Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream

Đánh giá post

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream trên nền tảng Tiktok: một nghiên cứu tại thành phố Hồ Chí Minh dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Tên đề tài: Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok: Một nghiên cứu tại thành phố Hồ Chí Minh.

Tóm tắt nội dung: Dựa trên xu hướng mua hàng của người tiêu dùng trên các kênh thương mại điện tử hay mạng xã hội ngày càng phổ biến, đặc biệt là trên nền tảng Tiktok thì luận văn đã lựa chọn đề tài các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Luận văn đã tiến hành tổng hợp các lý thuyết nền tảng liên quan đến hành vi mua hàng của người tiêu dùng, đồng thời lập luận mở rộng cho xu hướng mua hàng trực tuyến. Ngoài ra, luận văn cũng tổng hợp và luận giải các mô hình lý thuyết để tạo cơ sở cho việc ủng hộ các biến số trong mô hình nghiên cứu. Luận văn cũng đã lược khảo các nghiên cứu liên quan trong nước và nước ngoài để xác định khoảng trống nghiên cứu, cũng như tạo cơ sở để xây dựng giả thuyết cùng với mô hình nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu gồm các biến độc lập đó là niềm tin; sự hấp dẫn của người bán; sự phù hợp về giá; ảnh hưởng xã hội; thuộc tính sản phẩm và hai biến phụ thuộc đó là ý định, quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok. Thông qua nghiên cứu định tính thì luận văn đã thống nhất được khái niệm nghiên cứu và các thang đo đo lường cho các biến số trong mô hình nghiên cứu, từ đó tạo cơ sở để thiết lập bảng khảo sát chính thức gửi đến người tiêu dùng. Số bảng khảo sát được thiết kế dưới dạng google form được gửi đến 600 người tiêu dùng. Số bảng hỏi thu về là 548 tuy nhiên gàn lọc thì có 35 bảng hỏi không phù hợp, nên mẫu chính thức là 513 mẫu. Thông qua các kiểm định liên quan đến độ tin cậy thang đo, sự hội tụ, sự phân biệt và mô hình hồi quy đa biến cấu trúc tuyến tính SEM thì kết quả thu được là mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến ý định mua từ cao xuống thấp, bao gồm: Niềm tin (β=0,466); Sự phù hợp về giá (β=0,229); Ảnh hưởng xã hội (β=0,212); Sự hấp dẫn của người bán (β=0,191); Thuộc tính của sản phẩm (β=0,102). Ngoài ra, ý định mua hàng cũng cho thấy ảnh hưởng tích cực đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên TikTok của người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh với hệ số β=0,509. Đây là cơ sở quan trọng để luận văn đề xuất các hàm ý quản trị.

Từ khóa: Hàng điện tử, Tiktok, livestream, sản phẩm, người bán.

  • ABSTRACT

Title: Factors Affecting the Decision to Purchase Consumer Electronics via Livestream on the TikTok Platform: A Study in Ho Chi Minh City.

Abstract: Based on the increasingly popular trend of consumer shopping on e-commerce channels and social networks, especially on the TikTok platform, this thesis has chosen to study the factors affecting the decision to purchase consumer electronics via livestream on TikTok in Ho Chi Minh City. The study synthesized foundational theories related to consumer buying behavior and extended them to the online shopping trend. It also compiled and analyzed theoretical models to support the selection of variables for the research model. The thesis reviewed relevant domestic and international studies to identify research gaps, providing a basis for developing hypotheses and the research model. The model consists of five independent variables: trust, seller’s attractiveness, price suitability, social influence, and product attributes, and two dependent variables: purchase intention and purchase decision for consumer electronics via livestream on TikTok. Through a qualitative study, the research concepts and measurement scales for the variables were finalized, which served as a basis for designing the official survey questionnaire. A total of 600 questionnaires were distributed to consumers via Google Forms. After data collection, 548 responses were received, but 35 were deemed unsuitable after screening, resulting in a final sample size of 513. Using various analyses, including scale reliability tests, convergent validity, discriminant validity, and a linear structural equation modeling (SEM), the results revealed the impact level of the factors on purchase intention in descending order: Trust (β=0.466); Price Suitability (β=0.229); Social Influence (β=0.212); Seller’s Attractiveness (β=0.191); and Product Attributes (β=0.102). Furthermore, purchase intention was found to have a positive influence on the purchase decision for consumer electronics via TikTok livestream among consumers in Ho Chi Minh City, with a coefficient of β=0.509. This provides a crucial foundation for the thesis to propose management implications. Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Keywords: Consumer Electronics, Tiktok, livestream, product, seller.

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1 Lý do lựa chọn đề tài

Trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0 hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một kênh thiết yếu để người dùng tiếp cận và tổng hợp vô số thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Nền tảng này tạo điều kiện thuận lợi để mọi cá nhân mở rộng kiến thức và bổ sung những thông tin còn thiếu sót. Hiện nay, mạng xã hội không chỉ đơn thuần là công cụ giao tiếp và giải trí mà còn đang cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ trong lĩnh vực kinh doanh (Pongratte và cộng sự, 2023). Sự trỗi dậy của TikTok gần đây đã thúc đẩy xu hướng sử dụng thiết bị di động cho các hoạt động như mua sắm, làm việc và tương tác xã hội (Annur, 2020). Theo báo cáo của We Are Social (Simon Kemp, 2023), tính đến quý 1 năm 2023, TikTok đã thu hút hơn 1 tỷ người dùng hàng tháng trên toàn cầu từ 18 tuổi trở lên. Đáng chú ý, Việt Nam đứng thứ sáu trong số mười quốc gia có số lượng người dùng TikTok lớn nhất thế giới, với khoảng 50,3 triệu người. Số liệu từ DataReportal tháng 2 năm 2023 cũng chỉ ra rằng trong tổng số 77,3 triệu người dùng Internet tại Việt Nam, hơn 64% đang sử dụng TikTok. Những con số này minh chứng cho việc TikTok là một công cụ tiếp thị hiệu quả và đầy hứa hẹn, đặc biệt là thông qua hình thức livestream bán hàng, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận khách hàng tiềm năng và mở rộng ra thị trường quốc tế.

Tại Trung Quốc, người tiêu dùng đã hình thành thói quen sử dụng tính năng livestream (Lu và cộng sự, 2018). Là ứng dụng giải trí phổ biến nhất, nền tảng phát trực tuyến đã chiếm phần lớn thời gian giải trí của họ (CINIC, 2020). Livestream cung cấp trải nghiệm mua sắm trực tuyến mới cho người tiêu dùng so với các dịch vụ thương mại điện tử truyền thống và tạo ra một kênh giao tiếp mới giữa người bán và người tiêu dùng. Với việc trao đổi thông tin xác thực và hiệu quả trong livestream, ngày càng nhiều người tiêu dùng coi việc mua hàng qua livestream thương mại là lựa chọn mua sắm trực tuyến đầu tiên của họ (Wang và cộng sự, 2022). Tại Việt Nam, các nền tảng thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Facebook, … cũng đã nhanh chóng nắm bắt xu hướng này và trở thành những kênh phổ biến để thực hiện các buổi livestream bán hàng. Mỗi nền tảng đều có những ưu điểm và cách tiếp cận khác nhau, phù hợp với từng đối tượng khách hàng. Đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của Tiktok livestream bán hàng thu hút được sự quan tâm của người tiêu dùng. Do đó, các doanh nghiệp và cá nhân bán lẻ tại Việt Nam nói chung và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng có thể tập trung phát triển hình thức bán hàng qua livestream trên các nền tảng nhiều hơn để tận dụng hình thức bán hàng này một cách hiệu quả. Đặc biệt là doanh nghiệp và cá nhân bán lẻ đang kinh doanh các sản phẩm điện tử tiêu dùng với những sản phẩm phổ biến như: thiết bị di dộng, máy tính, ti vi, hoặc các thiết bị điện tử gia đình như bàn ủi, máy in, máy lạnh, … được dự đoán sẽ có tốc độ tăng trưởng hàng năm tại thị trường Việt Nam là 2,55% từ năm 2024 đến năm 2028. Tính đến năm 2024, doanh số bán hàng trực tuyến được dự đoán sẽ đóng góp 41,3% tổng doanh thu trên thị trường điện tử tiêu dùng (CAGR, 2024). Điều này cho thấy, các sản phẩm điện tử tiêu dùng là ngành hàng quan trọng và có tiềm năng phát triển mạnh, xu hướng người tiêu dùng chuyển dần sang qua mua sắm trực tuyến các sản phẩm điện tử tiêu dùng ngày càng tăng. Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Tại Việt Nam, đã có một số nghiên cứu của Trần Quang Thắng (2021) có chỉ ra được các nhân tố như ảnh hưởng đến hành vi mua hàng livestream tuy nhiên mô hình chỉ tập trung nghiên cứu về Facebook Livestream. Hay nghiên cứu của Bùi Thị Nhật Huyền và cộng sự (2023) đưa ra mô hình với 05 nhân tố ảnh hưởng tích cực đến quyết định mua hàng qua livestream, đối tượng nghiên cứu của mô hình còn nhỏ do chỉ tập trung đối tượng sinh viên tại thành phố Hồ Chí Minh và chưa có nhóm sản phẩm cụ thể. Nhìn chung các nghiên cứu trong nước chưa tập trung chỉ ra được các nhân tố quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream, đặc biệt trên nền tảng Tiktok, nơi có sự phát triển mạnh mẽ và nhanh chóng trong những năm qua về hình thức livestream bán hàng. Nhưng các đề tài đa số tiếp cận hành vi mua hàng của người tiêu dùng qua livestream nói chung trên nhiều nền tảng phát trực tiếp khác nhau. Trong đó nền tảng Tiktok chưa có nhiều nghiên cứu, chủ yếu là nghiên cứu chung cho các ngành hàng hoặc tập trung vào các nhóm sản phẩm có phân khúc lớn như thời trang, mỹ phẩm mà chưa tập trung vào ngành hàng điện tử tiêu dùng. Đồng thời, chưa có nghiên cứu nào nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng tại thành phố Hồ Chí Minh. Do đó, đề tài nghiên cứu không có sự trùng lắp so với các nghiên cứu trước và mang tính cấp thiết cho các doanh nghiệp sử dụng hình thức bán hàng qua livestream trên nền tảng Tiktok đặc biệt là các doanh nghiệp và cá nhân bán sản phẩm điện tử tiêu dùng.

Thành phố Hồ Chí Minh, một đô thị đang tăng trưởng mạnh mẽ của Việt Nam và là nơi quy tụ nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sản phẩm điện tử tiêu dùng, là địa điểm lý tưởng để khảo sát hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Việc này đóng vai trò quan trọng trong việc thấu hiểu thị trường. Dù nhu cầu mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng liên tục thay đổi, xu hướng mua sắm qua livestream trên TikTok đang ngày càng gia tăng. Để thu hút người tiêu dùng mua hàng trực tuyến qua livestream, đặc biệt là đối với các sản phẩm điện tử tiêu dùng, việc xác định các yếu tố tác động đến quyết định mua hàng trực tuyến thông qua livestream là vô cùng cần thiết. Bên cạnh đó, cần làm rõ mối quan hệ giữa những yếu tố này với các doanh nghiệp và cá nhân bán lẻ trực tuyến. Xuất phát từ thực tế trên, tôi đã chọn đề tài luận văn thạc sĩ: “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok: Một nghiên cứu tại thành phố Hồ Chí Minh”. Mục tiêu của nghiên cứu này là đóng góp vào việc đề xuất các hàm ý quản trị mới, giúp các doanh nghiệp cải thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động bán hàng hoặc tiếp thị thông qua livestream trên nền tảng TikTok.

1.2 Mục tiêu của luận văn

1.2.1 Mục tiêu tổng quát

Luận văn được thực hiện nhằm xác định và đo lường sự ảnh hưởng của các nhân tố đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok của NTD tại TP. Hồ Chí Minh. Từ đó, đề xuất các hàm ý quản trị cho các đơn vị bán hàng điện tử tiêu dùng nâng cao hiệu quả bán hàng, thu hút NTD mua hàng nhiều hơn thông qua livestream trên nền tảng Tiktok.

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

  • Với mục tiêu tổng quát nêu trên, bài nghiên cứu đã đặt ra ba mục tiêu cụ thể như sau:

Thứ nhất: Xác định sự ảnh hưởng của các nhân tố đến ý định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok của NTD tại TP. Hồ Chí Minh.

Thứ hai: Đo lường sự ảnh hưởng của các nhân tố đến ý định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok của NTD tại TP. Hồ Chí Minh.

Thứ ba: Kiểm định sự ảnh hưởng trung gian của ý định đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok của NTD tại TP. Hồ Chí Minh. Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Thứ tư: Đề xuất các hàm ý quản trị cho các đơn vị bán hàng điện tử tiêu dùng nâng cao hiệu quả bán hàng, thu hút NTD mua hàng nhiều hơn thông qua livestream trên nền tảng Tiktok.

1.3 Câu hỏi nghiên cứu

  • Để giải quyết được mục tiêu nghiên cứu, đề tài phải trả lời các câu hỏi nghiên cứu cụ thể dưới đây:

Thứ nhất: Các nhân tố nào ảnh hưởng đến ý định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok của NTD tại TP. Hồ Chí Minh?

Thứ hai: Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đó đến ý định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok của NTD tại TP. Hồ Chí Minh như thế nào?

Thứ ba: Sự ảnh hưởng trung gian của ý định đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok của NTD tại TP. Hồ Chí Minh như thế nào?

Thứ ba: Các hàm ý quản trị nào được đề xuất cho các đơn vị bán hàng điện tử tiêu dùng nâng cao hiệu quả bán hàng, thu hút NTD mua hàng nhiều hơn thông qua livestream trên nền tảng Tiktok?

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh.

Phạm vi nghiên cứu:

  • Phạm vi về không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại TP. Hồ Chí Minh.
  • Phạm vi về thời gian: Thời gian thực hiện khảo sát từ tháng 06/2024 – 07/2024.

Đối tượng khảo sát: NTD đã từng mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh.

1.5 Phương pháp nghiên cứu

  • Nghiên cứu được thực hiện thông qua kết hợp phương pháp định tính và định lượng, cụ thể như sau:

1.5.1 Phương pháp nghiên cứu định tính

Để thực hiện nghiên cứu, tác giả tiến hành phương pháp định tính thông qua các buổi thảo luận nhóm, phỏng vấn chuyên sâu, và đặc biệt là lấy ý kiến từ các chuyên gia. Đối tượng chuyên gia được lựa chọn là những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực bán hàng trực tuyến. Cụ thể hơn, các chuyên gia về tâm lý và kinh doanh đã được mời tham gia để cung cấp thông tin liên quan đến các chính sách chăm sóc khách hàng, cũng như đánh giá nhu cầu và tâm lý của người tiêu dùng. Mục tiêu chính của việc triển khai nghiên cứu định tính này là hoàn thiện mô hình nghiên cứu, đồng thời xây dựng và điều chỉnh các thang đo đã được sử dụng trong các nghiên cứu trước đây. Nói cách khác, nghiên cứu định tính được thiết kế để thu thập quan điểm từ các chuyên gia hoặc người tiêu dùng về những yếu tố mà họ cho là sẽ tác động đến ý định mua hàng.

1.5.2 Phương pháp nghiên cứu định lượng

Nghiên cứu định lượng được thực hiện bằng cách thu thập dữ liệu khảo sát từ những người tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh đã mua các sản phẩm điện tử tiêu dùng thông qua livestream trên nền tảng TikTok. Bảng câu hỏi được thiết kế để người tiêu dùng tự điền, sau đó kết quả khảo sát sẽ được tổng hợp và phân tích. Để thuận tiện cho việc thu thập và tổng hợp dữ liệu, các bảng câu hỏi được gửi tới người tiêu dùng qua email, sử dụng phương pháp lấy mẫu thuận tiện. Tiếp theo, dữ liệu thu được sẽ trải qua quá trình xử lý, bắt đầu với việc kiểm định thang đo và phân tích kết quả. Cụ thể, chúng tôi sẽ sử dụng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích EFA (phân tích nhân tố khám phá) để lựa chọn các nhân tố đại diện cho các biến quan sát. Cuối cùng, các giả thuyết nghiên cứu sẽ được kiểm định thông qua mô hình cấu trúc tuyến tính SEM, với sự hỗ trợ của phần mềm SPSS và AMOS. Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

1.6 Nội dung nghiên cứu

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP Hồ Chí Minh. Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các mô hình được nghiên cứu trước đó bao gồm trong nước và ngoài nước từ các vấn đề liên quan đến quyết định mua hàng, từ đó xác định khoảng trống trong nghiên cứu và cùng với giả thuyết đề xuất mô hình nghiên cứu. Thực hiện xây dựng và khảo sát thu thập dữ liệu. Thông qua kiểm định thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích nhân tố khẳng định (CFA) và kiểm định giả thuyết bằng mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) với bảng trả lời của người tiêu dùng tại TP Hồ Chí Minh để tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok. Từ đó đề xuất hàm ý quản trị giúp doanh nghiệp và các nhà bán lẻ trực tuyến khác nhau nâng cao được hiệu quả bán hàng bằng hình thức livestream.

1.7 Đóng góp của đề tài

Về mặt lý thuyết: Luận văn này kỳ vọng sẽ đóng góp vào kho tài liệu nghiên cứu hiện có, cung cấp những hiểu biết sâu sắc hơn về các yếu tố tác động đến quyết định mua sắm sản phẩm điện tử tiêu dùng thông qua livestream trên nền tảng TikTok tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nó sẽ làm giàu thêm kiến thức của chúng ta về lĩnh vực này.

Về mặt thực tiễn: Kết quả của nghiên cứu này sẽ mang lại giá trị thiết thực cho các doanh nghiệp và nhà tiếp thị. Họ có thể tận dụng tối đa nền tảng TikTok và đặc biệt là hình thức bán hàng qua livestream như một phương thức tiếp thị hiệu quả cho các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng điện tử tiêu dùng. Đối với những doanh nghiệp đã và đang triển khai bán hàng qua livestream, nghiên cứu sẽ giúp họ nhận diện những điểm yếu và thiếu sót trong dịch vụ của mình, từ đó nâng cao hiệu quả các chiến dịch tiếp thị trên TikTok. Do đó, những phát hiện từ nghiên cứu này sẽ phù hợp với nhiều loại hình doanh nghiệp và cá nhân bán lẻ trực tuyến, đặc biệt là trong ngành hàng điện tử tiêu dùng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu cũng sẽ là một nguồn tài liệu tham khảo quý giá cho các tổ chức, cá nhân quan tâm đến các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên TikTok, cung cấp hướng dẫn về cách xây dựng thang đo và mô hình nghiên cứu.

1.8 Kết cấu của nghiên cứu Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Nghiên cứu này bao gồm năm chương, trong đó có 05 chương chính, với nội dung được tóm tắt như sau:

  • Chương 1: Giới thiệu đề tài nghiên cứu

Chương này, tác giả trình bày lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa nghiên cứu và bố cục của đề tài nghiên cứu.

  • Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Chương này tác giả trình bày cơ sở lý thuyết về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng qua Livestream trên nền tảng Tiktok, tổng quan các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng và đề xuất mô hình nghiên cứu từ đó đặt ra các giả thuyết nghiên cứu.

  • Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương này tác giả trình bày quy trình nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Đưa ra mô hình nghiên cứu, điều chỉnh và xây dựng thang đo các biến trong mô hình nghiên cứu.

  • Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này tác giả trình bày các nội dung bao gồm: Thống kê mô tả, kiểm định thang đo mô hình thông qua phân tích độ tin cậy Cronbach Alpha, phân tích nhân tố khám phá, nhân tố khẳng định và mô hình cấu trúc tuyến tính kiểm định giả thuyết của mô hình.

  • Chương 5. Kết luận và hàm ý quản trị

Chương này tác giả sẽ trình bày các kết luận về các mục tiêu nghiên cứu và đề xuất các hàm ý quản trị trên cơ sở kết quả nghiên cứu nhằm giúp các nhà quản trị của các doanh nghiệp làm tăng quyết định mua hàng của người tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại thành phố Hồ Chí Minh.

TÓM TẮT CHƯƠNG 1 Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Chương 1 đã tiến hành tổng hợp lý do lựa chọn đề tài theo hai hướng từ thực tiễn và các khoảng trống nghiên cứu. Đồng thời, trình bày các mục tiêu, câu hỏi, đối tượng phạm vi nghiên cứu. Từ đó, xác định phương pháp nghiên cứu phù hợp để giải quyết các vấn đề. Mặt khác, chương 1 cũng đã xác định các đóng góp chính của luận văn này và kết cấu của luận văn này.

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

2.1. Các khái niệm và lý thuyết về hành vi người tiêu dùng

2.1.1. Các khái niệm liên quan

2.1.1.1. Nền tảng mạng xã hội Tiktok

Prosenjit và Anwesan (2021) mô tả TikTok là một ứng dụng mạng xã hội chuyên biệt cho phép người dùng tạo và chia sẻ các video ngắn. Nền tảng này nổi bật với đặc tính linh hoạt và liên tục cập nhật, thường xuyên ra mắt các chức năng mới. Ngoài các nội dung mang tính giải trí, TikTok còn cung cấp nhiều video đa dạng, có giá trị giáo dục (Bhandari và Bimo, 2022). Al-Khasawneh (2022) nhận định rằng TikTok mang lại nhiều ưu điểm cho các nhà tiếp thị. Nền tảng này trang bị cho người bán, từ các doanh nghiệp nhỏ đến các tập đoàn lớn, nhiều công cụ hỗ trợ kinh doanh sản phẩm một cách thuận tiện mà không yêu cầu thiết bị chuyên dụng. Hơn nữa, TikTok không ngừng phát triển các tính năng mới, bao gồm cả livestream, nhằm cải thiện trải nghiệm người dùng cho cả mục đích giải trí và quảng bá sản phẩm.

2.1.1.2 Hoạt động phát trực tiếp (Livestream)

Theo Erikson (2021), phát trực tiếp (livestream) được định nghĩa là một chức năng cho phép người dùng truyền video trực tiếp từ ứng dụng của họ đến các người xem khác trên mạng. Nó có thể giúp nâng cao mức độ giao tiếp và tương tác trên nền tảng Tiktok bởi vì nó tạo ra cơ hội cho người dùng liên lạc trực tiếp, trao đổi ý kiến và nhận phản hồi từ khán giả của họ. Phát trực tiếp là một hình thức truyền thông số đã có sự phát triển vượt bậc trong những năm qua. Nó không phải là một điều mới mẻ trong thế giới kỹ thuật số, nhưng nó đã trở thành một phương tiện tiếp thị chiến lược hiệu quả và được nhiều doanh nghiệp và ngành công nghiệp ưa chuộng. Thay vì phải thông báo trực tiếp cho người mua về sản phẩm, dịch vụ họ đang bán, doanh nghiệp hoặc ngành nghề có thể giới thiệu trực tiếp sản phẩm, dịch vụ của họ một cách nhanh chóng và thu hút (Svart, 2018). Khi mua sắm ngoại tuyến, người ta có thể nhìn thấy trực tiếp các sản phẩm được bày bán bằng cách lựa chọn mẫu mình thích, thử kích cỡ vừa vặn và đánh giá chất lượng của vật liệu được làm ra sản phẩm. Trái ngược với mua sắm trực tuyến, khách hàng chỉ cần sử dụng một chiếc điện thoại thông minh là có thể mua hàng mà không cần bước chân ra khỏi nhà nhưng phải thận trọng khi chọn sản phẩm. Có nhiều trường hợp người mua bị lừa khi mua sắm trực tuyến vì hàng hóa giao đến không đúng như kỳ vọng, người bán chỉ đưa ra hình ảnh, mô tả sản phẩm mà không cho khách hàng biết rõ sản phẩm thật sự như thế nào, sản phẩm có giống với tình trạng thực tế hay không (Amin và Fikriyah, 2023). Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Theo Harita và Siregar (2022), tính năng livestream (phát trực tiếp) là một trong những điểm mới nổi bật của TikTok. Chức năng này tạo điều kiện cho người mua và người bán tương tác trực tiếp mà không cần gặp mặt, giúp các doanh nghiệp hoặc nhà bán lẻ trực tuyến giới thiệu sản phẩm của họ một cách hiệu quả. Mục tiêu chính của hoạt động này là giải đáp trực tiếp những thắc mắc của người tiêu dùng về thông tin chi tiết sản phẩm, từ đó giảm bớt nghi ngờ và khó khăn trong quá trình mua sắm. Khách hàng có thể tiếp nhận nhiều thông tin và trải nghiệm mua sắm khác biệt hơn đáng kể qua livestream so với hình thức mua trực tuyến truyền thống, vốn chỉ dựa vào hình ảnh và văn bản (Xu và cộng sự, 2020). Đối với người bán, việc kinh doanh sản phẩm qua livestream còn giúp tiết kiệm chi phí lao động và quản lý hàng tồn kho. Điều này giúp người tiêu dùng cảm nhận rõ hơn những lợi ích hữu hình từ các sản phẩm chất lượng cao với mức giá hợp lý trong phiên livestream, đồng thời tạo ra các ưu đãi thực tế hấp dẫn (Wu và Huang, 2023). Livestream cũng mở ra cơ hội để người bán gia tăng giá trị và mở rộng thị trường tiềm năng của mình (Chen và Lu, 2021).

2.1.1.3 Điện tử tiêu dùng

Điện tử tiêu dùng là thuật ngữ tổng quát dùng để chỉ các sản phẩm thiết bị điện tử được sử dụng cho mục đích cá nhân hoặc gia đình, phục vụ nhu cầu sinh hoạt, giải trí, hoặc thông tin liên lạc cá nhân. Điện tử tiêu dùng là các sản phẩm được người tiêu dùng mua vì mục đích sử dụng riêng. Theo Li và cộng sự (2022) điện tử tiêu dùng chủ yếu bao gồm toàn bộ phạm vi thiết bị điện tử gia dụng, thiết bị được sử dụng cho giải trí như máy thu thanh, tivi, đầu đĩa… và thiết bị truyền thông như điện thoại di động hoặc phục vụ các hoạt động khác như máy tính, máy in, máy giặt, tủ lạnh, điều hòa. Theo Nguyễn Thị Yến và cộng sự (2022) thì điện tử tiêu dùng đề cập đến mọi thiết bị điện tử được thiết kế với mục đích phục vụ người dùng cuối hoặc người tiêu dùng mua và sử dụng cho các mục đích không liên quan đến việc kinh doanh hoặc nghề nghiệp

2.1.2. Lý thuyết về hành vi người tiêu dùng Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

2.1.2.1 Khái niệm về ý định hành vi người tiêu dùng

Lewis (2006) cho rằng hành vi của khách hàng là một quá trình cụ thể mà họ lựa chọn, cân nhắc và đi đến việc mua hay sử dụng sản phẩm dịch vụ. Quá trình này được diễn ra theo trình tự từ suy nghĩ, tích lũy kinh nhiệm và trải nghiệm rồi dẫn đến hành vi thật sự để thỏa mãn nhu cầu hay mong muốn. Walsh và Mitchell (2010) cho rằng hành vi của khách hàng sẽ tập trung vào vấn đề chủng loại sản phẩm dịch vụ, tại đâu, trong thời gian nào và sử dụng bao nhiêu lần? Do đó, để có được hành vi thật sự thì cần trả qua các bước đánh giá và cảm nhận.

  • Bảng 2. 1 Tiến trình hành vi của khách hàng

Dựa trên mô hình hình thành ý định hành vi của NTD thì Kotler (2001) cho thấy tiến trình trước đó rất rõ ràng, trong việc NTD có những nhận thức và trải nghiệm ban đầu về sản phẩm dịch vụ. Những nhận thức này được khách hàng tự động thu thập hoặc có sự giới thiệu hay tự mình trải nghiệm dưới dạng thông tin và được nghe tư vấn. Ngoài ra, trong ý định của mình NTD rất tập trung đến đơn vị kinh doanh và phân phối dịch vụ vì nó thể hiện niềm tin và chủ quan của họ, thông thường họ sẽ lựa chọn thương hiệu mà mình thích nhất.

Tóm lại, tại nghiên cứu này thì tiến trình để NTD hình thành ý định mua hàng thì cần phải trải qua một quá trình xác định. NTD cần phải nhận thức được chức năng của sản phẩm hay dịch vụ khi sử dụng, thông qua tìm kiếm các thông tin giới thiệu liên quan đến sản phẩm, dịch vụ hoặc nghe tư vấn từ những người bán hàng. Sau đó, sẽ tổng hợp lại các đánh giá chuẩn chủ quan của mình hình thành nên ý thức sử dụng và ý định hành.

Trong đó, NTD thường ưu tiên những đơn vị uy tín để đảm bảo được sự an toàn cho thông tin bản thân và những quyền lợi được bảo vệ. Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

2.1.2.2. Quyết định mua hàng của người tiêu dùng

Quyết định mua hàng là hành vi của người tiêu dùng nhằm xác định và tuân theo quy trình ra quyết định để đạt được sự lựa chọn mua hàng (Erasmus và cộng sự, 2001; Howard và Sheth, 2001). Theo Holtzman (1988) mô tả có ba giai đoạn trong quy trình ra quyết định: xây dựng, đánh giá và thẩm định. Trong bối cảnh mua sắm trực tuyến, một số mô hình nắm bắt hành vi mua hàng của người tiêu dùng và phân loại hành vi của người dùng theo 5 giai đoạn cơ bản: nhận thức về nhu cầu mua sắm, tìm kiếm thông tin, đánh giá các lựa chọn thay thế, quyết định mua và đánh giá sau mua (Hawkins và cộng sự, 2009; Howard và Sheth, 2001).

Ý định mua sắm trực tuyến được hiểu là trạng thái tâm lý phản ánh sự sẵn lòng và kế hoạch cụ thể của cá nhân trong việc thực hiện các giao dịch thương mại trên nền tảng Internet. Theo quan điểm của Meskaran và cộng sự (2013), chỉ số này đóng vai trò quan trọng trong việc định lượng mức độ khao khát của khách hàng đối với phương thức tiêu dùng kỹ thuật số. Tuy nhiên, ý định này không mang tính chất bất biến; nó là một biến số động, chịu sự điều chỉnh liên tục bởi các tác nhân ngoại cảnh và nội tại trong quá trình tương tác với môi trường mạng. Mối tương quan giữa ý định và hành vi thực tế là một sợi dây liên kết chặt chẽ trong tiến trình ra quyết định của người tiêu dùng. Ridwan (2022) nhấn mạnh rằng việc thấu hiểu hành vi khách hàng chính là mắt xích cốt lõi giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược tiếp thị và gia tăng lợi thế cạnh tranh. Các thành phần hữu hình và vô hình như vị trí tiếp cận, chiến lược định giá và chất lượng dịch vụ không chỉ tác động trực tiếp đến tâm lý mà còn định hình nên kết quả cuối cùng của giao dịch. Do đó, các nhà quản trị cần tập trung phân tích sâu sắc các giai đoạn trong quy trình ra quyết định của khách hàng để có những điều chỉnh phù hợp về mặt quản trị và vận hành.

2.2. Cơ sở lý thuyết nghiên cứu Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

2.2.1. Thuyết hành động hợp lý (TRA)

Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action – TRA) của Fishbein và Ajzen (1977), cung cấp một khung khổ lý thuyết quan trọng để giải thích cơ chế tương tác giữa thái độ, ý định và hành vi thực tiễn của con người. Giả thuyết cốt lõi của mô hình này cho rằng cá nhân là những thực thể duy lý, thực hiện các quyết định dựa trên việc xử lý hệ thống thông tin sẵn có. Trong đó, ý định hành vi được xác định là biến số dự báo trực tiếp và quan trọng nhất, đóng vai trò như một biểu hiện nhận thức về mức độ sẵn sàng thực hiện một hành động cụ thể. Dựa trên nền tảng của TRA, các nghiên cứu của Ajzen và Fishbein (1980) đã chỉ rõ rằng ý định hành vi chịu sự chi phối mạnh mẽ bởi hai tiền tố chính: thái độ và chuẩn chủ quan.

Thái độ được hình thành từ quá trình đánh giá và nhận thức của cá nhân đối với các thuộc tính cụ thể của sản phẩm hoặc dịch vụ. Chuẩn chủ quan thì phản ánh áp lực xã hội từ các nhóm tham chiếu như gia đình, bạn bè hoặc đồng nghiệp. Yếu tố này tác động đến xu hướng tiêu dùng thông qua hai cơ chế: mức độ ủng hộ/phản đối của những người xung quanh và động lực tuân theo kỳ vọng của các đối tượng gây ảnh hưởng.

Trong bối cảnh thương mại hiện đại, chất lượng thông tin từ các chủ thể gây ảnh hưởng (ví dụ: người dẫn chương trình livestream) đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy ý định mua sắm. Đồng thời, tính minh bạch, độ tin cậy và sự đầy đủ của dữ liệu sản phẩm trên các nền tảng trực tuyến không chỉ củng cố niềm tin mà còn là chất xúc tác trực tiếp dẫn đến hành vi giao dịch thực tế. Theo quan điểm của Fishbein và Ajzen (1977), hệ thống niềm tin của cá nhân đối với một hành vi chính là nền tảng quyết định hình thành nên ý định hành động sau cùng.

  • Hình 2. 1 Mô hình hành động hợp lý TRA

2.2.2. Lý thuyết chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT)

Mô hình chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) được thiết lập như một khung khổ lý thuyết toàn diện, đóng vai trò nền tảng trong việc giải thích cơ chế tiếp nhận đổi mới trong lĩnh vực hệ thống thông tin. Điểm ưu việt của UTAUT nằm ở khả năng tổng hợp tinh hoa từ tám mô hình hành vi và khoa học máy tính kinh điển, bao gồm các học thuyết trọng yếu như TRA, TAM, TPB, cùng các lý thuyết về động lực và nhận thức xã hội. Theo luận điểm của Venkatesh và cộng sự (2003), ý định hành vi và hành vi thực tế của cá nhân chịu sự chi phối trực tiếp bởi bốn trụ cột chính: Kỳ vọng hiệu suất (mức độ tin tưởng vào hiệu quả công việc), Nỗ lực kỳ vọng (nhận thức về tính đơn giản khi sử dụng), Ảnh hưởng xã hội (tác động từ cộng đồng xung quanh) và Các điều kiện thuận lợi (sự hỗ trợ về hạ tầng kỹ thuật). Đáng chú ý, các tương tác này không diễn ra tách biệt mà chịu sự điều phối chặt chẽ bởi các biến số nhân khẩu học và bối cảnh như giới tính, độ tuổi, kinh nghiệm cùng tính tự nguyện, tạo nên một lộ trình logic từ nhận thức đến hành động sử dụng công nghệ cuối cùng.

  • Hình 2. 2 Mô hình chấp nhận và sử dụng công nghệ UTAUT

2.2.3. Mô hình S – O – R Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

S – O – R là viết tắt của Kích thích – Đối tượng – Phản ứng (Stimulus – Organism – Response). Theo Tai và Fung (1997) thì mô hình S – O – R dựa trên hai khía cạnh là sự nhạy cảm của NTD khi mua và người mua hàng có những cảm xúc dẫn đến các phản ứng khác nhau. Tương ứng với môi trường mua sắm thì S là sự kích thích của bầu không khí mua sắm, O là cảm xúc của người mua và R là hành vi mua của NTD.

  • Hình 2. 3 Mô hình S – O – R

Sherman và cộng sự (1997) đã chia bầu không khí hay môi trường mua sắm thành ba yếu tố bao gồm xã hội (ví dụ như nhân viên bán hàng, các người mua trước, …), thiết kế (ví dụ như bố trí, màu sắc, hình ảnh, vệ sinh, …) và xung quanh (ví dụ như mùi hương, ánh sáng, …). Theo Sherman và cộng sự (1997) thì môi trường mua sắm của khách hàng theo S – O – R là chuỗi quá trình tư duy làm việc từ các kích thích của môi trường để tạo ra phản ứng của khách hàng. Trong đó, trạng thái tâm tư tình cảm hay cảm xúc của NTD chịu ảnh hưởng rất nhiều từ không khí mua sắm, môi trường được tạo ra bởi người bán.

2.2.4. Lý thuyết trải nghiệm dòng chảy

Csikszentmihalyi (2000) định nghĩa dòng chảy là trạng thái tâm lý tích cực khi cá nhân có sự gắn bó hoàn toàn, có sự tập trung và tham gia hoạt động tại một thời điểm xác định. Tạo ra dòng chảy đi kèm với những cảm giác hưng phấn và thỏa mãn cao độ. Trạng thái tâm lý dòng chảy được xem là thành phần ưu thế trong việc tạo điều kiện thuận lợi để sinh ra những trải nghiệm thú vị (Gao và Bai, 2014). Tại trạng thái tâm lý này thì mỗi cá nhân sẽ bỏ qua những tồn tại về những sự vật sự việc xung quanh hay gạt đi những trải nghiệm tiêu cực, khó chịu, không bị các tác nhân từ môi trường bên ngoài làm phiền khi thực hiện các hành động hay có khả năng kiểm soát cao đối với các hành vi cá nhân (Dong và cộng sự, 2023).

Trong bối cảnh phát sóng trực tiếp thì trải nghiệm dòng chảy thể hiện tình trạng NTD xem phát trực tiếp với các nội dung mà người bán truyền tải với mức tập trung, không bị các tác nhân bên ngoài làm phiền, hay họ không tập trung đến thời gian xem hoặc thậm chí là bỏ quên các việc mình phải làm (Chen và Lin, 2018). Mặt khác, Cui và cộng sự (2022) lại chỉ ra rằng trạng thái dòng chảy được xem là một trải nghiệm tạm thời không nhận thức được, trong đó các cá nhân xem phát trực tiếp với toàn bộ sự đắm chìm, kiểm soát và đầy sự thích thú. Điều này tương đồng với phát hiện của Hyun và cộng sự (2022), khi rơi vào trạng thái dòng chảy thì các cá nhân sẽ có cảm giác kiểm soát, hứng thú, có sự tập trung cao độ, tinh thần vui vẻ, hình thành các kỹ năng và những thách thức cá nhân, đặc biệt là trong trải nghiệm của những NTD sử dụng các thiết bị máy tính hay các kênh trực tuyến (Gao và Bai, 2014). Trải nghiệm về trạng thái dòng chảy được hiểu là một tiến trình nhận thức sâu sắc của người dùng trong quá trình tương tác trên các nền tảng số. Theo quan điểm của Wu và cộng sự (2016), trạng thái này xuất hiện khi cá nhân tìm thấy sự giao thoa giữa tính thách thức và giá trị hữu ích mà hệ thống cung cấp. Trong bối cảnh thương mại điện tử hiện đại, đặc biệt là hình thức bán hàng qua video phát trực tiếp (livestream), việc duy trì trạng thái dòng chảy đóng vai trò là chất xúc tác tâm lý quan trọng. Cui và cộng sự (2022) nhấn mạnh rằng chính sự tập trung cao độ và trải nghiệm tương tác liền mạch này đã khơi gợi cảm giác hưng phấn cùng những phản ứng mua sắm ngẫu hứng của khách hàng. Điều này chứng tỏ rằng việc tối ưu hóa trải nghiệm giao diện và nội dung không chỉ đơn thuần là cung cấp thông tin, mà còn là tạo ra một môi trường tâm lý tích cực nhằm thúc đẩy ý định hành vi của người tiêu dùng ngay trong quá trình tiếp cận sản phẩm.

2.3. Tổng quan các nghiên cứu liên quan Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

2.3.1. Các nghiên cứu ngoài nước

Trong công trình nghiên cứu về động lực thúc đẩy hành vi tiêu dùng bốc đồng, Lee và Chen (2021) đã tập trung phân tích bối cảnh thương mại phát trực tiếp thông qua lăng kính của thuyết trải nghiệm dòng chảy. Các tác giả lập luận rằng, trong môi trường livestream, người xem thường rơi vào trạng thái bị cuốn hút hoàn toàn vào nội dung phát sóng, dẫn đến việc đưa ra các quyết định mua sắm ngoài dự kiến khi các kích thích về cảm xúc đạt đến ngưỡng thỏa mãn. Sử dụng phương pháp mô hình hóa cấu trúc tuyến tính PLS-SEM, nghiên cứu minh chứng rằng sự hấp dẫn ngoại hình và năng lực chuyên môn của người dẫn chương trình có tác động thuận chiều mạnh mẽ đến cảm nhận sự thích thú của người xem. Chính sự thú vị này là tiền đề then chốt dẫn dắt tới sự thôi thúc mua sắm tức thời. Ngoài ra, tính hữu dụng của sản phẩm và sự tiện lợi trong thao tác giao dịch cũng góp phần củng cố nhận thức về giá trị. Tuy nhiên, nhóm tác giả cũng thừa nhận hạn chế khi chưa phân tách đặc thù giữa các nền tảng công nghệ khác nhau, điều này gợi mở nhu cầu về các nghiên cứu khu biệt hóa nền tảng trong tương lai.

Tiếp cận từ mô hình S-O-R (Kích thích – Chủ thể – Phản ứng), Rifani và cộng sự (2023) đã khám phá tầm quan trọng của truyền miệng điện tử (eWOM) và chất lượng sản phẩm đối với quyết định mua hàng trên TikTok Shop. Nghiên cứu khẳng định bối cảnh của phiên phát sóng trực tiếp đóng vai trò như một môi trường kích thích thị giác và cảm xúc, nơi mà các lượt bình luận và tương tác trực tiếp tạo nên một không gian mua sắm nhộn nhịp, thu hút sự chú ý của người dùng. Kết quả thực nghiệm thông qua hồi quy tuyến tính bội cho thấy một khía cạnh đáng lưu tâm: trong khi chất lượng sản phẩm là nhân tố cốt lõi thúc đẩy quyết định mua, thì eWOM đôi khi lại mang những tác động trái chiều nếu không được kiểm soát tốt. Một khoảng trống nghiên cứu được chỉ ra là công trình này chưa xem xét thấu đáo các biến số như sức mạnh thương hiệu, chiến lược giá hay mức độ tin nhiệm của người dùng đối với bản chất của nền tảng thương mại xã hội.

Nghiên cứu của Widodo (2023) tập trung làm rõ hành vi mua sắm ngẫu hứng của thế hệ Millennials trên các nền tảng mạng xã hội. Tác giả đã tích hợp lý thuyết dòng chảy với các yếu tố tâm lý hiện đại, đặc biệt là nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO). Kết quả phân tích dữ liệu SEM cho thấy người tiêu dùng thường bị chi phối bởi trạng thái chờ đợi sản phẩm hoặc lo ngại sự hối tiếc nếu không kịp thụ hưởng các chương trình ưu đãi độc quyền trong phiên livestream. Các hình thức khuyến mãi như mã giảm giá hay phiếu quà tặng không chỉ là công cụ tài chính mà còn là tác nhân kích thích tâm lý, thúc đẩy khách hàng thực hiện giao dịch nhanh chóng để giải tỏa áp lực từ nỗi sợ bỏ lỡ. Tuy vậy, nghiên cứu vẫn còn giới hạn khi chưa bao quát hết các yếu tố ngoại biên như ảnh hưởng từ môi trường sống hay niềm tin dài hạn vào nhãn hàng.

Tương đồng với quan điểm về giá trị khuyến mãi, Gita và cộng sự (2024) đi sâu vào phân tích cách thức các chương trình giảm giá và ưu đãi theo gói (bundling) định hình hành vi mua sắm ngoài kế hoạch trên TikTok. Nhóm tác giả khẳng định rằng các chiến thuật tiếp thị này không chỉ tác động đến lý trí mà chủ yếu đánh vào cảm xúc tích cực của người xem. Khi người tiêu dùng trải nghiệm trạng thái dòng chảy và nhận thấy các lợi ích kinh tế tức thời, họ có xu hướng bỏ qua các rào cản về kế hoạch chi tiêu ban đầu. Kết quả từ 205 mẫu khảo sát một lần nữa xác nhận giá bán và cách thức đóng gói ưu đãi là những biến số có ý nghĩa quan trọng nhất. Dẫu vậy, mô hình nghiên cứu này vẫn cần được mở rộng để đánh giá thêm vai trò của các thuộc tính sản phẩm đặc thù và uy tín của cá nhân người bán. Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Một cách tiếp cận đa chiều hơn được tìm thấy trong nghiên cứu của Addison và Aprilianty (2022) tại thị trường Indonesia, khi nhóm tác giả kết hợp đồng thời Thuyết hành động hợp lý (TRA) và Mô hình UTAUT. Nghiên cứu này lý giải rằng việc chuyển dịch từ mua sắm truyền thống sang thương mại điện tử đòi hỏi người dùng phải có sự thích nghi với công nghệ. Do đó, ý định mua hàng không chỉ xuất phát từ thái độ mà còn từ trải nghiệm đối với các tính năng của ứng dụng. Bằng phương pháp PLS-SEM, nghiên cứu chỉ ra rằng chất lượng hệ thống, thông tin và dịch vụ là ba trụ cột tạo nên niềm tin và sự hài lòng. Các yếu tố này kết hợp với sự hỗ trợ xã hội được nhận thức sẽ thúc đẩy trạng thái dòng chảy, từ đó tạo ra tác động dây chuyền dẫn đến ý định và hành vi mua hàng thực tế. Đây được xem là một mô hình nghiên cứu khá toàn diện về mặt cấu trúc lý thuyết.

2.3.2. Các nghiên cứu trong nước

Nghiên cứu của Trần Thạch và cộng sự (2021) đã soi rọi hành vi mua sắm thời trang của sinh viên qua livestream thông qua lý thuyết hành động hợp lý (TRA). Theo mô hình này, ý định hành vi là kết quả của sự tương tác giữa thái độ (đánh giá tích cực về việc mua hàng) và chuẩn chủ quan (áp lực từ xã hội). Nhóm tác giả chứng minh rằng niềm tin không chỉ là một biến số độc lập mà đóng vai trò cốt lõi trong việc hình thành thái độ. Trong môi trường giao dịch gián tiếp, thương hiệu của đơn vị kinh doanh trở thành “mỏ neo” tâm lý giúp giảm thiểu rủi ro cảm nhận, từ đó chuyển hóa niềm tin thành ý định hành vi. Tuy nhiên, việc mô hình chỉ giải thích được 51,2% sự biến thiên cho thấy trong môi trường livestream, TRA cần được mở rộng thêm các biến số về công nghệ để bao quát hết tính chất động của thị trường.

Mở rộng hướng tiếp cận này trên nền tảng TikTok, Bùi Thị Nhật Huyền và cộng sự (2023) cũng vận dụng TRA nhưng nhấn mạnh vào thành tố “Chuẩn chủ quan”. Trong hệ sinh thái TikTok, nơi sự tương tác giữa người dùng diễn ra với tần suất cao, ảnh hưởng xã hội (một biểu hiện của chuẩn chủ quan) trở thành nhân tố chi phối mạnh mẽ nhất. Khi sinh viên quan sát các phản hồi tích cực từ cộng đồng hoặc sự ủng hộ từ nhóm tham chiếu, họ nảy sinh tâm lý tuân thủ và tin tưởng, dẫn đến quyết định chốt đơn nhanh chóng. Nghiên cứu này khẳng định rằng trong bối cảnh thương mại xã hội, ý chí cá nhân thường bị dẫn dắt bởi xu hướng và áp lực từ đám đông kỹ thuật số.

Tại thị trường Hà Nội, Trần Quang Thắng (2021) đã sử dụng TRA để giải thích ý định mua sắm trên Facebook. Tác giả lập luận rằng thái độ của khách hàng không tự nhiên sinh ra mà được bồi đắp thông qua quá trình xử lý thông tin về thuộc tính sản phẩm và uy tín người bán. Dưới góc độ lý thuyết, khi các luồng thông tin trên livestream củng cố được hệ thống niềm tin, khách hàng sẽ hình thành một thái độ tích cực đối với hành vi mua. Nghiên cứu này làm rõ rằng “Chuẩn chủ quan” trên Facebook thường xuất phát từ các nhóm tham khảo và yếu tố văn hóa đặc thù của người tiêu dùng thủ đô, tạo nên một rào cản hoặc động lực vô hình cho việc thực hiện giao dịch.

Đối với nhóm khách hàng trên 40 tuổi tại Quảng Bình, nghiên cứu của Nguyễn Thị Yến và cộng sự (2022) mặc dù sử dụng TRA làm nền tảng nhưng đã lồng ghép các khía cạnh của Mô hình Chấp nhận Công nghệ (TAM). Các khái niệm như “sự hữu ích cảm nhận” và “sự sẵn lòng thay đổi” chính là các trụ cột của TAM, phản ánh khả năng thích nghi với công cụ số của người tiêu dùng trung niên. Bên cạnh đó, việc phân tích sự tác động của truyền miệng trực tuyến (eWOM) và khuyến mãi có thể được giải thích qua mô hình S-O-R (Stimulus – Organism – Response). Trong đó: S (Kích thích) là các mã giảm giá và thông tin truyền miệng đầy sức hút trên mạng xã hội. O (Chủ thể) là trạng thái tâm lý, sự tin tưởng cảm nhận của khách hàng trung niên sau khi xử lý các kích thích trên. R (Phản ứng) là kết quả cuối cùng là ý định thực hiện giao dịch mua sắm sản phẩm điện tử. Sự kết hợp giữa các tầng lý thuyết này cho thấy ý định mua sắm của nhóm khách hàng lớn tuổi là một quá trình cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích thực tế và sự an toàn trong trải nghiệm công nghệ mới.

  • Bảng 2. 2 Tóm tắt các nghiên cứu liên quan

2.3.3. Khoảng trống nghiên cứu Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Dựa trên việc hệ thống hóa các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước về các tác nhân chi phối hành vi tiêu dùng qua livestream, có thể nhận diện những khoảng trống nghiên cứu đó là:

Thứ nhất, khoảng trống về sự tích hợp lý thuyết: Các nghiên cứu trước tại Việt Nam thường tiếp cận hành vi mua sắm trực tuyến dưới góc độ tiện ích công nghệ thuần túy (như mô hình UTAUT hay TAM). Nghiên cứu này giúp lấp đầy khoảng trống lý thuyết bằng cách tích hợp mô hình S-O-R và Lý thuyết trải nghiệm dòng chảy để giải thích hành vi mua sắm trong bối cảnh mua sắm kết hợp giải trí, nơi mà cảm xúc tức thời và sự tương tác trực tiếp với người livestream đóng vai trò quyết định hơn là các tính năng kỹ thuật của nền tảng.

Thứ hai, khoảng trống về đặc tính sản phẩm: Mặc dù lý thuyết về mua sắm qua livestream đã phát triển mạnh mẽ, nhưng việc áp dụng các mô hình này vào nhóm hàng hóa có độ rủi ro cảm nhận cao và đòi hỏi sự cân nhắc lớn như hàng điện tử tiêu dùng vẫn chưa dược làm rõ. Nghiên cứu này lắp đầy khoảng trống đó bằng cách kiểm định xem các yếu tố tương tác thời gian thực (livestream) có đủ sức vượt qua rào cản tâm lý e ngại của người tiêu dùng đối với nhóm hàng điện tử tiêu dùng hay không.

Thứ ba, khoảng trống về bối cảnh thực tiễn: Về mặt thực tiễn, nghiên cứu này giải quyết khoảng trống về dữ liệu thực chứng tại Thành phố Hồ Chí Minh, thị trường tiêu dùng lớn và năng động nhất Việt Kết quả nghiên cứu giúp làm rõ hành vi của nhóm người tiêu dùng đô thị hiện đại đối với một phương thức mua sắm mới, cung cấp các gợi ý thực tế cho các thương hiệu diện từ tiêu dùng nội địa trong việc tối ưu hóa kênh bán hàng qua livestream.

Việc lấp đầy khoảng trống này không chỉ giúp làm rõ cơ chế chuyển đổi hành vi mà còn cung cấp cơ sở khoa học để các đơn vị bán hàng tối ưu hóa các hoạt động kích cầu trong “khoảng lặng tâm lý” của người tiêu dùng. Chính vì vậy, đề tài nghiên cứu này không chỉ đảm bảo tính độc lập, không trùng lặp mà còn mang tính cấp thiết cao, đóng góp cả về mặt học thuật lẫn thực tiễn quản trị cho ngành điện tử tiêu dùng trong kỷ nguyên số.

2.4. Giả thuyết và mô hình nghiên cứu Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

2.4.1. Giả thuyết nghiên cứu:

  • Mối quan hệ giữa niềm tin và ý định mua hàng

Theo Addison và Aprilianty (2022), cùng với Trần Thạch và cộng sự (2021), niềm tin được hiểu là sự tin cậy vững chắc rằng các cam kết và tuyên bố của người bán sẽ được thực hiện đáng tin cậy, và họ sẽ không lợi dụng điểm yếu của khách hàng. Niềm tin là yếu tố cốt lõi trong thương mại điện tử, giúp xoa dịu nỗi lo về sự không chắc chắn và tác động tích cực đến quyết định mua sắm. Niềm tin thường được chia thành ba khía cạnh chính: sự tin cậy, lòng nhân ái (ý muốn tốt), và sự toàn vẹn (liêm chính). Đây là một đặc điểm tâm lý phát triển từ thời thơ ấu và tiếp diễn trong suốt cuộc đời. Do đó, nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng. Một yếu tố quan trọng là khả năng ảnh hưởng lớn đến việc hình thành niềm tin hoặc sự hoài nghi đối với những điều mới mẻ. Việc thường xuyên chia sẻ thông tin có thể củng cố sự gắn kết và tin tưởng giữa các cá nhân, đồng thời thúc đẩy ý định thực hiện giao dịch thương mại (Trần Thạch và cộng sự, 2024). Nguyễn Thị Yến và cộng sự (2022) cũng nhấn mạnh rằng trong môi trường mua sắm trực tuyến, niềm tin đặc biệt quan trọng do người mua và người bán không thể tương tác trực tiếp. Sự tin tưởng này giúp người tiêu dùng vượt qua những lo ngại và rủi ro khi cung cấp thông tin cá nhân hoặc thực hiện giao dịch trực tuyến. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng sự tin tưởng có ảnh hưởng tích cực đến ý định mua sắm trực tuyến sản phẩm điện tử tiêu dùng. Theo Addison và Aprilianty (2022), kết quả nghiên cứu cũng cho thấy niềm tin ảnh hưởng tích cực đến ý định mua hàng và ý định mua hàng có quan hệ tích cực mạnh mẽ với quyết định mua hàng. Do đó, giả thuyết nghiên cứu được đề xuất là:”

  • H1: Niềm tin ảnh hưởng cùng chiều đến ý định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh.
  • H1a: Ý định mua hàng trung gian mối quan hệ giữa niềm tin và quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP.Hồ Chí Minh. Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Mối quan hệ giữa sự hấp dẫn của người bán và ý định mua hàng

Sự hấp dẫn được hiểu là cách một cá nhân đánh giá các khía cạnh về hình thể, phong cách và diện mạo của người khác. Lee và Chen (2021) nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hấp dẫn, cho rằng các phương tiện truyền thông trao quyền và thúc đẩy người dùng đưa ra lựa chọn. Đa số những người phát trực tiếp (streamer) đã xây dựng được danh tiếng là nguồn đáng tin cậy và thu hút lượng lớn người theo dõi. Sự hấp dẫn là một yếu tố dễ nhận thấy; nhiều người theo dõi cảm thấy bị cuốn hút bởi các sản phẩm hoặc thương hiệu khi chúng được giới thiệu bởi những streamer này. Những người có ảnh hưởng (influencer) với độ tin cậy cao có khả năng thúc đẩy thái độ tích cực đối với uy tín thương hiệu và các quyết định mua sắm. Sự hấp dẫn của người bán trong livestream là một yếu tố quan trọng kích thích nội dung trong lĩnh vực thương mại phát trực tiếp. Theo kết quả nghiên cứu của Trần Thạch và cộng sự (2021), khi người bán tương tác thân thiện, hấp dẫn và nội dung buổi livestream thú vị, điều này sẽ mang lại cảm giác tích cực và củng cố niềm tin cho người tiêu dùng. Người bán có thể tạo ra cảm giác quyền lực hơn cho người tiêu dùng thông qua lời dẫn dắt của mình, từ đó thúc đẩy ý định dẫn đến quyết định mua hàng. Vì vậy, giả thuyết nghiên cứu được đề xuất là:”

  • H2: Sự hấp dẫn của người bán ảnh hưởng cùng chiều đến ý định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh.
  • H2a: Ý định mua hàng trung gian mối quan hệ giữa sự hấp dẫn của người bán và quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh.

Mối quan hệ giữa sự phù hợp về giá và ý định mua hàng

Sự phù hợp về giá liên quan đến chiến lược khuyến mãi, trong đó các nhà cung cấp giảm giá bán lẻ của một số sản phẩm để thu hút khách hàng. Mức chiết khấu cho sản phẩm càng cao thì khả năng thúc đẩy NTD mua hàng sẽ càng cao. Các khách hàng tham gia mua sắm trong các buổi livestream vì họ tin rằng đây là cơ hội để có được giá ưu đãi hơn (Nguyễn Thị Yến và cộng sự, 2022; Trần Quang Thắng, 2021). Theo Widodo (2023), khi khuyến mại được nhà bán hàng đưa ra đủ hấp dẫn, NTD có khả năng mua hàng cao hơn vào thời điểm đó vì sợ bỏ lỡ đi cơ hội khuyến mãi. Theo Gita và cộng sự (2024), việc chiết khấu giá bán trong lúc phát trực tiếp có thể kích thích NTD mua sắm và tăng cường hiệu quả bán hàng. Các ưu đãi giảm giá được áp dụng trong các buổi phát trực tiếp sẽ tạo sự hấp dẫn khẩn cấp đối với người xem và khách hàng cảm thấy họ cần phải hành động nhanh để không bỏ lỡ cơ hội được mua sản phẩm với giá ưu đãi. nếu khách hàng có phiếu giảm giá còn hiệu lực trong thời gian nhất định, họ thường sẵn sàng sử dụng ngay để tận dụng lợi ích từ ưu đãi đó. NTD thể hiện sự quan tâm cao hơn đến việc tham gia các phiên livestream trên Tiktok khi các chiết khấu sản phẩm trong bán hàng trực tiếp và các gói ưu đãi giảm giá kích thích cảm xúc tích cực hình thành ý định mua hàng. Theo kết quả nghiên cứu Nguyễn Thị Yến và cộng sự (2022), khuyến mại có ảnh hưởng mạnh đến ý định mua hàng điện tử trực tuyến của người tiêu dùng như kỳ vọng, cụ thể là khuyến mại khuyến khích NTD nảy sinh ý định từ dó dẫn tới quyết định mua sản phẩm với lượng lớn hơn. Vì vậy, giả thuyết nghiên cứu được đề xuất là:

  • H3: Sự phù hợp về giá ảnh hưởng cùng chiều đến ý định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh. Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.
  • H3a: Ý định mua hàng trung gian giữa sự phù hợp về giá và quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh.

Mối quan hệ giữa ảnh hưởng xã hội và ý định mua hàng

Dưới góc độ tâm lý học hành vi, ảnh hưởng xã hội đại diện cho áp lực từ môi trường bên ngoài, phản ánh mức độ mà một cá nhân bị chi phối bởi quan điểm và kỳ vọng của các nhóm tham chiếu. Theo quan điểm của Bùi Thị Nhật Huyền và cộng sự (2023), đây là một dạng quyền lực tinh thần, có khả năng điều chỉnh hệ thống niềm tin và định hướng hành vi của người khác. Trong bối cảnh thương mại điện tử, các cấu trúc xã hội này tạo ra những chuẩn mực vô hình, thúc đẩy cá nhân thực hiện hành vi mua sắm để phù hợp với kỳ vọng chung hoặc để nhận được sự tán thưởng từ cộng đồng. Nghiên cứu của Trần Thạch và cộng sự (2021) đã làm rõ hơn các chủ thể gây ảnh hưởng, bao gồm gia đình, mạng lưới bạn bè, các cá nhân có sức ảnh hưởng (Influencers) và các cộng đồng trực tuyến. Những nhóm này không chỉ tác động đến thái độ mà còn định hình các quy tắc hành xử của người tiêu dùng. Đặc biệt, khách hàng thường có xu hướng sử dụng hành vi của các nhóm tham chiếu làm “thước đo” để đánh giá uy tín và chất lượng sản phẩm trước khi ra quyết định. Trong hệ sinh thái TikTok, nơi tính kết nối xã hội được đẩy mạnh qua các thuật toán tương tác, sự gia tăng của các tác nhân ảnh hưởng xã hội tỷ lệ thuận với mức độ củng cố niềm tin. Khi người tiêu dùng nhận thấy sự ủng hộ từ cộng đồng, các rào cản về tâm lý đối với việc mua sắm trực tuyến sẽ dần bị xóa bỏ, tạo tiền đề vững chắc cho sự hình thành ý định giao dịch. Theo nghiên cứu của Bùi Thị Nhật Huyền và cộng sự (2023), ảnh hưởng xã hội được chứng minh là rất quan trọng đối với việc hình thành thái độ mua hàng và được coi là yếu tố dự đoán mạnh nhất về ý định mua hàng, từ ý định dẫn đến quyết định mua hàng của NTD.

Vì vậy, giả thuyết nghiên cứu được đề xuất là:

  • H4: Ảnh hưởng xã hội ảnh hưởng cùng chiều đến ý định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh.
  • H4a: Ý định mua hàng trung gian giữa ảnh hưởng xã hội và quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh. Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Mối quan hệ giữa thuộc tính sản phẩm và ý định mua hàng

Theo Trần Quang Thắng (2021) thuộc tính sản phẩm bao gồm nhiều yếu tố đặc trưng cho một loại sản phẩm. Những thuộc tính cơ bản bao gồm chất lượng sản phẩm như tính năng, công dụng, độ bền, yếu tố thẩm mỹ, mức độ tin cậy, an toàn, tiện ích và mức độ ảnh hưởng đến môi trường. Bên cạnh đó, còn có các yếu tố vô hình như nhãn hiệu, thương hiệu và uy tín của nhà sản xuất. Trong khi mua sắm trực tuyến, NTD tìm kiếm và đánh giá cả thuộc tính sản phẩm lẫn đặc tính của nhà cung cấp điện tử để đưa ra ý định mua sắm. Những yếu tố như thương hiệu, nguồn gốc, chất lượng và hình ảnh của sản phẩm rất quan trọng đối với quyết định mua sắm của NTD. Các nhà bán hàng cần cung cấp thông tin hiệu quả về các thuộc tính sản phẩm thông qua mô tả và hình ảnh để thông qua đó, NTD có thể đánh giá và đưa ra quyết định mua hàng mà không cần thông qua trải nghiệm và cảm nhận thực tế sản phẩm. Chất lượng sản phẩm được cho là có ảnh hưởng đáng kể và tích cực đến ý định mua hàng của NTD trong các buổi livestream của người bán trên Tiktok. Với hình thức bán hàng qua livestream, NTD vừa có thể tìm hiểu trực tiếp thuộc tính sản phẩm, vừa có thể quan sát trực tiếp bằng hình ảnh khi người bán sử dụng trải nghiệm sản phẩm tại thời gian thực, mang lại cái nhìn tổng quát hơn cho sản phẩm, đặt biệt là các sản phẩm điện tử tiêu dùng, điều này thúc đẩy mạnh mẽ hình thành ý định mua hàng từ đó dẫn đến quyết đinh mua sản phẩm ngay trên các phiên livestream. Vì vậy, giả thuyết nghiên cứu được đề xuất là:

  • H5: Thuộc tính sản phẩm ảnh hưởng cùng chiều đến ý định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh.
  • H5a: Ý định mua hàng trung gian giữa thuộc tính sản phẩm và quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh.

Mối quan hệ giữa ý định đến quyết định mua hàng

Addison và Aprilianty (2022) cho rằng với quá trình trải nghiệm việc tìm hiểu thông tin, xem các hình ảnh và video thực tế từ các phiên livestream mà người bán hàng tạo ra thì việc tạo nên sự kích thích mua của NTD đã được hình thành. Tuy nhiên, với nhiều khía cạnh khác nhau mà NTD chỉ dừng lại tại ý định mua, do đó, người bán lại phải tiếp tục tạo ra những sự kích thích như sự hỗ trợ khi mua hàng, các chiến lược hậu mãi hay các chương trình ưu đãi hoặc gia tăng sự tò mò của NTD lên cao hơn nữa để hình thành nên quyết định thực sự (Rifani và cộng sự, 2023). Hay nói cách khác, việc NTD đã hình thành được ý định mua là nền tảng cơ sở để người bán có thể dễ dàng hơn tạo ra quyết định mua thông qua các công cụ marketing chuyên sâu và có cơ hội để có được sự mua hàng của NTD (Bùi Thị Nhật Huyền, 2023). Vì vậy, giả thuyết nghiên cứu được đề xuất là:

  • H6: Ý định mua hàng ảnh hưởng tích cực đến quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok tại TP. Hồ Chí Minh.

2.4.2. Mô hình nghiên cứu Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

Đối với bối cảnh mua sắm trực tuyến thì điều này thật sự cần thiết. Đồng thời, dựa trên các nghiên cứu thực nghiệm thì đa phần luận văn nhận thấy các tác giả đều tập trung vào các lý thuyết TRA, UTAUT, mô hình dòng chảy, S – O – R để luận giải cho việc hình thành ý định của người mua trên các phiên phát sóng trực tiếp, nhưng tập trung lớn nhất đó chính là xu hướng xã hội, niềm tin của người mua được củng cố dựa trên ảnh hưởng xã hội hay trào lưu của các người mua khác. Do đó, để áp dụng cho bối cảnh của luận văn này thì tác giả sẽ sử dụng mô hình của Trần Thạch và cộng sự (2021) trên cơ sở thừa kế và phát triển cho phù hợp với bối cảnh nghiên cứu. Nguyên nhân, luận văn lựa chọn nghiên cứu này vì nhóm tác giả đã thực hiện tại Việt Nam nên có sự tương đồng với phạm vi nghiên cứu của luận văn. Tuy nhiên, nghiên cứu của Trần Thạch và cộng sự (2021) vẫn chưa đề cập đến khía cạnh của sản phẩm, do đó luận văn sẽ bổ sung thêm nhân tố thuộc tính sản phẩm của Trần Quang Thắng (2021), vì thuộc tính này sẽ được người bán hàng sử dụng thông qua kênh phát sóng trực tiếp nên người mua phần nào nắm được công dụng của nó. Ngoài ra, Bùi Thị Nhật Huyền và cộng sự (2023) cũng cho rằng ảnh hưởng xã hội được thể hiện qua xu hướng hay các hoạt động truyền thông tin từ người này qua người khác, làm cho người dùng dần chấp nhận việc bán hàng hay mua hàng mới này và hình thành ý định mua, tuy nhiên Trần Thạch và cộng sự (2021) vẫn chưa đề cập đến khía cạnh này, do đó luận văn sẽ bổ sung ảnh hưởng xã hội để nghiên cứu. Cuối cùng, Trần Thạch và cộng sự (2021) chủ yếu tập trung vào các nhân tố chủ yếu được xem xét về sự ảnh hưởng đến ý định mua hàng thông qua các phiên livestream chứ chưa dẫn đến quyết định mua.

Dựa trên các kết quả nghiên cứu liên quan trong nước và ngoài nước về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng và các lý thuyết về hành vi người tiêu dùng. Luận văn này sẽ áp dụng lý thuyết nền tảng của hành động hợp lý TRA để luận giải cho việc hình thành ý định và quyết định của khách hàng, trong đó thái độ hành vi được xuất phát từ sự vui vẻ, hứng thú của họ. Những cảm xúc này được hình thành từ khách hàng tìm hiểu thông tin, những sự giới thiệu hoặc họ tập trung vào phiên phát sóng trực tiếp và cảm thấy thích thú với những hoạt động của người bán, đây là điểm đặc trưng của mô hình dòng chảy. Mặt khác, với phương thức mua sắm trực tuyến thì nền tảng của người mua chính là việc chấp nhận và sử dụng công nghệ, do đó mô hình UTAUT của Venkatesh và cộng sự (2003) cũng được kế thừa, việc chấp nhận và sử dụng công nghệ để hoàn tất giao dịch hay trải nghiệm dịch vụ hay ý định sử dụng nó cần được người dùng có niềm tin, sự giới thiệu nhằm đảm bảo sự an tâm từ trước, trong khi và sau khi sử dụng. Do đó, luận văn sẽ mở rộng mô hình nghiên cứu như sau:

  • Hình 2. 4 Mô hình nghiên cứu đề xuất

TÓM TẮT CHƯƠNG 2

Trong chương 2, luận văn đã tổng hợp các khái niệm và cơ sở lý thuyết nền liên quan cũng như thảo luận về các nghiên cứu có liên quan trong và ngoài nước. Từ đó tổng kết và đưa ra mô hình đề xuất nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định, quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua livestream trên nền tảng Tiktok. Luận văn: Quyết định mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: PPNC Đến mua hàng điện tử tiêu dùng qua Livestream

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Contact Me on Zalo
0877682993
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x