộ lớp Quản lý việc học ở nhà của học sinh như: kiểm tra vở soạn văn, vở bài tập Tiếng Việt, vở bài tập Tập Làm Văn.

Giáo viên phải xác định rõ tầm quan trọng trong việc tổ chức tốt nề nếp học tập trên lớp cho học sinh, dạy cách học cho học sinh, đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với cảm nhận của học sinh để tạo cho học sinh có hứng thú với môn Ngữ văn.

Giáo viên bộ môn phối hợp với cán bộ lớp, phụ huynh học sinh giám sát việc thực hiện nề nếp học tập của học sinh

Khi đã xây dựng và đề ra nội quy, quy định của việc học tập môn Ngữ văn thì Nhà trường cũng như giáo viên bộ môn phải có các biện pháp giám sát việc thực hiện các nội quy, quy định đó. Thực hiện tốt việc giám sát này sẽ tạo ra nề nếp học tập tốt cho học sinh.

Nội dung và cách thức thực hiện

Theo dõi nề nếp học tập của học sinh bằng nhiều hình thức khác nhau như: phối hợp với GVCN, GVBM, Đoàn TN, gia đình học sinh, bạn bè trong lớp… Tìm hiểu thực trạng, nguyên nhân học sinh chán học môn Ngữ văn, không chịu soạn bài, viết văn cộc lốc, bỏ tiết…để giúp học sinh khắc phục những khuyết điểm, có tình yêu với bộ môn. Muốn vậy, giáo viên Ngữ văn phải chú ý đến cách dạy học trong từng bài, phải biết cách tiết chế ngữ điệu giọng nói sao cho phù hợp, phải có tâm huyết và “say” với nghề để thu hút học sinh, tạo ra những phương pháp dạy học theo tính tích cực để học sinh được giãi bày, được sáng tạo, phát triển năng lực. Có khen thưởng kịp thời để động viên khích lệ tinh thần học tập vươn lên của HS.

Tổ chức ngoại khóa, học tập theo chủ đề, tổ chức cho học sinh học tập theo dự án với các hình thức học khác nhau

Để phù hợp với yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới, giáo viên dạy văn phải đề ra các phương pháp và hình thức dạy học cho phù hợp với trình độ của học sinh với điều kiện về cơ sở vật chất cũng như kinh phí của Nhà trường. Các hoạt động này nhằm khơi gợi tinh thần, sự hứng thú học tập môn Ngữ văn, tình yêu với văn học Các phương pháp, hình thức dạy học mới phải được sự thông qua của tổ bộ môn và Ban giám hiệu Nhà trường.

Nội dung và cách thức thực hiện Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Giáo viên bộ môn Ngữ văn chủ động lên kế hoạch tổ chức các hoạt động ngoại khóa, chuyên đề …của khối lớp được phân công giảng dạy ngay từ đầu năm học. Kế hoạch sau khi được phê duyệt cần có sự chuẩn bị chu đáo từng hoạt động và được thông báo cho học sinh trước khi thực hiện.

Giáo viên đề xuất tổ chức mời các chuyên gia hoặc nhà văn, nhà thơ về trường nói chuyện theo chuyên đề, chủ đề …tạo hứng thú học tập môn Ngữ văn đồng thời giúp các em hiểu hơn về nội dung và ý nghĩa của một tác phẩm văn học …. để có thể bổ sung, giúp đỡ lẫn nhau. Sau đó, qui định rõ trách nhiệm cho từng cá nhân và bộ phận. Việc sắp xếp và qui định trách nhiệm này thể hiện được tầm nhìn của người quản lí cho sự phát triển của tổ, nhóm chuyên môn Ngữ văn trong hiện tại và tương lai.

Kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện đổi mới phương pháp dạy học môn Ngữ văn

Để kiểm tra, đánh giá kết quả việc thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn đạt hiệu quả, mỗi trường cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá về: xếp loại thi đua của tổ, nhóm chuyên môn, của GV và đánh giá kết quả dạy học và giáo dục HS. Trong đó, cần chú trọng nhiều đến các tiêu chí về thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của HS trong chuẩn giờ lên lớp của môn Ngữ văn. Sau đó, Cán bộ quản lý thường xuyên tiến hành theo dõi tiến trình thực hiện đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn, kiểm tra, đánh giá kết quả theo tuần, tháng, học kì và năm học. Bên cạnh đó, việc tổng kết rút kinh nghiệm nhằm đánh giá đúng những việc đã làm và chưa làm được là việc làm cần thiết. Tuy nhiên, cần lưu ý trong quá trình thực hiện, các trường cần phải chú ý đảm bảo tính công bằng, khách quan khi đánh giá.

3.2.5. Biện pháp 5: Đề xuất xây dựng môi trường học tập thích hợp cho hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới

Mục tiêu của biện pháp

Môi trường học tập có vai trò quan trọng đối với HĐ giáo dục đặc biệt với chương trình giáo dục phổ thông mới trong đó có môn Ngữ văn. Quản lý các việc xây dựng môi trường học tập là góp phần tạo ra những điều kiện thuận lợi cho việc học tập đạt kết quả tốt. Như tạo bầu không khí thân thiện cởi mở để HS được lắng nghe, chia sẻ hòa nhập, hứng thú trong mỗi HĐ học tập, rèn ý thức tổ chức kỉ luật đoàn kết, rèn kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tổ chức, làm tăng thêm hiểu biết của học sinh trên nhiều lĩnh vực về kiến thức và thái độ. Tăng cường sự hiểu biết giữa GV với HS giữa HS với HS. Xây dựng ở HS những tình cảm cao đẹp với thầy cô, bạn bè, gia đình và đất nước.

Nội dung và cách thức thực hiện

Quản lý xây dựng môi trường học tập tích cực cho môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới cần chú ý:

Xây dựng môi trường lớp “ xanh- sạch- đẹp”, môi trường “ xanh-sạch- đẹp” sẽ đem đến nguồn năng lượng sức khỏe, sự sảng khoái và ý thức bảo vệ môi trường sống. Cho HS tham gia công tác xây dựng và bảo vệ môi trường như trồng cây xanh, chăm sóc hàng ngày, không vứt rác bừa bãi, có ý thức giữ gìn vệ sinh chung, biết tạo cảnh quan đẹp mắt. Hoạt động này cần có thi đua, tổng kết và khen thưởng. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Đó là xây dựng môi trường đoàn kết mọi người sẵn sàng chia sẻ về kiến thức, kĩ năng thông qua việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa, văn nghệ, thể thao, trò chơi lồng ghép kĩ năng sống.

Xây dựng môi trường an toàn cho HS học tập đó là sự an toàn thoải mái về tâm lý, HS không bị áp đặt kiến thức mà được tự do bày tỏ, phát biểu ý kiến, được tôn trọng. Muốn có môi trường học tập an toàn trước hết phải giáo dục về nhận thức cho HS về an toàn, không gây áp lực căng thẳng cho HS, lắng nghe tâm tư của HS, chia sẻ, thấu hiểu, khuyến khích động viên như một người bạn thân thiết tạo cho các em niềm tin tưởng. Phối hợp với các lực lượng trong và ngoài nhà trường đảm bảo an ninh và an toàn cho HS khi đến lớp.

Tóm lại, xây dựng môi trường học tập cho HS là việc làm cần thiết cho HĐ giáo dục hiện nay. HS cần được học tập trong môi trường thoải mái, vui thích nhất. Đây là điều kiện tốt nhất để HS phát huy tối đa khả năng học tập chủ động sáng tạo của mình. Bên cạnh đó có thể hình thành rèn luyện những kĩ năng cần thiết để phát triển toàn diện.

Đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học theo định hướng giáo dục phổ thông mới. Để thực hiện tốt chương trình giáo dục phổ thông mới, thì một số cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học cần được đầu tư và trang bị. Thư viện của Nhà trường nên cập nhật một số tác phẩm văn học, tư liệu của các tác giả văn học, sách tham khảo, một số dụng cụ phục vụ cho học tập theo chuyên đề, chủ đề để giáo viên có thể thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy.

Lập kế hoạch mua sắm trang thiết bị: Máy chiếu, bảng thông minh, hệ thống âm thanh các loại sách giáo khoa, sách tham khảo, tạp chí văn học, đoạn băng phim về tác phẩm văn học. Quản lý thư viện theo phần mềm để phục vụ tốt cho hoạt động dạy học. Thường xuyên quan tâm tới việc bồi dưỡng kĩ năng sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên cho cán bộ thư viện nhằm đảm bảo khâu quản lý, sử dụng và vận hành phòng học bộ môn, phòng thư viện.

Xây dựng kế hoạch, bảo trì, đề xuất mua sắm trang thiết bị để đáp ứng nhu cầu dạy và học.

Cung cấp các trang thiết bị về công nghệ để giáo viên sử dụng Công nghệ thông tin trong giảng dạy môn Ngữ văn, đặc biệt khuyến khích những giáo viên có sự sáng tạo linh hoạt trong việc áp dụng Công nghệ thông tin vào từng bài dạy cụ thể

Chỉ đạo việc khai thác, sử dụng có hiệu quả và bảo quản trang thiết bị dạy học Ngữ văn. Thiết bị dạy học vừa là công cụ phương tiện hỗ trợ cho việc dạy học vừa là thành tố không thể thiếu được trong cấu trúc toàn vẹn của quá trình giáo dục nhằm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của việc đổi mới hoạt động dạy học. Thiết bị dạy học phải phù hợp với nội dung chương trình, được sử dụng có hiệu quả giúp học sinh quan sát dễ hiểu, chiếm lĩnh tri thức một cách dễ dàng, tạo hứng thú học cho học sinh, phát triển khả năng tư duy sáng tạo cho học sinh. Xây dựng kế hoạch, bảo trì, đề xuất mua sắm trang thiết bị để đáp ứng nhu cầu dạy và học. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Thực hiện chế độ kiểm tra, kiểm kê, đánh giá việc sử dụng thiết bị dạy học. Khuyến khích giáo viên sử dụng Công nghệ thông tin trong giảng dạy môn Ngữ văn, đặc biệt khuyến khích những giáo viên có sự sáng tạo linh hoạt trong việc áp dụng Công nghệ thông tin vào từng bài dạy cụ thể.

3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp

Việc đưa ra các biện pháp để đảm bảo tính khả thi cho Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục PT mới là dựa trên căn cứ tình hình thực tế của nhà trường, đặc trưng bộ môn cũng như những yếu tố liên quan đến hoạt động giáo dục trong nhà trường.

Các biện pháp đề xuất trên có mối quan hệ liên quan với nhau tạo thành một thể thống nhất góp phần thực hiện đổi mới phương pháp dạy học và quản lý hoạt động dạy học, nâng cao chất lượng của nhà. Ngoài sự nỗ lực của giáo viên và học sinh cần có sự ủng hộ thiết thực từ phía cán bộ quản lý các cấp, từ nhận thức đến xây dựng và triển khai, thực thi kế hoạch dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông mới. Tuy nhiên, nếu môi trường và trang thiết bị dạy học cũng như chế độ chính sách cho giáo viên không đảm bảo thì việc nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường khó trở thành hiện thực.

3.4. Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất

Chúng tôi đã tiến hành phát phiếu trưng cầu ý kiến và khảo sát đội ngũ Cán bộ quản lý và GV, HS về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất. Tổng số 36 người được hỏi, trong đó:

Ban giám hiệu
Các tổ trưởng chuyên môn.
Giáo viên bộ môn Ngữ văn

3.4.1. Về sự cần thiết của các biện pháp được đề xuất Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Bảng 3.1. Kết quả phiếu trưng cầu ý kiến về sự cần thiết của các biện pháp

Từ kết quả qua Bảng 3.1 ta thấy 100% cán bộ quản lý và giáo viên của trường được khảo sát nhận thấy 3 biện pháp đều cần thiết.

Mức rất cần thiết thể hiện ở các mức độ khác nhau nhưng cả 5 biện pháp đều đạt 75% trở lên, thể hiện:

Biện pháp 1 “Tổ chức xác định mục tiêu môn Ngữ văn phù hợp với chương trình mới ” đạt 88,9% nâng cao nhận thức đối với tất cả CBGV và HS về mục tiêu dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình Giáo dục phổ thông mới. Các biện pháp 3, 5 đều có kết quả khảo sát cao (94.4%) vì đây là những biện pháp chủ đạo trong quá trình thực hiện đổi mới chương trình Giáo dục phổ thông như: “Chỉ đạo tổ chức bồi dưỡng đổi mới phương pháp dạy học đối với giáo viên theo định hướng giáo dục phổ thông mới ” hoặc BP5. “Đề xuất xây dựng môi trường học tập thích hợp cho hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới”

Biện pháp được đánh giá mức độ rất cần thiết khá cao đạt 80.6% là biện pháp 2 “Chỉ đạo lựa chọn nội dung môn Ngữ văn đảm bảo yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới và phù hợp với địa phương ”

Biểu đồ 3.1. Mức độ rất cần thiết của các biện pháp

3.4.2. Về tính khả thi của các biện pháp được đề xuất

Bảng 3.2. Kết quả phiếu trưng cầu ý kiến về tính khả của các biện pháp

Kết quả phiếu trưng cầu tại Bảng 3.2 trên đây cho thấy đa số cán bộ quản lý và giáo viên cho rằng cả 5 biện pháp đề xuất đều mang tính khả thi.

Biện pháp đạt từ 90 % trở lên mang tính rất khả thi là biện pháp 1: “Tổ chức xác định mục tiêu môn Ngữ văn phù hợp với chương trình mới” và biện pháp 5: Đề xuất xây dựng môi trường học tập thích hợp cho hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới.

Các biện pháp còn lại đạt từ 69,4 đến 80,6% tính khả thi cao là biện pháp 2, 3, 4 đạt 80,6% và biện pháp 4 “Chỉ đạo lựa chọn nội dung môn Ngữ văn đảm bảo yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới và phù hợp với địa phương” đạt 69.4 %, biện pháp 5: “Đề xuất xây dựng môi trường học tập thích hợp cho hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới”đạt 83,3% là rất khả thi. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Biểu đồ 3.2. Mức độ rất khả thi của các biện pháp

Tiểu kết chương 3

Như vậy chương 3, tác giả đã đề cập đến 5 biện pháp lớn, với ba nhóm biện pháp chính (Quản lý xây dựng kế hoạch, mục tiêu, nội dung hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng giáo dục phổ thông mới. Quản lý việc tổ chức bồi dưỡng trình độ, đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên, ý thức tự giác, tự chủ học tập của học sinh và xây dựng môi trường thích hợp đảm bảo cho Hoạt động dạy học trong nhà trường) với mục đích nâng cao chất lượng Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường Trung học phổ thông trên địa bàn huyện Lương Tài tỉnh Bắc Ninh.

Các biện pháp qua khảo sát đều được cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá cao về mức độ cần thiết và tính khả thi thực hiện các biện pháp, tuy mức độ cần thiết ở các biện pháp có sự chênh lệch, nhưng không chênh lệch cao. Do vậy, những biện pháp đã được đề xuất trên sẽ có tính khả thi trong thực tiễn hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới trong những năm học sắp tới.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1. Kết luận

Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông nói chung, môn Ngữ văn nói riêng nằm trong xu thế chung của việc đổi mới giáo dục nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng những yêu cầu mới của xã hội hiện đại. Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông sẽ giúp cho HS phát huy được tính tích cực, chủ động, độc lập, sáng tạo của mình trong việc chiếm lĩnh tri thức, từ đó có thái độ và kĩ năng phù hợp. Quản lí hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới là công tác nhằm đảm bảo và thúc đẩy thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ dạy học môn Ngữ văn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đồng thời tạo động lực, môi trường và điều kiện thuận lợi, kích thích tinh thần lao động sáng tạo của Cán bộ quản lý và GV Ngữ văn… Trong công tác quản lý hoạt động này, chúng ta cần chú trọng các khâu: Xây dựng được mục tiêu, nội dung chương trình phù hợp với việc đổi mới Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng CTGDPT mới; Tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn; Kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện đổi mới Hoạt động dạy học môn Ngữ văn và quản lý việc xây dựng môi trường thích hợp nhằm đảm bảo điều kiện hỗ trợ đổi mới Hoạt động dạy học môn Ngữ văn, để có được sự tác động toàn diện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới. Thực trạng Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở các trường Trung học phổ thông huyện Lương Tài cho thấy đa số Cán bộ quản lý và GV có nhận thức đúng về mục đích và định hướng đổi mới của chương trình môn Ngữ văn. Quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở các trường Trung học phổ thông huyện Lương Tài trong những năm qua đã được quan tâm và đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, quản lý hoạt động này vẫn còn một số tồn tại như: Tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoạch đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn chưa đồng bộ trên các mặt; Kiểm tra, đánh giá kết quả môn Ngữ văn còn mang tính hình thức và quản lý các điều kiện hỗ trợ đổi mới HĐDH môn Ngữ văn chưa toàn diện và cân đối trên các mặt, đặc biệt nhận thức về tầm quan trọng của chương trình GD phổ thông mới của một số GV còn chưa đầy đủ. Điều này có thể lý giải dựa trên các yếu tố thuận lợi và khó khăn tác động đến việc quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn trong nhà trường. Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, chúng tôi đề xuất một hệ thống biện pháp quản lý: Tổ chức xác định mục tiêu môn Ngữ văn phù hợp với chương trình mới; Chỉ đạo lựa chọn nội dung môn Ngữ văn đảm bảo yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới và phù hợp với địa phương; Chỉ đạo tổ chức bồi dưỡng đổi mới phương pháp dạy học đối với giáo viên theo định hướng giáo dục phổ thông mới; Tổ chức bồi dưỡng cách học môn Ngữ văn cho học sinh và nâng cao khả năng tự học của HS theo định hướng giáo dục phổ thông mới; Đề xuất xây dựng môi trường học tập thích hợp cho hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

Qua khảo sát, đa số giáo viên, cán bộ quản lý đều thấy các biện pháp đề xuất trong luận văn đều có tính khả thi và phù hợp với đặc điểm phát triển của các trường trung học phổ thông huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh.

Luận văn bước đầu nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn để làm cơ sở, điểm tựa để phân tích, đánh giá thực trạng và từ đó đề xuất các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở các trường trung học phổ thông huyện Lương Tài, một huyện thuộc thuần nông, tuy còn nghèo nhưng có truyền thống hiếu học.

Luận văn đã tiến hành khảo sát và đánh giá thực trạng Hoạt động dạy học môn Ngữ văn, đánh giá công tác quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn tại các trường trung học phổ thông huyện Lương Tài. Trong thời gian qua, các nhà trường đã có nhiều biện pháp quản lý Hoạt động dạy học để từng bước nâng cao chất lượng dạy học. Tuy nhiên, các biện pháp đó chưa thực sự đạt hiện quả cao, còn thiếu tính đồng bộ thiếu tính quy hoạch, thiếu tính hệ thống và nhất là chưa tạo được tính đột phá để nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn trong nhà trường.

Khắc phục những hạn chế từ các biện pháp mà nhà trường đang thực hiện, luận văn đã đề xuất biện pháp chủ yếu nhằm quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn tại các trường Trung học phổ thông huyện Lương Tài đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Các biện pháp đã được khảo sát giá trị bằng phương pháp điều tra, xin ý kiến. Qua số liệu khảo sát thu thập được, chúng tôi thấy các biện pháp đều mang tính cần thiết và tính khả thi cao, đáp ứng được giả thuyết khoa học mà tác giả đã nêu ra trong luận văn.

2. Kiến nghị Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

2.1 Đối với các cấp lãnh đạo ngành Giáo dục và Đào tạo

Ngành Giáo dục và Đào tạo cần có chuyên viên khảo sát việc triển khai các kế hoạch, văn bản hướng dẫn thực hiện Hoạt động dạy học môn Ngữ văn để có điều chỉnh cho phù hợp. Ngoài ra, tăng cường công tác hỗ trợ về chuyên môn (tập huấn, bồi dưỡng, tư liệu, trang thiết bị…) và hỗ trợ, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho GV nói chung và GV Ngữ văn nói riêng là những việc làm thiết thực và ý nghĩa.

2.2. Đối với Cán bộ quản lý

Hoạt động dạy học môn Ngữ văn trong nhà trường, Cán bộ quản lý nên sử dụng toàn diện và đồng bộ các nhóm biện pháp quản lý đổi mới Hoạt động dạy học môn Ngữ văn (Nhóm biện pháp nâng cao nhận thức về môn Ngữ văn theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới; Nhóm biện pháp tăng cường các chức năng quản lí hoạt động đổi mới Phương pháp dạy học môn Ngữ văn và nhóm biện pháp quản lý các điều kiện hỗ trợ đổi mới hoạt động dạy học môn Ngữ văn). Đặc biệt, nhà quản lý phải có tầm nhìn, đánh giá đúng tình hình của đơn vị. Từ đó, có kế hoạch lâu dài nhằm khắc phục những tồn tại và tiến tới mục tiêu đổi mới Hoạt động dạy học môn Ngữ văn, hướng tới hình thành thói quen học tập chủ động cho HS, đào tạo con người mới trong thời kì hội nhập.

2.3. Đối với GV dạy Ngữ văn

Môn Ngữ văn có những đặc trưng riêng, đặc biệt là các Phương pháp dạy học Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất cần thiết cho học sinh. Vì vậy, GV dạy Ngữ văn cần tự nâng cao trình độ, đào sâu chuyên môn, biết vận dụng linh hoạt các Phương pháp dạy học, đa dạng hóa các bước lên lớp, tăng cường những nội dung thực hành gắn với cuộc sống để bài học thêm sinh động, khơi gợi hứng thú từ phía học sinh. Luận văn: Biện pháp dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Luận văn: Quản lí dạy học môn Ngữ văn tại các trường THPT

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website: https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com

Post Views: 9