Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai – Thành phố Hạ Long theo định hướng phát triển năng lực HS dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp

3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa

Các biện pháp đề xuất đối với quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai theo định hướng PTNL HS cần phải kế thừa, củng cố và phát triển những ưu điểm của các biện pháp dạy học truyền thống; các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL được tiến hành nghiên cứu dựa trên các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học đã được nghiên cứu trước đây. Đồng thời tích cực đổi mới tư duy, nhận thức, PP quản lý, hình thức chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện việc quản lý Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL HS đạt hiệu quả tốt hơn, phù hợp với xu hướng phát triển chung của nền GD thế giới.

Các biện pháp đề xuất cũng cần dựa trên thực tiễn yêu cầu nâng cao chất lượng DH, PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai để công tác quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn đáp ứng được đòi hỏi của HS, khắc phục những khó khăn trong dạy học đối với GV và HS.

3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống

QTDH tồn tại như một hệ thống toàn vẹn, thống nhất biện chứng, gồm nhiều tầng bậc với các mối liên hệ đan xen. QTDH bao gồm các thành tố cơ bản như : Mục tiêu, nội dung, PP, phương tiện, người dạy, người học và kết quả dạy học. Ngoài ra môi trường dạy học cũng được coi là một yếu tố nhưng là yếu tố bên ngoài. Mỗi yếu tố lại là hệ thống độc lập tương đối. Vì vậy nguyên tắc này đòi hỏi các biện pháp thực hiện phải hợp lý, tác động có tính hệ thống đến toàn bộ các thành tố trong QTDH nhằm tạo ra những thay đổi tích cực và đạt mục đích.

Quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai theo định hướng PTNL HS luôn gắn liền với mục tiêu dạy học bộ môn được cụ thể hóa ở các cấp quản lý và cũng nằm trong hệ thống mục tiêu dạy học chung ở cấp THPT. Có hiểu rõ và nắm vững được tương quan hệ thống thì biện pháp đề xuất mới phù hợp, mới có khả năng áp dụng và hiện thực hóa ở trường THPT Hòn Gai – thành phố Hạ Long.

3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực HS được đề xuất phải xuất phát từ thực tế GD, QLGD trên địa phương, phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện thực tế, phù hợp với trình độ của đội ngũ CBQL, GV và trình độ HS trường THPT Hòn Gai. Các biện pháp có khả năng áp dụng trong hoạt động thực tiễn của trường trên cơ sở tuân thủ nghiêm ngặt các quy chế, quy định của ngành GD và Đào tạo nhằm nâng cao hiệu quả quản lí Hoạt động dạy học môn Ngữ văn, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển các năng lực cho HS trong giai đoạn hiện nay.

3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi

Các biện pháp đề xuất phải mang tính khả thi, phải được áp dụng vào trong thực tiễn quản lý Hoạt động dạy học của trường THPT Hòn Gai một cách có hiệu quả, phù hợp với đối tượng GV và HS nhà trường.

Tính khả thi của các biện pháp phải được phát huy hiệu quả khi áp dụng vào tình hình thực tế ở trường THPT Hòn Gai, phù hợp với sự phát triển kinh tế, xã hội của thành phố Hạ Long. Các biện pháp phải được tổ chức áp dụng một cách rộng rãi, được điều chỉnh, bổ sung, cải tiến để ngày càng hoàn thiện đáp ứng phạm vi áp dụng rộng lớn hơn.

3.2. Yêu cầu quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực HS ở trường THPT Hòn Gai – thành phố Hạ Long

Một là, quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS phải đảm bảo thực hiện đúng mục tiêu dạy học ở trường THPT Hòn Gai. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Mục tiêu Hoạt động dạy học được cụ thể hóa bằng các chuẩn đầu ra là bản thiết kế về năng lực, kĩ năng, thái độ đối với người học. Bản thiết kế này đòi hỏi người dạy, người học và đội ngũ CBQL phải tuân thủ trong quá trình GD. Chính vì vậy, khi thực hiện các Hoạt động dạy học trong nhà trường nói chung và việc triển khai các biện pháp QLDH phải hướng tới mục tiêu tổng thể và các mục tiêu bộ phận, đồng thời gắn kết mục tiêu dạy học với mục tiêu của các hoạt động mang tính điều kiện và phương tiện cho Hoạt động dạy học.

Việc triển khai công tác quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai phải đảm bảo thực hiện mục tiêu dạy học ở trường THPT, đó là phải nhằm mục đích GD HS có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng được yêu cầu thực tiễn của GD trong giai đoạn hiện nay gắn với điều kiện thực tế.

Hai là, quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực HS phải góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở trường THPT Hòn Gai.

Nâng cao chất lượng GD ở các trường phổ thông nói chung và trường THPT Hòn Gai nói riêng là một yêu cầu bức thiết của xã hội. Có thể nói, việc nhìn nhận và đánh giá chất lượng một cơ sở GD được thể hiện ở chất lượng dạy học của cơ sở GD đó, nó được thể hiện bằng sản phẩm là nguồn nhân lực sau khi tốt nghiệp ra trường.

Việc nâng cao chất lượng dạy học là nhiệm vụ quan trọng nhất, cũng là nhiệm vụ cơ bản đầu tiên của mỗi nhà trường, là điều kiện quyết định uy tín của nhà trường trong xã hội. Thực chất của công tác quản lý nhà trường là quản lý Hoạt động dạy học. Việc quản lý Hoạt động dạy học chính là việc thực hiện các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng Hoạt động dạy học và GD.

Chính vì vậy, việc triển khai các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS phải góp phần nâng cao chất lượng Hoạt động dạy học ở trường THPT Hòn Gai là vấn đề tất yếu.

Ba là, quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực HS phải đảm bảo không ngừng cải tiến và hoàn thiện các PPDH Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Việc cải tiến và hoàn thiện các PPDH có vai trò, ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao chất lượng Hoạt động dạy học. Chính vì vậy, quản lý Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL phải đảm bảo không ngừng cải tiến và hoàn thiện các PPDH.

Chủ thể trong quá trình quản lý phải luôn khuyến khích, tạo điều kiện để mỗi GV coi đổi mới PPDH như là một nhu cầu tự thân, không mang tính ép buộc từ bên ngoài. Việc GV tự tìm tòi, không ngừng đổi mới và hoàn thiện tri thức, kĩ năng áp dụng và sáng tạo các PPDH tích cực sẽ giúp việc đổi mới PPDH thực sự sâu rộng, có hiệu quả và bền vững.

Việc không ngừng cải tiến và hoàn thiện các PPDH phải được thực hiện thường xuyên, liên tục. Bám sát quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết số 29 về đổi mới căn bản, toàn diện GD và đào tạo [1].

Bốn là, quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực HS phải nhằm tạo được nền nếp, kỷ cương nhưng đảm bảo phát huy tính chủ động, sáng tạo của GV và HS.

Việc tổ chức, triển khai các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai phải nhằm tạo được nền nếp, kỷ cương trong dạy học, được thể hiện ở chỗ: GV phải chấp hành nghiêm nội dung, chương trình dạy học của nhà trường; chấp hành nghiêm chỉnh giờ giấc, tư thế, lễ tiết tác phong khi lên lớp; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, giáo án bài giảng theo quy định; HS phải thực hiện các nhiệm vụ học tập mà GV giao; chấp hành nghiêm túc thời gian lên lớp, thời gian tự học, việc học bài và làm bài…

Tuy nhiên, khi tiến hành các biện pháp quản lý, chủ thể quản lý phải có biện pháp đảm bảo phát huy tính chủ động, sáng tạo của GV và HS, được thể hiện qua việc: GV chủ động trong sử dụng đa dạng các hình thức, PPDH; các trang thiết bị, PTDH; HS chủ động với các PP học tập, chủ động trong sử dụng các trang thiết bị, PTDH, sử dụng SGK, tài liệu học học tập… có như vậy mới nâng cao được chất lượng Hoạt động dạy học nói riêng và chất lượng GD và đào tạo của nhà trường nói chung.

Năm là, phải tiếp cận lý luận GD và lý luận quản lý GD hiện đại và phải vận dụng các phương tiện quản lý hiện đại, tiến bộ vào quản lý Hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực ở trường THPT Hòn Gai.

Đây là yêu cầu cơ bản của công tác quản lý nói chung và quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL ở trường THPT Hòn Gai nói riêng.

Để công tác quản lý không bị lạc hậu, nhằm đạt được hiệu quả cao, đòi hỏi chủ thể quản lý phải không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ kinh nghiệm, luôn luôn tiếp cận lý luận GD và lý luận quản lý GD hiện đại vào trong quá trình quản lý. Đồng thời, phải biết vận dụng các phương tiện quản lý hiện đại, tiến bộ như các phần mềm quản lí: SMAS, PMIT, trường học kết nối, trường học thông minh… phục vụ cho công tác quản lý, nâng cao chất lượng Hoạt động dạy học, đáp ứng yêu cầu, mục tiêu đổi mới GD và đào tạo đặt ra hiện nay.

3.3 Các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai – thành phố Hạ Long theo định hướng phát triển năng lực HS Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

3.3.1. Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của dạy học và quản lý dạy học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực học sinh

• Mục tiêu của biện pháp

Thông qua hoạt động quản lý, người quản lý giúp lãnh đạo, cán bộ, GV hiểu, nắm vững chiến lược phát triển nguồn lực con người Việt Nam trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước và quan điểm đổi mới GDĐT ở bậc THPT theo định hướng PTNL HS. Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của đội ngũ GV, cán bộ QLGD về tầm quan trọng và sự cần thiết đổi mới GD đào tạo của Đảng, Nhà nước và của ngành GD và Đào tạo góp phần đào tạo nguồn nhân lực có đủ phẩm chất, trình độ, năng lực cần thiết đáp ứng đòi hỏi của thời đại. Bởi họ chính là những người trực tiếp và là nòng cốt giúp hoạt động đổi PPDH các môn học nói chung và môn Ngữ văn nói riêng đạt hiệu quả. GV phải xác định được dạy cái gì, dạy như thế nào? Để thực hiện tốt điều này các nhà quản lý GD cần quan tâm đến công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho CBQL, GV. Đồng thời bản thân mỗi cá nhân cũng phải tự trau dồi kiến thức kỹ năng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình.

• Nội dung của biện pháp:

Quán triệt đầy đủ các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT Quảng Ninh về đổi mới căn bản toàn diện GDĐT, đặc biệt là đổi mới từ dạy học định hướng nội dung sang định hướng năng lực, thực hiện CTGD phổ thông hiện hành theo định hướng PTNL và phẩm chất HS tới tất cả cán bộ, GV, HS. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Giúp đội ngũ GV nắm được mục đích, ý nghĩa, bản chất và giá trị của việc dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS, đồng thời nhận thức được vai trò, trách nhiệm của bản thân trong việc đổi mới Hoạt động dạy học.

Giúp cho đội ngũ GV và HS nhà trường nắm được vị trí, vai trò của mình trong quá trình dạy – học, nắm được quan điểm GD hiện đại, dạy học là quá trình tương tác đa dạng giữa người dạy – người học, người học – người học, người học – người dạy, trong đó “học” là hoạt động trung tâm và người học được cuốn hút vào hoạt động học tập dưới sự chỉ đạo, điều khiển của người dạy thông qua đó tìm tòi, khám phá tri thức và hình thành, phát triển các kĩ năng cần thiết.

Hiệu trưởng nhà trường phải có biện pháp phát triển đội ngũ GV, cán bộ QLGD một cách toàn diện, mở rộng quan hệ trao đổi, học tập kinh nghiệm với các trường THPT có chất lượng GD trong tỉnh và các tỉnh lân cận, thực hiện hoạt động của trường hợp tác quốc tế tích cực PISA để nhằm nâng cao chất lượng dạy và học.

• Cách thực hiện biện pháp

Quán triệt, phổ biến các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, của Bộ GD&ĐT và Sở GDĐT Quảng Ninh về công tác đổi mới, phát triển GDĐT hiện nay, về đổi mới dạy học theo định hướng PTNL nói chung và môn Ngữ văn nói riêng thông qua các hình thức như: qua các buổi học tập Nghị quyết, các buổi sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt chuyên môn của tổ, nhóm chuyên môn, họp hội đồng GD, hội nghị tổng kết, triển khai nhiệm vụ công tác năm học…

Cung cấp tư liệu, sách báo, tổ chức tham quan, học tập kinh nghiệm, giao lưu, học hỏi với các trường THPT trong cụm thành phố, trong tỉnh và các tỉnh lân cận về chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm và tổ chức dạy học theo định hướng PTNL HS, PP, HTTC dạy học, hình thức KTĐG theo định hướng PTNL HS để GV tìm hiểu, vận dụng.

Tăng cường vận động, thuyết phục GV đổi mới PP tổ chức dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL Thường xuyên, kiểm tra, đôn đốc, động viên khen thưởng kịp thời những cá nhân có thành tích trong đổi mới PPDH theo định hướng PTNL HS.

Dựa trên những yêu cầu chung của môn Ngữ văn kết hợp cùng với lịch tập huấn dạy học theo định hướng PTNL HS của Sở GD và Đào tạo Quảng Ninh xây dựng kế hoạch về công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho CBQL, GV nhà trường, cử GV cốt cán, nhóm trưởng, tổ trưởng chuyên môn tham gia tập huấn. Sau đó nhà trường chỉ đạo và quản lí, giám sát tổ chức để GV cốt cán tập huấn lại cho 100% GV. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Về phía Ban giám hiệu nhà trường, căn cứ kế hoạch của Sở GD&ĐT sẽ xây dựng kế hoạch, tổ chức thu thập thông tin phản hồi từ phía HS và GV về công tác đổi mới PPDH để có những chỉ đạo kịp thời. Mỗi GV phải chịu trách nhiệm về chất lượng giảng dạy bộ môn, phải có ý thức học hỏi để nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện

Ban giám hiệu cần động viên khuyến khích GV thực hiện tốt công tác đổi mới PPDH và điều chỉnh hoạt động dạy theo hướng tích cực chủ động nhằm nâng cao chất lượng dạy và học.

Tổ chức các chuyên đề, hội thảo để GV thảo luận hiểu rõ về chủ trương đổi mới GD và sẵn sàng thích ứng với những đổi mới trong giai đoạn hiện nay.

• Điều kiện thực hiện biện pháp

Nhà trường hệ thống đầy đủ và triển khai nghiêm túc, cụ thể các văn bản chỉ đạo của ngành GDĐT về GD, dạy học nói chung, dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS nói chung qua kế hoạch nhiệm vụ năm học, kế hoạch tổ chức dạy học, kế hoạch KTĐG, quản lí và sử dụng CSVC, Thường xuyên chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc tổ chuyên môn trong thực hiện chỉ tiêu, kế hoạch đề ra.

Các buổi tuyên truyền, thảo luận phải được chuẩn bị chu đáo, thực hiện nghiêm túc, thiết thực, tránh hình thức và lãng phí.

Ban giám hiệu nhà trường phải nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của dạy học định hướng PTNL nói chung và môn Ngữ văn nói riêng. Thường xuyên cập nhật văn bản chỉ đạo của Bộ GD và Đào tạo, của Sở GD và Đào tạo về Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL Đồng thời triển khai, kiểm tra đôn đốc, nhắc nhở GV thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo đó; cụ thể hoá nội dung kế hoạch dạy học theo định hướng PTNL HS ngay từ đầu năm học tới GV trong nhà trường. Chuẩn bị CSVC cho hoạt động đổi mới PPDH.

Có đội ngũ GV cốt cán, nắm vững chuyên môn, có kinh nghiệm trong công tác giảng dạy, tâm huyết với nghề.

Có sự hưởng ứng tích cực và niềm tin của đội ngũ cán bộ, GV và HS trong việc đổi mới Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL HS.

HS được tiếp cận với các tài liệu tham khảo của môn học, tự tìm tòi, sưu tầm tài liệu để xác định được mục tiêu môn học, có động cơ học tập đúng đắn, phù hợp để phát triển các năng lực chung cốt lõi và các năng lực môn học.

3.3.2. Xây dựng nội dung chương trình dạy học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực học sinh Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

• Mục tiêu của biện pháp

Nâng cao nhận thức của GV về tầm quan trọng của việc xây dựng chương trình GD nhà trường, xây dựng nội dung chương trình môn Ngữ văn và thực hiện chương trình GD phổ thông môn Ngữ văn hiện hành theo định hướng PTNL và phẩm chất HS, thực hiện chuẩn kiến thức kỹ năng.

Khắc phục những hạn chế của chương trình, SGK môn Ngữ văn hiện hành, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, hoạt động GD của nhà trường.

Quản lý chặt chẽ quy trình xây dựng chương trình GD nhà trường – chương trình dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS nhằm nâng cao kết quả thực hiện mục tiêu GD và dạy học của nhà trường.

Bồi dưỡng nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học GD, phát triển chương trình GD nhà trường, xây dựng chương trình môn học cho GV.

Tạo ra được một bộ công cụ – PPCT môn Ngữ văn của nhà trường phù hợp với đặc điểm đối tượng HS và điều kiện thực tế của nhà trường để nâng cao hiệu quả quản lí Hoạt động dạy học, nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS.

• Nội dung biện pháp

Chỉ đạo tổ chuyên môn và GV Ngữ văn tiếp tục rà soát nội dung dạy học trong SGK hiện hành, tinh giản những nội dung dạy học vượt quá mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng của chương trình GD phổ thông hiện hành; điều chỉnh để tránh trùng lặp nội dung, hoạt động GD; bổ sung, cập nhật những thông tin mới phù hợp thay cho những thông tin cũ, lạc hậu; không dạy những nội dung, bài tập, câu hỏi trong SGK vượt quá mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng của chương trình GD phổ thông hiện hành; tuyệt đối không dạy những nội dung ngoài SGK; Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Chỉ đạo tổ CM và GV căn cứ chương trình GD phổ thông hiện hành bộ môn Ngữ văn, cấu trúc, sắp xếp lại nội dung dạy học lựa chọn các chủ đề, rà soát nội dung các bài học trong SGK hiện hành tương ứng với chủ đề đó để sắp xếp lại thành một số bài học tích hợp hoặc liên môn; từ đó, xây dựng kế hoạch dạy học, PPCT mới của môn học theo định hướng PTNL, phẩm chất HS phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, có rà soát, điều chỉnh, bổ sung hàng năm.

Tổ chức thẩm định và phê duyệt nội dung chương trình dạy học môn Ngữ văn từng năm học phù hợp với mục tiêu dạy học bộ môn.

• Cách thực hiện biện pháp

Tổ chức cho cán bộ, GV học tập đầy đủ, kịp thời sự chỉ đạo của ngành về chương trình giảng dạy bộ môn, xây dựng chương trình GD nhà trường.

Tổ chức cho GV Ngữ văn nghiên cứu kĩ các chỉ thị, hướng dẫn, yêu cầu đổi mới dạy học và các năng lực, phẩm chất chung, các năng lực chuyên biệt môn Ngữ văn cần phát triển cho HS.

Chỉ đạo tổ chuyên môn và GV Ngữ văn xác định mục tiêu môn học, những năng lực cần phát triển cho HS, tổ chức nghiên cứu, đánh giá nội dung chương trình dạy học môn Ngữ văn đã được xây dựng hằng năm, xem xét mức độ phù hợp, hiệu quả của chương trình môn học căn cứ vào chất lượng giảng dạy bộ môn.

Hiệu trưởng và các Phó Hiệu trưởng cũng thường xuyên dự giờ của GV theo quy định của ngành để kiểm tra việc thực hiện chương trình, kế hoạch giảng dạy và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của GV được thể hiện trong việc thực hiện chương trình giảng dạy.

Phê duyệt nội dung chương trình môn học để trở thành hành lang pháp lí, quy chế chuyên môn cho GV Ngữ văn thực hiện trong suốt năm học.

• Điều kiện thực hiện

Cập nhật đầy đủ, kịp thời các văn bản chỉ đạo của ngành về phát triển chương trình nhà trường, xây dựng chương trình môn học, thực hiện chương trình GD phổ thông hiện hành theo định hướng PTNL và phẩm chất HS, đổi mới PP, HTTC dạy học…

Tổ chức cho CBQL, GV Ngữ văn tham gia các lớp tập huấn, thăm quan học tập các mô hình về xây dựng chương trình nhà trường, xây dựng nội dung chương trình môn học theo định hướng PTNL

Xây dựng quy chế đánh giá, các chế độ cho cán bộ, GV trong việc xây dựng nội dung chương trình môn học và chịu trách nhiệm đối với nội dung chương trình được xây dựng đó gắn với việc thực hiện mục tiêu GD chung của nhà trường nhằm PTNL của HS.

3.3.3. Quản lý giáo viên thiết kế bài học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực HS Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

• Mục tiêu của biện pháp

Quản lí được việc thực hiện quy chế, nền nếp chuyên môn và mục tiêu đổi mới Hoạt động dạy học môn Ngữ văn của GV và tổ chuyên môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ngay từ khâu xây dựng kế hoạch từng bài học, thiết kế giáo án bài dạy trước khi lên lớp.

Bước đầu đánh giá được nhận thức về việc dạy học theo định hướng PTNL HS cũng như năng lực, trình độ chuyên môn của GV và hiệu quả của việc đổi mới Hoạt động dạy học.

Dự đoán khái quát được những năng lực mà HS sẽ được hình thành và phát triển qua việc học tập môn Ngữ văn cũng như chất lượng GD của môn học này.

• Nội dung biện pháp

Cần giúp cho GV thấy được việc chuẩn bị cho một giờ dạy học (thường được thể hiện qua việc chuẩn bị giáo án) là nền tảng mấu chốt quyết định chất lượng của Hoạt động dạy học. Đây là hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học cho một bài học cụ thể, thể hiện mối quan hệ tương tác giữa GV với HS, giữa HS với HS nhằm đạt được những mục tiêu của bài học.

Bồi dưỡng cho GV năng lực thiết kế bài học theo định hướng PTNL HS. Chỉ đạo tổ chuyên môn giúp GV phân biệt được một cách rõ ràng sự khác biệt giữa một bài dạy theo hướng phát triển năng lực và một bài dạy truyền thống cách thiết kế bài dạy chuyển từ giáo án nội dung sang giáo án PP tổ chức dạy học nhằm phát triển năng lực người học.

Bước 1: Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức (KT), kĩ năng (KN) và yêu cầu về thái độ trong chương trình. Nó giúp GV xác định rõ các nhiệm vụ sẽ phải làm (dẫn dắt HS tìm hiểu, vận dụng những KT, KN nào; phạm vi, mức độ đến đâu; qua đó GD cho HS những bài học gì). Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Bước 2: Nghiên cứu SGK và các tài liệu liên quan để: hiểu chính xác, đầy đủ những nội dung của bài học; xác định những KT, KN, thái độ cơ bản cần hình thành và phát triển sao cho phù hợp với năng lực của HS và điều kiện dạy học; xác định trình tự logic của bài học, xây dựng một hệ thống câu hỏi, bài tập giúp HS nhận thức, khám phá, vận dụng các KT, KN trong bài một cách thích hợp.

Bước 3: Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của HS, gồm: xác định những KT, KN mà HS đã có và cần có; dự kiến những khó khăn, những tình huống có thể nảy sinh và các phương án giải quyết.

Bước 4: Lựa chọn PPDH, PTDH, HTTC dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp HS học tập tích cực, chủ động, sáng tạo, phát triển được những phẩm chất và năng lực của từng đối tượng HS theo mục tiêu đề ra.

Bước 5: Thiết kế giáo án – thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động dạy của GV và hoạt động học tập của HS.

Căn cứ trên giáo án, có thể vừa đánh giá được trình độ chuyên môn và tay nghề sư phạm của GV vừa thấy rõ quan niệm, nhận thức của họ về các vấn đề GD như: mục tiêu GD, nội dung GD, cách sử dụng PPDH, thiết bị DH, HTTC dạy học và cách đánh giá kết quả học tập của HS trong mối quan hệ với các yếu tố có tính chất tương đối ổn định như: kế hoạch, thời gian, CSVC và đối tượng Chính vì thế, hoạt động chuẩn bị cho một giờ học có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng, quyết định nhiều tới chất lượng và hiệu quả giờ dạy học.

Chỉ đạo việc đánh giá, xếp loại bài học được thiết kế theo định hướng PTNL HS cùng với việc đánh giá năng lực, trình độ chuyên môn và hoạt động sư phạm của GV.

• Cách thực hiện biện pháp

Chỉ đạo việc tổ chức tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức của GV về tầm quan trọng của việc đổi mới thiết kế bài học theo định hướng PTNL Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Tổ chức các lớp tập huấn, tạo điều kiện cho GV Ngữ văn tham gia các khóa học đổi mới PPDH, các lớp tập huấn do ngành tổ chức để nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.

Cung cấp và trang bị đầy đủ điều kiện về CSVC, TBDH, tài liệu về thiết kế bài học cho GV.

Kiểm tra hồ sơ GV đột xuất và theo định kì. Chỉ đạo tổ chuyên môn Ngữ văn kiểm tra, kí duyệt giáo án, đánh giá, xếp loại giáo án

Kết hợp kiểm tra giáo án và dự giờ đột xuất để đánh giá việc thực hiện đổi mới thiết kế bài học theo định hướng PTNL

• Điều kiện thực hiện

Nhận thức của CBQL về việc quản lí đổi mới thiết kế bài học theo định hướng PTNL HS là khâu quan trọng trong hoạt động quản lí nhằm nâng cao chất lượng GD môn học của mỗi nhà trường.

Nhận thức của GV về tính bắt buộc của khâu thiết kế bài học trong Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS.

Có đầy đủ CSVC, trang TBDH, tư liệu, thư viện sách, thư viện mở để GV thực hiện việc thiết kế bài học theo định hướng PTNL

Có quy chế đánh giá việc thực hiện nền nếp chuyên môn đối với

3.3.4. Chỉ đạo đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực học sinh

• Mục tiêu của biện pháp: Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Phát huy tác dụng của các PPDH tích cực đang là xu thế tất yếu của GD hiện nay. Mục tiêu của PPDH tích cực là phát huy hiệu quả của giờ dạy môn Ngữ Văn: HS chủ động, tích cực, sáng tạo tiếp nhận kiến thức, phát triển tối đa các năng lực chung cũng như các năng lực chuyên biệt của môn học. GV tổ chức hướng dẫn các Hoạt động dạy học một cách linh hoạt làm cho giờ dạy trở nên hấp dẫn, hiệu quả và có chất lượng cao.

Nâng cao nhận thức của GV về tầm quan trọng của việc đổi mới PP, HTTC dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS. Quan tâm đúng mức đến việc trao đổi cách thức dạy học hướng vào mục tiêu năng lực; đảm bảo các PPDH phát huy tác dụng để đạt được mục tiêu PTNL ở HS; cung cấp được kiến thức, kĩ năng, hình thành năng lực vận dụng kiến thức cho HS. Có ý thức cao trong việc lựa chọn PPDH phù hợp, trong sử dụng trang thiết bị và đồ dùng dạy học cần thiết.

• Nội dung của biện pháp:

Giúp cho GV Ngữ văn nắm được các khâu của dạy học nhằm PTNL HS từ xác định mục tiêu, thiết kế bài dạy, tổ chức bài dạy và cách KTĐG HS.

Giúp GV xác định mục tiêu GD dạy học môn Ngữ văn định hướng năng lực, đó là kết hợp hài hòa sự phát triển tự do của cá nhân với sứ mệnh đào tạo nhân lực phục vụ xã hội

Nâng cao năng lực tổ chức bài học cho GV. Giúp GV hiểu biết và vận dụng được các PP và HTTC dạy học tích cực trong dạy học Ngữ văn. Đặc biệt là cách tác động đến HS sao cho các em chủ động, tích cực tự tìm tòi khám phá kiến thức hoặc vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiễn dưới sự điều khiển, điều chỉnh của GV để thực hiện nhiệm vụ học tập hiệu quả. Khắc phục tình trạng dạy chay, dạy lý thuyết, ít kĩ năng thực hành; tăng cường hoạt động nhóm ; hoạt động tương tác giữa HS và GV để hoàn thành sản phẩm học tập.

Chỉ đạo GV khi sử dụng các PPDH phải gắn liền với các HTTC dạy học. Tùy theo mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể mà có những HTTC dạy học thích hợp như: Học trong lớp, học ở ngoài lớp, khuyến khích tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho HS.

Bồi dưỡng, nâng cao hiểu biết và khả năng vận dụng các PP và hình thức KTĐG Giúp GV nắm vững các hình thức KTĐG môn Ngữ văn trong dạy học phát triển năng lực HS.

• Cách thức thực hiện biện pháp Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức đối với CBQL, GV về sự cần thiết phải đổi mới PP, HTTC dạy học theo định hướng PTNL HS. Cung cấp thông tin, tài liệu về các PP, HTDH tích cực và việc đổi mới PP, HTTC dạy học theo định hướng Tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm, trong đó tập trung vào việc trang bị kiến thức, kĩ năng sử dụng PP, HTDH tích cực, đổi mới sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn theo nghiên cứu bài học, để qua đó bồi dưỡng GV.

Chỉ đạo các tổ chuyên môn tổ chức học tập, biên soạn các tài liệu tham khảo, soạn giáo án, kế hoạch dạy học, đề cương chi tiết các học phần thể hiện được PPDH mới. Thường xuyên tổ chức thảo luận, sinh hoạt chuyên môn, nghiên cứu kĩ chương trình, bài dạy, từ đó đề xuất các PP giảng dạy phù hợp với môn Ngữ văn.

Phân công GV nhiều kinh nghiệm giảng dạy và quản lý kèm cặp, giúp đỡ GV mới ra trường và GV còn trẻ còn ít kinh nghiệm. Thực hiện nghiêm túc quy chế dự giờ, thao giảng và đặc biệt là phải tổ chức nhận xét, rút kinh nghiệm giờ dạy một cách nghiêm túc để tìm ra được PP hay cho từng bài dạy.

Chỉ đạo tổ, nhóm chuyên môn xây dựng bài giảng mẫu, sử dụng PP, HTTC dạy học tích cực, tổ chức dạy học thử nghiệm, rút kinh nghiệm bài dạy để tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho GV vận dụng trong Chỉ đạo GV thực hiện đổi mới PP, HTDH không lạm dụng các PP, KTDH tích cực mà phải biết kết hợp PPDH truyền thống và áp dụng phù hợp PP, KTDH tích cực vào trong bài giảng.

Quán triệt, tạo cho GV thói quen và khả năng xây dựng kế hoạch dạy học khoa học, sáng tạo, có hiệu quả. Tăng cường kỷ cương nề nếp dạy học, ngăn chặn các hiện tượng cắt xén, tự ý thay đổi trong việc thực hiện chương trình môn học, kế hoạch dạy học.

Tăng cường quản lý chương trình, kế hoạch giảng dạy, đề cương giáo án của GV qua đó chỉ đạo GV đổi mới PP, HTDH tích cực, cụ thể:

Căn cứ kế hoạch giảng dạy đã được phê duyệt, GV chuẩn bị giáo án đảm bảo thực hiện được mục tiêu từng bài học, nội dung kiến thức khoa học chính xác, phù hợp với từng đối tượng HS, PP truyền đạt từng nội dung hợp lý, chú ý phát huy được tính tích cực, sáng tạo của người học, chú ý sử dụng có hiệu quả TBDH vào từng tiết dạy.

Ban Giám hiệu có kế hoạch chỉ đạo thường xuyên kiểm tra kế hoạch giảng dạy, giáo án của GV, đảm bảo trước khi lên lớp GV phải có giáo án. Giáo án phải được lãnh đạo ký duyệt, kiểm tra theo quy chế chung.

Tiến hành dự giờ thăm lớp thường xuyên để kiểm tra việc thực hiện chương trình, kế hoạch giảng dạy và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của GV, kịp thời chấn chỉnh những lệch lạc, thống nhất phương án để xử lý các tình huống cụ thể.

Hiệu trưởng nhà trường chỉ đạo việc xếp thời khóa biểu hợp lý, khoa học, đảm bảo chương trình dạy học, đồng thời quản lý có hiệu quả việc thực hiện chương trình giảng dạy của GV. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Triển khai viết và vận dụng những sáng kiến kinh nghiệm được đánh giá cao. Tổ chức thi GV giỏi cấp ơ sở hằng năm, động viên khuyến khích, giúp đỡ GV có đủ năng lực và điều kiện tham gia thi GV dạy giỏi cấp Tỉnh.

Tổ chức cho GV đi tham quan học tập các mô hình GD hiệu quả.

• Điều kiện thực hiện biện pháp

Đội ngũ cán bộ QLGD và GV của nhà trường phải hiểu biết về lý luận của các PPDH, có thể vận dụng thành thạo về quy trình thao tác từng PP giảng dạy vào thực tiễn hoạt động giảng dạy.

GV có thể lựa chọn được các PP hoạt động phù hợp với nội dung kiến thức từng bài và từng tiết học; phù hợp với đặc điểm người học và điều kiện CSVC, phương tiện dạy học của nhà trường

Xây dựng, bổ sung CSVC, trang TBDH đầy đủ phục vụ đổi mới PP, HTTC dạy học môn Ngữ văn và các môn học khác.

3.3.5. Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực HS

• Mục tiêu của biện pháp

Giúp GV hiểu đúng mục đích của KTĐG là phải vì sự tiến bộ của HS; không so sánh HS này với HS khác; coi trọng việc động viên, khuyến khích sự hứng thú, tính tích cực và vượt khó trong học tập, rèn luyện của HS; giúp HS phát huy năng khiếu cá nhân; đảm bảo kịp thời, công bằng, khách quan, không tạo áp lực cho HS và cha mẹ HS.

GV biết và thực hiện các hình thức đánh giá đa dạng phù hợp với môn Ngữ văn trong trường THPT như: đánh giá bằng trắc nghiệm, bằng kiểm tra viết tự luận, đánh giá bằng sản phẩm, bằng hồ sơ HS, bằng trình bày miệng, thảo luận/tranh luận thông qua tương tác nhóm, thông qua các sản phẩm của nhóm. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

GV tổ chức, hướng dẫn để HS biết cách tự đánh giá, HS đánh giá lẫn

Thông qua đổi mới KTĐG làm cho HS tích cực hơn, nỗ lực hơn và có sự tiến bộ, thay đổi bản thân (không chỉ làm chủ kiến thức, kỹ năng mà còn thay đổi cả thái độ, niềm tin).

• Nội dung của biện pháp
• Chỉ đạo GV đổi mới nội dung kiểm tra, đánh giá

Hiện nay, việc KTĐG chủ yếu là KTĐG tái hiện kiến thức của HS mà ít kiểm tra năng lực vận dụng kiến thức vào các tình huống cụ thể, điều này dẫn tới tình trạng học ứng thí của HS.

Ngoài KTĐG các năng lực nhận thức như trí thông minh, khả năng sáng tạo, phải kết hợp KTĐG các năng lực phi nhận thức như sự tự tin, tinh thần vượt khó, trách nhiệm công dân; năng lực hợp tác, năng lực làm việc độc lập,…đây là những năng lực quan trọng giúp HS có thể thích ứng những hoàn cảnh, điều kiện không ngừng thay đổi của cuộc sống.

• Chỉ đạo GV đổi mới PP và hình thức kiểm tra, đánh giá

Yêu cầu GV sử dụng kết hợp các PP và hình thức KTĐG mới và truyền thống. Đặc biệt chú trọng các PP và hình thức có hiệu quả trong việc phát triển năng lực HS như kiểm tra thực hành, cho điểm sản phẩm cá nhân, cho điểm sản phẩm của nhóm, cho điểm ý tưởng sáng tạo, cho điểm khi HS giải quyết được các vấn đề thực tế,…; kết hợp đánh giá kết quả học tập với đánh giá quá trình học tập của HS.

• Chỉ đạo GV tổ chức, hướng dẫn để HS biết cách tự đánh giá, HS được đánh giá lẫn nhau.

GV phải hình thành ở HS khả năng tự kiểm tra, tự đánh giá. GV giúp HS hiểu rõ nhiệm vụ và có thể tự mình tổ chức các hoạt động học của mình dưới sự hướng dẫn. Điều này giúp HS tích cực hơn, tự tin hơn, hình thành được tư duy phản biện, năng lực đánh giá và tự đánh giá ở HS. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

• Cách thực hiện biện pháp

Ban Giám hiệu nhà trường chỉ đạo cho tổ chuyên môn tổ chức bồi dưỡng để GV nắm vững và vận dụng thành thạo các hình thức, PP KTĐG theo định hướng PTNL Việc tổ chức bồi dưỡng có thể thông qua tổ chức lớp bồi dưỡng theo chuyên đề, thông qua sinh hoạt chuyên môn.

Nâng cao nhận thức của cán bộ, GV Ngữ văn về việc đổi mới KTĐG HS trong môn học.

Chỉ đạo GV Ngữ văn thiết kế các bài kiểm tra HS theo định hướng PTNL, chú ý các quan điểm dạy học phân hóa, tích hợp và liên môn; tăng cường các câu hỏi giải quyết các tình huống thực tế; các câu hỏi mở; câu hỏi đánh giá được quan điểm cá nhân; xu hướng, năng lực sáng tạo của HS;….

Chỉ đạo GV Ngữ văn đa dạng hóa các hình thức KTĐG như giao cho HS viết báo cáo về một chủ đề, tóm tắt một chủ đề, lập sơ đồ tư duy; đánh giá qua thuyết trình; đánh giá qua sản phẩm học tập của HS; qua các sản phẩm hoạt động của nhóm.

Chỉ đạo GV Ngữ văn thực hiện quan điểm đánh giá quá trình học tập của HS, giúp HS nhận thấy được mức độ tiến bộ của bản thân; hình thành sự tự tin cho HS; tránh làm HS nản chí hoặc tổn thương.

Chỉ đạo GV Ngữ văn thực hiện nghiêm túc việc phản hồi với HS sau KTĐG. Đây là hoạt động quan trọng giúp HS thấy được mặt mạnh, mặt hạn chế của bản thân để có sự điều chỉnh. CBQL kiểm tra thông qua việc xem phần nhận xét trong bài làm của HS hoặc dự giờ trả bài của GV Ngữ văn để tránh tình trạng GV chỉ chấm điểm mà không nhận xét, đánh giá hoặc nhận xét, đánh giá chung chung khiến HS không hiểu mình đã thực hiện tốt việc gì; còn hạn chế gì.

CBQL thường xuyên KTĐG hoạt động đánh giá HS của GV trong nhà trường. Động viên, khích lệ kịp thời những GV làm tốt và nhắc nhở, điều chỉnh những GV chưa thực hiện – Chỉ đạo GV Ngữ văn thực hiện nghiêm túc quy trình KTĐG.

• Điều kiện thực hiện biện pháp

CBQL và GV nhà trường phải nắm vững và thực hiện tốt các nội dung đổi mới KTĐG, nhất là việc thiết kế câu hỏi, bài kiểm tra theo định hướng PTNL người học, việc sử dụng các hình thức và PP đánh giá mới.

Tất cả GV Ngữ văn phải được tập huấn, bồi dưỡng về đổi mới KTĐG, nhất là việc thiết kế câu hỏi, bài kiểm tra theo định hướng phát triển năng lực HS, việc sử dụng các hình thức và PP đánh giá mới. CBQL phải chỉ đạo sát sao, thường xuyên KTĐG việc thực hiện của.

3.3.6. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, GV để tổ chức Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực HS Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

• Mục tiêu của biện pháp:

Bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho CBQL về chỉ đạo tổ chức Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL HS.

Đội ngũ GV dạy Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai được đào tạo từ nhiều giai đoạn khác nhau, sau một thời gian công tác, kiến thức chuyên môn bị mai một, PPDH nếu không được tiếp cận, bồi dưỡng thường xuyên sẽ dễ bị lạc hậu và gặp những khó khăn nhất định trong việc đổi mới Hoạt động dạy học. Do đó, nhiệm vụ bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để tổ chức Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS cho cán bộ, GV là yêu cầu vô cùng cần thiết.

Trước yêu cầu đổi mới GD đào tạo chuyển từ dạy học định hướng nội dung sang định hướng phát triển năng lực, phẩm chất HS, việc bồi dưỡng GV cần hướng đến GV không những phải làm chủ kiến thức chuyên môn, làm chủ những PPDH mà còn phải dự đoán được những khó khăn của HS, có phương án giúp HS khắc phục. Không chỉ dạy cho HS học, mà còn phải từng bước dạy cho HS biết tự học, tự đọc sách, tìm tòi, tra cứu, phát hiện ra điều mới; hình thành và phát triển những năng lực chung, năng lực chuyên biệt của môn Ngữ văn cho HS.

Xây dựng đội ngũ GV có đủ phẩm chất và năng lực, giàu lòng yêu nghề, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc đáp ứng được yêu cầu chuẩn nghề nghiệp.

• Nội dung của biện pháp:

Giúp cho GV nắm được các khâu của dạy học PTNL HS từ xác định mục tiêu, thiết kế bài dạy, tổ chức bài dạy và cách KTĐG HS;

Giúp GV xác định mục tiêu GD dạy học định hướng năng lực, đó là kết hợp hài hòa sự phát triển tự do của cá nhân với sứ mệnh đào tạo nhân lực phục vụ xã hội; Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Bồi dưỡng năng lực phát triển chương trình, tài liệu dạy học, thiết kế bài học theo định hướng PTNL cho Việc thiết kế bài học là khâu quyết định đến kết quả dạy học nhưng hiện nay GV chưa nhận biết được sự khác biệt giữa một bài học phát triển năng lực và một bài học thông thường

Nâng cao năng lực tổ chức bài học cho GV, giúp GV hiểu biết và vận dụng được các PP và HTTC dạy học tích cực. Đặc biệt là cách tác động đến HS sao cho các em chủ động, tích cực tự tìm tòi khám phá kiến thức hoặc vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiễn dưới sự điều khiển, điều chỉnh của GV để thực hiện nhiệm vụ học tập hiệu quả.

Bồi dưỡng, nâng cao hiểu biết và khả năng vận dụng các PP và hình thức kiểm tra, đánh giá HS. Giúp GV nắm vững các hình thức kiểm tra, đánh giá trong dạy học phát triển năng lực môn Ngữ văn;

Bồi dưỡng năng lực tổ chức và quản lý các hoạt động học tập của.

Đối với đội ngũ CBQL (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): tham mưu với các cấp quản lý cử đi học các lớp bồi dưỡng về lý luận chính trị, quản lí nhà nước, chuyên môn nghiệp vụ, các lớp bồi dưỡng các KTDH theo định hướng PTNL Tăng cường tổ chức các hoạt động giao lưu, học hỏi kinh nghiệm trong quản lý Hoạt động dạy học theo định hướng PTNLHS. Đồng thời, khuyến khích đội ngũ cán bộ QLGD phải thường xuyên cập nhật thông tin, tự bổ sung kiến thức về nghiệp vụ quản lý, trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu của đổi mới GD trong giai đoạn hiện nay.

• Cách thực hiện biện pháp
• Thực hiện tốt quy trình bồi dưỡng:

Bước 1: Ban Giám hiệu phải đánh giá đúng tình hình thực trạng đội ngũ GV, trong đó tập trung đánh giá về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; đánh giá khả năng tổ chức Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL của đội ngũ. Chuẩn bị về nhân lực, các điều kiện cần thiết tổ chức quá trình bồi dưỡng.

Bước 2: Lập kế hoạch bồi dưỡng GV. Kế hoạch phải được xây dựng một cách chi tiết, cụ thể về mục tiêu, nội dung, PP thực hiện; xây dựng chương trình, nội dung, PP, hình thức bồi dưỡng cụ thể; phân công trách nhiệm cho các cá nhân trong trường.

Bước 3: Tổ chức bồi dưỡng. Ban Giám hiệu cần quán triệt rõ mục đích, yêu cầu và sự cần thiết phải tiến hành bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, GV để tổ chức Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL; bố trí, phân công, giao nhiệm vụ cụ thể cho các lực lượng tham gia vào quá trình bồi dưỡng. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Bước 4: Kết thúc bồi dưỡng, tổ chức trao đổi, thu thập thông tin phản hồi từ các lực lượng liên quan, khảo sát, đánh giá mức độ đạt được và chất lượng bồi dưỡng; tổ chức rút kinh nghiệm làm cơ sở bổ sung, hoàn chỉnh nội dung, PP bồi dưỡng.

Sử dụng đa dạng các phương thức, hình thức, PP bồi dưỡng phù hợp. Ngoài các đợt bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng theo chuyên đề, việc bồi dưỡng phải được tiến hành mọi nơi, mọi lúc và tự bồi dưỡng là một trong những con đường có hiệu quả trong tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ.

Sinh hoạt chuyên môn chuyên đề hàng tháng theo kế hoạch đã xây dựng từ đầu năm; tham gia các buổi sinh hoạt chuyên môn cấp cụm, cấp tỉnh; tham gia trường học kết nối. Tổ chức cho GV tham quan, học tập kinh nghiệm của các trường THPT trong cụm, trong tỉnh, các trường liên kết ngoài tỉnh về tổ chức dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL góp phần thúc đẩy GV học hỏi và rèn luyện chuyên môn tốt hơn;

Tổ chức mời những nhà khoa học có uy tín, các chuyên gia giàu kinh nghiệm báo cáo các chuyên đề phù hợp với mục tiêu GD và đào tạo và đội ngũ GV.

Đẩy mạnh công tác viết nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, viết chuyên đề hội thảo, hướng dẫn đề tài nghiên cứu khoa học cho HS trong đội ngũ cán bộ, GV. Tập trung nghiên cứu, đổi mới sáng kiến kinh nghiệm trong tổ chức dạy học theo định hướng PTNL HS.

Tổ chức các cuộc thi tay nghề, GV dạy giỏi cấp cơ sở; chọn GV đăng ký Hội thi GV dạy giỏi các cấp, thông qua đó, tạo môi trường bồi dưỡng GV đặc biệt là những GV còn hạn chế về chuyên môn nghiệp vụ sư phạm và những GV trẻ mới vào nghề, giúp họ có điều kiện học hỏi, rút kinh nghiệm, từ đó nâng cao năng lực chuyên môn.

• Điều kiện thực hiện biện pháp

CBQL và GV nhà trường cần nhận thức được tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng năng lực dạy học theo định hướng Cần có kế hoạch bồi dưỡng GV cho từng giai đoạn cụ thể. Bản thân mỗi GV cũng phải tích cực tham gia hoạt động bồi dưỡng và nhất là tự bồi dưỡng. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

• Nhà trường tạo điều kiện về thời gian, CSVC, kinh phí cho hoạt động bồi dưỡng GV.
• Xây dựng đội ngũ GV cốt cán môn Ngữ văn làm nòng cốt trong bồi dưỡng cho GV trong tổ chuyên môn. Phát huy được vai trò của tổ trưởng, nhóm trưởng và các GV cốt cán.

3.3.7. Quản lí GV trong việc bồi dưỡng và rèn luyện kĩ năng học tập môn Ngữ văn cho HS theo định hướng phát triển năng lực

• Mục tiêu của biện pháp

Nâng cao nhận thức của GV và HS về tầm quan trọng của việc bồi dưỡng PP học tập cho Giúp HS hình thành và phát triển các PP học tập phù hợp với môn học Ngữ văn. Bồi dưỡng, nâng cao các kĩ năng học tập đặc biệt là kĩ năng tự học của HS nhằm hình thành và PTNL của bản thân: biết tự giác, tích cực, chủ động, tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức của mình nhằm nắm vững tri thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo, PTNL nhận thức.

Tăng cường công tác quản lí, chỉ đạo GV hình thành và PTNL, phẩm chất cho HS qua Hoạt động dạy học môn Ngữ văn: bao gồm các năng lực chuyên biệt của môn Ngữ văn như năng lực tiếp nhận và tạo lập văn bản, năng lực giao tiếp tiếng Việt, năng lực thẩm mĩ, trong đó đặc biệt là năng lực tự học, năng lực sáng tạo của

Xây dựng một quy trình đồng bộ giữa các lực lượng GD trong nhà trường để có biện pháp quản lý việc học tập của HS phù hợp, nhằm nâng cao chất lượng

• Nội dung của biện pháp

Giúp GV nhận thấy tầm quan trọng của bồi dưỡng PP học tập môn Ngữ văn cho HS, coi đây là nhiệm vụ quan trọng, từ đó thực hiện tốt nhiệm vụ này trong QTDH từ khâu xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch, thiết kế bài dạy, tổ chức các Hoạt động dạy học, lựa chọn các PP, HTTC dạy học.

PP dạy học tích cực xem việc bồi dưỡng PP học tập cho HS không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là một mục tiêu dạy học. Xã hội hiện đại đang bùng nổ thông tin, khoa học, kỹ thuật, công nghệ phát triển như vũ bão thì không thể nhồi nhét vào đầu óc HS khối lượng kiến thức môn Ngữ văn – vốn là môn học về tư duy nghệ thuật, tư duy ngôn ngữ , vì vậy phải quan tâm trang bị cho HS PP học tập phù hợp với môn Ngữ văn.

Trong các PP học thì cốt lõi là PP tự học. Nếu rèn luyện cho HS có được PP, kỹ năng, thói quen, ý chí tự học thì sẽ tạo cho họ lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có, kết quả học tập môn Ngữ văn sẽ được nâng cao đáng kể. Vì vậy, ngày nay, người ta nhấn mạnh mặt hoạt động học trong Hoạt động dạy học, nỗ lực tạo ra sự chuyển biến từ học tập thụ động sang tự học chủ động, đặt vấn đề phát triển tự học ngay trong trường phổ thông, không chỉ tự học ở nhà mà tự học cả trong tiết học có sự hướng dẫn của GV. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Chỉ đạo GV Ngữ văn bồi dưỡng các PP học tập đặc thù của bộ môn cho HS như: PP đọc sách, tìm kiếm và lựa chọn thông tin trên sách báo, tạp chí và internet, PP đọc hiểu văn bản văn học theo đặc trưng thể loại, PP làm văn nghị luận xã hội, PP làm văn nghị luận văn học…

Chỉ đạo công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường để quản lý hoạt động học tập của HS thông qua GV, nhất là GV chủ nhiệm.

• Cách thực hiện biện pháp

Chỉ đạo GV thực hiện tốt việc hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài, chuyển giao nhiệm vụ học tập của HS trong mỗi giờ dạy. Đa dạng các yêu cầu đối với việc học ở nhà của HS. Thay vì yêu cầu HS học thuộc nội dung đã ghi trong vở, soạn bài và làm bài tập như trước đây, GV cần giao cho HS những nhiệm vụ học tập phong phú hơn như: Lập sơ đồ tư duy cho bài học, sân khấu hóa nội dung tác phẩm, quay phim, chụp ảnh làm tư liệu cho bài học, xây dựng chủ đề, nội dung thuyết trình, sáng tác…

Chỉ đạo Đoàn Thanh niên nhà trường tổ chức các buổi tọa đàm về PP học tập hiệu quả. Trong buổi tọa đàm, HS có thể nêu ra các khó khăn trong học tập của mình, các mong muốn từ thầy cô. Các thầy cô có thể hướng dẫn PP những PP học tập hiệu quả cho HS, các em HS đạt kết quả tốt trong học tập cũng chia sẻ kinh nghiệm học tập của mình cho các bạn.

Bồi dưỡng thói quen đọc sách cho HS nhà trường, khuyến khích các em tìm đọc các sách hay, ý nghĩa Bổ sung đầu sách, báo, tạp chí cho thư viện nhà trường, tổ chức ngày hội đọc sách, cung cấp thông tin về sách hay, sách mới để kích thích sự tò mò, khao khát tìm hiểu, khám phá ở HS.

Xây dựng lớp học tự do hơn, trường học thân thiện, tạo thói quen học hỏi, giúp đỡ nhau trong học tập. HS cần được khuyến khích hỏi thầy, hỏi bạn khi bản thân chưa nắm chắc các vấn đề. Điều này không chỉ giúp HS học tập hiệu quả hơn mà còn góp phần hình thành sự tự tin, năng lực hợp tác. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Hiện nay, hoạt động học tập không chỉ giới hạn trong giờ học, trong không gian lớp học. HS có thể học tập mọi lúc, mọi nơi với sự trợ giúp của Nhà trường cần chỉ đạo GV thực hiện tốt việc hướng dẫn HS khai thác và sử dụng CNTT; hướng dẫn các em việc tìm kiếm, tra cứu thông tin trên mạng internet, trao đổi nội dung bài học với thầy cô, bạn bè; tìm kiếm và dowload tài liệu; khai thác kho tài liệu phong phú trên mạng.

Quản lý và tổ chức các hoạt động trải nghiệm, các hoạt động học tập thực tế như thăm bảo tàng, thư viện, thăm quan quê hương, khu tưởng niệm của các tác giả, các nhân vật văn học. Thông qua các hoạt động này giúp HS có kỹ năng sống, củng cố, bổ sung và mở rộng thêm tri thức đã học, phát triển óc thẩm mỹ, tăng cường thể chất HS, từ đó hình thành ý thức công dân, tình yêu quê hương đất nước và con người.

• Điều kiện thực hiện biện pháp

CBQL cần xác định việc bồi dưỡng PP học tập cho HS là một nhiệm vụ quan trọng từ đó có chỉ đạo cụ thể đối với GV. Mỗi GV Ngữ văn phải thấy được trách nhiệm của mình trong việc hình thành, bồi dưỡng PP học tập cho các em HS. Đồng thời, chính các em HS phải có động cơ học tập đúng đắn, có ý thức tự bồi dưỡng PP học tập của bản thân.

PP dạy của GV ảnh hưởng rất lớn tới PP của Để HS hình thành được PP học tập môn Ngữ văn tích cực chủ động, nhà trường cần chỉ đạo GV Ngữ văn thực hiện tốt các PPDH tích cực, đổi mới PP KTĐG

Phải xây dựng đủ lực lượng GD tham gia, có kế hoạch hoạt động thống nhất để kết hợp các biện pháp GD nhằm nâng cao dần ý thức công dân đối với HS nhà trường.

Lãnh đạo nhà trường cần phải lựa chọn được những GV chủ nhiệm có năng lực, có trách nhiệm và kinh nghiệm công tác nhằm xây dựng được lớp học theo yêu cầu GD mới, có ý thức tự giác trong mọi hoạt động

Nhà trường phải xây dựng được môi trường GD thuận lợi, bảo đảm đủ CSVC phục vụ cho dạy và học. Nâng cấp hệ thống thư viện đọc, thư viện điện tử, bảo đảm đủ số lượng SGK, sách tham khảo, tài liệu bổ trợ, kết nối internet để giúp HS có điều kiện tìm hiểu, nghiên cứu; phát huy được tính chủ động, tự giác của HS trong hoạt động tự học.

3.3.8. Đầu tư trang thiết bị và các điều kiện dạy học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực HS Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

• Mục tiêu của biện pháp

Đảm bảo các điều kiện thuận lợi, CSVC, thiết bị phục vụ cho hoạt động giảng dạy, học tập môn Ngữ văn của GV và HS đáp ứng được yêu cầu đổi mới toàn diện GD của nhà trường.

Tạo điều kiện thuận lợi cho GV khai thác và sử dụng hiệu quả CSVC và các TBDH hiện có.

Nâng cao ý thức, trách nhiệm trong việc sử dụng các phương tiện, TBDH và bảo quản CSVC, thiết bị của GV và HS.

• Nội dung biện pháp

Hằng năm, chỉ đạo tổ chức kiểm tra, rà soát, đánh giá số lượng, chất lượng, nhu cầu về CSVC, phương tiện, TBDH môn Ngữ văn, từ đó xây dựng kế hoạch sửa chữa, mua sắm bổ sung để phục vụ Hoạt động dạy học.

Chỉ đạo GV Ngữ văn xây dựng kế hoạch cho từng học kì về việc sử dụng đồ dùng dạy học nhằm PTNL HS, tránh tình trạng “dạy chay”, lãng phí các TBDH được trang bị. Khuyến khích GV Ngữ văn sử dụng các phương tiện, TBDH hiện đại, ứng dụng CNTT trong giảng dạy.

Quản lý tốt việc sử dụng và bảo quản đồ dùng, TBDH tránh hỏng hóc, thất thoát, lãng phí.

• Cách thực hiện biện pháp

Tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức cho GV Ngữ văn, nhân viên trong nhà trường về tầm quan trọng của TBDH trong Hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS và tích cực sử dụng các đồ dùng, thiết bị vào giờ dạy.

Xây dựng kế hoạch từng năm học và tầm nhìn đến năm 2028 về CSVC, thiết bị phục vụ cho dạy học.

Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và đề xuất của tổ chuyên môn Ngữ văn, đề xuất của GV bộ môn, hàng năm, nhà trường bổ sung, mua sắm tài liệu tham khảo cho thư viện, xây dựng nguồn tư liệu mở, khuyến khích GV làm đồ dùng dạy học.

Huy động các nguồn lực, tranh thủ sự đóng góp của các cá nhân, tập thể, các doanh nghiệp của phụ huynh HS và các cựu HS tham gia xây dựng CSVC, mua sắm trang TBDH theo hướng PTNL HS.

Tăng cường đầu tư TBDH hiện đại, ứng dụng CNTT, sử dụng các phần mềm ứng dụng trong dạy học như: sổ điểm điện tử, sổ liên lạc điện tử, trường học trực tuyến, trường học kết nối, hộp thư điện tử, website phục vụ cho quản lý, giảng dạy và học tập.

Xây dựng nội quy sử dụng CSVC, TBDH, ứng dụng CNTT trong dạy học. Tăng cường quản lý và chỉ đạo các bộ phận liên quan hoạt động có hiệu quả và khai thác tối đa các CSVC, thiết bị dạy và học.

Tổ chức cho GV bộ môn tham gia các lớp tập huấn, hướng dẫn sử dụng thiết bị, phần mềm trong dạy học.

Tổ chức việc tự làm đồ dùng dạy học hiệu quả hơn. Có thể động viên, khen thưởng cho các GV có các đồ dùng, TBDH có giá trị trong dạy học, đó là các thiết bị có thể sử dụng cho nhiều bài, nhiều khối lớp, đem lại hiệu quả trong dạy các bài khó

Thực hiện tốt chế độ kiểm tra, kiểm kê, kiểm định, bảo dưỡng CSVC, TBDH định kỳ theo quy định.

• Điều kiện thực hiện Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Hiệu trưởng phải có tầm nhìn chiến lược lâu dài, phải biết đánh giá, ưu tiên cho những công việc cụ thể.

Phải có sự phân công cụ thể cho cá nhân phụ trách quản lý, bảo quản, sử dụng, đề xuất mua sắm thiết bị, phương tiện dạy học.

GV phải có trách nhiệm cùng các bộ phận liên quan bảo quản, sử dụng, đề xuất mua sắm thiết bị, đồ dùng dạy học. Phải biết cách sử dụng, khai thác, bảo quản CSVC, thiết bị một cách có hiệu quả.

Đưa việc sử dụng TBDH thành một tiêu chuẩn đánh giá xếp loại giờ dạy, xếp loại thi đua.

3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lí Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai theo định hướng phát triển năng lực HS

Để góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai – Thành phố Hạ Long trong bối cảnh hiện nay, theo tác giả, việc đề ra các biện pháp quản lí dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS của Hiệu trưởng là hết sức cần thiết. Có thể nói, mỗi biện pháp đi sâu trình bày một vấn đề có tác động tích cực đến việc thực hiện mục tiêu quản lý Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL HS trong trường THPT.

Các biện pháp quản lí Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai được đề xuất không phải là những biện pháp riêng lẻ, tách rời nhau, mà chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau tạo thành hệ thống. Hiệu trưởng phải tiến hành các biện pháp một cách đồng bộ, có hệ thống, biện pháp này là tiền đề, là cơ sở cho biện pháp kia, chúng bổ sung cho nhau, thúc đẩy nhau cùng hoàn thiện để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Ngữ văn trong nhà trường. Thực tiễn cho thấy không nên xem nhẹ hoặc tuyệt đối hóa bất kỳ biện pháp nào.

Sơ đồ 3.1. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lí Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai theo định hướng phát triển năng lực HS

3.5. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lí Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai theo định hướng phát triển năng lực HS

3.5.1. Các bước tiến hành khảo nghiệm

• Mục đích khảo nghiệm

Mục đích: Nhằm kiểm chứng đánh giá sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất; từ đó có thể đề ra những biện pháp cụ thể để công tác quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS đi vào chiều sâu và có hiệu quả hơn.

Nội dung khảo nghiệm: Các biện pháp đã đề xuất trình bày trong luận văn được tác giả khảo sát ý kiến đánh giá về 2 nội dung: sự cần thiết và tính khả thi của mỗi biện pháp.

• Đối tượng khảo nghiệm Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Tác giả tiến hành khảo nghiệm và phỏng vấn đối với GV Ngữ văn và đội ngũ cán bộ QLGD của trường THPT Hòn Gai. Tổng số người được trưng cầu ý kiến: 20. Trong đó, cán bộ QLGD: 04 người, GV: 16 người.

• Quy trình các bước tiến hành

Để khẳng định sự cần thiết, tính khả thi của các biện pháp, đề tài khảo sát các biện pháp thông qua phiếu trưng cầu ý kiến và phỏng vấn CBQL và GV dạy môn Ngữ văn trường THPT Hòn Gai – Thành phố Hạ Long.

Điều tra về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp theo 3 mức độ và cách cho điểm như sau: Rất cần thiết/Rất khả thi – 3đ; cần thiết/khả thi = 2đ, ít cần thiết/ít khả thi= 1đ, xử lý định lượng ý kiến đánh giá bằng cách cho điểm như sau:

3.5.2. Kết quả khảo nghiệm và phỏng vấn

• Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp

Bảng số liệu khảo sát dưới đây, ta thấy, đa số các ý kiến cho rằng các biện pháp nêu trên là cần thiết trong quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai – thành phố Hạ Long. Trong đó biện pháp 3 là biện pháp cần thiết nhất, điểm trung bình là 3.0 – điểm tuyệt đối; Biện pháp 2 được xếp ngay sau đó với mức điểm trung bình là 2.9; tiếp đến là biện pháp 6.

Muốn hiểu rõ hơn vì sao các biện pháp này lại được đánh giá là quan trọng nhất, tác giả đã phỏng vấn một số CBQL và GV Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai. “Thầy/cô có thể lí giải vì sao thầy/cô lại cho rằng biện pháp 3, 2, 6 lần lượt là quan trọng nhất?”.

Thầy B.V.G – Phó Hiệu trưởng cho rằng: Đội ngũ các thầy cô giáo bộ môn Ngữ văn của nhà trường có năng lực chuyên môn vững vàng (8/16 là GVDG cấp tỉnh; 15/16 là GVDG cấp cơ sở), có trình độ đào tạo cao (14/16 đ/c trình độ trên chuẩn), vì thế để đổi mới Hoạt động dạy học bộ môn này đạt được mục tiêu dạy học thì vấn đề cốt lõi nhất trong công tác quản lí của Hiệu trưởng nhà trường là phải tăng cường bồi dưỡng năng lực dạy học theo định hướng PTNL cho đội ngũ GV bên cạnh năng lực chuyên môn sẵn có đã được đào tạo. GV có trình độ năng lực cao rồi nhưng nhà trường không có một chương trình môn học riêng phù hợp với đối tượng HS và điều kiện nhà trường thì có cố gắng bao nhiêu với chương trình dạy học giống như tất cả các trường trong tỉnh thì HS trường Hòn Gai cũng sẽ chỉ được phát triển giống như các trường khác, kể cả miền núi, hải đảo. Riêng biện pháp 6 mà Hiệu trưởng không làm tốt thì chẳng khác gì người thợ thì giỏi và lành nghề nhưng lại không có cách để làm ra sản phẩm tốt vậy. Đây cũng là ý kiến chung của các GV được phỏng vấn.

• Bảng 3.1. Khảo nghiệm sự cần thiết của các biện pháp
• Biểu đồ 3.1: Khảo sát về sự cần thiết của các biện pháp

Bảng số liệu cho thấy nhóm biện pháp có điểm trung bình thấp nhất lần lượt là các biện pháp: 7, 8 và 1. Tác giả đã phỏng vấn GV Ngữ văn để biết rõ quan điểm về vấn đề này. Sự lí giải của các GV được phỏng vấn cho thấy đội ngũ GV Ngữ văn của trường THPT Hòn Gai đã chủ động, sẵn sàng cho việc đổi mới và việc đổi mới trở thành nhu cầu tự thân của các thầy cô trước đòi hỏi của giai đoạn hiện nay. “Chúng ta luôn cho rằng, tư tưởng phải thông – tức nhận thức phải tốt thì mới có thể làm tốt được công việc. Vậy tại sao để quản lí Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai, thầy cô lại cho rằng biện pháp Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho đội ngũ CBQL, GV và HS về tầm quan trọng của dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS chỉ xếp ở vị trí thứ 6? Cô N.H.L – tổ phó chuyên môn lí giải: “Suốt từ khi Nghị quyết 29 Hội nghị Trung ương lần thứ 8 khóa IX năm 2021 ban hành, cùng với đề án thí điểm Phát triển chương trình GD nhà trường phổ thông của Bộ GD, CBQL Chúng tôi đã được tuyên truyền thấm nhuần, đã nhận thức rõ về tầm quan trọng và sự cần thiết, bắt buộc của việc đổi mới Hoạt động dạy học. Chúng tôi đã thực hiện đổi mới từng bước, nhưng hiệu quả đổi mới chưa cao. Như vậy, cái khó khăn không phải là nhận thức, không phải là yếu tố trang thiết bị, điều kiện dạy học mà là chúng tôi sử dụng các PP, HTTC dạy học mới theo định hướng PTNL HS còn chưa hiệu quả; hơn nữa, chúng tôi phải thực hiện đổi mới mục tiêu dạy học, đổi mới PP, HTTC DH trong khi vẫn đang phải thực hiện bộ SGK cũ, chương trình dạy học chưa đổi mới.”

Như vậy, có thể nói, đổi mới PP, HTTC dạy học và xây dựng chương trình dạy học theo định hướng PTNL HS là một nội dung rất quan trọng. Đồng thời, khẳng định vai trò của GV trong dạy học theo định hướng PTNL là rất lớn, đòi hỏi người GV phải có chuyên môn, nghiệp vụ và hiểu biết, vận dụng có hiệu quả các PP, hình thức và KTDH tiên tiến, hiện đại theo định hướng PTNL HS đòi hỏi nhà quản lí phải có biện pháp tác động, chỉ đạo sâu các vấn đề này để thực hiện mục tiêu GD, dạy học trong thời kì mới. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp

• Bảng 3.2. Khảo sát tính khả thi của các biện pháp
• Biểu đồ 3.2. Khảo sát tính khả thi của các biện pháp

Qua khảo sát cho thấy, các biện pháp đều có tính khả thi, nhận được sự đồng tình, ủng hộ cao của CBQL và đội ngũ GV Ngữ văn của nhà trường; các biện pháp này dễ dàng triển khai và có thể triển khai một cách có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dạy học và GD ở nhà trường. Tuy nhiên, cá biệt có một số ý kiến cho rằng một vài biện pháp ít tính khả thi.

Khi phỏng vấn CBQL và GV Ngữ văn về tính khả thi của các biện pháp quản lí Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS, phần lớn các câu trả lời đều cho rằng biện pháp 6, 4 là có tính khả thi cao nhất. Vì ở trường THTP Hòn Gai, đội ngũ GV có trình độ trên chuẩn cao, có nhiều GV là cốt cán các bộ môn cấp tỉnh, tham gia nhiều hoạt động chuyên môn của ngành, có ý thức trong việc tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực cá nhân đồng thời đáp ứng đòi hỏi của PHHS và HS khu vực thành phố.

Tuy nhiên, kết quả khảo sát trên đây chỉ là những đánh giá dựa vào kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ QLGD và đội ngũ GV Ngữ văn. Do đó, chắc chắn còn cần phải có thêm thời gian để thực nghiệm, cải tiến và phát triển những biện pháp quản lý nêu trên để việc đổi mới căn bản và toàn diện GD ở trường THPT Hòn Gai – thành phố Hạ Long đạt hiệu quả cao, đáp ứng mục tiêu GD của cấp học.

• Bảng 3.3. Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp

Theo bảng trên, sự tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp áp dụng công thức tính hệ số tương quan Spearman. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

Trong đó: r: Hệ số tương quan thứ bậc; D_i: Hiệu số hai thứ bậc của hai đối tượng đánh giá thứ i; N: Số nội dung đánh giá (N=8).

Theo bảng trên, sự tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp là khá đồng thuận và chặt chẽ, nghĩa là sự quan tâm và đánh giá của cán bộ QLGD và GV Ngữ văn trường THPT Hòn Gai về các biện pháp quản lý đề xuất được ủng hộ.

Kết quả khảo sát trên chứng tỏ hệ thống các biện pháp được đề xuất là phù hợp, đáp ứng yêu cầu quản lý dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai – thành phố Hạ Long. Tuy nhiên, để triển khai công tác quản lý đạt hiệu quả phải tiến hành các biện pháp một cách đồng bộ, hệ thống, biện pháp này là tiền đề, là cơ sở cho biện pháp kia, chúng bổ sung cho nhau, thúc đẩy nhau cùng hoàn thiện để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường.

Kết luận chương 3

Căn cứ vào cơ sở lý luận về quản lý Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL và các điều kiện thực tiễn GD ở nhà trường, đề tài đã đề xuất 8 biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai, cụ thể là:

(1) Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho đội ngũ CBQL, GV và HS về tầm quan trọng của Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS; (2) Chỉ đạo xây dựng nội dung chương trình dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS; (3) Quản lý việc thiết kế bài học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS của GV; (4) Chỉ đạo đổi mới PP, HTTC DH môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ; (5) Chỉ đạo đổi mới KTĐG kết quả học tập môn Ngữ văn theo định hướng phát PTNL HS; (6) Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, GV để tổ chức Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS; (7) Tăng cường quản lí GV trong việc bồi dưỡng và rèn luyện kĩ năng học tập môn Ngữ văn cho HS theo định hướng phát triển năng lực; (8)Tăng cường đầu tư trang thiết bị và các điều kiện dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS.

Các biện pháp được xây dựng trên nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa, tính thực tiễn, tính cấp thiết, tính đồng bộ, toàn diện, tính khả thi, tính hiệu quả. Qua khảo nghiệm cho thấy, các biện pháp này có sự cần thiết và tính khả thi cao. Đó là cơ sở để tin tưởng việc áp dụng những biện pháp này vào thực tiễn quản lí Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai sẽ đem lại hiệu quả như mong muốn.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

1. Kết luận

Quản lý Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL HS là sự tác động của chủ thể quản lý tới quá trình dạy học nhằm đảm bảo dạy học không chỉ dừng ở mục tiêu hình thành kiến thức, kỹ năng, thái độ tích cực ở người học mà còn nhằm đạt mục tiêu cao hơn là phát triển năng lực cho người học để giải quyết các tình huống thực tiễn của cuộc sống và nghề nghiệp.

Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý Hoạt động dạy học, trên cơ sở GD học, khoa học quản lý, quản lý GD, QLNT, tác giả đã xây dựng hệ thống lý luận về quản lý Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai – thành phố Hạ Long. Luận văn đã trình bày nội dung và kết quả khảo sát, đánh giá thực trạng Hoạt động dạy học và quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS ở trường THPT Hòn Gai – thành phố Hạ Long.

Để quản lý hoạt động dạy học phát triển năng lực HS đạt kết quả như mong muốn, cần có những biện pháp quản lý của người hiệu trưởng trên cơ sở phát huy những ưu điểm, khắc phục những vấn đề còn hạn chế của thực trạng.

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn, đề tài đã đề xuất một số biện pháp cụ thể góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý dạy học ở các nhà trường.Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, tác giả đề xuất hệ thống 8 biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lí Hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT Hòn Gai – thành phố Hạ Long theo định hướng PTNL HS. Các biện pháp được xây dựng đồng bộ, sát thực tiễn các nhà trường, qua khảo nghiệm cho thấy sự cần thiết và mức độ khả thi cao. Các nhiệm vụ của đề tài đã được giải quyết ở mức độ cần thiết, mục đích của đề tài đã đạt được và giả thuyết của đề tài cũng đã được chứng minh. Nếu các biện pháp trên được áp dụng đồng bộ vào thực tế thì sẽ góp phần nâng cao vai trò quản lí nhà trường, nâng cao chất lượng GD, đáp ứng mục tiêu GD của các nhà trường, theo tinh thần đổi mới GD và đào tạo của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay. Đồng thời, có thể vận dụng vào thực tiễn dạy học và quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn nói riêng, quản lí Hoạt động dạy học các môn học nói chung ở các trường THPT.

2. Kiến nghị Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

2.1. Đối với Bộ GD và đào tạo

Tiếp tục ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể về việc thực hiện dạy học theo định hướng PTNL HS, đưa thành tiêu chí chính trong đánh giá giờ dạy của GV.

Xây dựng và hoàn thiện cơ chế, tiếp tục chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ, nghiêm túc các Sở GDĐT và các nhà trường chủ động xây dựng, phát triển chương trình nhà trường, chương trình GD địa phương, nội dung CT môn học phù hợp với đối tượng HS và đặc điểm, điều kiện thực tế của địa phương, đơn vị. Tổ chức tập huấn sâu rộng, hướng dẫn cụ thể hơn cho CBQL, GV về kiến thức, kĩ năng xây dựng CT nhà trường.

Tăng cường công tác bồi dưỡng, giao lưu, học tập kinh nghiệm cho cán bộ, GV về công tác dạy học, quản lí Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL HS.

Xây dựng lộ trình thống nhất, đồng bộ giữa đổi mới thi và kiểm tra với đổi mới nội dung, CT các môn học theo định hướng PTNL

2.2. Đối với Sở GD và Đào tạo Quảng Ninh

Chỉ đạo quyết liệt và giám sát chặt chẽ các nhà trường về việc xây dựng phát triển CT nhà trường và tổ chức dạy học theo định hướng PTNL Đưa việc xây dựng, phát triển CT nhà trường thành một tiêu chí để đánh giá chất lượng, hiệu quả của công tác quản lí, chỉ đạo Hoạt động dạy học.

Tăng cường chỉ đạo, tổ chức hội thảo cấp cụm trường, các lớp tập huấn về xây dựng CT môn học, tổ chức dạy học theo định hướng PTNLHS cho

Huy động các nguồn lực đầu tư CSVC, trang TBDH đồng bộ, hiện đại hóa đáp ứng yêu cầu dạy học theo định hướng PTNL Tham mưu với các cơ quan Nhà nước, chính quyền địa phương xây dựng các cơ chế, chính sách hỗ trợ GV trong việc học tập nâng cao trình độ, hỗ trợ các Hoạt động dạy học theo yêu cầu đổi mới.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra Hoạt động dạy học, trong đó quan tâm đến Hoạt động dạy học theo định hướng PTNL HS

2.3. Đối với nhà trường

Rà soát và hệ thống hóa cá văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và ngành GD, tuyên truyền, phổ biến, quán triệt đầy đủ các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS để nâng cao nhận thức của đội ngũ CBQL, GV và HS về công tác này.

Chỉ đạo tổ chuyên môn nghiêm túc xây dựng CT nhà trường, kế hoạch dạy học môn Ngữ văn theo định hướng PTNL HS phù hợp với điều kiện thực tế. Tăng cường kiểm tra việc thực hiện kế hoạch và đưa vào đánh giá GV, bình xét thi đua cuối năm học.

• Đẩy mạnh công tác xã hội hóa GD. Tích cực tham mưu đề xuất để tăng cường CSVC, TBDH cho nhà trường.
• Tổ chức các hoạt động tập thể, trải nghiệm để tăng cường phát huy các kỹ năng PTNL HS.

2.4. Đối với GV

Cần nắm chắc và hiểu sâu nội dung chương trình môn học, cấp học; xác định rõ mục tiêu dạy học bộ môn; nắm được đặc thù môn học mình dạy.

Cần cải tiến các PP dạy học truyền thống và kết hợp đa dạng các PP dạy học phù hợp trong bài giảng trên lớp, sử dụng thành thạo các PP, KTDH hiện đại, các HTTC dạy học mới.

Tăng cường sử dụng PTDH và CNTT hỗ trợ dạy học; sử dụng các KTDH phát huy tính tích cực và sáng tạo; chú trọng các PPDH đặc thù bộ môn; bồi dưỡng PP học tập tích cực cho HS.

2.5. Đối với HS

Tích cực hoạt động trí tuệ, hình thành và phát triển các năng lực chuyên biệt của bộ môn Ngữ văn dưới sự tổ chức, hướng dẫn của GV như: năng lực giao tiếp tiếng Việt và năng lực thưởng thức văn học cảm thụ thẩm mỹ; ngoài ra năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực tự quản bản thân cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định nội dung dạy học của môn học. Phát huy được hết tính tích cực, tự giác, chủ động và năng lực tự học qua mỗi giờ học môn Ngữ văn. Luận văn: Biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn trường THPT.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Quản lý Hoạt động dạy học môn Ngữ văn trường THPT

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com