Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí

Đánh giá post

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Nghiên cứu đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Với sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin và truyền thông, nhân loại đang quá độ sang nền kinh tế tri thức. Các xu hướng quốc tế hoá, hội nhập khu vực và quốc tế đã và đang thu hút được nhiều nước tham gia. Từ cuối năm 2024, Việt Nam trở thành thành viên của tổ chức thương mại thế giới WTO, chấp nhận một luật chung: cùng cạnh tranh và hợp tác bình đẳng trên nhiều lĩnh vực, trong đó có giáo dục và đào tạo.

Trong những năm gần đây, giáo dục đại học (GD ĐH) của nước ta đã có nhiều biến đổi, đang từng bước hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới. Sự chuyển đổi từ GD ĐH tinh hoa (chỉ dành cho số ít) sang GD ĐH đại trà (dành cho số đông) đang từng bước đáp ứng nhu cầu học tập, nhu cầu sử dụng nguồn nhân lực của xã hội. GD ĐH theo định hướng nghề nghiệp, ứng dụng đang từng bước được hình thành và phát triển. Quy mô đào tạo tăng nhanh, đa dạng hoá ngành nghề đào tạo, loại hình, phương thức đào tạo và chủ thể sở hữu cơ sở giáo dục và đào tạo. Các hoạt động liên kết đào tạo giữa các cơ sở GD ĐH ở trong nước và nước ngoài đang được mở rộng. Một số cơ sở GD ĐH ở trong nước đã bắt đầu áp dụng, đưa các mô hình, chuẩn mực đào tạo của nước ngoài vào Việt Nam. Chính những chuyển biến này vừa là cơ hội để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở trong nước, đồng thời cũng là những thách thức đối với công tác đảm bảo chất lượng giáo dục và đào tạo, nhất là ở những nơi không kiểm soát được. Yêu cầu sử dụng nguồn nhân lực ở trong nước ngày một cao, sự cạnh tranh do ảnh hưởng của xu thế GD ĐH xuyên biên giới trở thành những thách thức lớn đối với nhiều trường đại học của nước ta. Học viện Báo chí và Tuyên truyền (HV BC-TT), cũng như các trường đại học khác ở trong nước đang đứng trước những thách thức đó.

Với tiền thân là Trường Tuyên giáo Trung ương, qua sáu lần tách, nhập và đổi tên, từ ngày 30/7/2023 trường được mang tên HV BC-TT thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nay là Học viện Chính trị – Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh.

Cũng như nhiều cơ sở GD ĐH khác ở trong nước, nhà trường đang đứng trước thực tế chất lượng đào tạo chưa thực sự đáp ứng yêu cầu sử dụng nhân lực của xã hội; nguy cơ tụt hậu so với các nước trong khu vực và trên thế giới; nguy cơ bị cạnh tranh, bị chèn ép, bị áp đảo bởi các nhà cung cấp GD ĐH của quốc tế tràn vào Việt Nam trong thời gian tới. Trước thực tế vài năm gần đây, Đảng, Nhà nước, ngành giáo dục và đào tạo chủ trương xây dựng hệ thống đảm bảo và kiểm định chất lượng giáo dục nhằm không ngừng duy trì, nâng cao chất lượng và các chuẩn mực trong giáo dục và đào tạo. Các hoạt động kiểm định chất lượng đang được triển khai thực hiện nhằm công nhận các cơ sở GD ĐH đạt tiêu chuẩn chất lượng. Điều đó đòi hỏi các cơ sở GD ĐH, trước hết, phải không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường trước khi được đánh giá, công nhận từ bên ngoài. Tuy nhiên, nhiều cơ sở GD ĐH chưa sẵn sàng cho việc này. Một số vấn đề như quan niệm về chất lượng giáo dục, chất lượng giảng dạy và chất lượng học tập, các yếu tố và điều kiện đảm bảo chất lượng, các tiêu chí và công cụ đánh giá chất lượng, biện pháp và quy trình cải tiến chất lượng… vẫn còn rất mới đối với nhiều thành viên của nhà trường và đang được hiểu theo những cách khác nhau. Các cơ sở GD ĐH chưa có hệ thống giám sát và đánh giá các hoạt động đào tạo của mình, nhất là các hoạt động giảng dạy, nên chưa khẳng định được chất lượng đào tạo của nhà trường ra sao, có đáp ứng được yêu cầu của SV, người sử dụng lao động hay không? HV BC-TT cũng đang nằm trong tình trạng đó.

Với quan điểm: giảng dạy và học tập là hoạt động cốt lõi, trực tiếp tạo nên chất lượng đào tạo của nhà trường nên cần được quan tâm nghiên cứu. Trong đó giảng dạy sẽ định hướng và khuyến khích việc học tập của SV. Giảng dạy thích hợp còn có thể làm thay đổi cách học. Ngược lại, hoạt động học cần trở thành hoạt động tích cực, hoạt động chủ động có hướng đích, qua đó có thể làm tăng thêm hiệu quả của hoạt động giảng dạy. Tuy vậy, trong khuôn khổ luận văn này, đối tượng được tập trung nghiên cứu đánh giá là hoạt động giảng dạy. Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

Đề tài luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền” được thực hiện nhằm góp phần tạo cơ sở cho việc thường xuyên cải tiến, nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường.

  • Ý nghĩa về mặt lí luận và thực tiễn của đề tài:

Đây là một đề tài nghiên cứu đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy của nhà trường được xem xét trên bình diện đo lường và đánh giá. Lần đầu tiên chất lượng tổ chức hoạt động giảng dạy của nhà trường và chất lượng giảng dạy của giảng viên HV BC-TT được nghiên cứu đánh giá một cách có hệ thống. Từ các quan niệm về chất lượng, chất lượng trong giảng dạy đại học (giảng dạy tốt) chúng tôi sẽ đề xuất các phương pháp đánh giá, công cụ đánh giá, tiêu chí đánh giá áp dụng cho HV BC-TT. Vượt qua những trở ngại tất yếu của các công trình nghiên cứu có tính “khai phá” đề tài nghiên cứu sẽ mang ý nghĩa cả trong lí luận GD ĐH lẫn trong lĩnh vực ứng dụng đo lường đánh giá trong giáo dục.

Các nhà nghiên cứu lí luận giáo dục, các nhà quản lí giáo dục, các giảng viên (GV) đại học và học viên cao học về Quản lí giáo dục, Đo lường đánh giá trong giáo dục có thể thông qua các kết quả nghiên cứu để tìm hiểu một cách hệ thống hoạt động giảng dạy của GV đại học tại HV BC-TT.

Công trình này cũng sẽ là tài liệu tham khảo bổ ích cho các nhà Tâm lí giáo dục, cho học viên, sinh viên (SV) trong việc góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của GV một cách hiệu quả hơn. Tài liệu cũng bổ ích và lí thú cho những ai quan tâm đến vấn đề này.

Những mong đợi từ kết quả nghiên cứu của đề tài

  • Thực trạng hoạt động giảng dạy của GV HV BC-TT được làm rõ;
  • Một bộ tiêu chí đánh giá hoạt động giảng dạy của GV Học viện sẽ được xây dựng;
  • Sử dụng bộ tiêu chí trên để thử nghiệm đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy của GV Học viện;
  • Đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của GV tại HV BC-TT.

2. Mục đích nghiên cứu của đề tài Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

  • Nghiên cứu đánh giá chất lượng giảng dạy tại HV BC-TT;
  • Xây dựng công cụ hỗ trợ HV BC-TT giám sát và đánh giá chất lượng giảng dạy làm cơ sở cho việc không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường.

3. Giới hạn nghiên cứu của đề tài

Hoạt động giảng dạy của GV và hoạt động học tập của SV là hai hoạt động cơ bản trong quá trình đào tạo. Hai hoạt động này gắn kết chặt chẽ với nhau và có sự tác động qua lại lẫn nhau. Hoạt động giảng dạy mang tính tích cực, có tính chủ đích từ bên ngoài tác động đến SV. Hoạt động giảng dạy thích hợp có thể làm thay đổi cách học. Ngược lại, hoạt động học cần trở thành hoạt động tích cực, hoạt động chủ động có hướng đích, qua đó có thể làm tăng thêm hiệu quả của hoạt động giảng dạy. Tuy nhiên, trong khuôn khổ hạn hẹp của luận văn thạc sĩ, chúng tôi chỉ giới hạn nghiên cứu đánh giá hoạt động giảng dạy của GV mà chưa đánh giá hoạt động học tập của SV. Khách thể SV trong nghiên cứu được sử dụng làm một trong những chủ thể để đánh giá hoạt động giảng dạy của GV. Thêm vào đó, phạm vi khảo sát cũng chỉ được giới hạn trong HV BC-TT, nơi mà học viên cao học đang công tác.

4. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu

Đây là một đề tài khoa học mà mục đích và đối tượng nghiên cứu gắn bó chặt chẽ với ít nhất 3 lĩnh vực khoa học riêng biệt : Giáo dục học, Đo lường & Đánh giá trong giáo dục và Xã hội học, trong đó Giáo dục học và Đo lường đánh giá trong giáo dục chiếm một vị trí quan trọng. Chính vì đặc thù này nên đề tài nghiên cứu sử dụng hệ thống các lý thuyết khoa học sau đây làm cơ sở cho việc nghiên cứu :

  • Hệ thống cơ sở lí thuyết thứ nhất : Lý luận về giáo dục học;
  • Hệ thống cơ sở lí thuyết thứ hai : Đo lường & Đánh giá trong giáo dục, đặc biệt là những thành tựu nghiên cứu về đánh giá thành quả học tập, đánh giá lớp học, đánh giá chương trình, đánh giá giảng viên, đánh giá môn học…
  • Hệ thống cơ sở lý thuyết thứ ba : Những thành tựu nghiên cứu chuyên ngành xã hội học về hoạt động giảng dạy của GV đại học.

Là đề tài nghiên cứu về hoạt động giảng dạy của GV đại học nên trong quá trình tiến hành, đề tài sẽ sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau đây :

  • Phương pháp thảo luận nhóm;
  • Phương pháp phỏng vấn sâu;
  • Phương pháp quan sát;
  • Phương pháp khảo sát, chọn mẫu điều tra;
  • Dùng bảng hỏi để thu thập thông tin, dữ liệu;
  • Phân tích dữ liệu qua mô tả, tương quan;
  • Xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS và phần mềm Quest;

5. Câu hỏi nghiên cứu và giả thiết nghiên cứu

Câu hỏi nghiên cứu Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

  • Câu hỏi thứ nhất: Khái niệm “chất lượng hoạt động giảng dạy” được quan niệm và chấp nhận như thế nào tại HV BC-TT?
  • Câu hỏi thứ hai: Những tiêu chí, phương pháp tiếp cận và công cụ đánh giá nào có thể sử dụng để đo lường chất lượng hoạt động giảng dạy tại Học viện?
  • Câu hỏi thứ ba: Chất lượng hoạt động giảng dạy khác nhau như thế nào giữa các khoa trong Học viện?

6. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Hai nhiệm vụ chính của GV đại học là giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Ở đây, đề tài mang tên “Nghiên cứu đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy đại học” nên hoạt động giảng dạy của GV là đối tượng chính để nghiên cứu. Việc đánh giá này được thực hiện thông qua ý kiến đánh giá của SV về chất lượng môn học và ý kiến đánh giá của giảng viên và cán bộ quản lý về chương trình giảng dạy nên khách thể nghiên cứu của đề tài là SV, giảng viên và cán bộ quản lí.

7. Phạm vi khảo sát

Do hạn hẹp về điều kiện nghiên cứu, trong phạm vi của một luận văn thạc sĩ, chúng tôi thu hẹp phạm vi khảo sát. Nếu đối tượng nghiên cứu của đề tài “Nghiên cứu đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy tại HV BC-TT” thì phạm vi khảo sát chỉ dừng lại ở một số khoa chính có SV của Học viện. Hiện nay, Học viện có 20 khoa nhưng không phải tất cả các khoa đều có lớp như Khoa Giáo dục kiến thức đại cương hay có một số khoa mới thành lập nên chúng tôi chỉ chọn 15 khoa để khảo sát như: khoa Báo chí, khoa Phát thanh – Truyền hình, khoa Tuyên truyền, khoa Xây dựng Đảng, khoa Lịch Sử Đảng… Bởi vì đây là những khoa có số lượng SV đông và được thành lập từ những ngày đầu thành lập trường.

8. KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN

Luận văn có kết cấu gồm 4 phần:

  • Phần thứ nhất: Mở đầu
  • Phần thư hai: Nội dung của luận văn gồm 4 chương:
  • Chương 1: Tổng quan về đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy đại học
  • Chương 2: Thực trạng hoạt động giảng dạy và đánh giá tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền
  • Chương 3: Hệ thống đánh giá chất lượng các hoạt động giảng dạy đại học tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền
  • Chương 4: Một số giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY ĐẠI HỌC

1.1. Các khái niệm

1.1.1 Đánh giá Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

Đánh giá là việc căn cứ vào các số đo và các tiêu chí để xác định năng lực và phẩm chất của sản phẩm đào tạo để nhận định, phán đoán và đề xuất các quyết định nhằm không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm.

Trong giáo dục có 6 loại đánh giá chính:

  • Đánh giá mục tiêu đào tạo đáp ứng với yêu cầu kinh tế xã hội;
  • Đánh giá chương trình/ nội dung đào tạo;
  • Đánh giá sản phẩm đào tạo đáp ứng mục tiêu đào tạo;
  • Đánh giá quá trình đào tạo;
  • Đánh giá tuyển dụng;
  • Đánh giá kiểm định công nhận cơ sở đào tạo [19].

1.1.2. Giảng dạy

Giảng dạy là sự điểu khiển tối ưu hóa quá trình SV chiếm lĩnh khái niệm khoa học, trong và bằng cách đó, phát triển và hình thành nhân cách.

Giảng dạy và học tập có những mục đích cụ thể khác nhau. Nếu học tập nhằm vào việc chiếm lĩnh khái niệm khoa học thì giảng dạy lại có mục đích là điều khiển sự học tập.

Giảng dạy có hai chức năng thường xuyên tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành ra nhau đó là truyền đạt thông tin dạy học và điều khiển hoạt động học (GS. Nguyễn Ngọc Quang).

Theo PGS. Lê Đức Ngọc – ĐHQG Hà Nội thì dạy đại học là dạy nhận thức, dạy kĩ năng và và dạy cảm nhận. Tùy theo khoa học (Tự nhiên hay Xã hội – nhân văn, Cơ bản hay Công nghệ, Kĩ thuật ….) và tùy theo mục tiêu đào tạo (đại học hay sau đại học, chuyên môn hay nghiệp vụ,.  ) mà chọn chủ điểm hay trọng tâm về dạy nhận thức, dạy kĩ năng hay dạy cảm nhận cho phù hợp [19].

Tính nghệ thuật của việc giảng dạy đại học thể hiện ở năng lực truyền đạt của người dạy làm sao cho khơi dậy được tiềm năng tiếp thu, phát triển và sáng tạo của SV để nhận thức, để cảm nhận và để có kĩ năng cao.

Một số quan niệm Dạy học hiện đại: Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

  1. Quá trình dạy học đại học là một quá trình nhận thức có tính chất nghiên cứu của SV dưới sự chỉ đạo của người cán bộ giảng dạy, là một quá trình hai mặt (dạy và học) nhằm đạt được các nhiệm vụ dạy học, đạt được chất lượng và hiệu quả dạy học ở đại học.
  2. Dạy là quá trình tổ chức nhận thức cho SV; bản chất của dạy học là tổ chức nên các tình huống học tập “các tình huống gia cố”, trong đó SV sẽ hoạt động tích cực dưới sự hướng dẫn ít nhiều của GV nhằm đạt được chất lượng và hiệu quả dạy học. Trong quá trình này, SV luôn luôn phải hoạt động tích cực, phải được tăng cường, củng cố, khen thưởng, xác nhận ngay.
  3. Dạy học là một quá trình điều khiển và tự điều khiển và là một quá trình có thể điều khiển được.
  4. Dạy học là một quy trình công nghệ đặc biệt.
  5. Quá trình dạy học là một hệ thống cân bằng động, gồm nhiều nhân tố tác động qua lại lẫn nhau theo những qui luật và nguyên tắc nhất định nhằm thực hiện các nhiệm vụ dạy học, nhằm đạt được chất lượng và hiệu quả dạy học. Ở đây cần phải đặc biệt chú ý đến một số nguyên tắc cơ bản sau: Nguyên tắc dạy học phải xuất phát từ SV, đầu vào, lấy SV làm trung tâm; Nguyên tắc hoạt động; Nguyên tắc đấu tranh nhận thức; Nguyên tắc các đoạn ngắn xác nhận ngay.
  6. Từ những luận điểm trên, chúng ta có thể đi đến luận điểm quan trọng là:

Dạy học về bản chất là một quá trình thiết kế và góp phần thi công của GV và học tập về bản chất là một quá trình tự thiết kế và trực tiếp thi công của SV dưới sự hướng dẫn, hỗ trợ ít nhiều của GV nhằm đạt được chất lượng và hiệu quả dạy học.

  • Giảng dạy tốt

GV muốn giảng dạy tốt cần phải thực hiện các yêu cầu sau:

Một là, GV cần hiểu rõ môi trường xã hội, trong đó diễn ra việc giảng dạy. Ở đây, GV cần hiểu những đặc điểm, điều kiện cơ bản của thời đại, những yêu cầu của môi trường kinh tế xã hội, cách mạng xã hội, cách mạng khoa học kĩ thuật nói chung đối với việc đào tạo con người mới.

Hai là, GV cần hiểu tính chất và đặc điểm điều kiện của nhà trường trong đó diễn ra việc dạy học.

Ba là, GV cần nắm vững mục đích, mục tiêu và nhiệm vụ dạy học; mục đích này được quyết định trực tiếp bởi môi trường kinh tế – xã hội và môi trường đào tạo, nhiệm vụ dạy học phải là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của nhà trường, của GV và người học.

Bốn là, GV cần hiểu rõ SV, trình độ ban đầu của họ so với nhiệm vụ dạy học, nói cách khác là hiểu rõ đầu vào. GV cũng cần trực tiếp tác động đến SV bằng nhân cách của mình (cách cư xử với SV).

Năm là, GV cần nắm vững và lựa chọn nội dung dạy học một cách phù hợp, ở đây GV cần dựa vào yêu cầu của môn học, số giờ học và trình độ ban đầu của SV để lựa chọn nội dung dạy học cho phù hợp.

Sáu là, GV cần phải lựa chọn một cách đúng đắn và thích hợp các phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức dạy học, ở đây GV căn cứ vào đầu ra, đầu vào và nội dung dạy học.

Bảy là, GV cần biết khai thác các động lực bên ngoài và bên trong của quá trình dạy học nhằm khuyến khích SV tự học.

Tám là, GV cần biết hạn chế các yếu tố nhiễu tác động đến SV, các yếu tố tiêu cực, các phản động lực làm hại đến việc học tập của họ. Ví dụ: tiếng ồn, dư luận không đúng về môn học, về nghề nghiệp… các nhiễu của đời sống xã hội khó khăn….

Chín là, trong quá trình lựa chọn nội dung và vận dụng các phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức dạy học, GV cần tuân theo các qui luật và nguyên tắc dạy học.

Cuối cùng, GV cần hướng dẫn SV học tập một cách logic, muốn thế GV cần nắm vững bản chất của quá trình dạy học và logic vận động của nó.

1.1.3. Chất lượng Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

“Chất lượng” là một khái niệm phức tạp, đa chiều. Mỗi người có thể đưa ra những quan niệm hay định nghĩa khác nhau. Khái niệm “chất lượng” có thể hiểu được, nhưng khó giải thích và diễn đạt đầy đủ, rõ ràng (Green, 2012) [41]. Dưới đây là một số cách hiểu về khái niệm “chất lượng”.

Chất lượng là “Tổng thể những tính chất, thuộc tính cơ bản của sự vật (sự việc) làm cho sự vật (sự việc) này phân biệt với sự vật (sự việc) khác” [34].

Chất lượng là “cái làm nên phẩm chất, giá trị của sự vật” hoặc là “cái tạo nên bản chất sự vật, làm sự vật này khác sự vật kia” [35].

Chất lượng là “mức hoàn thiện, là đặc trưng so sánh hay đặc trưng tuyệt đối, dấu hiệu đặc thù, các dữ kiện, các thông số cơ bản” [35].

Chất lượng là mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp các đặc tính vốn có trong đó yêu cầu được hiểu là các nhu cầu hay mong đợi đã được công bố, ngầm hiểu hay bắt buộc (Định nghĩa của ISO 9000 – 2018).

Chất lượng là “tập hợp các đặc tính của một thực thể (đối tượng) tạo cho thực thể (đối tượng) đó khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã nêu ra hoặc nhu cầu tiềm ẩn” (TCVN – ISO 8402).

1.1.4. Chất lượng trong giáo dục đại học

  • Quan niệm và một số cách tiếp cận về đánh giá chất lượng trong giáo dục đại học

Cũng tương tự như khái niệm về “chất lượng”, khái niệm “chất lượng trong giáo dục đại học” hay “chất lượng GD ĐH” đang được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Trong các định nghĩa khác nhau được đưa ra về thuật ngữ “chất lượng GDĐH” của nhiều tác giả, định nghĩa của Green và Harvey (2011) có tính khái quát và hệ thống hơn cả [42]. Họ đề cập đến năm khía cạnh của chất lượng GDĐH: chất lượng là sự vượt trội (hay sự xuất sắc); là sự hoàn hảo (kết quả hoàn thiện, không sai sót); là sự phù hợp với mục tiêu (đáp ứng nhu cầu của khách hàng); là sự đáng giá về đồng tiền (trên khía cạnh đáng giá để đầu tư); là sự chuyển đổi (sự chuyển đổi từ trạng thái này sang trạng thái khác). Trong số các định nghĩa trên, định nghĩa:“ chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu” đang được sử dụng bởi nhiều cơ quan bảo đảm chất lượng trên thế giới như: Hoa Kỳ, Anh

  • Chất lượng được đánh giá bằng “Đầu vào” Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

Một số nước phương Tây có quan điểm cho rằng “Chất lượng một trường đại học phụ thuộc vào chất lượng hay số lượng đầu vào của trường đó”. Quan điểm này được gọi là “quan điểm nguồn lực” có nghĩa là: Nguồn lực = chất lượng.

Theo quan điểm này, một trường đại học tuyển được SV giỏi, có đội ngũ cán bộ giảng dạy uy tín, có nguồn tài chính cần thiết để trang bị các phòng thí nghiệm, giảng đường, các thiết bị tốt nhất được xem là sẽ có chất lượng cao.

Quan điểm này đã bỏ qua sự tác động của quá trình đào tạo diễn ra rất đa dạng và liên tục trong một thời gian dài trong trường đại học (3 đến 6 năm). Thực tế theo cách đánh giá này quá trình đào tạo được xem là một “hộp đen”, chỉ dựa vào sự đánh giá “đầu vào” và phỏng đoán chất lượng “đầu ra”. Sẽ khó giải thích trường hợp một trường đại học có nguồn lực “đầu vào” dồi dào nhưng chỉ có những hoạt động đào tạo hạn chế; hoặc ngược lại, một trường có nguồn lực khiêm tốn, nhưng đã cung cấp cho SVmột chương trình đào tạo hiệu quả.

  • Chất lượng được đánh giá bằng “đầu ra”

Một quan điểm khác về chất lượng GD ĐH cho rằng “đầu ra” của GD ĐH có tầm quan trọng hơn nhiều so với “đầu vào” của quá trình đào tạo. “Đầu ra” chính là sản phẩm của GD ĐH được thể hiện bằng mức độ hoàn thành công việc của SV tốt nghiệp hay khả năng cung cấp các hoạt động đào tạo của trường đó.

Có 2 vấn đề cơ bản có liên quan đến cách tiếp cận chất lượng GD ĐH này: Thứ nhất, mối liên hệ giữa “đầu vào” và “đầu ra” không được xem xét đúng mức. Trong thực tế mối liên hệ này có thực cho dù đó không phải là quan hệ nhân quả. Một trường có thể tiếp nhận những SV xuất sắc, không có nghĩa là SV của họ sẽ tốt nghiệp loại xuất sắc. Thứ hai, cách đánh giá “đầu ra” của các trường rất khác nhau.

  • Chất lượng được đánh giá bằng “Giá trị gia tăng”

Quan điểm này cho rằng một trường đại học có tác động tích cực tới SV khi nó tạo ra được sự khác biệt trong sự phát triển trí tuệ và cá nhân của SV. “Giá trị gia tăng” được xác định bằng giá trị của “đầu ra” trừ đi giá trị của “đầu vào”, kết quả thu được mà trường đại học đã đem lại cho SV được đánh giá là CLGD ĐH. nếu quan điểm về CLDG ĐH như vậy thì khó có thể thiết kế một thước đo thống nhất để đánh giá chất lượng “đầu vào” và “đầu ra” để tìm ra hiệu số của chúng và đánh giá chất lượng của trường đó. Thêm vào đó, các trường trong hệ thống GD ĐH rất đa dạng, không thể dùng một bộ công cụ đo duy nhất cho tất cả các trường đại học. Vả lại, cho dù có thể thiết kế được bộ công cụ như vậy, giá trị gia tăng được xác định cũng sẽ không cung cấp thông tin gì cho chúng ta về sự cải tiến quá trình đào tạo trong từng trường đại học.

  • Chất lượng được đánh giá bằng “Giá trị học thuật”

Đây là quan điểm truyền thống của nhiều trường đại học phương Tây, chủ yếu dựa vào sự đánh giá của các chuyên gia về năng lực học thuật của đội ngũ cán bộ giảng dạy trong từng trường trong quá trình thẩm định công nhận chất lượng đào tạo đại học. Điều này có nghĩa là trường đại học nào có đội ngũ giáo sư, tiến sĩ đông, có uy tín khoa học cao thì được xem là trường có chất lượng cao. Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

Điểm yếu của cách tiếp cận này là ở chỗ, cho dù năng lực học thuật có thể được đánh giá một cách khách quan, thì cũng khó có thể đánh giá những cuộc cạnh tranh của các trường đại học để nhận tài trợ cho các công trình nghiên cứu trong môi trường bị chính trị hóa. Hơn nữa, liệu có thể đánh giá được năng lực chất xám của đội ngũ cán bộ giảng dạy và nghiên cứu khi xu hướng chuyên ngành hóa ngày càng sâu, phương pháp luận ngày càng đa dạng.

  • Chất lượng được đánh giá bằng “Văn hóa tổ chức riêng”

Quan điểm này dựa trên nguyên tắc các trường đại học phải tạo ra được “Văn hóa tổ chức riêng” hỗ trợ cho quá trình cải tiến liên tục chất lượng. Vì vậy, một trường được đanh giá là có chất lượng khi nó có được “Văn hóa tổ chức riêng” với nét đặc trưng quan trọng là không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo. Quan điểm này bao hàm cả các giả thiết về bản chất của chất lượng và bản chất của tổ.

  • Chất lượng được đánh giá bằng “Kiểm toán”

Quan điểm này về CLGD ĐH xem trọng quá trình bên trong trường đại học và nguồn thông tin cung cấp cho việc ra quyết định. Nếu kiểm toán tài chính xem xét các tổ chức có duy trì chế độ sổ sách tài chính hợp lí không, thì kiểm toán chất lượng quan tâm xem các trường đại học có thu thập đủ thông tin phù hợp và những người ra quyết định có đủ thông tin cần thiết hay không, quá trình thực hiện các quyết định về chất lượng có hợp lí và hiệu quả không. Quan điểm này cho rằng nếu một cá nhân có đủ thông tin cần thiết thì có thể có được các quyết định chính xác, và chất lượng GD ĐH được đánh giá qua quá trình thực hiện, còn “đầu vào” và “đầu ra” chỉ là các yếu tố phụ.

Điểm yếu của các đánh giá này là sẽ khó lí giải những trường hợp khi một cơ sở đại học có đầy đủ phương tiện thu thập thông tin, song vẫn có thể có những quyết định chưa phải là tối ưu.

  • Định nghĩa của Tổ chức đảm bảo chất lượng giáo dục đại học quốc tế

Tổ chức Đảm bảo chất lượng GD ĐH quốc tế (INQAHE – International Network of Quality Assurance in Higher Education) đã đưa ra 2 định nghĩa về CLGD ĐH là (i) Tuân theo các chuẩn qui định; (ii) Đạt được các mục tiêu đề ra.

Theo định nghĩa thứ nhất, cần có Bộ tiêu chí chuẩn cho GD ĐH về tất cả các lĩnh vự và việc kiểm định chất lượng một trường đại học sẽ dựa vào Bộ tiêu chí chuẩn đó. Theo định nghĩa thứ hai, khi không có bộ tiêu chí chuẩn việc thẩm định chất lượng GD ĐH sẽ được dựa trên mục tiêu của từng lĩnh vực để đánh giá. Những mục tiêu này sẽ được xác lập trên cơ sở trình độ phát triển kinh tế – xã hội của đất nước và những điều kiện đặc thù của trường đó.

Như vậy, để đánh giá chất lượng đào tạo của một trường cần dùng Bộ tiêu chí có sẵn; hoặc dùng các chuẩn đã qui định; hoặc đánh giá mức độ thực hiện các mục tiêu đã định sẵn từ đầu của trường. Trên cơ sở kết quả đánh giá, các trường.

Một số cách tiếp cận khác: Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

  • Chất lượng được hiểu theo quan niệm truyền thống

Một sản phẩm có chất lượng là sản phẩm được làm ra và hoàn thiện bằng các vật liệu quý hiếm và đắt tiền. Sản phẩm đó nổi tiếng và tôn vinh thêm cho người sở hữu nó. Với khái niệm về chất lượng như vậy khó có thể dùng để đánh giá chất lượng giảng dạy đại học nói riêng và toàn bộ hệ thống giáo dục đào tạo nói chung. Chất lượng với nghĩa này có thể tương đồng với chất lượng đào tạo của các trường đại học danh tiếng thế giới như Havard, Oxford, Cambridge. Nếu mỗi trường đại học được đánh giá bằng các tiêu chuẩn như đã sử dụng cho các trường trên thì đa số các trường đại học còn lại đều là những trường chất lượng kém.

  • Chất lượng là sự phù hợp giữa các tiêu chuẩn (thông số kỹ thuật)

Cách tiếp cận này xuất phát từ thực tế kiểm soát chất lượng trong các ngành sản xuất dịch vụ. Trong bối cảnh này tiêu chuẩn được xem như là công cụ đo lường shoặc bộ thước đo, một phương tiện trung gian để miêu tả đặc tính cần có của một sản phẩm hay dịch vụ. Trong GD ĐH cách tiếp cận này tạo cơ hội cho các trường đại học muốn nâng cao chất lượng đào tạo có thể đề ra các tiêu chuẩn nhất định về các lĩnh vực trong quá trình đào tạo và nghiên cứu khoa học và phấn đấu theo các tiêu chuẩn đó. Nhược điểm của cách tiếp cận này là không nêu rõ các tiêu chuẩn được xây dựng trên cơ sở nào. Trong một số trường hợp tiêu chuẩn trong GD ĐH được hiểu là những thành tựu của SV khi tốt nghiệp là chất lượng trong GD ĐH. Tức là được sử dụng để nói đến đầu ra của GD ĐH với ý nghĩa là trình độ, kiến thức, kỹ năng đạt được của SV sau 4 – 5 năm học tập tại trường.

  • Chất lượng là sự đáp ứng nhu cầu của khách hàng (người sử dụng lao động được đào tạo)

Trong 2 thập kỉ gần đây, người ta không chỉ nói tới việc sản phẩm phải phù hợp với các thông số kĩ thuật hay tiêu chuẩn cho trước, mà còn nói tới sự đáp ứng nhu cầu của người sử dụng sản phẩm đó. Vì vậy khi thiết kế một sản phẩm hay.

Với GD ĐH, định nghĩa này gây ra một số khó khăn trong việc xác định khái niệm khách hàng. Ai là khách hàng trong GD ĐH? SV (người sử dụng các dịch vụ thư viện, ký túc xá, phòng thí nghiệm….), chính phủ, các nhà doanh nghiệp, cán bộ giảng dạy hay cha mẹ SV? . Hơn nữa khi xác định SV là khách hàng đầu tiên trong GD ĐH, lại nảy sinh thêm một khó khăn mới là liệu SV có khả năng xác định được nhu cầu đích thực, dài hạn của họ hay không ? Liệu các nhà quản lí có phân biệt được đâu là nhu cầu còn đâu là ý thích nhất thời của họ? Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

  • Chất lượng với tư cách là hiệu quả của việc đạt mục đích của trường học

Theo cách hiểu này, một trường đại học có chất lượng cao là trường tuyên bố rõ sứ mạng (mục đích) của mình và đạt được mục đích đó một cách hiệu quả và năng suất nhất. Cách tiếp cận này cho phép các trường tự quyết định các tiêu chuẩn chất lượng và mục tiêu đào tạo của trường mình. Thông qua kiểm tra, thanh tra chất lượng các tổ chức hữu quan sẽ xem xét, đánh giá hệ thống đảm bảo chất lượng của trường đó có khả năng giúp nhà trường hoàn thành sứ mạng một cách có hiệu quả và năng suất nhất không? Mô hình này đặc biệt quan trọng đối với các trường có nguồn lực hạn chế, giúp các nhà quản lí có được cơ chế sử dụng hợp lí, an toàn những nguồn lực của mình để đạt tới mục tiêu đã định trước một cách có hiệu quả nhất.

Tóm lại, chất lượng là thuật ngữ khó định nghĩa vì tính trừu tượng và đa diện, đa chiều của nó. Thừa nhận rằng những cuộc tranh luận “Chất lượng GD ĐH là gì” sẽ không bao giờ kết thúc [50], như nhiều tác giả khác đã thừa nhận, trong luận văn này với mục đích hỗ trợ HV BC-TT luôn phấn đấu đi lên, định nghĩa “Chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu” là một định nghĩa có thể được xem là phù hợp nhất.

Mục tiêu trong định nghĩa này được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm sứ mạng, các mục đích, đặc điểm… của mỗi trường đại học hay của từng ngành đào tạo trong mỗi trường đại học. Mục tiêu phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và Sự phù hợp với mục tiêu có thể bao gồm cả việc đáp ứng đòi hỏi của những người quan tâm như các nhà quản lý, nhà giáo dục hay các nhà nghiên cứu GD ĐH. Sự phù hợp với mục tiêu còn bao gồm cả sự đáp ứng hay vượt qua các chuẩn mực đã được đặt ra. Sự phù hợp với mục tiêu cũng đề cập đến những yêu cầu về sự hoàn thiện của đầu ra, hiệu quả của đầu tư. Mỗi một trường đại học cần xác định nội dung của sự phù hợp mục tiêu trên cơ sở bối cảnh cụ thể của nhà trường. Sau đó, vấn đề còn lại là làm sao để đạt được các mục tiêu đó. Cũng với ý nghĩa đó, khái niệm “chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu” được sử dụng trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài này.

1.2. Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

Trên cơ sở phân tích các quan niệm về chất lượng, chất lượng giảng dạy đại học, phân tích bản chất của hoạt động giảng dạy chúng ta có thể xác định các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng giảng dạy của GV. Chất lượng giảng dạy cao hay thấp của một GV (trong phạm vi hẹp) hay chất lượng đào tạo của một nhà trường (trong phạm vi rộng) phụ thuộc vào một số yếu tố cơ bản dưới đây:

  • Mục tiêu giảng dạy của môn học hoặc nhà trường;
  • Trình độ ban đầu của SV;
  • Môi trường, điều kiện và phương tiện giảng dạy;
  • Nội dung giảng dạy;
  • Phương pháp giảng dạy;
  • Kiến thức chuyên môn của GV;
  • Qui trình quản lí hoạt động giảng dạy;
  • Lòng yêu nghề (nhiệt huyết nghề nghiệp).

1.3. Tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy

Chất lượng hoạt động giảng dạy bao gồm chất lượng các nhân tố đầu vào của hoạt động giảng dạy (trình độ GV, giáo trình giảng dạy, trình độ SV, phương tiện hỗ trợ giảng dạy, phương pháp giảng dạy….), chất lượng quá trình giảng dạy và chất lượng của sản phẩm tạo ra (đầu ra). Các nhân tố trên có thể được xem xét.

Đánh giá hoạt động giảng dạy có thể được thực hiện thông qua các hoạt động đánh giá cụ thể khác nhau như đánh giá môn học, đánh giá chương trình, đánh giá khoá học .v.v..

Theo một số nghiên cứu trong nước và ngoài nước (Phạm Xuân Thanh, 2018), đánh giá một khoá học thường sử dụng các tiêu chí như sau:

  • Sự phù hợp của nội dung chương trình với mục tiêu đào tạo;
  • Chương trình có cấu trúc chặt chẽ và có hệ thống;
  • Chương trình mềm dẻo và có nhiều môn học để lựa chọn;
  • Khối lượng chương trình phù hợp với SV;
  • Chất lượng giảng dạy đáp ứng yêu cầu SV;
  • Chất lượng hướng dẫn SV làm luận văn tốt nghiệp;
  • Môi trường học tập tại trường;
  • Sự khuyến khích, động viên SV học tốt;
  • Qui trình kiểm tra đánh giá công bằng và hợp lí;
  • Động cơ học tập của SV;
  • Trình độ chuyên môn và sự nhiệt tình của đội ngũ GV;
  • Cơ sở vật chất và điều kiện học tập của nhà trường đáp ứng yêu cầu đào tạo [26].

Khi đánh giá môn học, người ta thường hỏi ý kiến SV, nói cách khác là lấy ý kiến phản hồi của SV về việc giảng dạy của GV. Đây là một trong những biện pháp hữu hiệu để giám sát và điều chỉnh hoạt động giảng dạy nhằm cải tiến nâng cao chất lượng giảng dạy. Cũng theo Phạm Xuân Thanh (2022) một số tiêu chí đánh giá môn học có thể được sử dụng như sau: Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

  • Mục đích, yêu cầu môn học rõ ràng đối với SV;
  • Môn học được giảng dạy tốt;
  • Nội dung môn học bổ ích đối với SV;
  • Tư liệu học tập cho môn học được cung cấp đầy đủ;
  • Khối lượng chương trình học tập phù hợp với SV;
  • SV được động viên, khuyến khích học tốt;
  • SV nhận được những thông tin bổ ích về sự tiến bộ của mình trong quá trình học tập;
  • GV quan tâm đến nhu cầu nâng cao kiến thức và kĩ năng của SV;
  • Quá trình kiểm tra đánh giá công bằng và khách quan [27].

Trong bộ tiêu chuẩn kiểm định chất lượng các trường đại học do Bộ Giáo dục & Đào tạo Việt Nam ban hành năm 2022, yếu tố người dạy được xem xét qua tiêu chí 4.3: Đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu và làm việc tập thể của người học và tiêu chuẩn số 5: Đội ngũ cán bộ quản lí, GV và nhân viên với 7 tiêu chí:

  • Tiêu chí 5.2: Đội ngũ cán bộ quản lí, GV được đảm bảo các quyền dân chủ trong trường đại học;
  • Tiêu chí 5.3: Nhà trường có chính sách và biện pháp tạo điều kiện cho đội ngũ cán bộ quản lí và GV tham gia các hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ trong và ngoài nước;
  • Tiêu chí 5.5: Có đủ GV cơ hữu (hoặc qui đổi thành số GV làm việc toàn thời gian) để thực hiện chương trình đào tạo và nghiên cứu khoa học; có cơ cấu GV hợp lí;
  • Tiêu chí 5.6: Đội ngũ GV có trình độ chuyên môn, ngoại ngữ và tin học đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học; tự chủ về học thuật;
  • Tiêu chí 5.7: Đội ngũ GV có kinh nghiệm công tác chuyên môn và được trẻ hoá;
  • Tiêu chí 5.8: Nhà trường có kế hoạch và phương pháp đánh giá hợp lí các hoạt động giảng dạy, phương pháp đánh giá kết quả học tập của người học.

Trong một số nghiên cứu về chất lượng GD ĐH (Bourke, 1986; Rowly, 2014; John, 2016; AYER, 2017; DETYA, 2018) các tác giả đã đưa ra một số tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo có thể triển khai, áp dụng tại các cơ sở GD ĐH ở Việt Nam như sau:

  • Mục tiêu đào tạo rõ ràng;
  • Tuyển sinh đầu vào đảm bảo độ tin cậy; Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.
  • Cấu trúc chương trình tốt, các chương trình đào tạo được tổ chức thành hệ thống, có mối liên quan chặt chẽ với nhau;
  • Nội dung chương trình và mục tiêu đào tạo phù hợp với nhau;
  • SV có thái độ học tập tích cực;
  • GV có trình độ chuyên môn và lòng nhiệt tình;
  • Phương tiện và tài liệu học tập đảm bảo tốt;
  • Có các đơn vị chuyên trách quản lí hoạt động giảng dạy;
  • Đảm bảo số lượng GV phù hợp với qui mô đào tạo của nhà trường;
  • Tỉ lệ GV và SV hợp lí;
  • Số lượng môn học nhiều đủ để SV lựa chọn một cách linh hoạt.

Các trường đại học và cao đẳng ở châu Âu và Hoa Kì thường đánh giá hoạt động của GV theo 3 lĩnh vực chính là: giảng dạy, nghiên cứu khoa học và dịch vụ [28]. Khi đánh giá hoạt động giảng dạy họ đã đưa ra 02 tiêu chí và chỉ số sau:

  • Giảng dạy: giảng dạy trên lớp, biên soạn bài giảng, biên soạn giáo trình….
  • Hướng dẫn SV: tư vấn cho SV về chương trình học, giúp đỡ ngoài giờ lên lớp, hướng dẫn luận văn, luận án thạc sĩ và tiến sĩ.

Còn theo Braskamp và Ory (2018) khi đánh giá GV cần phải đánh giá trên 04 lĩnh vực là: Giảng dạy; Nghiên cứu khoa học và hoạt động sáng tạo; Công việc dịch vụ và chuyên môn; Trách nhiệm công dân. Đối với lĩnh vực giảng dạy, hai tác giả này đã đưa ra 4 tiêu chí và các chỉ số để đánh giá như sau:

Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo (2026) có chủ trương về việc lấy ý kiến phản hồi từ người học về hoạt động giảng dạy của GV, các trường đại học (kể cả công lập và ngoài công lập) đang triển khai đánh giá các hoạt động giảng dạy của GV. Một số trường đại học đã đưa ra bộ tiêu chí đánh giá cần phải tham khảo. Ví dụ như: trường Đại học Sư phạm Kĩ thuật Hưng Yên đã thiết kế phiếu đánh giá hoạt động giảng dạy với những tiêu chí và chỉ số sau:

  • Nội dung môn học thiết thực hữu ích;
  • Nội dung giảng dạy vừa sức với SV;
  • GV đã thiết kế, tổ chức học phần và thời gian một cách khoa học, hợp lí;
  • GV đến lớp khi đã chuẩn bị tốt bài giảng;
  • SV cảm thấy hứng thú trong giờ học;
  • GV đề cập và nhấn mạnh những thông tin quan trọng một cách rõ rang dễ hiểu;
  • GV đã tạo cơ hội cho SV ứng dụng những kiến thức lĩnh hội được;
  • GV tỏ ra luôn sẵn sàng tư vấn giúp đỡ SV học tập;
  • GV đã hướng dẫn hiệu quả và thúc đẩy việc tự học của SV;
  • GV khuyến khích SV nêu câu hỏi và bày tỏ quan điểm riêng về các vấn đề của học phần;
  • GV thường nêu vấn đề để SV suy nghĩ, tranh luận;
  • GV quan tâm tổ chức cho SV tham gia hoạt động nhóm, thảo luận để giải quyết các nhiệm vụ học tập;
  • GV quan tâm đến giáo dục đạo đức, ý thức tổ chức kỉ luật cho SV;
  • GV đã sử dụng hiệu quả phương tiện dạy học;
  • GV tỏ ra nhạy cảm và quan tâm tới sự tiến bộ của SV;
  • GV giới thiệu giáo trình, tài liệu tham khảo, đề cương bài giảng phù hợp, cập nhật và dễ tiếp cận;
  • GV tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của đảm bảo tính trung thức, công bằng, phản ánh đúng thực lực của SV;
  • GV có kiến thức chuyên môn tốt (thực sự có năng lực chuyên môn);
  • GV luôn thể hiện rõ sự nhiệt tình và tinh thần trách nhiệm cao trong giảng dạy;
  • GV thường xuyên lên lớp đúng giờ và thực hiện đúng lịch giảng dạy theo qui định;
  • GV thể hiện sự thân thiện, cởi mở trong giao tiếp với SV;
  • GV luôn thể hiện chuẩn mức trong tác phong nhà giáo;
  • SV đã lĩnh hội được những kiến thức cơ bản của học phần;
  • Nhờ có GV, SV đã đạt được những kĩ năng thực hành có thể cần thiết cho tương lai;
  • Thông qua hoạt động giảng dạy của GV, SV đánh giá cao giá trị của học phần;
  • GV đã sử dụng hiệu quả phương tiện dạy học.

Bên cạnh đó, Trường Đại học Cần Thơ đưa ra các tiêu chí và chỉ số đánh giá môn học như sau:

  • Mức độ hợp lí của việc tổ chức môn học?
  • Khối lượng kiến thức bạn tiếp thu được trong môn học này?
  • Trình độ kiến thức của môn học này phù hợp với bạn đến mức độ nào?
  • Khối lượng công việc của môn học này phù hợp với bạn đến mức độ nào?
  • Kiến thức của GV về môn học tốt đến mức nào?
  • GV chuẩn bị bài giảng tốt đến mức nào?
  • Đánh giá một cách tổng quát về chất lượng giảng dạy của GV đối với môn học này?
  • GV có vui vẻ tiếp nhận câu hỏi, ý kiến phản hồi… hay không?
  • Các buổi học được thực hiện theo đúng lịch học hoặc được dạy bù đầy đủ không?
  • Phòng học, bàn ghế, bảng, trang thiết bị…đủ tốt để giảng dạy không? [51].

Một số nhà khoa học cho rằng các tiêu chí cần thiết để đánh giá hoạt động giảng dạy bao gồm:

  • i, Sự truyền đạt kiến thức;
  • ii, Kỹ năng giảng dạy và quản lí lớp;
  • iii, Sự tư vấn, hướng dẫn cho SV/học viên/nghiên cứu sinh;
  • iv, Biên soạn bài giảng, tài liệu giảng dạy;
  • v, Hoạt động phát triển trình độ chuyên môn, học thuật. [32].

Những nghiên cứu trên cho thấy các tiêu chí và chỉ số đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy khá khác nhau. Việc đánh giá chất lượng giảng dạy của cả một khóa học đòi hỏi phải chính xác, bao quát mọi mặt nên bao gồm nhiều chỉ số thuộc về các tiêu chí sau: Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

  • i, Mục tiêu và nội dung chương trình đào tạo;
  • ii, Cấu trúc chương trình đào tạo;
  • iii, Trang thiết bị dạy học;
  • vi, Hoạt động giảng dạy;
  • v, Đánh giá chung toàn khoá học.

Từ 5 tiêu chí trên, chúng ta có thể triển khai ra khoảng 30 chỉ số. Tuy nhiên với số lượng chỉ số nhiều như vậy SV sẽ phải dành nhiều thời gian để trả lời (khoảng 20-30 phút). Điều này chỉ phù hợp với SV cuối khóa, khi lần cuối cùng họ dành thời gian để phản hồi về khóa đào tạo. Các nghiên cứu với mục tiêu rõ ràng và có sự hỗ trợ tài chính cho người trả lời cũng thu được các kết quả khả quan với độ tin cậy cao.

Tóm lại, việc sử dụng một bộ phiếu hỏi với 20 – 30 câu hỏi để thu thập ý kiến phản hồi của SV về từng môn học là không có tính khả thi. Thực tế cho thấy, hầu hết SV chỉ có thể dành 3 – 5 phút trên lớp để trả lời phiếu hỏi khi kết thúc mỗi môn học. Với thời lượng đó, bộ phiếu hỏi ngắn gọn (khoảng 8 – 10 câu), nội dung đơn giản sẽ có tính khả thi cao. Thông thường các câu hỏi đó xoay quanh các tiêu chí sau:

  • i, Mục tiêu môn học;
  • ii, Nội dung môn học;
  • iii, Phương pháp giảng dạy;
  • iv, Tài liệu học tập;
  • v, Hoạt động kiểm tra, đánh giá.

1.4. Các phương pháp và cách tiếp cận trong đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

Các hoạt động đảm bảo chất lượng GD ĐH ở nước ta được quan tâm từ cuối những năm 1990 và đặc biệt từ đầu những năm 2018 khi Bộ Giáo dục và Đào tạo thành lập hệ thống đảm bảo và kiểm định chất lượng ở cấp quốc gia. Đảm bảo chất lượng với hai hoạt động chính là tự đánh giá (self-evaluation) và đánh giá ngoài (external evaluation) luôn đồng hành với nhau. Tự đánh giá nhằm giúp các cơ sở đào tạo nhận ra những ưu điểm và nhược điểm của mình và tự đề ra kế hoạch và biện pháp khắc phục để nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nhằm đáp ứng tốt hơn những nhu cầu thường xuyên thay đổi của xã hội. Ngược lại, đánh giá ngoài nhằm thực hiện chức năng giám sát của nhà nước và xã hội đối với các cơ sở đào tạo hoặc chương trình đào tạo, tạo điều kiện so sánh các trường hoặc các chương trình trên cơ sở những tiêu chuẩn, tiêu chí minh bạch để xác định vị trí tương đối của các trường trong hệ thống giáo dục, đồng thời tạo điều kiện cho việc liên thông theo hàng ngang cũng như theo hàng dọc giữa các chương trình, các phương thức, các ngành đào tạo và các cơ sở đào tạo trên phạm vi quốc gia, khu vực và quốc tế. Việc ban hành bộ tiêu chuẩn kiểm định chất lượng trường đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2022, đã quyết định một bước ngoặt về việc hình thành hệ thống đảm bảo và kiểm định chất lượng GD ĐH. Đến nay, 20 trường đại học đã hoàn thành báo cáo tự đánh giá và được đánh giá ngoài; 20 trường đại học đã hoàn thành báo cáo tự đánh giá và 74 trường đại học đang triển khai tự đánh giá và sẽ phản hoàn thành vào cuối năm 2026; hơn 60 trường đại học khác bắt đầu triển khai tự đánh giá và dự kiến hoàn thành trước tháng 4/2027 [Nguồn: 3]. Như vậy đến tháng 4/2027 có khả năng trên 90% số trường đại học trong cả nước hoàn thành tự đánh giá, trong đó có triển khai đánh giá chương trình đào tạo và hoạt động đào tạo của nhà trường.

Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TPHCM là hai cơ sở đào tạo lớn, đã tiên phong trong việc triển khai đánh giá các hoạt động đào tạo, bao gồm các hoạt động giảng dạy. Tại ĐHQG Hà Nội, một đề tài cấp nhà nước đã được thực hiện từ năm 2016 đến năm 2020 mang tên “Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo dùng cho các trường đại học và cao đẳng Việt Nam” do PGS.TS Nguyễn Đức Chính, nguyên Phó Giám đốc ĐHQG Hà Nội làm chủ nhiệm đề tài. Đề tài này đã có vai trò lớn trong việc nâng cao ý thức về vai trò quan trọng của hoạt động đánh giá trong hệ thống GD ĐH, đồng thời đã phác hoạ được những nét lớn của một bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học mà Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành sau đó.

Theo PGS.TS Nguyễn Phương Nga “Thực trạng hiện nay trong các trường ĐH – CĐ của Việt Nam, GV được đánh giá chủ yếu bằng việc lên lớp đúng giờ, giảng đủ tiết, tham gia đầy đủ các cuộc họp, học Nghị quyết, sinh hoạt tập thể và không gây mất đoàn kết nội bộ sẽ được công nhận với mức thấp nhất là “hoàn thành tốt nhiệm vụ” và 3 năm tăng lương một lần” [31]. Như vậy, những GV thực sự đạt thành tích cao cũng không có chế độ phân biệt ưu tiên khác. Tuy nhiên, thực tiễn này đang từng bước được thay đổi. Cũng như các trường đại học khác, hai năm gần đây, HV BC-TT cũng có những nét đổi mới trong việc đánh giá, khuyến khích cán bộ, GV nhà trường nâng cao thành tích giảng dạy. Nếu GV đạt danh hiệu GV giỏi sẽ được xét lên lương trước thời hạn một năm. Tuy vậy, tỉ lệ bình bầu GV giỏi bị giới hạn bởi tỉ lệ phần trăm số GV trong khoa (40 – 50 %). Ví dụ: Một khoa có 10 GV thì số GV giỏi không quá 05 người. Nếu xét theo tỉ lệ này thì vẫn có những bất cập trong công tác thi đua. Trong trường hợp khoa có trên 05 người đạt thành tích như nhau thì những người không được bình bầu sẽ cảm thấy không hài lòng. Đây sẽ là nguyên nhân dẫn đến mất đoàn kết nội bộ nếu như không có sự giải thích rõ ràng. Với phương pháp quản lí như hiện tại, chúng ta không động viên, khai thác hết được tiềm năng của GV. Việc xây dựng nên những tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả việc làm của GV và có chính sách thưởng, phạt tương ứng phù hợp với các kết quả GV đạt được theo các bằng chứng đánh giá khách quan và có độ tin cậy cao là hết sức cần thiết. Hiện nay, cũng giống như nhiều nước trên thế giới, chúng ta áp dụng một số phương thức sau để đánh giá hoạt động giảng dạy của GV: Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

  • GV tự đánh giá
  • Đánh giá của đồng nghiệp
  • Đánh giá của SV
  • Đánh giá của các nhà quản lí giáo dục
  • Đánh giá qua hồ sơ giảng dạy
  • Quan sát của tổ trưởng chuyên môn
  • Đánh giá của các chuyên gia đánh giá ngoài

Tuy nhiên, ở mỗi đơn vị cụ thể không nhất thiết phải áp dụng đồng bộ 07 phương thức trên để đánh giá hoạt động giảng dạy của GV. Để đạt hiệu quả đánh giá và kết quả đánh giá có tính khách quan cao, người đánh giá hoặc đơn vị tổ chức đánh giá cần có sự cân nhắc kĩ lưỡng trong việc sử dụng một hoặc phối hợp nhiều phương thức đánh giá cụ thể. Ở đây, chúng tôi xin đề cập đến phương pháp đánh giá hoạt động giảng dạy của GV thông qua việc đánh giá của SV, GV tự đánh giá và đánh giá của đồng nghiệp.

  • Đánh giá của SV

SV tham gia đánh giá hoạt động giảng dạy của GV là việc làm không mới ở các nước có nền giáo dục phát triển thuộc Châu Âu, Hoa Kỳ. Riêng ở Việt Nam, hoạt động này chưa được ủng hộ nhiều. Từ xưa đến nay, trong quan niệm của người Việt Nam “một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy” mà đã là thầy thì SV không có quyền nhận xét, đánh giá. Chỉ có thầy đánh giá trò, không có chuyện trò đánh giá thầy. Tuy vậy, theo xu thế phát triển chung của xã hội, việc đánh giá hoạt động giảng dạy của GV thông qua đánh giá của SV đã bắt đầu được thực hiện trong nhiều trường đại học.

Thực chất của việc SV đánh giá GV là việc lấy ý kiến phản hồi của SV đối với việc giảng dạy của GV. Ngoài việc phản hồi về chất lượng mà SV thu được qua việc giảng dạy của GV, việc làm này còn mang ý nghĩa là sự phản hồi của xã hội đối với chất lượng của nhà trường, của cơ sở giáo dục và đào tạo. Việc lấy ý kiến của SV thể hiện mức độ hài lòng của SV đối với GV, là cơ hội để SV đóng góp ý kiến với GV, khắc phục tình trạng trao đổi ngoài lề hay tạo ra những dư luận không mang tính xây dựng phía sau giảng đường. Đồng thời hình thức này cung cấp những “thông tin ngược” để GV kiểm tra lại hoạt động giảng dạy của mình. Qua đó GV phát huy những thế mạnh, ưu điểm và khắc phục những tồn tại, hạn chế nhằm đảm bảo chất lượng hoạt động giáo dục. Việc làm này có ý nghĩa thiết thực trong điều kiện hiện nay khi đa số các trường đại học đã, đang và sẽ triển khai đào tạo theo học chế tín chỉ mà một trong những đặc trưng của loại hình đào tạo này là SV có quyền chọn lớp, chọn GV. SV sẽ chọn những GV giỏi. Đây là động cơ tạo nên sự cạnh tranh lành mạnh giữa các GV. Thêm vào đó, trình độ và đòi hỏi về kiến thức của SV ngày càng cao, GV cần có ý thức thường xuyên trau dồi kiến thức chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy, liên tục làm mới mình thì mới đáp ứng được yêu cầu thiết thực đó. Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

Để đánh giá hoạt động giảng dạy của GV thông qua lấy ý kiến phản hồi của SV đạt hiệu quả và tính khách quan cao, cần chú ý một số điểm sau:

  • Nâng cao nhận thức đối với GV và SV về hoạt động SV tham gia đánh giá GV.
  • Tuỳ theo điều kiện cụ thể, từng trường có thể trao quyền tự quyết cho các khoa trong việc triển khai thực hiện.
  • Dựa trên tình hình GV và công tác đào tạo của mình, các đơn vị có thể tự xây dựng các tiêu chí đánh giá.
  • Là một hoạt động quan trọng trong việc nỗ lực nâng cao chất lượng GV của đơn vị nên cần thực hiện nghiêm túc, có qui trình, chuẩn mực cụ thể, tránh tình trạng “giơ cao, đánh khẽ”.
  • Cần từng bước công khai ý kiến đánh giá của SV để tránh nguy cơ gây nên tác dụng ngược.
  • Việc đánh giá hoạt động giảng dạy của GV cần thực hiện đồng thời với việc đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá hết môn học, trong đó khắc phục tình trạng GV vừa là người tham gia giảng dạy, vừa là người ra đề, chấm thi.
  • Nhà trường cần quan tâm về xây dựng cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị, phòng thí nghiệm, giáo trình… để GV có được những điều kiện thuận lợi trong việc nâng cao chất lượng giờ giảng của mình.
  • Tự đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên

Tự đánh giá là một trong những phương thức đánh giá hoạt động giảng dạy của GV. Thông qua việc tự đánh giá, GV sẽ tự nhìn nhận lại và có cơ hội để hoàn thiện và làm mới mình hơn. Nói cách khác, đây là phương tiện để từng cá nhân GV xác định hiệu quả giảng dạy của mình. Thực hiện hoạt động tự đánh giá hoạt động giảng dạy cũng gần như tiến hành một nghiên cứu. Trong cả hai trường hợp, GV phải trả lời những câu hỏi chính yếu liên quan đến vấn đề nghiên cứu. Điểm mấu chốt để thực hiện tự đánh giá hay một nghiên cứu đạt kết quả tốt là phải xác định được những câu hỏi cần trả lời và cách thức trả lời những câu hỏi đó. Thông thường GV thường đặt ra những câu hỏi đối với việc giảng dạy của mình là: Tôi giảng như thế nào? Khía cạnh nào đã được thực hiện tốt và khía cạnh nào cần phải được thay đổi cải tiến? Câu hỏi thứ nhất nhằm xác định một sự đánh giá chung trên tất cả các mặt của cả quá trình giảng dạy. Ở câu hỏi thứ hai, cần có những phương pháp, kĩ thuật nhằm đánh giá chi tiết hơn những khía cạnh cụ thể của hoạt động giảng dạy. Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

Qua thời gian, hầu hết GV đều thực hiện hoạt động giảng dạy của mình tốt hơn vì tích lũy được nhiều kinh nghiệm hơn. Thực ra việc tiến hành tự đánh giá của GV được thực hiện thường xuyên, liên tục và là việc làm tự thân của mối GV khi bắt đầu bước vào nghề. Mỗi GV với đạo đức nghề nghiệp phải không ngừng trau dồi kiến thức, trình độ chuyên môn cũng như phương pháp giảng dạy để đáp ứng nhu cầu học tập của SV và bắt kịp với thời đại. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp GV tự đánh giá, cải tiến trong giai đoạn nào đó nhằm đạt được mục đích đề ra và sau đó họ ngừng lại quá trình tự đánh giá và cải tiến này. Điều đó sẽ dẫn đến: những người này sẽ có hiệu quả hoạt động giảng dạy ngày một kém hơn.

Xét dưới góc độ tâm lý, tự đánh giá là hoạt động nhằm thoả mãn nhu cầu cao hơn trong thang nhu cầu của Mashlow. Đó là nhu cầu về sự tự hoàn thiện và được tôn trọng. Một GV có tinh thần cầu tiến sẽ luôn thực hiện hoạt động tự đánh giá và kết quả của hoạt động này phần nào đáp ứng được nhu cầu tinh thần của họ.

GV có thể tự đánh giá hoạt động giảng dạy của mình thông qua các hoạt động như: Tự giám sát, sử dụng phương tiện ghi lại hoạt động giảng dạy, lấy ý kiến từ người học, đánh giá kết quả học tập của SV, lấy thông tin từ chuyên gia trong ngành, nhà trường, GV khác. Mỗi một nguồn thông tin đều có những ưu điểm và hạn chế riêng. Do vậy, người GV cần có sự lựa chọn, kết hợp khéo léo, để hoạt động tự đánh giá của mình cho kết quả trung thực, khách quan; căn cứ vào đó phát huy những mặt mạnh và khắc phục những tồn tại trong giảng dạy.

Điểm mạnh: Sử dụng như một quá trình liên tục; GV tự đánh giá việc giảng dạy của mình để điều chỉnh và cải tiến phương pháp giảng dạy; các thông tin đánh giá liên quan trực tiếp đến mục tiêu và nhu cầu của GV.

Điểm yếu: Kết quả khó đồng nhất với các đánh giá khác, tính khách quan thấp; có những GV miễn cưỡng khi nộp báo cáo tự đánh giá vì quan niệm đó là kết quả tự đánh giá riêng của bản thân.

Phương thức GV tự đánh giá sẽ đạt hiệu quả sử dụng khi GV có sự tự tin, yên tâm làm việc này. Hơn nữa, GV cần có kĩ năng thu thập các bằng chứng thông tin phù hợp cho việc đánh giá của bản thân.

  • Đánh giá đồng nghiệp

Đánh giá đồng nghiệp là một phương thức đánh giá hữu hiệu khi muốn biết chất lượng một trường đại học nói chung và chất lượng hoạt động của GV nói riêng. Hoạt động tự đánh giá của GV ở trên được tiến hành một cách tỉ mỉ, cẩn trọng đầy tính phê phán thôi chưa đủ vì nó còn mang tính chủ quan nên đánh giá đồng nghiệp, một hình thức đánh giá ngoài khách quan là điều hết sức cần thiết. Bản thân mỗi người, nhiều khi cũng không nhìn thấy hết thiếu sót của mình cũng như việc nhìn sai bản chất của vấn đề, chính vì thế quan sát của những người ngoài đối với những gì chúng ta làm để đánh giá là việc làm không thể thiếu. Người ngoài sẽ giúp giơ cao tấm gương phản chiếu để mỗi chúng ta thấy được những gì mình đã làm được và những gì mình còn thiếu sót, sai lầm.

Như vậy, bản chất của đánh giá đồng nghiệp trong hoạt động giảng dạy là việc tìm kiếm, thu thập các thông tin về chất lượng giảng dạy của GV này thông qua GV khác. Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

Tự đánh giá hoạt động giảng dạy và đánh giá đồng nghiệp có một điểm chung ở nguồn đánh giá. Nguồn đánh giá ở đây không ai khác chính là GV. GV không chỉ là nguồn cung cấp những quan điểm, ý kiến phản hồi mà là nguồn quan trọng để đánh giá chất lượng, thành tích nghiên cứu, giảng dạy và thực hành. GV thường tự tin hơn khi đánh giá đồng nghiệp của mình thông qua các tài liệu giảng dạy hơn là dự giờ để quan sát việc giảng dạy tại lớp học (French –Lazovik, 1981). Bởi vậy, trong việc đưa ra các quyết định có tính cá nhân, các minh chứng đánh giá đồng nghiệp dựa trên việc xem xét các tài liệu giảng dạy và nghiên cứu xác thực hơn so với những đánh giá thông qua dự giờ tại lớp học; cả hai loại đánh giá này đều được các GV coi là có tính xác thực ngang nhau. Nếu không có những tài liệu được biên soạn, tài liệu được công bố hoặc lớp học để dự giờ, khó xác định được mức chuẩn để GV sử dụng khi đánh giá đồng nghiệp. Những GV có chuyên môn trong cùng một môn học với người được đánh giá và là người quen với ngữ cảnh của khoá học được đánh giá (nghĩa là, khả năng và kiến thức nền của SV, mục tiêu mong đợi của khoa đối với SV và thành tích học tập) là nguồn rất quan trọng để đánh giá giảng dạy (Cohen&McKeachie, 1980); họ có thể đưa ra các đánh giá rất xác thực về kiến thức chuyên môn, kĩ năng giảng dạy, các tài liệu giảng dạy, tư vấn hướng dẫn SV và các hoạt động nghiên cứu khoa học của đồng nghiệp.

Mọi sự vật, hiện tượng đều có tính hai mặt của nó. Ở đây, phương pháp đánh giá đồng nghiệp cũng vậy.

Điểm mạnh: Đồng nghiệp quen thuộc với các giá trị, các ưu tiên và các khó khăn của GV và có thể đưa ra những gợi ý cụ thể.

Điểm yếu: Có tính thiên lệch do những định kiến từ trước hoặc do mối quan hệ cá nhân; có thể có áp lực của đồng nghiệp gây ảnh hưởng đến quá trình đánh giá; thiên lệch về phương pháp giảng dạy giống mình.

Như vậy, việc sử dụng phương pháp đánh giá đồng nghiệp chỉ có hiệu quả khi GV đánh giá là người có đạo đức nghề nghiệp và tính khách quan cao. Thêm vào đó, người đánh giá phải có kĩ năng quan sát đánh giá và phân tích thông tin. Các thông tin thu được phải nhằm mục đích để định hướng phát triển chuyên môn cho GV; không nên dùng để ra các quyết định về nhân sự.

Một qui trình đánh giá đồng nghiệp được đề xuất dưới nhiều hình thức khác nhau như sau:

  • Đánh giá được thực hiện ở một trường đại học với sự tham gia của các đồng nghiệp ở các khoa lân cận cùng với hoặc bởi một bộ phận giám sát. Ví dụ: GV ở các khoa Báo chí, Phát thanh truyền hình, Xuất bản được mời tham gia đánh giá GV khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo.
  • Đồng nghiệp từ các trường đại học khác, trong nước hoặc quốc tế có thể được mời tham gia đánh giá. Ưu điểm của cách đánh giá này là chúng ta sẽ có nhiều cơ hội để so sánh khi đánh giá. Tuy nhiên, một bất lợi lớn đó là chi phí rất tốn kém, đặc biệt nếu mời chuyên gia nước ngoài.
  • Chúng ta có thể kết hợp cả hai hình thức trên và mời một số đồng nghiệp bên ngoài tham gia đánh giá.
  • Cuối cùng, có thể biến đánh giá đồng nghiệp thành đánh giá ngoài hoàn toàn và mời chuyên gia từ các tổ chức chuyên nghiệp đánh giá. Mọi chi phí phải do nhà trường chịu trách nhiệm.

1.5. Công cụ đánh giá chất lượng giảng dạy Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

Việc đánh giá chất lượng giảng dạy có thể thực hiện với những công cụ khác nhau. Có thể là bộ phiếu hỏi điều tra, các câu hỏi phỏng vấn, phiếu quan sát…

Khi xây dựng, thiết kế công cụ đo lường, đánh giá cần bắt đầu từ những công cụ đơn giản nhất như phiếu trưng cầu ý kiến, phiếu hỏi, bảng nghiệm kê đến những hình thức phức tạp hơn như các thang đo chuẩn hay các trắc nghiệm chuẩn. Điều quan trọng là phải biết công cụ đó dùng để đo cái gì? Công cụ đó được thiết kế nhằm mục đích đo lường hiện tượng hay sự việc nào?

Một bộ công cụ đo lường tốt phải được thiết kế khoa học, theo đúng qui trình và các nguyên tắc thiết kế, đồng thời phải được đánh giá về mặt thực tế, kiểm nghiệm bằng thống kê để khẳng định liệu nó có đưa ra được những thông tin chính xác và tin cậy, có nhiều lợi ích hay không.

Như đã nêu ở trên, vấn đề quan trọng đầu tiên trong thiết kế công cụ là phải nhận biết rõ mục đích công cụ được thiết kế để đo cái gì? Mục đích khác nhau sẽ dẫn tới lựa chọn kiểu thiết kế item khác nhau cũng như cách thức khai thác thông tin khác nhau. Ví dụ, khi muốn đo lường thành tích/kết quả học tập của SV thi bài trắc nghiệm (test) là dạng công cụ thích hợp nhất dùng để đo. Nhưng khi muốn thu thập thông tin từ các nhà quản lí về năng lực quản lí của chính họ, thì không thể yêu cầu họ làm một bài test. Cho dù, sẽ là rất tốt nếu ta đã thiết kế được một bài test tốt nhưng các nhà quản lí sẽ không có thời gian để thực hiện nó. Như vậy, bài test sẽ trở nên không phù hợp khi được sử dụng trong trường hợp này, thay vào đó nên là một bảng hỏi (questionaires).

Một vấn đề không kém phần quan trọng khi thiết kế công cụ đánh giá là việc xác định đối tượng được hỏi hay đối tượng được yêu cầu cung cấp thông tin. Đối với đề tài “Đánh giá chát lượng hoạt động giảng dạy tại HV BC-TT” đối tượng để cung cấp và khai thác thông tin bao gồm: GV, SV và nhà quản lí. Trong nghiên cứu này chỉ thiết kế 02 bộ công cụ để đánh giá hoạt động giảng dạy: i. Phiếu đánh giá chất lượng giảng dạy môn học (SV đánh giá); ii. Phiếu đánh giá chương trình/ khóa học (dùng cho GV và cán bộ quản lí)

Việc thiết kế một bộ công cụ đo lường, đánh giá nói chung và hoạt động giảng dạy nói riêng có chất lượng tốt không phải đơn giản. Một bộ công cụ được đánh giá tốt phải là bộ công cụ có độ giá trị (độ hiệu lực) và độ tin cậy nằm trong khoảng (0.7 – 1.00)

Độ giá trị của một bộ công cụ đo tức là mức độ mà bộ công cụ đo được mục tiêu đặt ra. Nói cách khác bộ công cụ có đo được đúng cái cần đo hay không không.

Độ tin cậy của bộ công cụ đo chính là mức độ chính xác của bộ công cụ đó, hoặc là có một sai số cho phép.

Kết luận chương 1

Trên đây là tổng quan về đánh giá chất lượng giảng dạy đại học. Các khái niệm về chất lượng, giảng dạy, quan niệm về dạy học hiện đại, quan niệm về chất lượng trong GD ĐH đã được làm rõ bởi nhiều chuyên gia, các nhà nghiên cứu giáo dục khác nhau ở trong nước cũng như nước ngoài. Trong nghiên cứu này chúng tôi lựa chọn khái niệm “chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu” làm sợi chỉ xuyên suốt các chương. Thêm vào đó các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy đã được đề cập đến. Đặc biệt hơn, chúng tôi đã đưa ra 10 gợi ý làm thế nào để một GV có thể giảng dạy tốt và đây sẽ là cơ sở để xây dựng nên tiêu các tiêu chí và chỉ số đánh giá, làm công cụ đo lường chất lượng hoạt động giảng dạy đại học. Một số phương pháp đánh giá được các nước trên thế giới sử dụng có thể được áp dụng vào Việt Nam đã được đề cập đến như: GV tự đánh giá, Đánh giá đồng nghiệp, Đánh giá của SV, Đánh giá của các nhà quản lí giáo dục, Đánh giá qua hồ sơ giảng dạy, Quan sát của tổ trưởng chuyên môn, Đánh giá của các chuyên gia đánh giá ngoài. Trong luận văn này, chúng tôi sẽ sử dụng phương pháp SV đánh giá môn học và GV, nhà quản lí đánh giá chương trình/ ngành đào tạo để thử nghiệm bộ công cụ đánh giá chất lượng giảng dạy tại HV BC-TT. Việc lựa chọn phương pháp đánh giá, qui trình thiết kế công cụ đánh giá và việc thử nghiệm bộ công cụ vào việc đánh giá chất lượng giảng dạy sẽ được trình bày chi tiết ở các chương sau. Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Thực trạng giảng dạy và đánh giá tại Học viện Báo chí

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
1 Comment
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
trackback

[…] ===>>> Luận văn: Đánh giá chất lượng giảng dạy tại Học viện Báo chí […]

1
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x
()
x
Contact Me on Zalo
0877682993