Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

TÓM TẮT

Tự đánh giá chất lượng CSGD tại các trường TH có vai trò quan trọng trong quá trình KĐCLGD đồng thời góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Thông qua hoạt động TĐG chất lượng CSGD sẽ giúp các trường TH có cách nhìn khách quan về điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân để đề xuất các biện pháp cải tiến chất lượng.

Đề tài quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận tập trung nghiên cứu và phân tích cơ sở lý luận của hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH cũng như công tác quản lý hoạt động này. Đề tài cũng tiến hành khảo sát thực trạng hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận và thực trạng quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận để đề xuất 06 biện pháp:

Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của đội ngũ giáo viên về tầm quan trọng của quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận;

Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận;

Biện pháp 3: Tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận;

Biện pháp 4: Chỉ đạo hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận;

Biện pháp 5: Tăng cường kiểm tra đánh giá hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận;

Biện pháp 6: Đảm bảo các điều kiện hỗ trợ hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

Các biện pháp trên đã được tiến hành khảo nghiệm tính hiệu quả và tính khả thi. Kết quả khảo nghiệm đã chứng minh cả 06 biện pháp trên đều có tính khoa học và thực tiễn, có thể được vận dụng vào để quản lý có hiệu quả hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Chất lượng giáo dục đóng vai trò quan trọng đặc biệt trong bối cảnh ngày nay khi cuộc cách mạng công nghệ 4.0 diễn ra tại hầu hết các nước trên thế giới và toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế. Đổi mới giáo dục đã trở thành nhu cầu cấp thiết và xu thế mang tính toàn cầu. Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khoá XI) đã thông qua Nghị quyết số 29/NQ-TW về “đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI xác định: “Thực hiện kiểm định chất lượng ở tất cả các bậc học”. Luật Giáo dục cũng nêu rõ: “Kiểm định chất lượng giáo dục là biện pháp chủ yếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục đối với nhà trường và cơ sở giáo dục khác. Việc kiểm định chất lượng giáo dục được thực hiện định kì trong phạm vi cả nước và đối với từng cơ sở giáo dục”. Vì thế, một trong những yêu cầu đổi mới đó là phải thực hiện KĐCLGD với mục đích góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.

Thực tế, Hội nghị Sơ kết công tác KĐCLGD CSGD mầm non, phổ thông và thường xuyên giai đoạn 2015-2020 của Bộ GD&ĐT, các CSGD đã đạt được nhiều kết quả đáng tích cực chẳng hạn như đã đánh giá được thực trạng chất lượng, qua đó đã xây dựng kế hoạch cải tiến để nâng cao chất lượng giáo dục. Bên cạnh đó, nhiều CSGD đã làm tốt công tác tham mưu với chính quyền địa phương nhờ đó có sự đầu tư về cơ sở vật chất, các CSGD được tu sửa và xây dựng mới không những đáp ứng yêu cầu dạy-học mà còn góp phần đáp ứng việc thực hiện xây dựng nông thôn mới. Bước đầu tiên trong hoạt động KĐCLGD là hoạt động TĐG chất lượng của các CSGD. Qua TĐG, các trường tự xem xét, đánh giá thực trạng chất lượng các hoạt động giáo dục, cơ sở vật chất, các vấn đề liên quan đến nhà trường; từ đó, thấy được điểm mạnh, điểm yếu, tiếp tục duy trì, phát huy điểm mạnh và xây dựng kế hoạch cải tiến sát thực tế để nâng cao chất lượng hoạt động. Điều này cho thấy ích lợi của việc thực hiện KĐCLGD, TĐG chất lượng CSGD. Vì thế càng đòi hỏi người Hiệu trưởng của mỗi CSGD phải quan tâm, chỉ đạo, tổ chức và kiểm tra thật sâu sát để hoạt động TĐG chất lượng CSGD đạt yêu cầu cao và đáp ứng các yêu cầu trong bối cảnh hiện nay. (Trung tâm Truyền thông Giáo dục, 2020)

Cùng với cả nước, tỉnh Ninh Thuận đã và đang triển khai, đẩy mạnh công tác TĐG, KĐCLGD tại các CSGD. Sở GD&ĐT Ninh Thuận đã ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các CSGD thực hiện TĐG, KĐCLGD như Công văn 289/SGDĐT-NVDH ngày 15 tháng 02 năm 2019 về thống nhất thực hiện tích hợp hoạt động KĐCLGD và công nhận đạt CQG đối với các CSGD mầm non và phổ thông đã thống nhất tất cả các nhà trường hằng năm đều phải thực hiện TĐG; Công văn 2036/SGDĐT-NVDH ngày 26 tháng 8 năm 2020 yêu cầu tất cả các nhà trường phải thực hiện nghiêm túc các hoạt động và kết quả TĐG chất lượng giáo dục sẽ được cập nhật dưới dạng báo cáo TĐG bổ sung. Phòng GD&ĐT Ninh Sơn ban hành Kế hoạch 29/KH-PGDĐT ngày 10 tháng 11 năm 2020 về phát triển ngành GD&ĐT huyện Ninh Sơn 5 năm 2021-2025 trong đó phấn đấu đến năm 2025 có 68% trường TH đạt CQG mức độ 1; 1-2 trường TH đạt CQG mức độ 2.

Tính đến ngày 01 tháng 6 năm 2022, toàn huyện Ninh Sơn có 100% trường TH đã thực hiện TĐG và có 13/21 (chiếm 61,9%) trường TH được công nhận đạt KĐCLGD và CQG (Phòng GD&ĐT huyện Ninh Sơn, 2023a). Đây cũng là kết quả đáng mừng và đang dần tiến đến mục tiêu đã đề ra. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện cũng như quản lý hoạt động TĐG trên địa bàn còn gặp nhiều khó khăn như: Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Về phía GV: còn chưa nắm, hiểu rõ nội hàm từng tiêu chí, kỹ thuật xử lý và phân tích thông tin, minh chứng; thiếu kinh nghiệm viết báo cáo tự đánh giá nên chất lượng báo cáo chưa phản ánh được chất lượng và thực tiễn của CSGD;

Về phía CBQL: chưa chú trọng đến công tác tuyên truyền về TĐG, KĐCLGD; thiếu chủ động trong bồi dưỡng đội ngũ tham gia công tác TĐG, KĐCLGD; một số khâu trong kiểm tra, đánh giá còn chưa thường xuyên;

Chính vì vậy, việc nghiên cứu thực tiễn hoạt động và quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận trên nền tảng lý luận không chỉ là vấn đề mang tính lý luận mà còn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với sự phát triển giáo dục nước ta. Đến nay, trên địa bàn cũng chưa có nghiên cứu nào về quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH. Với những lý do nêu trên, tác giả chọn đề tài “Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận”.

2. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở hệ thống hóa cơ sở lý luận, đề tài nhằm tìm hiểu thực trạng về quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác TĐG chất lượng CSGD nói riêng và công tác KĐCLGD nói chung tại các trường TH trên địa bàn nghiên cứu trong giai đoạn hiện nay.

3. Khách thể và Đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

• Hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học.

3.2. Đối tượng nghiên cứu:

• Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

4. Phạm vi nghiên cứu Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

4.1. Về nội dung:

Đề tài tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận, thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

4.2. Về địa bàn nghiên cứu:

Khảo sát tại 21/21 trường TH trên địa bàn huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận gồm: TH Lâm Sơn, TH Lâm Sơn A, TH Lâm Sơn B, TH Lập Lá, TH Lương Sơn A, TH Lương Sơn B, TH Tân Sơn A, TH Tân Sơn B, TH Quảng Sơn A, TH Quảng Sơn B, TH Quảng Sơn C, TH Hòa Sơn, TH Ma Nới, TH Tà Nôi, TH Mỹ Sơn A, TH Mỹ Sơn B, TH Mỹ Sơn C, TH Nha Hố, TH Nhơn Sơn, TH Nhơn Sơn A, TH Nhơn Sơn B.

4.3. Về thời gian nghiên cứu:

• Thời gian nghiên cứu từ tháng 3/2023 đến tháng 9/2023.
• Số liệu sử dụng trong đề tài luận văn được thu thập từ năm học 2020-2021 đến 2022-2023.

5. Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận đã đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế nhất định về lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá trong quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận. Nếu hệ thống hóa được cơ sở lý luận một cách khoa học, lôgic và đánh giá đúng thực trạng thì đề tài sẽ đưa ra những biện pháp có tính khoa học, khả thi và hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

6. Nhiệm vụ nghiên cứu Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

• Hệ thống hóa được cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH.
• Đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.
• Đề ra các biện pháp quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

7. Phương pháp nghiên cứu

7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Mục đích: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH.

Nội dung và cách thực hiện: Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh các nguồn tài liệu như sách, tạp chí, các công trình nghiên cứu trong nước và ngoài nước, các bài viết khoa học, Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng và Nhà Nước, Luật Giáo dục, các văn bản, quy chế, thông tư hướng dẫn có liên quan nhằm tìm hiểu sâu sắc bản chất của vấn đề nghiên cứu để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài. Từ đó, phân loại và hệ thống hoá những nội dung lý luận làm cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH để lý giải kết quả nghiên cứu về thực trạng quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Mục đích: Thu thập số liệu, dữ liệu để làm rõ thực trạng hoạt động TĐG và quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận. Ngoài ra, phương pháp này được sử dụng để khảo nghiệm tính khả thi và cần thiết của các biện pháp mà đề tài đề xuất thực hiện.

Nội dung: Tập trung khảo sát thực trạng hoạt động và quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận thông qua việc thiết lập bảng khảo sát dành cho CBQL và GV. Chẳng hạn như: mục đích của hoạt động TĐG chất lượng CSGD, các vấn đề có liên quan đến hoạt động

TĐG, về quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH; những thuận lợi và khó khăn; những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

Cách thức thực hiện: Tính dung lượng mẫu tiến hành khảo sát các đối tượng là CBQL và GV trên= địa bàn huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận (áp dụng công thức tính số mẫu trong đó: n là cỡ mẫu, e=0.05, N: tổng thể).

Xây dựng công cụ gồm phiếu khảo sát các đối tượng là CBQL và GV. Thiết lập 02 mẫu phiếu khảo sát thực trạng và 01 phiếu khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất. Đối tượng khảo sát được lựa chọn một cách ngẫu nhiên và khách quan. Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

• 02 mẫu phiếu khảo sát thực trạng đối với 38/38 CBQL và 191/401 GV của 21 trường TH trên địa bàn huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.
• 01 phiếu khảo nghiệm tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp đề xuất đối với CBQL và GV của 21 trường TH trên địa bàn huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

7.2.2. Phương pháp phỏng vấn

Mục đích: Phương pháp này để thu thập thêm thông tin, dữ liệu; đối chiếu và so sánh với kết quả khảo sát thực trạng qua phương pháp điều tra bằng bảng hỏi đồng thời làm rõ thêm thông tin cần thiết từ người được phỏng vấn mà khảo sát qua phiếu hỏi chưa đáp ứng được. Sử dụng ý kiến đóng góp của người được phỏng vấn đối với đề tài nghiên cứu; tập hợp được những ý tưởng mới, sáng tạo, những biện pháp hay đối với việc quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH.

Nội dung: Tham gia phỏng vấn trực tiếp dựa theo bảng hỏi phỏng vấn đã soạn sẵn như: thuận lợi, khó khăn của hoạt động và quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH và đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

Cách thức thực hiện: Dùng bảng câu hỏi để phỏng vấn CBQL của 21 trường TH và GV của 14 trường TH.

7.2.3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Mục đích: Tìm hiểu thực tế hoạt động và quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

Nội dung: Tìm hiểu những nội dung đã được triển khai, cách thức tổ chức thực hiện quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận; những nội dung đã được triển khai và hiệu quả mang lại thông qua các hoạt động.

Cách thức tiến hành: Tiến hành nghiên cứu, phân tích các hồ sơ quản lý như: các kế hoạch; báo cáo TĐG; quyết định thành lập Hội đồng TĐG và các sản phẩm khác của CBQL và GV có liên quan đến quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

7.3. Nhóm phương pháp xử lý dữ liệu

Mục đích: Đánh giá một cách chính xác từ những số liệu, dữ liệu khảo sát thực tế để đưa ra những phân tích, nhận định phù hợp trên cơ sở kết quả thu thập được.

Nội dung: Tiến hành mã hóa các câu hỏi (định lượng) từ bảng khảo sát; thiết lập thông tin và thực hiện các biện pháp tính toán phù hợp với nhu cầu cần phân tích của đề tài nghiên cứu. Xây dựng kết hợp các yếu tố khi phân tích, nhận định vấn đề cần quan tâm. Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Cách thức tiến hành: Đối với dữ liệu định lượng: Sau khi thu thập các phiếu khảo sát, dựa vào kết quả trả lời thu được, tác giả sử dụng phần mềm SPSS và phần mềm Microsoft Office Excel để xử lý số liệu thu thập được trong quá trình khảo sát, tính trung bình, độ lệch chuẩn, thứ bậc, tính một số mối tương quan và kiểm định thống kê của các số liệu thu được.

8. Đóng góp của luận văn

8.1. Về lý luận

Đề tài góp phần làm rõ thêm cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH, làm cơ sở cho việc xây dựng bộ công cụ nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

8.2. Về thực tiễn

Đánh giá đúng thực trạng hoạt động TĐG và thực trạng quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

Các biện pháp quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH do tác giả đề xuất có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho CBQL và GV tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn huyện.

9. Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm có 3 chương:

• Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học
• Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận
• Chương 3. Các biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CƠ SỞ GIÁO DỤC TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1. Tổng quan nghiên cứu của đề tài

1.1.1 Những nghiên cứu trên thế giới

Trước xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, nhiều quốc gia coi việc đổi mới GD&ĐT là yếu tố sống còn trong chiến lược phát triển chung của hệ thống giáo dục. Vấn đề nâng cao chất lượng vừa là yêu cầu bắt buộc vừa là trách nhiệm của các CSGD. Một trong những giải pháp hữu hiệu nâng cao chất lượng giáo dục nhằm thích ứng những đòi hỏi hiện nay là thực hiện KĐCLGD.

Phần lớn các nước phát triển ở Bắc Mỹ, Cộng đồng châu Âu hay các nước đang phát triển khu vực châu Á-Thái Bình Dương và ngay cả các nước Ðông-Nam hiện nay đều có hệ thống kiểm định, đánh giá chất lượng giáo dục. Mỗi quốc gia có hệ thống tổ chức đánh giá, kiểm định và bộ công cụ đo lường chất lượng giáo dục khác nhau và được xây dựng dựa trên trình độ phát triển kinh tế-xã hội, truyền thống văn hóa-giáo dục và các điều kiện khác của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, tất cả đều có điểm chung là nhằm xác định các lĩnh vực liên quan quy trình đào tạo có đạt tiêu chuẩn hay không và nếu các lĩnh vực này đạt chuẩn, nó sẽ tác động chất lượng của quy trình đào tạo. Điều này cho thấy các nước phát triển, đang phát triển và ngay cả các nước trong khu vực với Việt Nam đã và đang quan tâm đến việc KĐCLGD, công cụ để đo lường chất lượng, các tiêu chuẩn để đo lường; từ đó, xác định lĩnh vực liên quan quy trình đào tạo để đánh giá và xác nhận sự phù hợp của lĩnh vực đào tạo nhằm hướng đến việc nâng cao chất lượng đào tạo. Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Bài viết: “Self-assessment as a quality management tool for educational and training organisations” (tạm dịch là: Tự đánh giá là công cụ quản lý chất lượng của các tổ chức giáo dục và đào tạo), các tác giả đã chỉ ra (1) TĐG sẽ trở thành nền tảng cải tiến chất lượng liên tục trong GD&ĐT ở châu Âu; (2) TĐG chỉ là công cụ giúp tổ chức cải tiến chất lượng; (3) Chất lượng phụ thuộc vào mức độ của việc triển khai hoạt động TĐG và mức độ cam kết đằng sau hệ thống quản lý chất lượng của CSGD. Kết quả nghiên cứu này một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của hoạt động TĐG chất lượng CSGD. TĐG là chìa khóa để cải tiến chất lượng. Hiệu trưởng nhà trường cần nhận thức đúng tầm quan trọng cũng như vị trí của hoạt động này, từ đó chú trọng, đầu tư trong xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai, chỉ đạo, đánh giá hoạt động TĐG tại chính CSGD của mình. Nếu triển khai hoạt động này tốt thì chất lượng CSGD sẽ được cải tiến. Một trong những điều kiện để chất lượng được nâng lên đòi hỏi phải có sự cam kết của các thành viên trong CSGD và các thành viên có liên quan. (A. Dalluegel et al., 2009)

Trong bài  viết: “Subject Operating an External Quality Agency– inqaahe.org” (tạm dịch là: Đối tượng điều hành cơ quan chất lượng bên ngoài) chủ đề Self-Assessment in EQA (tạm dịch là: Tự đánh giá trong EQA) đã chỉ ra TĐG là yếu tố trung tâm của hầu hết các quy trình đánh giá chất lượng bên ngoài. (2) Một hoạt động TĐG tốt không chỉ cho phép tổ chức cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan bên ngoài, mà còn có thể khuyến khích cải tiến ngay cả khi không có sự tham gia của bên ngoài. (3) Có nhiều bằng chứng cho thấy quy trình EQA hiệu quả. (4) Đối với các tổ chức thực sự sử dụng TĐG để phản ánh điểm mạnh và điểm yếu, TĐG một kinh nghiệm bổ ích. Các tổ chức không nhìn thấy giá trị của việc TĐG hoặc ít nhất là có thái độ tự phân tích sẽ phàn nàn về gánh nặng khi họ làm việc. Bài viết đã chỉ ra tầm quan trọng, ích lợi của hoạt động TĐG đối với chính CSGD. Ngoài ra, bài viết chỉ ra vai trò của việc xác minh, báo cáo và nâng cao tính hiệu quả của quy trình EQA đem lại đối với CSGD đồng thời cũng chỉ ra tác hại của việc nhận thức chưa đúng về hoạt động TĐG hay lợi ích của việc biết sử dụng TĐG. Đây là thực tế đang diễn ra tại các CSGD như hiện nay. (INQAAHE, 2011)

Năm 2019, Proceedings of the 6th International Conference on Strategies, Models and Technologies of Economic Systems Management (SMTESM 2019) (tạm dịch là: Kỷ yếu Hội nghị của Hội nghị quốc tế lần thứ 6 về chiến lược, mô hình và công nghệ quản lý hệ thống kinh tế (SMTESM 2019)), Published by Atlantis Press (tạm dịch là: Xuất bản bởi Atlantis Press) có bài viết: “Model for Self-assessment of the Internal Quality Assurance System in Context of European Standards and Guidelines Requirements” (tạm dịch là: Mô hình tự đánh giá chất lượng bên trong hệ thống đảm bảo trong bối cảnh tiêu chuẩn châu Âu và hướng dẫn yêu cầu), các tác giả đưa ra một số ví dụ về các chỉ số và chỉ số ban đầu có thể được sử dụng trong quy trình đánh giá để xác định mức độ đảm bảo chất lượng bên trong. Kết quả đánh giá có thể được sử dụng để xác định các điểm yếu trong hệ thống đảm bảo chất lượng nội bộ. Điều này cho thấy trong quy trình đảm bảo chất lượng bên trong, CSGD có thể sử dụng một số chỉ số để đánh giá mức độ đạt được về chất lượng giáo dục, đồng thời các CSGD có thể xác định được một số điểm yếu khi thực hiện đảm bảo chất lượng. Qua đó các CSGD có thể tham khảo một số nội dung cần làm cũng như một số nội dung cần khắc phục khi thực hiện đảm bảo chất lượng bên trong nhà trường. (Pavlo Hryhoruk et al., 2019)

Trên trang UNESCO Bangkok Asia and Pacific Regional Bureau for Education (tạm dịch là: UNESCO Bangkok Văn phòng Giáo dục khu vực Châu Á và Thái Bình Dương) đăng ngày 22 tháng 7 năm 2019 có bài viết “Blended Learning for quality higher education: Introducing a new self-assessment tool for Asia-Pacific” (tạm dịch là: Học tập tổng hợp cho giáo dục đại học chất lượng: Giới thiệu một công cụ TĐG mới) đề cập đến công cụ TĐG trực tuyến mới cho các tổ chức giáo dục đại học bởi vấn đề học tập trực tuyến với học tập trực tiếp đã mở ra những cơ hội giáo dục mới cho học sinh trên khắp Châu Á-Thái Bình Dương. Có thể nói, hoạt động TĐG chất lượng CSGD ngày càng mở rộng dưới dạng trực tuyến phù hợp với hình thức học thức học tập trực tuyến hiện nay và trong bối cảnh khoa học công nghệ 4.0 phát triển, đồng thời có nhiều thuận lợi trong việc thực hiện TĐG. Ngoài ra, còn tạo sự liên kết, đồng bộ giữa các dữ liệu nhanh hơn. Công cụ này giúp ích cho việc TĐG. Rõ ràng, hoạt động TĐG ngày càng phát triển và được sự quan tâm nhiều hơn từ các nhà đầu tư. Như vậy, nghiên cứu đề cập đến công cụ TĐG mới trên trực tuyến nhằm đáp ứng với sự phát triển của khoa học và công nghệ trong giai đoạn hiện nay. (UNESCO Bangkok, 2019)

Các nghiên cứu trên đã chỉ ra vị trí, vai trò, tác dụng và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động TĐG, xem nó là nền tảng, công cụ giúp tổ chức cải tiến chất lượng.

Các nghiên cứu trên đã đề cập đến chỉ số, tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ báo và quy trình để đánh giá chất lượng CSGD.

1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Cuốn sách: Giám sát, đánh giá trường học được biên soạn theo Dự án hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục (SREM) do Nguyễn Thị Thái chủ trì biên soạn (8/2010) các tác giả đã dành toàn bộ chương III trang 150-156 để bàn về hoạt động TĐG trong KĐCLGD trong trường học. Trong đó viết rõ: “TĐG nhằm chỉ ra một định hướng về trách nhiệm giải trình và tự nâng cao hiệu quả hoạt động chứ không phải để đối phó”. Đây chính là bản chất của hoạt động TĐG. Ngoài ra, một số vấn đề cũng được nêu trong cuốn sách đó là: Mục đích TĐG, các phương pháp TĐG, các vấn đề kỹ thuật TĐG (Nguyễn Thị Thái, 2010). (Nguyễn Thị Thái, 2010)

Bài viết “Thực trạng quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD giáo dục ở các trường tiểu học quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội” đăng trên Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt tháng 10 năm 2019, trang 34-41. Tác giả đã nêu lợi ích của TĐG, đánh giá ngoài trong các trường đó là thấy được hiện trạng chất lượng, điểm mạnh, điểm yếu, có kế hoạch cải tiến chất lượng sát thực, hiệu quả hơn. KĐCLGD từng bước làm thay đổi cách nhìn nhận về công tác quản lý và chỉ đạo, tăng cường năng lực quản lý nhà trường và quản lý dạy-học. Điều này, cho thấy vai trò của công tác TĐG đối với công tác quản lý trong các trường. (Trương Thị Hiền Hòa, 2019)

Năm 2021, hai tác giả đã nghiên cứu tổng hợp, phân tích các tài liệu, ra mắt cuốn sách “Cẩm nang kiểm định chất lượng giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông”. Cuốn sách nêu rõ: (1) Chất lượng giáo dục phổ thông cần dựa trên các tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ báo do cơ quan quản lý giáo dục ban hành; (2) Việc lập các kế hoạch cải tiến, duy trì và nâng cao chất lượng hoạt động của các CSGD và sự đánh giá tổng thể về tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục sẽ góp phần hỗ trợ công tác KĐCLGD giáo dục phổ thông cho đội ngũ CBQL, GV,… Qua đó, cuốn sách cũng đã tóm lược những điều quan trọng, cần thiết về KĐCLGD giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay; giúp các nhà quản lý triển khai, chỉ đạo hàng loạt các hoạt động TĐG nói riêng và hoạt động KĐCLGD nói chung được đồng bộ, logic, dễ dàng hơn. (Phạm Văn Thuần và Nguyễn Đặng An Long, 2021) KĐCLGD không chỉ để được công nhận đơn thuần mà hoạt động này còn nhằm đảm bảo chất lượng nhà trường song việc ĐBCL này không có đích đến cũng không xác định thời gian hoàn thành vì ở mỗi giai đoạn, ở mỗi thời kỳ ở mỗi CSGD đều phải không ngừng phấn đấu để ngày càng tốt hơn (Bài báo: “Kiểm định không chỉ đơn thuần là để được công nhận đạt chuẩn chất lượng giáo dục đại học”). (Thùy Linh, 2022)

Hay một số công trình nghiên cứu, các tác giả đã làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận, thực tiễn, đề ra biện pháp, kiến nghị để nâng cao chất lượng giáo dục như: Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

“Quản lý hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục ở các trường tiểu học tại thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long” trong luận văn Thạc sĩ Khoa học Giáo dục của tác giả Nguyễn Thanh Văn đã đưa ra một số kiến nghị có liên quan đến công tác TĐG đó là:

• Đối với Sở GD&ĐT nâng cao nhận thức của lãnh đạo về tầm quan trọng của TĐG; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện TĐG trong nhà trường.
• Đối với Phòng GDĐT, chỉ đạo các trường trong địa bàn quản lý xây dựng kế hoạch TĐG trong nhà trường, thường xuyên cập nhật báo cáo TĐG;
• Đối với CBQL, quản lý tốt và chặt chẽ lưu trữ hồ sơ minh chứng; phổ biến sâu rộng đến tập thể sư phạm mục đích, ý nghĩa và nội dung TĐG;
• Đối với GV, chủ động cập nhật thông tin mới vào báo cáo TĐG; tích cực tham gia thực hiện TĐG. Những kiến nghị cụ thể trên cho thấy, để quản lý hoạt động KĐCLGD, TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH đạt hiệu quả cần có sự chung tay, đồng lòng của các cấp và các cá nhân. (Nguyễn Thanh Văn, 2018)

Luận văn Thạc sĩ ngành quản lý Giáo dục của tác giả Lý Văn Đúng, “Quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục trường tiểu học huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh” đã đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TĐG như: (1) Bố trí nhân sự thích hợp để triển khai hiệu quả hoạt động TĐG; (2) Chỉ đạo đảm bảo chất lượng công tác thu thập, xử lý, phân tích minh chứng, viết báo cáo TĐG; đảm bảo các điều kiện thuận lợi cho hoạt động TĐG. Những biện pháp trên là một trong những gợi ý tham khảo cho thực hiện hoạt động TĐG tại các trường TH. (Lý Văn Đúng, 2020)

Những nghiên cứu trên đây đã làm sáng tỏ một số vấn đề lí luận và thực tiễn, sự cần thiết cũng như đáp ứng xu hướng đổi mới giáo dục trong bối cảnh hiện nay trong thực hiện hoạt động KĐCLGD nói chung, TĐG chất lượng CSGD nói riêng tại các trường TH.

1.2. Một số khái niệm liên quan đến đề tài Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

1.2.1. Quản lý; quản lý giáo dục; quản lý nhà trường

1.2.1.1. Quản lý

Bàn về QL có nhiều khái niệm, định nghĩa khác nhau. “QL là quá trình thực hiện có định hướng và hợp quy luật các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm đạt tới mục tiêu giáo dục đã đề ra”. (Nguyễn Thị Mỹ Lộc và cs., 2012)

QL là “sự tác động có tổ chức, có tính hướng đích của chủ thể QL lên đối tượng QL nhằm huy động, sử dụng hợp lý, có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội, các nguồn lực cơ bản như tài lực, vật lực, nhân lực… của hệ thống để đạt mục tiêu xác định trong bối cảnh và thời gian nhất định”. (Nguyễn Thị Thu Lương, 2016)

Tuy có nhiều định nghĩa khác nhau về QL, song các tác giả thống nhất nội hàm của quản lý là:

QL là quá trình tác động; trả lời cho câu hỏi: Ai QL? (Chủ thể QL); QL ai? QL cái gì? (Khách thể QL); QL như thế nào? (Phương thức QL); QL bằng cái gì? (Công cụ QL); QL để làm gì? (Mục tiêu QL).

Có QL theo nội dung và QL theo chức năng, trong đó QL theo chức năng bao gồm lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Các chức năng này có mối liên hệ với nhau. (Trần Kiểm, 2012)

Từ những điều trên, có thể hiểu một cách khái quát: QL là quá trình tác động của chủ thể QL đến khách thể QL thông qua việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức. Đây là cách hiểu tác giả sẽ sử dụng làm cơ sở phân tích thực trạng QL hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH trên địa bàn huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

1.2.1.2. Quản lý giáo dục

Giáo dục là một lĩnh vực hoạt động của xã hội, QL giáo dục là một loại QL xã hội. Dựa vào khái niệm QL, một số tác giả đưa ra khái niệm cụ thể về QL giáo dục như sau:

“QL giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể QL nhằm làm cho sự vận hành theo đường lối giáo dục của Đảng, thực hiện các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học-giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất”. (Nguyễn Ngọc Quang, 1990)

Đối với chủ đề này, Trần Kiểm cho rằng QL giáo dục là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật) của chủ thể QL đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành giáo dục. (Trần Kiểm, 1997) Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Từ các khái niệm về QL giáo dục trên cho thấy chủ thể QL là các cấp khác nhau, các bộ phận của hệ thống giáo dục; đối tượng QL là hoạt động giáo dục; mục tiêu QL là đảm bảo về giáo dục.

Có thể khái quát: QL giáo dục là quá trình tác động có chủ định của chủ thể QL giáo dục đến đối tượng QL trong các đơn vị hành chính, nhà trường thông qua việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm khai thác và vận hành tốt nhất những tiềm năng và cơ hội để đạt được mục tiêu giáo dục.

1.2.1.3. Quản lý nhà trường

Nhà trường nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đây chính là cấp cơ sở hay gọi là “cơ sở giáo dục”. Nhà trường được thành lập theo quy hoạch, kế hoạch của Nhà nước, địa phương nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục. QL nhà trường chính là QL giáo dục nhưng trong một phạm vi xác định của một đơn vị giáo dục nền tảng, đó là nhà trường. Nội hàm về quản lý nhà trường được nhiều tác giả diễn tả theo nhiều góc độ khác nhau. Cụ thể:

Trong thực tiễn Việt Nam, tác giả Phạm Minh Hạc đã xác định: “QL nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh”. (Phạm Minh Hạc, 1986)

Theo tác giả Trần Kiểm: “QL nhà trường là một hệ thống những tác động sư phạm hợp lý và có ý định hướng của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm huy động và phối hợp sức lực, trí tuệ của họ và mọi mặt của nhà trường hướng vào việc hoàn thành có chất lượng và hiệu quả mục tiêu dự kiến”. (Trần Kiểm, 2002)

Từ các khái niệm trên, có thể hiểu QL nhà trường là những tác động của chủ thể QL đó là những tác động của công tác tổ chức sư phạm đến đối tượng QL nhằm giải quyết nhiệm vụ giáo dục của nhà trường. Đó là hệ thống tác động có phương hướng, có mục đích, có mối quan hệ qua lại lẫn nhau.

Ngoài ra, QL nhà trường phải vận dụng tất cả các nguyên lý chung của QL giáo dục để đẩy mạnh hoạt động của nhà trường theo mục tiêu đào tạo. QL nhà trường là phải QL toàn diện nhằm phát triển và hoàn thiện nhân cách của thế hệ trẻ một cách hợp lý, khoa học và hiệu quả.

Như vậy, có thể khái quát: QL nhà trường là quá trình tác động sư phạm hợp lý và hướng đích của chủ thể quản lý trường học đến các hoạt động của trường học do tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác thực hiện thông qua việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường.

1.2.2. Tự đánh giá Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Hiện nay, có thể tiếp cận khái niệm TĐG bằng nhiều cách khác nhau. Theo góc độ nhận thức thì TĐG được coi là một bộ phận cấu thành hay một giai đoạn phát triển cao của tự ý thức. Đó là sự nhận xét, đánh giá của chủ thể về khả năng, các phẩm chất… của chính bản thân mình.

TĐG là một quá trình đưa ra những quy định, tiêu chuẩn về hiệu suất công việc đạt được, sau đó đưa ra các phán đoán, nhận xét về kết quả và chất lượng công việc dựa vào các tiêu chuẩn đưa ra. (Boud, D, 1995)

TĐG của cá nhân, hay tổ chức là quá trình tìm ra điểm mạnh hay điểm yếu của cá nhân, hay tổ chức và do tự cá nhân, hay tổ chức đó tự tiến hành nhằm nâng cao năng lực của cá nhân, hay tổ chức. (Trần Thị Bích Liễu, 2007)

TĐG là quá trình CSGD dựa trên các tiêu chuẩn đánh giá do Bộ GD&ĐT ban hành, tự xem xét, đánh giá để xác định thực trạng chất lượng các hoạt động giáo dục, cơ sở vật chất, các vấn đề liên quan khác của nhà trường, từ đó có kế hoạch cải tiến nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn KĐCLGD. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018)

Tóm lại, tuy có nhiều cách định nghĩa khác nhau về khái niệm TĐG, song có thể hiểu: Tự đánh giá là quá trình tự xem xét của cá nhân hay tổ chức dựa vào các tiêu chuẩn nhằm nâng cao chất lượng.

1.2.3. Chất lượng cơ sở giáo dục

1.2.3.1. Chất lượng

Với khái niệm chất lượng, ở mỗi vị trí, góc độ khác nhau cho ra những nhìn nhận, quan điểm về chất lượng là khác nhau. Tuy nhiên, các định nghĩa về khái niệm chất lượng đều thể hiện “chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu”.

Chất lượng trong giáo dục được các nhà nghiên cứu đã đưa ra một số quan điểm đánh giá về chất lượng bằng “Đầu vào”, “Đầu ra”, “Giá trị gia tăng”, “Giá trị học thuật”, “Kiểm toán”… hoặc được đánh giá theo các tiêu chuẩn, tiêu chí quy định hoặc đạt được mục tiêu đề ra, sự phù hợp với mục đích… Điều này có thể hiểu chất lượng trong giáo dục được đánh giá theo hai góc độ: thứ nhất là sự phù hợp và đáp ứng yêu cầu của CSGD và mục tiêu giáo dục đề ra (chất lượng bên trong); thứ hai là sự thỏa mãn và đáp ứng yêu cầu của xã hội về sản phẩm của giáo dục (chất lượng bên ngoài).

Như vậy, chất lượng là sự đáp ứng và đảm bảo được các yêu cầu và mục tiêu đã đặt ra.

1.2.3.2. Cơ sở giáo dục Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

“Cơ sở là đơn vị ở cấp dưới cùng, nơi trực tiếp thực hiện các hoạt động như sản xuất, công tác… của một hệ thống tổ chức, trong quan hệ với các bộ phận lãnh đạo cấp trên”. Còn “Giáo dục là hoạt động một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của một đối tượng nào đó, làm cho đối tượng ấy dần dần có được những phẩm chất và năng lực như yêu cầu đề ra”. (Từ điển Tiếng Việt, 1992) Theo cách hiểu này, CSGD là đơn vị ở cấp dưới cùng, nơi trực tiếp thực hiện các hoạt động một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của một đối tượng nào đó, làm cho đối tượng ấy dần dần có được những phẩm chất và năng lực như yêu cầu đề ra.

Theo Luật Giáo dục 2019: “Cơ sở giáo dục là tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân gồm nhà trường và các cơ sở giáo dục khác”. (Quốc hội Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 2019)

Tựu chung lại, CSGD là đơn vị ở cấp dưới cùng (nhà trường và các CSGD khác) trong hệ thống giáo dục quốc dân, nơi trực tiếp tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục.

1.2.3.3. Chất lượng cơ sở giáo dục

Chất lượng cơ sở giáo dục là sự đáp ứng, đảm bảo được các yêu cầu và mục tiêu đã đặt ra của đơn vị ở cấp dưới cùng (nhà trường và các CSGD khác) trong hệ thống giáo dục quốc dân, nơi trực tiếp tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục.

1.2.4. Trường tiểu học

1.2.4.1. Khái niệm

Trường TH là CSGD phổ thông thực hiện tổ chức dạy học chương trình giáo dục phổ thông cấp TH do Bộ GDĐT quy định, có đủ các điều kiện thành lập và hoạt động theo quy định của Điều lệ trường TH, nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, được thành lập theo quy hoạch, kế hoạch của nhà nước. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2017)

1.2.4.2. Đặc điểm

Trường TH là CSGD phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân. Trường TH được tổ chức theo hai loại hình: công lập và tư thục. Nếu là trường TH công lập do Nhà nước đầu tư, bảo đảm điều kiện hoạt động và đại diện chủ sở hữu. Nếu là trường tư thục do nhà đầu tư trong nước hoặc nhà đầu tư nước ngoài đầu tư và bảo đảm điều kiện hoạt động. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2020)

Về thành lập và quản lý: Trường TH do Ủy ban nhân dân cấp huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi là Ủy ban nhân dân cấp huyện) thành lập và quản lý. Phòng GD&ĐT giúp UBND huyện thực hiện chức năng quản lý đó. Hiệu trưởng trường TH là người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2020) Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Dưới đây là sơ đồ quản lý trường TH:

• Sơ đồ 1.1. Quản lý trường tiểu học

Trường TH là nơi quản lý và chỉ đạo trực tiếp GV và học sinh theo đúng quy định tại Điều lệ trường TH trong đó có tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp TH; huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ em đã bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo dục; tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành chương trình TH cho học sinh trong nhà trường và trẻ em trong địa bàn trường; xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ GD&ĐT và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương; thực hiện KĐCLGD; quản lý, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật; phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục; tổ chức cho CBQL, GV, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng; xây dựng phong trào học tập và môi trường giáo dục lành mạnh góp phần thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục…

Cơ cấu tổ chức trường TH gồm: Hội đồng trường; Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng; Hội đồng thi đua khen thưởng; Hội đồng kỉ luật; Hội đồng tư vấn; tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam; tổ chức Công đoàn; tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; các tổ chuyên môn; tổ văn phòng; lớp học sinh. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2020)

1.2.5. Hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục trường tiểu học

Hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục trường tiểu học là quá trình cá nhân hay tổ chức trong nhà trường dựa vào các tiêu chuẩn theo quy định tự xem xét cơ sở giáo dục-trường tiểu học mình có đáp ứng và đảm bảo được các yêu cầu đề ra nhằm nâng cao chất lượng.

1.2.6. Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục trường tiểu học

Quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD trường TH là quá trình tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến hoạt động TĐG chất lượng CSGD tiểu học thông qua các hoạt động xây dựng kế hoạch; tổ chức; chỉ đạo; kiểm tra đánh giá việc thực hiện hoạt động tự xem xét thực trạng của cơ sở giáo dục dựa trên các tiêu chuẩn do Bộ GD&ĐT ban hành nhằm nâng cao chất lượng.

1.3. Lý luận về hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

1.3.1. Mục đích của hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học

Tự đánh giá là khâu đầu tiên trong quy trình KĐCLGD trường TH. Hoạt động TĐG giúp nhà trường đánh giá được thực trạng một cách có hệ thống, phân tích làm rõ các mặt mạnh, mặt yếu một cách chính xác, từ đó có biện pháp điều chỉnh nhằm cải tiến và nâng cao chất lượng giáo dục.

Tự đánh giá giúp nhà trường công khai trước xã hội về chất lượng giáo dục của trường mình, đồng thời thể hiện tính tự chủ và tính tự chịu trách nhiệm của nhà trường trong toàn bộ hoạt động đào tạo theo chức năng, nhiệm vụ được giao, phù hợp với sứ mạng và mục tiêu đã đề ra.

Thông qua hoạt động TĐG chất lượng CSGD giúp CBQL, GV hiểu và thấy được tầm quan trọng của hoạt động TĐG trong giai đoạn hiện nay; nhận thức được trách nhiệm của mỗi cá nhân trong hoạt động TĐG; hiểu và nắm được quy trình TĐG; thấy được đây là hoạt động thường niên của nhà trường.

Nhờ hoạt động TĐG chất lượng CSGD giúp nhà trường đưa ra những kiến nghị với địa phương, với cấp trên có thẩm quyền các biện pháp hỗ trợ cho nhà trường nhằm đạt được mục tiêu đề ra hay đạt các chuẩn do Bộ GD&ĐT quy định.

1.3.2. Nội dung tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học

Nội dung TĐG chất lượng CSGD giáo dục trường TH bao gồm 5 nội dung với 4 mức đánh giá. Cụ thể như sau:

• Một là về nội dung:

Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý nhà trường. Nội dung gồm: cơ cấu tổ chức bộ máy của nhà trường theo quy định của Điều lệ trường TH; lớp học, điểm trường; tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam, Công đoàn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội khác, các Hội đồng hoạt động theo quy định của Điều lệ trường TH và quy định của pháp luật; cơ cấu tổ chức và việc thực hiện nhiệm vụ của các tổ chuyên môn, tổ văn phòng; xây dựng chiến lược phát triển nhà trường; chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, của địa phương và sự lãnh đạo, chỉ đạo của cơ quan quản lý giáo dục các cấp; đảm bảo Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhà trường; quản lý hành chính, thực hiện các phong trào thi đua; quản lý các hoạt động giáo dục, quản lý cán bộ, GV, nhân viên, học sinh; quản lý tài chính, tài sản của nhà trường; đảm bảo an ninh trật tự, an toàn cho học sinh và cho cán bộ, GV, nhân viên; phòng chống bạo lực học đường, phòng chống dịch bệnh, phòng tránh các hiểm họa thiên tai, các tệ nạn xã hội trong trường.

Tiêu chuẩn 2: Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh. Tiêu chuẩn này gồm: khuôn viên, cổng trường, biển trường, tường hoặc hàng rào bảo vệ, sân chơi, bãi tập theo quy định của Điều lệ trường TH; phòng học, bảng, bàn ghế cho GV, học sinh; công trình vệ sinh, nhà để xe, hệ thống nước sạch, hệ thống thoát nước, thu gom rác đáp ứng yêu cầu của hoạt động giáo dục; thư viện đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, học tập của cán bộ, GV, nhân viên và học sinh.

Tiêu chuẩn 3: Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học. Tiêu chuẩn này quy định: khuôn viên, cổng trường, biển trường, tường hoặc hàng rào bảo vệ, sân chơi, bãi tập theo quy định của Điều lệ trường TH; phòng học, bảng, bàn ghế cho GV, học sinh; công trình vệ sinh, nhà để xe, hệ thống nước sạch, hệ thống thoát nước, thu gom rác đáp ứng yêu cầu của hoạt động giáo dục; thư viện đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, học tập của cán bộ, GV, nhân viên và học sinh.

Tiêu chuẩn 4: Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Nội dung gồm: tổ chức và hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh; nhà trường chủ động tham mưu với cấp ủy Đảng, chính quyền và phối hợp với các tổ chức đoàn thể ở địa phương; nhà trường phối hợp với các tổ chức đoàn thể của địa phương, huy động sự tham gia của cộng đồng để giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc cho học sinh và thực hiện mục tiêu, kế hoạch giáo dục. Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Tiêu chuẩn 5: Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục. Nội dung gồm: thực hiện chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học của Bộ GD&ĐT, các quy định về chuyên môn của cơ quan quản lý giáo dục địa phương; đổi mới phương pháp dạy học nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả năng tự học của học sinh; thực hiện nhiệm vụ phổ cập giáo dục của địa phương; thực hiện hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi, giúp đỡ học sinh yếu, kèm theo kế hoạch của nhà trường và theo quy định của các cấp quản lý giáo dục; thực hiện nội dung giáo dục địa phương theo quy định của Bộ GD&ĐT; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh; giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống thông qua các hoạt động học tập, hoạt động tập thể và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh; học sinh tham gia giữ gìn vệ sinh môi trường lớp học, nhà trường; kết quả xếp loại học lực của học sinh hằng năm đáp ứng mục tiêu giáo dục; hiệu quả hoạt động giáo dục hằng năm của nhà trường.

Trong mỗi tiêu chuẩn có các tiêu chí, mỗi tiêu chí có các chỉ báo. Cấu trúc tiêu chuẩn TĐG chất lượng CSGD tại trường TH như sau:

Sơ đồ 1.2. Cấu trúc tiêu chuẩn tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học

Lưu ý: Mức 1 là mức thấp nhất, mức 4 là mức cao nhất. Mức sau chỉ đạt được khi đảm bảo các yêu cầu của mức liền kề trước đó và tăng thêm các chỉ báo nhằm đảm bảo yêu cầu tại mức đó. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018a)

1.3.3. Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học

Để tiến hành thực hiện hoạt động TĐG, các CSGD cần nắm vững: quy trình, kỹ thuật và hình thức tổ chức hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH.

• Về phương pháp thực hiện: Thực hiện TĐG chất lượng CSGD tại trường TH gồm có 7 bước, quy trình như sau:

Sơ đồ 1.3. Quy trình tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học

Dưới đây là cụ thể của từng bước:

• Một là thành lập Hội đồng tự đánh giá:
• Hiệu trưởng CSGD phổ thông ra quyết định thành lập Hội đồng TĐG.
• Hội đồng có ít nhất 07 (bảy) thành viên.
• Thành phần của Hội đồng TĐG: (1) Chủ tịch Hội đồng; (2) Phó chủ tịch Hội đồng; (3) Thư ký Hội đồng; (4) Các ủy viên Hội đồng. Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Về nhiệm vụ của Hội đồng:

Chủ tịch Hội đồng điều hành các hoạt động của Hội đồng, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên; phê duyệt kế hoạch TĐG; thành lập nhóm thư ký và các nhóm công tác để triển khai TĐG; chỉ đạo quá trình thu thập, xử lý, phân tích minh chứng; hoàn thiện báo cáo TĐG; giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai TĐG;

• Phó chủ tịch Hội đồng thực hiện các nhiệm vụ do chủ tịch Hội đồng phân công, điều hành Hội đồng khi được chủ tịch Hội đồng ủy quyền;
• Thư ký Hội đồng, các ủy viên Hội đồng thực hiện công việc do chủ tịch Hội đồng phân công và chịu trách nhiệm về công việc được giao.

Về quyền hạn của Hội đồng:

• Tổ chức triển khai hoạt động TĐG và tư vấn cho hiệu trưởng các biện pháp duy trì, nâng cao chất lượng các hoạt động của nhà trường;
• Lập kế hoạch TĐG; thu thập, xử lý và phân tích các minh chứng; viết báo cáo TĐG; bổ sung, hoàn thiện báo cáo TĐG khi cơ quan quản lý trực tiếp yêu cầu; công bố báo cáo TĐG; lưu trữ cơ sở dữ liệu về TĐG của nhà trường;
• Được đề nghị hiệu trưởng thuê chuyên gia tư vấn để giúp Hội đồng triển khai TĐG. Chuyên gia tư vấn có hiểu biết sâu về đánh giá chất lượng và các kỹ thuật TĐG. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018a)

Hai là lập kế hoạch tự đánh giá:

Kế hoạch TĐG do Hội đồng TĐG xây dựng. Chủ tịch Hội đồng phê duyệt kế hoạch TĐG. Hội đồng TĐG thực hiện các công việc như sau:

• Lập kế hoạch trong đó xác định rõ mục đích, phạm vi, công cụ, thành phần TĐG; thời gian và nội dung triển khai thực hiện hoạt động TĐG;
• Lập nhóm thư ký; Lập nhóm công tác;
• Phân công nhiệm vụ cho các nhóm;
• Dự kiến thời gian, thành phần, nội dung, chương trình tập huấn nghiệp vụ TĐG;
• Dự kiến các nguồn lực (nhân lực, tài chính,…) và thời điểm cần huy động để thực hiện các tiêu chuẩn, tiêu chí;
• Dự kiến thuê chuyên gia tư vấn (nếu cần). Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Chú ý: Trong quá trình thực hiện kế hoạch TĐG, nếu phát sinh những vấn đề chưa phù hợp thì có thể điều chỉnh và bổ sung. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018a)

• Ba là thu thập, xử lý và phân tích các minh chứng:
• Khái niệm minh chứng:

Minh chứng được hiểu là những văn bản, hồ sơ, sổ sách, băng, đĩa hình, hiện vật đã và đang có của nhà trường phù hợp với nội hàm của chỉ báo, tiêu chí.

• Thu thập, xử lý và phân tích các minh chứng:

Để thu thập, xử lý và phân tích các minh chứng, cần thực hiện các công việc như sau:

• Xác định nội hàm, phân tích tiêu chí tìm minh chứng;
• Làm Phiếu xác định nội hàm, phân tích tiêu chí tìm minh chứng tiêu chí (Phụ lục 1.1);
• Thu thập minh chứng;
• Xử lý và phân tích các minh chứng;
• Lập Bảng danh mục mã minh chứng (Phụ lục 2);
• Lưu trữ, bảo quản các minh chứng.

Bốn là đánh giá các mức đạt được theo từng tiêu chí:

• Thực chất của bước này là viết và hoàn thiện Phiếu đánh giá tiêu chí (Phụ lục 1.3).
• Quy trình viết và hoàn thiện Phiếu đánh giá tiêu chí được thực hiện như sau:
• Bước 1: Nhóm công tác hoặc cá nhân nghiên cứu, phân tích nội hàm của tiêu chí, chỉ báo và các minh chứng được sử dụng để viết các nội dung theo quy định trong Phiếu đánh giá tiêu chí;
• Bước 2: Nhóm công tác thảo luận các nội dung của Phiếu đánh giá tiêu chí để chỉnh sửa, bổ sung;
• Bước 3: Hội đồng TĐG thảo luận các nội dung của từng Phiếu đánh giá tiêu chí. Trong đó, đặc biệt chú ý đến kế hoạch cải tiến chất lượng từng tiêu chí để xác định rõ các biện pháp, giải pháp, điều kiện (nhân lực, tài chính), thời gian thực hiện, thời gian hoàn thành và phải có tính khả thi;
• Bước 4: Trên cơ sở ý kiến của Hội đồng TĐG, nhóm công tác hoặc cá nhân hoàn thiện Phiếu đánh giá tiêu chí và gửi thư ký Hội đồng TĐG. Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Các mức đánh giá cơ sở giáo dục phổ thông theo 4 mức. Kết quả đánh giá từng tiêu chí được tổng hợp vào Bảng tổng hợp kết quả TĐG.

• Năm là viết báo cáo tự đánh giá:

Báo cáo TĐG là văn bản phản ánh thực trạng chất lượng của nhà trường, sự cam kết thực hiện các hoạt động cải tiến chất lượng của nhà trường. Kết quả TĐG được trình bày dưới dạng một bản báo cáo có cấu trúc và hình thức theo quy định.

Để viết báo cáo TĐG các nhóm công tác và Hội đồng TĐG thực hiện:

Đối với các nhóm công tác:

• Tổng hợp báo cáo đánh giá tiêu chí;
• Xem xét, đánh giá lại mức đạt của các tiêu chuẩn;
• Tổng hợp các biện pháp duy trì, cải tiến chất lượng;
• Tổng hợp danh mục minh chứng liên quan.

Đối với Hội đồng TĐG:

• Tổng hợp báo cáo TĐG;
• Xem xét đánh giá lại tổng thể mức đạt được của CSGD;
• Tổng hợp danh mục minh chứng;
• Đề xuất kế hoạch hành động duy trì, nâng cao chất lượng của CSGD;
• Lấy ý kiến dự thảo báo cáo TĐG;
• Bổ sung, hoàn thiện lần cuối báo cáo TĐG.

Sáu là công bố báo cáo tự đánh giá:

Báo cáo TĐG đã hoàn thiện sẽ được nhà trường công bố trong phạm vi nhà trường. Khuyến khích công bố các kết quả TĐG của báo cáo TĐG (tệp pdf) lên trang thông tin điện tử của nhà trường. Như vậy, báo cáo TĐG được:

• Công bố báo cáo TĐG;
• Lưu trữ cơ sở dữ liệu về công tác TĐG.

Bảy là triển khai các hoạt động sau khi hoàn thành báo cáo tự đánh giá:

• Sau khi công bố báo cáo TĐG, nhà trường:
• Thực hiện kế hoạch cải tiến, nâng cao chất lượng CSGD được đề ra trong báo cáo TĐG;
• Thực hiện các kiến nghị trong báo cáo TĐG;
• Chuẩn bị cho đánh giá ngoài hoặc TĐG mức cao hơn. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018)

(2) Về kỹ thuật: Các thành viên hội đồng TĐG sử dụng một số kỹ thuật đặc thù cụ thể như nghiên cứu văn bản, hồ sơ; quan sát; phỏng vấn; thảo luận nhóm; thiết lập các dữ liệu thống kê; xử lý và phân tích số liệu;… để thu thập minh chứng, đánh giá các hoạt động của nhà trường; để lấy ý kiến; để chứng minh độ tin cậy của kết quả thu thập…

(3) Về hình thức tổ chức: Để tổ chức thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH, các nhà trường cần dựa vào các minh chứng có sẵn để thu thập, phân tích, xử lý… từ đó đưa mô tả thực trạng, chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu và kế hoạch hành động. CSGD quản lý các minh chứng dưới dạng bản giấy và đang dần từng bước chuyển sang số hóa. Do vậy, muốn tổ chức thực hiện TĐG chất lượng CSGD, ngoài việc tiến hành trực tiếp và kết quả hoạt động sẽ được lưu dưới dạng báo cáo bằng bản giấy, file và cập nhật trên phần mềm KĐCLGD.

1.3.4. Các điều kiện hỗ trợ tác động đến hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Để tổ chức hoạt động TĐG chất lượng CSGD, các trường TH cần:

• Tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền về hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại nhà trường.
• Tổ chức, bố trí phòng làm việc, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động TĐG chất lượng CSGD.
• Bố trí, sắp xếp thời gian làm việc cho các thành viên tham gia hoạt động TĐG chất lượng CSGD.
• Tạo sự ủng hộ, nhất trí, đồng thuận cao từ cấp ủy, chính quyền, phụ huynh học sinh, các thành viên trong nhà trường nhằm huy động các nguồn lực bên trong và bên ngoài nhà trường cùng tham gia thực hiện TĐG chất lượng CSGD.
• Nguồn kinh phí phục vụ cho hoạt động TĐG chất lượng CSGD cũng như chính sách hỗ trợ, khen thưởng, động viên, khích lệ đội ngũ tham gia thực hiện TĐG chất lượng CSGD.

1.4. Lý luận quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học

1.4.1. Tầm quan trọng của quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học

Quản lý hoạt động giúp hoạt động TĐG chất lượng CSGD đi đúng hướng, đúng quy trình, đúng tiến độ, hiệu quả. Bên cạnh đó, giúp các nhà quản lý (Hiệu trưởng) rà soát, xem xét, đánh giá thực trạng các hoạt động trong nhà trường, từ đó điều chỉnh mục tiêu, kế hoạch và hành động cho giai đoạn tiếp theo; giúp điều chỉnh trong việc sử dụng và phối hợp các nguồn lực trong và ngoài nhà trường một cách có hiệu quả hơn. Đồng thời, giúp nhà trường làm cơ sở để đánh giá ngoài, tiến tới xây dựng đơn vị đạt chất lượng cao, thương hiệu và uy tín được xã hội biết đến, thừa nhận. Thông qua quản lý giúp các thành viên nâng cao ý thức; nắm được thực chất các hoạt động cũng như biết được thực chất chất lượng giáo dục của nhà trường; hiểu rõ mục đích và hướng đi của mình; đồng thời đẩy mạnh tinh thần hợp tác của các thành viên trong nhà trường và các thành viên có liên quan.

1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học theo tiếp cận chức năng quản lý

Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường. Với tư cách pháp nhân đó, Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường trong đó có hoạt động TĐG chất lượng CSGD. Với hoạt động này, Hiệu trưởng thực hiện các chức năng cụ thể như sau:

• Xây dựng kế hoạch hoạt động TĐG chất lượng CSGD;
• Tổ chức thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD;
• Chỉ đạo thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD;
• Kiểm tra đánh giá hoạt động TĐG chất lượng CSGD.

1.4.2.1. Xây dựng kế hoạch hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học

Xây dựng kế hoạch là quá trình xác định mục tiêu trong tương lai, lên kế hoạch để đạt được mục tiêu đó. Do vậy, lập kế hoạch TĐG chất lượng CSGD tại TH được thể hiện cụ thể như sau:

• Kế hoạch chiến lược nhà trường (lộ trình, nguồn lực thực hiện KĐCLGD theo từng giai đoạn trong đó có mục tiêu hằng năm thực hiện TĐG chất lượng CSGD); Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.
• Kế hoạch năm học hằng năm của nhà trường (mục tiêu thực hiện TĐG chất lượng CSGD);
• Kế hoạch TĐG chất lượng CSGD của nhà trường (mục tiêu cụ thể, rõ ràng và được sắp xếp có hệ thống và được phân chia theo thời gian định trước một cách hợp lý hay theo từng giai đoạn cụ thể);
• Xác định những thuận lợi và khó khăn trong thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD nhằm dự kiến giải pháp khắc phục;
• Phân tích thực trạng hoạt động TĐG chất lượng CSGD của nhà trường;
• Xây dựng kế hoạch cụ thể (từng học kỳ, từng tháng, tuần) TĐG chất lượng CSGD;
• Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ tham gia TĐG chất lượng CSGD;
• Xây dựng kế hoạch đầu tư, sữa chữa cơ sở vật chất cũng như các điều kiện thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD;
• Xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động TĐG chất lượng CSGD.

Đây được xem là chức năng quan trọng hàng đầu trong quản lý. Nếu thiếu, công tác quản lý khó đạt được kết quả cao; nếu làm tốt sẽ là cơ sở vững chắc cho giai đoạn tổ chức tiếp theo và là cơ sở để lãnh đạo nhà trường theo dõi tiến độ thực hiện TĐG chất lượng CSGD.

1.4.2.2. Tổ chức thực hiện hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học

Tổ chức thực hiện là chức năng thứ hai trong quản lý. Chức năng này là quá trình sắp xếp con người và các nguồn lực để cùng nhau làm việc nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức. Do vậy, để tổ chức thực hiện công tác TĐG chất lượng CSGD, Hiệu trưởng cần tiến hành đồng bộ các bước sau đây:

• Phổ biến các kế hoạch có liên quan và kế hoạch cụ thể để thực hiện TĐG chất lượng CSGD đến đội ngũ CBQL, GV trong trường;
• Xây dựng cơ cấu tổ chức trong nhà trường ngay từ đầu năm học vừa đảm bảo phù hợp với các hoạt động chung trong nhà trường vừa đảm bảo phù hợp với hoạt động TĐG chất lượng CSGD;
• Thành lập ban chỉ đạo thực hiện kế hoạch TĐG; sắp xếp, phân bổ nhân sự phụ trách các nhóm và các thành viên trong mỗi nhóm, đồng thời phân phối các nguồn lực khác để đảm bảo hoạt động TĐG chất lượng CSGD đạt hiệu quả bằng việc:

Phân công, giao nhiệm vụ cụ thể cho cá nhân là các thành viên trong Hội đồng TĐG-ban chỉ đạo thực hiện kế hoạch TĐG;

Phân công, giao nhiệm vụ cụ thể cho cá nhân phụ trách các nhóm công tác; các thành viên trong mỗi nhóm tham gia thực hiện TĐG chất lượng CSGD và phân bổ các nguồn lực cụ thể (tài chính, CSVC,…);

Phân công, giao nhiệm vụ cho từng nhóm công tác thực hiện các nhiệm vụ cụ thể trong từng giai đoạn trong thực hiện quy trình TĐG chất lượng CSGD. Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

• Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho các thành viên tham gia hoạt động TĐG chất lượng CSGD;
• Xây dựng và ban hành các quy chế, nội quy, quy định, tiêu chuẩn, chế độ có liên quan đến công tác TĐG chất lượng CSGD;
• Phân bổ kinh phí và tiến hành hỗ trợ các điều kiện hỗ trợ hoạt động TĐG chất lượng CSGD.

Để hoạt động TĐG chất lượng CSGD được thực hiện trơn tru, đòi hỏi Hiệu trưởng trường phải thực sự quan tâm, đầu tư công sức, tính toán kỹ lưỡng trong việc lựa chọn, sắp xếp nhân sự phù hợp.

1.4.2.3. Chỉ đạo thực hiện hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học

Chỉ đạo là một trong những chức năng quan trọng của quản lý và ảnh hưởng đến sự thành công của tổ chức. Lãnh đạo bao gồm nhiều hoạt động tác động lên các thành viên trong tổ chức nhằm hướng dẫn họ hoàn thành mục tiêu đề ra, đồng thời còn giúp đỡ, động viên, khích lệ để họ cống hiến cho công việc, từ đó các thành viên có thể đạt hiệu quả cao đúng với kế hoạch mà nhà quản lý đề ra. Như vậy, chỉ đạo thực hiện các hoạt động TĐG đòi hỏi người Hiệu trưởng sẽ tác động lên các thành viên tham gia TĐG nhằm hướng dẫn họ thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD. Để chỉ đạo có thể chia thành các nhóm như sau:

• Nhóm thu thập, phân tích, xử lý các minh chứng.
• Nhóm đánh giá các mức đạt được theo từng tiêu chí.
• Nhóm viết và hoàn thiện báo cáo TĐG.
• Nhóm các hoạt động sau TĐG.

(1) Chỉ đạo nhóm thu thập, phân tích, xử lý các minh chứng:

• Lập kế hoạch cho các nhóm công tác nghiên cứu tiêu chí, tiêu chuẩn mình phụ trách;
• Tổ chức cho các nhóm nghiên cứu các tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ báo, nội hàm và các yêu cầu theo từng mức của tiêu chí, tổ chức thảo luận để hiểu rõ hơn yêu cầu của tiêu chí và định hướng tìm kiếm bằng chứng một cách phù hợp;
• Tổ chức hướng dẫn các nhóm xử lý, phân tích thông tin minh chứng thu thập được theo đúng yêu cầu;
• Chỉ đạo các nhóm công tác xây dựng kế hoạch, quy chế và tiến hành thu thập thông tin, minh chứng theo yêu cầu của tiêu chí, tiêu chuẩn nhóm phụ trách;
• Chỉ đạo các cá nhân, bộ phận, đoàn thể tích cực phối hợp trong việc cung cấp thông tin, minh chứng phục vụ cho các nhóm công tác thực hiện thu thập thông tin, minh chứng theo yêu cầu của tiêu chí, tiêu chuẩn nhóm phụ trách;
• Kiểm tra, giám sát việc thu thập thông tin, minh chứng có đảm bảo độ tin cậy, chính xác của thông tin, minh chứng thu thập được;
• Hỗ trợ kịp thời, có hướng xử lý khi các nhóm gặp khó khăn trong quá trình xử lý thông tin minh chứng nhằm đáp ứng đúng yêu cầu tiêu chuẩn, tiêu chí đặt ra;
• Động viên, khích lệ đội ngũ CBQL và GV tích cực tham gia thu thập, phân tích, xử lý minh chứng;

Tổ chức đánh giá kết quả của công tác xử lý, phân tích thông tin minh chứng để đánh giá mức độ đáp ứng với yêu cầu của báo cáo của thông tin, minh chứng sau khi xử lý đã khách quan, độ tin cậy và khả thi; xem xét tiến độ so với kế hoạch đề ra. Từ đó đưa ra biện pháp sử dụng, lưu trữ minh chứng sao cho thuận tiện tránh lãnh phí.

(2) Chỉ đạo nhóm đánh giá các mức đạt được theo từng tiêu chí: Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

• Lập kế hoạch cụ thể nhằm hướng dẫn cho các nhóm công tác cách mô tả hiện trạng, xác định điểm mạnh, điểm yếu, đưa ra kế hoạch cải tiến, từ đó đánh giá mức đạt;
• Xây dựng quy trình đánh giá mức đạt được theo từng tiêu chí; thời gian viết và hoàn thành báo cáo đánh giá mức độ đạt được của từng tiêu chí;
• Tổ chức cho cá nhân hay nhóm công tác viết báo cáo đánh giá mức đạt được của từng tiêu chí;
• Tổ chức kiểm tra, giám sát việc viết báo cáo đánh giá mức đạt được của từng tiêu chí của cá nhân hay nhóm xem việc mô tả hiện trạng, xác định điểm mạnh, điểm yếu đã sát thực tế, kế hoạch cải tiến phù hợp với điểm mạnh, điểm yếu và tự đánh giá mức độ phù hợp với quy định của Bộ GD&ĐT;
• Động viên, tuyên dương những cá nhân, nhóm viết báo cáo rõ ràng, chính xác, thể hiện đầy đủ các hoạt động trong tiêu chí đã đề ra cũng như chỉ ra được điểm mạnh, hạn chế, đề xuất biện pháp cải tiến phù hợp; đồng thời nhắc nhở kịp thời các cá nhân, nhóm trong việc mô tả mà cá nhân, nhóm chưa thực hiện tốt, chưa đảm bảo yêu cầu kịp thời điều chỉnh.

(3) Chỉ đạo nhóm viết và hoàn thiện báo cáo TĐG:

• Tổ chức hướng dẫn và xây dựng quy trình viết báo cáo tổng hợp theo từng tiêu chuẩn;
• Động viên, khuyến khích các cá nhân, các nhóm thực hiện đúng tiến độ, đúng kế hoạch đã xây dựng;
• Kiểm tra, giám sát về tiến độ viết báo cáo tổng hợp theo từng tiêu chuẩn của các nhóm;
• Tổ chức thảo luận, đóng góp ý kiến nhằm điều chỉnh, sửa chữa, bổ sung và hoàn thiện báo cáo TĐG;
• Khích lệ các cá nhân đóng góp ý kiến;
• Tổ chức công bố công khai rộng rãi báo cáo TĐG cho toàn thể nhà trường.

(4) Chỉ đạo nhóm các hoạt động sau TĐG:

• Chỉ đạo các bộ phận thực hiện kế hoạch cải tiến dựa theo báo cáo TĐG chất lượng CSGD;
• Tham mưu với các ban ngành, đoàn thể, nhà tài trợ,… để đầu tư, hỗ trợ, đưa ra những giải pháp kịp thời nhằm giúp nhà trường thực hiện cải tiến chất lượng;
• Vận động các lực lượng trong và ngoài nhà trường có liên quan cùng tham gia vào hoạt động TĐG chất lượng CSGD.

1.4.2.4. Kiểm tra đánh giá hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại các trường tiểu học

Kiểm tra là chức năng quan trọng trong công tác quản lý. Đối với công tác kiểm tra hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH, việc kiểm tra nhằm đảm bảo các công việc được thực hiện như kế hoạch TĐG đã dự kiến, đồng thời dựa trên các kết quả thu được thông qua hoạt động của các nhóm (thu thập, phân tích, xử lý các minh chứng và đánh giá các mức đạt được theo từng tiêu chí; viết và hoàn thiện báo cáo TĐG; các hoạt động sau TĐG) so sánh với các mục tiêu đã đặt ra để điều chỉnh sao cho phù hợp với thực tế. Ngoài ra, việc kiểm tra hoạt động TĐG chất lượng CSGD giúp các hoạt động TĐG được thực hiện một cách trơn tru và ít sai sót hơn. Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Tiến trình kiểm tra hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH được tiến hành như sau:

• Xây dựng các tiêu chí đánh giá, hình thức kiểm tra và phương pháp đánh giá;
• Kiểm tra, đánh giá việc triển khai thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD của các lực lượng tham gia;
• Kiểm tra, đánh giá các nội dung từ mức độ, tiến độ thực hiện các mục tiêu, nội dung, phương pháp, điều kiện hỗ trợ… thực hiện cho đến năng lực của đội ngũ tham gia TĐG chất lượng CSGD tại trường TH;
• Tổ chức rút kinh nghiệm, khắc phục hạn chế và tồn tại sau kiểm tra;
• Tổng kết, đánh giá. Tuyên dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân thực hiện tốt thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH. Nhắc nhở, kiểm điểm những cá nhân chưa thực hiện tốt hoạt động này;
• Tiến hành điều chỉnh kế hoạch nếu chưa đạt được các mục tiêu về TĐG chất lượng CSGD đã đề ra.

Kiểm tra đòi hỏi tính khách quan, sự chính xác từ nhà quản lý. Muốn vậy, Hiệu trưởng cần phải có kiến thức chuyên môn vững vàng, kinh nghiệm thực tế và tính trung thực cao. Ngoài ra, Hiệu trưởng phải biết sử dụng các công cụ hỗ trợ và thực hiện các quy trình kiểm tra, đánh giá đúng cách sẽ giúp khâu kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng được chính xác hơn và nhanh hơn.

1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục tại trường tiểu học

1.5.1. Yếu tố khách quan

Sự quan tâm, chỉ đạo của cơ quan quản lý cấp trên đối với hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH: Điều này có ảnh hưởng đến việc hỗ trợ, đầu tư đặc biệt là về CSVC, đồng thời là động lực để CSGD tiến hành hoạt động TĐG và phấn đấu đạt mức theo quy định, được đánh giá ngoài.

Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản liên quan đến hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH: Bộ GD&ĐT đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn là những công cụ để triển khai công tác TĐG chất lượng CSGD. Tuy nhiên, hiện nay các văn bản còn chưa cụ thể. Ngoài ra, trước khi hoạt động TĐG chất lượng CSGD trở thành một nhu cầu tự thân của mỗi CSGD thì cần có một số cơ chế pháp lý nhằm hỗ trợ cho hoạt động này đạt hiệu quả.

Tình hình kinh tế-xã hội của địa phương: Tình hình kinh tế-xã hội của địa phương tác động đến hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các CSGD. Nếu điều kiện kinh tế, xã hội còn nhiều khó khăn thì sẽ kéo theo sự đầu tư của chính quyền dành cho giáo dục cũng hạn hẹp; sự quan tâm của phụ huynh học sinh cho việc học của con cũng hạn chế dẫn đến chất lượng giáo dục không cao. Điều này gây áp lực lớn đối với CSGD khi thực hiện TĐG chất lượng CSGD.

1.5.2. Yếu tố chủ quan Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Nhận thức của CBQL và GV về hoạt động TĐG tại trường TH: Nhận thức của đội ngũ tham gia vào thực hiện TĐG chất lượng CSGD có vai trò quan trọng tạo đồng thuận, quyết tâm cao và bảo đảm chất lượng giáo dục để thực hiện thành công yêu cầu đảm bảo chất lượng đáp ứng yêu cầu của xã hội. Nếu đội ngũ CBQL, GV tại các CSGD nhận thức chưa đầy đủ sẽ dẫn đến việc thực hiện và quản lý hoạt động này trở nên hình thức, đối phó, giấy tờ, thiếu thực tế, đồng thời việc quản lý hoạt động này sẽ không đi vào thường kỳ, không đưa vào kế hoạch năm học, từ đó dẫn đến không tránh khỏi bị động.

Năng lực của đội ngũ tham gia hoạt động TĐG chất lượng CSGD: Năng lực được hiểu là kiến thức, kỹ năng của CBQL, GV tham gia hoạt động TĐG chất lượng CSGD. Thực hiện TĐG đòi hỏi kiến thức, kỹ năng của CBQL và GV nhà trường. Họ cần được tập huấn kiến thức, kỹ năng thực hiện TĐG chất lượng CSGD. Từ đó, việc triển khai thực hiện TĐG chất lượng CSGD mới đạt hiệu quả.

Công tác văn thư lưu trữ tại các CSGD phục vụ cho công tác TĐG: Việc lưu trữ hồ sơ đóng vai trò quan trọng. Nếu hoạt động này được thực thực hiện tốt và có khoa học thì sẽ giúp cho việc thu thập minh chứng được dễ dàng, từ đó giúp việc mô tả hiện trạng được chính xác. Nếu ngược lại, hoạt động này được thực hiện không tốt, không khoa học, làm mất mát hay thất lạc thì sẽ gây khó khăn cho việc thu thập, nhiều chỉ báo đạt nhưng không có minh chứng để chứng minh dẫn đến báo cáo tự đánh giá thiếu chính xác.

Kế hoạch chiến lược của nhà trường: Việc hoạch định kế hoạch chiến lược theo lộ trình không phù hợp với đặc điểm của CSGD cũng dẫn đến việc triển khai thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD kém hiệu quả.

Tiểu kết Chương 1 Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Quán triệt tinh thần Nghị quyết 29/TW khóa XI, giáo dục phải đổi mới căn bản và toàn diện; thực hiện Luật Giáo dục năm 2005 về thực hiện KĐCLGD ở tất cả các bậc học và được thực hiện định kì trong phạm vi cả nước đối với từng CSGD nhằm mục đích góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Trong đó, khâu đầu tiên của KĐCLGD là TĐG chất lượng CSGD. Đây là hoạt động giúp các CSGD thấy được điểm mạnh, điểm yếu, từ đó tiếp tục duy trì, phát huy điểm mạnh, xây dựng kế hoạch cải tiến sát thực tế để nâng cao chất lượng hoạt động của cơ sở mình. Hiện nay đã có nhiều tác giả trong, ngoài nước đề cập đến TĐG chất lượng CSGD, khẳng định vị trí cũng như vai trò, tầm quan trọng của hoạt động này.

Chương 1 trình bày các nội dung như sau:

Các khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, TĐG, chất lượng CSGD, trường TH, hoạt động TĐG chất lượng CSGD trường TH, quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH;

Lý luận về hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH: mục đích; nội dung; phương pháp và hình thức; các điều kiện hỗ trợ tác động đến thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH;

Lý luận về quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD trường TH: tầm quan trọng của quản lý hoạt động TĐG; xây dựng kế hoạch; tổ chức thực hiện; chỉ đạo; kiểm tra hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH.

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH. Các yếu tố khách quan đó là sự quan tâm, chỉ đạo của cơ quan quản lý cấp trên đối với hoạt động TĐG và hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản liên quan đến thực hiện hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại trường TH; tình hình kinh tế-xã hội của địa phương. Các yếu tố chủ quan tác động công tác quản lý đó là: nhận thức của CBQL và GV về tầm quan trọng của hoạt động; năng lực của đội ngũ tham gia; công tác văn thư lưu trữ tại các CSGD phục vụ cho công tác TĐG chất lượng CSGD; kế hoạch chiến lược của nhà trường. Luận văn: Quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng cơ sở GD.

Kết quả tìm hiểu, nghiên cứu ở chương 1 là cơ sở, là nền tảng để tác giả có cái nhìn đầy đủ hơn về vấn đề đang nghiên cứu, đồng thời là cơ sở lý luận để tác giả xây dựng bộ công cụ nghiên cứu thực trạng hoạt động TĐG và quản lý hoạt động TĐG chất lượng CSGD tại các trường TH huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Thực trạng quản lý tự đánh giá chất lượng cơ sở GD

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com