Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, Tỉnh Bình Dương dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

TÓM TẮT

Bậc tiểu học là bậc học nền tảng, là nhân tố cơ bản góp phần tích cực phát triển vững chắc cho nền giáo dục quốc dân. Mục tiêu giáo dục tiểu học là hình thành cơ sở ban đầu rất cơ bản và thiết yếu cho sự phát triển toàn bộ nhân cách con người Việt Nam trong thời kỳ Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong trường tiểu học, hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm, chiếm phần lớn hoạt động của thầy và trò. Với chủ trương của Bộ Giáo dục, hiện nay một số trường tiểu học trên địa bàn Bến Cát, tỉnh Bình Dương tổ chức dạy hai buổi/ngày. Dạy học hai buổi/ngày là điều kiện đảm bảo dạy học đủ thời gian, chất lượng học tập các môn bắt buộc sẽ tốt hơn. Học sinh có điều kiện cân đối việc học tập, rèn luyện và tăng cường các hoạt động giáo dục sức khoẻ, thẩm mỹ, thể chất. Đồng thời học sinh được học thêm các môn năng khiếu, tăng cường phát triển năng lực qua các môn tự chọn, góp phần hình thành nhân cách và phát triển toàn diện cho học sinh. Giáo viên là người có vai trò quan trọng của quá trình giảng dạy và giáo dục, là người tổ chức mọi hoạt động của trẻ, đưa các em vào thế giới tri thức khoa học, văn hóa, nghệ thuật. Dạy học hai buổi/ngày là chủ trương đúng đắn, phù hợp với kinh tế xã hội hiện nay. Đây cũng là xu thế tất yếu của nước ta và thế giới đối với giáo dục mầm non và phổ thông góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, tăng cường giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.

Luận văn trình bày một số vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày tại các Trường Tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Từ đó, đề xuất một số ý kiến nhằm nâng cao chất lượng quản lý dạy hai buổi/ngày tại địa phương. Ở chương 1, tác giả đã trình bày một số vấn đề lý luận về hoạt động dạy 2 buổi ngày (vị trí, vai trò của dạy hai buổi/ngày; chủ trương của Đảng, Nhà nước về dạy hai buổi/ngày; nội dung dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học) và quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày (…). Tác giả cũng trình bày các yếu tố khách quan và chủ quan ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học. Ở chương 2, kết hợp các phương pháp nghiên cứu thực tiễn (điều tra bằng bảng hỏi, phỏng vấn, phân tích sản phẩm hoạt động), chúng tôi đã phân tích thực trạng hoạt động dạy hai buổi/ngày và quản lý hoạt động dạy hai buổi/ ngày tại các trường tiểu học thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đề tài đã đề xuất 5 biện pháp quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày tại các trường tiểu học thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

Đó là các biện pháp:

• Nâng cao nhận thức của Cán bộ quản lý, giáo viên và cha mẹ học sinh về hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học
• Tăng cường chỉ đạo, bồi dưỡng kỹ năng, phương pháp tổ chức dạy học cho giáo viên theo hướng tích hợp và lồng ghép các hoạt động dạy học ngoại khóa và chính khóa
• Tăng cường tổ chức, chỉ đạo giáo viên dạy các môn tự chọn, năng khiếu và kỹ năng sống cho học sinh một cách thực chất
• Đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và nâng cao chế độ chính sách hỗ trợ giáo viên dạy hai buổi/ngày
• Chú trọng kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy hai buổi/ngày của giáo viên

PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục tiểu học giữ vai trò quan trọng với mục tiêu là hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên bậc trung học cơ sở. Hiệu trưởng trường tiểu học là người đứng đầu, chịu trách nhiệm trước Nhà nước về quản lý nhà trường, thực hiện mục tiêu giáo dục của giáo dục Tiểu học. Trong đó, quản lý hoạt động dạy học là nội dung quan trọng nhất của công tác quản lý nhà trường, một hoạt động trung tâm của việc thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông. Đối với bậc Tiểu học nói riêng, dạy – học hai buổi/ngày là chủ trương đúng đắn, phù hợp với sự phát triển giáo dục trong tình hình hiện nay, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT). Ưu điểm nổi bật của dạy hai buổi/ngày là giáo viên có nhiều thời gian sâu sát học sinh hơn, giáo viên nắm được điểm mạnh, điểm yếu của từng học sinh và có hướng bồi dưỡng phù hợp. Dạy học hai buổi/ngày là điều kiện đảm bảo dạy học đủ thời gian, chất lượng học tập các môn bắt buộc sẽ tốt hơn. Học sinh có điều kiện cân đối việc học tập, rèn luyện và tăng cường các hoạt động giáo dục sức khoẻ, thẩm mỹ, thể chất. Đồng thời học thêm các môn năng khiếu, tăng cường phát triển năng lực qua các môn tự chọn, góp phần hình thành nhân cách và phát triển toàn diện cho học sinh. Dạy học hai buổi/ngày còn đáp ứng nhu cầu của một bộ phận không nhỏ cha mẹ học sinh muốn gửi con ở trường cả ngày để an tâm công tác, tránh những tác hại ảnh hưởng xấu đến trẻ khi không có sự hướng dẫn của gia đình và nhà trường. Dạy học hai buổi/ngày còn góp phần giải quyết vấn đề quá tải đối với chương trình hiện hành và dạy thêm – học thêm trái qui định…

Phòng GD & ĐT thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương đã triển khai chủ trương dạy học hai buổi/ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn thị xã nhiều năm nay. Trong quá trình thực hiện đã đạt được những kết quả nhất định: học sinh nắm vững kiến thức, kỹ năng môn học, tạo điều kiện cho các em rèn luyện thân thể, vui chơi giải trí tại trường, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục toàn diện học sinh. Tuy nhiên, nhiều trường tiểu học tại thị xã Bến Cát vẫn còn lúng túng trong việc xác định mô hình tổ chức hiệu quả cho dạy học hai buổi/ngày; chưa xây dựng được chương trình, nội dung dạy học có chất lượng cho tiết tự học; hình thức tổ chức dạy học còn đơn điệu; cơ chế, chính sách chưa đáp ứng được thỏa đáng chất xám của giáo viên,… Do đó, cần tìm hiểu và đánh giá toàn diện, khách quan công tác quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát và xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động dạy học hai buổi/ngày của hiệu trưởng tại các trường tiểu học của địa phương là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, Tỉnh Bình Dương”.

2. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học, đề tài phân tích thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày tại các trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, Tỉnh Bình Dương.

Từ đó, đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng quản lý dạy hai buổi/ngày tại các trường tiểu học ở địa phương.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

3.1. Khách thể nghiên cứu

• Hoạt động dạy hai buổi/ ngày ở trường tiểu học.

3.2. Đối tượng nghiên cứu

Công tác quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày của hiệu trưởng trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

4. Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát đã đạt được kết quả khá tốt đối với quản lý hoạt động dạy của giáo viên theo chương trình chính khóa ở buổi thứ nhất. Tuy nhiên vẫn còn lúng túng trong quản lý hoạt động dạy buổi thứ hai: chưa xây dựng được chương trình, nội dung dạy học có chất lượng cho tiết tự học, quản lý hoạt động phát triển năng khiếu cho học sinh có năng lực và các hoạt động tập thể còn hạn chế; hình thức tổ chức dạy học còn đơn điệu; cơ chế, chính sách và các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động dạy hai buổi/ngày chưa đáp ứng được thỏa đáng thời gian và công sức của giáo viên. Nếu khảo sát đúng thực trạng quản lý dạy hai buổi/ ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương thì sẽ đề xuất được các biện pháp quản lý có tính cần thiết và khả thi cao nhằm nâng cao hiệu quả của quản lý hoạt động dạy hai buổi/ ngày ở các trường tiểu học ở địa phương.

5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

• Hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày của hiệu trưởng trường tiểu học.
• Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày của hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.
• Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày của hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát Tỉnh Bình Dương.

5.2 Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung: Đề tài tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học công lập trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Chủ thể quản lý là hiệu trưởng nhà trường. Quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học bao gồm nhiều nội dung phong phú. Do thời gian có hạn, đề tài chỉ tập trung khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy buổi thứ nhất một số nội dung như: quản lý thực hiện nội dung chương trình dạy học chính khóa, quản lý việc đổi mới phương pháp dạy của giáo viên, quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Đối với quản lý hoạt động dạy buổi thứ hai, đề tài khảo sát thực trạng quản lý một số nội dung: quản lý hoạt động củng cố, luyện tập và nâng cao kiến thức cho học sinh, quản lý hoạt động dạy các môn tự chọn, quản lý hoạt động dạy kỹ năng sống cho học sinh. Ngoài ra, đề tài cũng khảo sát thực trạng quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động dạy hai buổi/ngày.

Về không gian khảo sát: Thị xã Bến Cát tỉnh Bình Dương có 15 trường tiểu học, trong đó có 10 trường tiểu học tổ chức dạy hai buổi/ngày. Đề tài khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở 10 trường tiểu học công lập có tổ chức dạy hai buổi/ngày. Cụ thể là: TH Trần Quốc Tuấn, TH Mỹ Phước, TH Duy Tân, TH Thới Hòa, TH Tân Định, TH Chánh Phú Hòa, TH Võ Thị Sáu, TH An Điền, TH An Tây A, TH Hồ Hảo Hớn.

Về thời gian: đề tài sử dụng số liệu về hoạt động dạy và quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học trong 02 năm học 2023 – 2024, 2024 – 2025 và học kỳ 1 năm học 2025 – 2026.

6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

6.1 Phương pháp luận

6.1.1 Quan điểm hệ thống – cấu trúc

Quan điểm hệ thống – cấu trúc nghiên cứu hiện tượng một cách toàn diện, trên nhiều mặt, dựa vào việc phân tích đối tượng thành các bộ phận. Xác định mối quan hệ hữu cơ giữa các yếu tố của hệ thống để tìm quy luật phát triển. Qua cách tiếp cận quan điểm này, người nghiên cứu tìm hiểu được mối liên hệ chặt chẽ giữa quản lý dạy hai buổi/ngày với quản lý các hoạt động khác của nhà trường, cũng như xem xét công tác quản lý trong các trường tiểu học là một hệ thống, trong đó, quản lý dạy hai buổi/ngày là một hệ thống bao gồm: quản lý hoạt động dạy buổi thứ nhất và quản lý hoạt động dạy buổi thứ hai; trong quản lý hoạt động dạy buổi thứ nhất cũng như quản lý hoạt động dạy buổi thứ hai lại bao gồm nhiều nội dung quản lý khác nhau từ quản lý nội dung, chương trình dạy chính khóa, quản lý thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh… đến quản lý hoạt động dạy các môn tự chọn, quản lý hoạt động dạy củng cố, luyện tập, nâng cao kiến thức và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Thông qua việc nghiên cứu, quan điểm hệ thống – cấu trúc giúp người nghiên cứu tìm hiểu chính xác thực trạng công tác quản lý dạy hai buổi/ngày ở các trường TH trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

6.1.2 Quan điểm lịch sử – logic

Quan điểm lịch sử- logic trong đề tài là xem xét và phân tích, đánh giá các hoạt động dạy hai buổi/ngày và quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các tiểu học trên địa bàn Thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương trong điều kiện giáo dục cụ thể của đất nước và của địa phương, với những ưu điểm cần phát huy và tồn tại cần khắc phục. Quan điểm này giúp người nghiên cứu xác định phạm vi không gian, thời gian và điều kiện hoàn cảnh cụ thể, để điều tra thu thập số liệu chính xác, đúng với mục đích nghiên cứu đề tài, trình bày công trình nghiên cứu theo một trình tự hợp lý.

6.1.3 Quan điểm thực tiễn

Nghiên cứu thực trạng quản lý dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương xuất phát từ thực tiễn để tìm ra những tồn tại, khó khăn trong công tác quản hai buổi/ngày ở các cơ sở giáo dục này, phân tích nguyên nhân của ưu nhược điểm. Từ đó đề xuất các biện pháp cụ thể, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày phù hợp với thực tiễn. Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

6.2 Phương pháp nghiên cứu

6.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng các phương pháp: phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá các tài liệu lý luận về quản lý nhà trường, quản lý hoạt động dạy học; nghiên cứu các Văn kiện, Nghị quyết của Đảng, các văn bản quy định của Nhà nước và của ngành Giáo dục và Đào tạo về giáo dục tiểu học, về dạy học hai buổi/ngày ở trường tiểu học để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.

6.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi:

Mục đích khảo sát: người nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi để thu thập số liệu, dữ liệu về thực trạng hoạt động dạy hai buổi/ngày và thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương nhằm chứng minh cho giả thuyết nghiên cứu khoa học.

Nội dung khảo sát: Thực trạng hoạt động dạy hai buổi/ ngày và công tác quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương theo một số nội dung quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày như :

Đối với quản lý hoạt động dạy buổi thứ nhất của giáo viên:

• Thực trạng quản lý việc thực hiện nội dung, chương trình chính khóa;
• Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy của giáo viên;
• Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh.

Đối với quản lý hoạt động dạy buổi thứ hai: đề tài khảo sát thực trạng quản lý một số nội dung:

• Thực trạng quản lý hoạt động củng cố, luyện tập và nâng cao kiến thức phát triển năng khiếu cho học sinh;
• Thực trạng quản lý hoạt động dạy các môn tự chọn;
• Thực trạng quản lý hoạt động dạy kỹ năng sống cho học sinh.

Ngoài ra, đề tài cũng khảo sát thực trạng quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động dạy hai buối/ngày.

• Công cụ khảo sát: sử dụng phiếu khảo sát Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Chọn mẫu: Chọn ngẫu nhiên mỗi trường 30 giáo viên và tất cả cán bộ quản lý (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn) và 200 cha mẹ học sinh tại 10 trường Tiểu học công lập có tổ chức hai buổi/ngày trên địa bàn Thị Xã Bến Cát.

Chúng tôi cũng sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi để trưng cầu ý kiến về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày mà đề tài đề xuất.

• Phương pháp phỏng vấn:

Mục đích phỏng vấn: nhằm khẳng định những vấn đề được trả lời trong phiếu điều tra và thu thập thêm thông tin cho những vấn đề còn chưa được trả lời rõ ràng trong số liệu điều tra viết. Đây là phương pháp bổ trợ cho phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi.

Nội dung phỏng vấn: thuận lợi, khó khăn trong tổ chức hoạt động dạy hai buổi/ngày và quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày; ưu điểm và hạn chế trong công tác quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày cũng như nguyên nhân của thực trạng quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày của hiệu trưởng trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

Cách thức phỏng vấn: chọn mẫu và phỏng vấn một số với cán bộ quản lý, giáo viên để thu thập thông tin cho đề tài. Số liệu phỏng vấn sẽ dùng vào việc đối chiếu, so sánh để làm rõ kết quả điều tra về thực trạng quản lý dạy hai buổi/ngày trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

• Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động:

Thu thập thông tin từ các sản phẩm hoạt động của hoạt động quản lý dạy hai buổi/ngày gồm các bản kế hoạch, hồ sơ chuyên môn, quy chế làm việc, văn bản về kiểm tra đánh giá giáo viên, kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, báo cáo sơ kết, tổng kết … của các trường tiểu học mà đề tài khảo sát.

• Phương pháp xử lý dữ liệu :

Đối với dữ liệu định lượng: sử dụng phần mềm SPSS 20.0 để phân tích những dữ liệu thu thập được phục vụ cho công tác nghiên cứu.

Đối với dữ liệu định tính: các cuộc phỏng vấn sẽ được phân tích bằng phương pháp trích lọc nội dung theo từng phần nghiên cứu. Các nội dung này được sử dụng phối hợp với dữ liệu định lượng để làm rõ hơn thực trạng nghiên cứu.

7. Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu; Kết luận và kiến nghị, luận văn gồm 3 chương.

• Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học
• Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.
• Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HAI BUỔI/NGÀY Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu về Quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Trong thời buổi công nghiệp phát triển cùng khoa học kỹ thuật, việc dạy học không dừng lại ở việc truyền tải kiến thức cho các em ở buổi học chính khóa mà điều cần thiết là phát huy năng khiếu, rèn thêm kĩ năng sống cho các em, đáp ứng nhu cầu xã hội ngày càng cao. Trong chương trình chính khóa các em không được học những kỹ năng như: từ thổi cơm, khâu vá quần áo đến cắm trại ngoài trời, cấp cứu người bị thương, rồi cả học hát, học diễn kịch, học vẽ theo cảm hứng sáng tạo, học cách sống, giao tiếp với mọi người, mạnh dạn tự tin trước đám đông, tham quan, dã ngọai, học ngoài thiên nhiên, tự học, được trực tiếp lao động để làm ra sản phẩm, … Những điều này có thể thực hiện trong nhà trường thông qua “buổi học thứ hai” nhằm tạo không khí, điều kiện để các em được hoạt động thoải mái, vui vẻ, phát triển toàn diện các kĩ năng.

Ở nhiều nước trên thế giới, học sinh tiểu học được học cả ngày ở trường. Hệ thống giáo dục các nước không tách bạch việc phân chia hai buổi học như ở Việt Nam hiện nay. Thời khóa biểu các nước xen kẽ các hoạt động giáo dục chính khóa, ngoại khóa, tham quan,…. trong thời gian biểu từ 9h-15h của mỗi ngày. Do đó, việc nghiên cứu mô hình đặc thù về dạy học buổi thứ hai của các nước hiện nay chưa có.

Nghiên cứu so sánh chương trình giáo dục của trên 20 nước trên thế giới (INCA) cho thấy rõ điều đó :

• Bảng 1.1. Thời lượng giáo dục cả ngày, trong tuần ở trường tiểu học một số nước

Tìm hiểu Chương trình giáo dục tiểu học các nước cho thấy giáo dục toàn diện được quan tâm. Trong chương trình Tiểu học của các nước, bên cạnh chương trình chung, có những nội dung dạy học tự chọn phong phú với nhiều hình thức nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển đa dạng của học sinh. Hoạt động giáo dục ở trường tiểu học dạy học cả ngày rất phong phú, đa dạng cả về nội dung lẫn hình thức tổ chức thực hiện. Trong phân cấp quản lý, xu thế là nhà trường có quyền tự chủ hơn, trong đó được chủ động, linh hoạt trong lập kế hoạch, thực hiện chương trình giáo dục. bên cạnh những mục tiêu giáo dục chung của cấp học, nhiều trường cũng chú ý nhấn mạnh đến những nét đặc trưng riêng, ưu tiên riêng của trường mình.

Do yêu cầu của sự phát triển kinh tế xã hội và xu thế hội nhập cùng phát triển của các quốc gia… Giáo dục các nước đã và đang có những định hướng rất cơ bản nhằm đào tạo một thế hệ năng động, sáng tạo, có những năng lực chủ yếu như năng lực thích ứng, năng lực tự hoàn thiện, năng lực hợp tác, năng lực hoạt động xã hội,…

Trong điều kiện hiện đại, Unessco đã nêu lên những định hướng sau:

• Giáo dục thường xuyên, giáo dục suốt đời.
• Nhà trường mở, giáo dục mở.
• Tăng cường giáo dục cộng đồng, giáo dục gia đình.
• Giáo dục cho mọi người.
• Giáo dục hướng tới 4 trụ cột: Học để biết, Học để làm, Học để cùng chung sống, Học để tự khẳng định mình.

Tóm lại, kinh nghiệm từ chương trình dạy học của các nước trên thế giới cho thấy tổ chức dạy học cả ngày ở trường tiểu học góp phần nâng cao chất lượng và thực hiện công bằng trong giáo dục. Tổ chức dạy học cả ngày, học sinh được cung cấp các hoạt động học tập đa dạng, giúp cho sự phát triển toàn diện; giảm sức ép, tránh quá tải; giáo viên hiểu biết hơn về học sinh, có cơ hội chăm sóc, giáo dục học sinh tốt hơn; các mối quan hệ với học sinh, phụ huynh được tăng cường; đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển năng lực, hứng thú cá nhân của học sinh; học sinh có nhu cầu giáo dục đặc biệt được quan tâm hơn.

Do đó, việc tổ chức thực hiện chương trình dạy học ở buổi thứ hai khi tiến hành dạy học cả ngày trong thời kỳ đổi mới và tìm những biện pháp có hiệu quả, khả thi để chương trình này trở thành hiện thực là một việc làm cấp thiết hiện nay.

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Trong lịch sử xã hội, ở bất kì thời đại nào, quản lý luôn giữ một vị trí vô cùng quan trọng đối với việc vận hành và phát triển xã hội. Ở lĩnh vực giáo dục và đào tạo, quản lý là nhân tố giữ vai trò then chốt trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục; nó chính là yếu tố quyết định tới chất lượng của nhà trường, sự phát triển bền vững của giáo dục tiểu học. Đây là nhiệm vụ không đơn giản đối với mỗi hiệu trưởng trường tiểu học. Mục tiêu chính của công tác này là làm sao đảm bảo nâng cao chất lượng dạy học theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Để làm tốt công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng, có nhiều nhà khoa học nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đã có những công trình đề cập đến thực tiễn quản lý hoạt động dạy học ở các nhà trường, nhằm tìm ra các biện pháp quản lý có hiệu quả nhất. Có thể nói có rất nhiều nhà nghiên cứu đã quan tâm nghiên cứu, bàn luận về hoạt động quản lý, quản lý nhà trường, quản lý hoạt động dạy học trường tiểu học.

Ở Việt Nam, để đáp ứng nhu cầu xã hội, thực hiện mục tiêu GD của Đảng, việc tổ chức dạy lớp hai buổi/ngày ở trường TH ở Việt Nam đã được triển khai từ những năm 1990, bắt đầu từ những trường TH ở các thành phố, thị xã của các tỉnh thành phố có điều kiện kinh tế – xã hội phát triển. Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Tuyên Quang, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Dương… là những đơn vị đi đầu trong việc xây dựng các trường dạy hai buổi/ngày. Cho đến nay, Bộ giáo dục và đào tạo thống kê số liệu trong cả nước có khoảng 80% số HS được học lớp hai buổi/ngày. Thế nhưng, theo nhiều chuyên gia giáo dục, con số 80% không đồng nghĩa với tín hiệu lạc quan của chương trình, vì vấn đề nằm ở con số 20% còn lại. Trong quá trình tổ chức thực hiện, một số cán bộ QL trường học đã quan tâm nghiên cứu tìm hiểu vấn đề này ở các góc độ khác nhau.

Năm 1998, tác giả Lưu Thị Tường Vân đã nghiên cứu đề tài “Cơ sở lí luận và thực tiễn của loại hình học hai buổi/ngày ở bậc tiểu học”, công trình của tác giả Lưu Thị Tường Vân đã nghiên cứu khá hệ thống các vấn đề lý luận của loại hình học lớp hai buổi/ ngày và một số vấn đề thực tiễn về học hai buổi /ngày ở trường tiểu học trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Lưu Thị Tường Vân, 1998)

Năm 2002, tác giả Ngô Thị Thanh Nhung nghiên cứu đề tài “Một số giải pháp tổ chức và quản lý trường Tiểu học dạy hai buổi/ngày tại thành phố Đà Nẵng”. Trên một số báo và tạp chí cũng đăng tải một số bài viết bàn về điều kiện cơ sở vật chất, xây dựng thời khóa biểu… trong tổ chức dạy học hai buổi/ ngày ở trường TH nói chung. Việc tổ chức dạy học lớp hai buổi/ ngày ở trường TH đến nay đã trở thành chủ trương chung của ngành GD, là một yêu cầu trong tổ chức QL trường TH hiện nay. (Ngô Thị Thanh Nhung, 2002) Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Tuy nhiên việc quản lý hoạt động DH hai buổi/ ngày phải gắn với điều kiện thực tế của từng địa phương. Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Nâng giờ học mới là điều kiện cần, chưa phải là điều kiện đủ. Cái cần hơn là phải có một nội dung đào tạo hợp lý và phương pháp tổ chức đào tạo khoa học. Nâng số giờ đào tạo mà lại gia tăng các nội dung có tính hàn lâm và điều kiện cơ sở vật chất, tài chính có hạn thì lợi bất cập hại”. Do đó cần có những nghiên cứu cụ thể về quản lý dạy hai buổi/ngày ở trường TH để xác định nội dung và phương pháp tổ chức dạy học hợp lý nhằm thực hiện được các mục tiêu đích thực của việc dạy hai buổi/ ngày.

Như vậy, quản lý hoạt động dạy học nói chung, quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày thực sự là vấn đề cấp thiết đã được nhiều người quan tâm nghiên cứu và cần được tiếp tục nghiên cứu. Với nguồn tư liệu thu thập được, chúng tôi nhận thấy chưa có tác giả nào đề cập và nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở các trường tiểu học trên địa bàn Thị Xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

1.2. Các khái niệm cơ bản Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

1.2.1 Khái niệm quản lý

Quản lý là một trong những hoạt động cơ bản nhất của con người xét trên nhiều phạm vi cá nhân, tập đoàn, quốc gia hoặc nhóm quốc gia. Hoạt động quản lý (QL) xuất hiện khi loài người hình thành hoạt động nhóm. Qua lao động, để duy trì sự sống, đòi hỏi sự phối hợp hoạt động giữa các cá nhân con người. Hoạt động QL là một hiện tượng tất yếu phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loài người nhằm đoàn kết nhau lại tạo nên sức mạnh tập thể, thống nhất thực hiện một mục đích chung.

Theo Các-Mác: “Bất cứ một lao động mang tính chất xã hội trực tiếp hay lao động cùng nhau, được thực hiện ở quy mô tương đối lớn, đều cần đến mức độ nhiều hay ít sự quản lý, nhằm thiết lập sự phối hợp giữa những công việc cá nhân và thực hiện những chức năng chung, nảy sinh từ vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất, khác với sự vận động của các cơ quan độc lập của nó. Một người chơi vĩ cầm riêng lẻ tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần người chỉ huy” (Các-Mác, Ph.Angghen. (1993). Các-Mác, Ph.Angghen toàn tập. Hà Nội: NXB. Chính trị Quốc gia Hà Nội)

Quản lý là một hiện tượng lịch sử, xã hội. Có nhiều nhà nghiên cứu đã nêu lên các khía cạnh khác nhau của khái niệm “quản lý”.

Theo Harold Koontz thì quản lý là một “hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. Mục tiêu của mọi nhà QL là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc và sự bất mãn cá nhân ít nhất” (Harold Koontz. (1993). Những vấn đề cốt yếu của quản lý. Hà Nội: NXB. KHKT).

Theo Bùi Trọng Tuân – Nguyễn Kì : “Quản lý là chức năng của những hệ thống có tổ chức với những bản chất khác nhau (kỹ thuật, sinh vật, xã hội), thực hiện những chương trình mục đích hoạt động” (Bùi Trọng Tuân, Nguyễn Kỳ. (1984). Một số vấn đề quản lý Giáo dục. Hà Nội: NXB. Trường CBQL Hà Nội)

Tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý nhằm phối hợp sự nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội” (Trần Kiểm. (1997). Quản lý giáo dục và trường học. Hà Nội: NXB. Viện khoa học giáo dục)

• Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả hoạt động của những người cộng sự khác nhau cùng chung tổ chức.
• Quản lý là những tác động có mục đích đến tập thể người, thành viên của hệ, nhằm làm cho hệ vận hành thuận lợi và đạt tới mục đích dự kiến.

“Quản lý là một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức, lựa chọn trong số các tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định” (Phạm Viết Vượng. (2005). Quản lý hành chánh nhà nước và Quản lý ngành Giáo dục và đào tạo. Hà Nội: NXB. ĐHSP). Tóm lại, có thể nói QL là một khái niệm rộng, bao gồm nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, và được hiểu dưới những góc độ, quan điểm khác nhau. Nhưng dù ở lĩnh vực hay góc độ nào đi nữa thì, theo chúng tôi, QL cũng là sự tác động có định hướng, mang tính hệ thống, được thực hiện có ý thức, có tổ chức của chủ thể QL lên đối tượng QL, bằng cách vạch ra mục tiêu của tổ chức đồng thời tìm kiếm các biện pháp, cách thức tác động vào tổ chức nhằm đạt mục tiêu đề ra.

1.2.2 Khái niệm quản lý giáo dục, quản lý trường tiểu học Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

1.2.2.1 Quản lý giáo dục

Theo Phạm Thị Tuyết Hạnh (2022), quản lý giáo dục (QLGD) là một dạng của quản lý xã hội và nó mang đầy đủ các đặc điểm của quản lý nói chung và quản lý xã hội nói riêng; Đối tượng chủ yếu của quản lý xã hội là con người nhưng quản lý con người trong quản quản lý giáo dục còn bao hàm cả sự huấn luyện, giáo dục, tạo cho họ có khả năng thích ứng với các vai trò xã hội mà con người có thể đảm nhận. (Phạm Thị Tuyết Hạnh (2022), Giáo trình khoa học quản lý giáo dục, NXB. Giáo dục Việt Nam, tr.11)

Ngoài ra, theo tác giả Phạm Thị Châu (2019) thì “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến” trong quyển Giáo trình quản lý giáo dục mầm non (Phạm Thị Châu (2019), Giáo trình quản lý giáo dục mầm non,Nxb Giáo dục Việt Nam.)

Từ những quan niệm trên, chúng ta có thể hiểu, QLGD là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng giáo dục nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo, giáo dục thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội. QLGD là hoạt động có mục tiêu, có kế hoạch cụ thể giúp hệ thống giáo dục được vận hành hiệu quả.

1.2.2.2 Quản lý nhà trường tiểu học

QL nhà trường là một bộ phận trong QLGD. Nhà trường (cơ sở GD) chính là nơi tiến hành các quá trình GD tổng thể, có nhiệm vụ trang bị kiến thức cho một nhóm dân cư nhất định, thực hiện tối đa một quy luật tiến bộ xã hội là: “Thế hệ đi sau phải lĩnh hội được tất cả kinh nghiệm xã hội mà các thế hệ đi trước đã tích lũy và truyền thụ lại, đồng thời phải làm phong phú những kinh nghiệm đó”.

Theo tác giả Phạm Viết Vượng: “ Quản lý trường học là lao động của các cơ quan quản lý, nhằm tập hợp và tổ chức lao động của giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường. (Phạm Viết Vượng. (2001). Giáo dục học. Hà Nội: NXB. Đại học quốc gia Hà Nội) QL trường học bao gồm các nội dung: QL quá trình dạy học, GD, tài chính, CSVC, nhân lực, hành chính và QL môi trường GD. Trong đó QL dạy học, GD là trọng tâm. Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Nhà QL ở mỗi loại hình nhà trường, mỗi bậc học sẽ phải đảm bảo vận dụng khác nhau khi thực hiện nguyên lý GD. Tuy vậy, nhà QL phải đảm bảo vấn đề cốt yếu đó là: xác định mục tiêu QL của nhà trường, xác định cụ thể nội dung các mục tiêu QL.

Quản lý nhà trường là quản lý toàn diện mọi hoạt động, mọi nguồn lực của nhà trường. Nhưng vì trong nhà trường, hoạt động dạy học là hoạt động cơ bản, đặc trưng cho trường học, do vậy quản lý nhà trường chính là quản lý hoạt động dạy học của nhà trường nhằm đưa nhà trường đạt được hiệu suất cao nhất, chất lượng cao nhất với mục đích cuối cùng là làm sao đáp ứng cao nhất nhu cầu học tập của nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển nhân cách toàn diện cho người học ở mọi cơ sở GD, đào tạo ra những công dân có ích cho xã hội.

Điều 26, Luật Giáo dục 2005, bổ sung năm 2016 ghi rõ: Giáo dục tiểu học được thực hiện trong năm năm học, từ lớp một đến lớp năm. Tuổi của học sinh vào học lớp một là sáu tuổi. (QUỐC HỘI, 2016)

Mục tiêu của giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở.

Quản lý nhà trường tiểu học (quản lý trường tiểu học) chính là quản lý giáo dục trong một phạm vi xác định đó là đơn vị giáo dục là trường tiểu học. Do đó quản lý trường tiểu học là vận dụng tất cả các nguyên lý chung của quản lý giáo dục để đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường theo mục tiêu đào tạo. Bản chất quản lý trường tiểu học là quản lý hoạt động dạy học, giáo dục để đạt được mục tiêu giáo dục đề ra.

Như vậy QL trường tiểu học là những tác động của chủ thể QL nhà trường (Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng) đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường.

1.2.3 Khái niệm dạy, hoạt động dạy Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Từ góc độ giáo dục học, “dạy học – một trong các bộ phận của quá trình tổng thể giáo dục nhân cách toàn vẹn – là quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh nhằm truyền thụ và lĩnh hội tri thức khoa học, những kỹ năng và kỹ xảo hoạt động nhận thức và thực tiễn, để trên cơ sở đó hình thành thế giới quan, phát triển năng lực sáng tạo và xây dựng phát triển các phẩm chất của nhân cách người học theo mục đích giáo dục” (Chính phủ Việt Nam. (2017). Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2018-2020. Hà Nội: NXB. Giáo dục).

Tiếp cận dạy học từ góc độ điều khiển học: “Dạy học là quá trình cộng tác giữa thầy và trò nhằm điều khiển – truyền đạt và tự điều khiển – lĩnh hội tri thức nhân loại nhằm thực hiện mục đích giáo dục” (Chính phủ Việt Nam. (2017). Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2018-2020. Hà Nội: NXB. Giáo dục)

• Hoạt động dạy học của giáo viên là một mặt của hoạt động sư phạm.

Trước đây, người ta hiểu hoạt động sư phạm chỉ là hoạt động của người thầy. Người thầy đóng vai trò trung tâm trong quá trình dạy và học. Trong hoạt động sư phạm, người thầy chủ động từ việc chuẩn bị nội dung giảng dạy, phương pháp truyền thụ, đến những lời chỉ dẫn, những câu hỏi, v.v. Còn học sinh (HS) tiếp nhận thụ động, học thuộc để “trả bài”. Người thầy giữ “chìa khoá tri thức”, cánh cửa tri thức chỉ có thể mở ra từ phía hoạt động của người thầy. Quan niệm này hiện nay đã lỗi thời, bị vượt qua. Vì rằng, từ góc độ khoa học sư phạm, quan niệm trên chỉ chú trọng hoạt động một mặt, hoạt động của người thầy mà không thấy được mặt kia của hoạt động sư phạm là hoạt động của trò.

Chúng tôi đồng tình với quan niệm: “dạy học là một quá trình tương tác (hợp tác) giữa thầy và trò, trong đó thầy chủ đạo nhờ các hoạt động tổ chức, lãnh đạo, điều chỉnh hoạt động nhận thức của học sinh, còn trò tự giác, tích cực, chủ động thông qua việc tự tổ chức, tự điều chỉnh hoạt động nhận thức của bản thân nhằm đạt tới mục đích dạy học”. (Chính phủ Việt Nam. (2017). Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2018-2020. Hà Nội: NXB. Giáo dục)

Hoạt động dạy học ở nhà trường tiểu giữ vị trí trung tâm bởi nó chiếm hầu hết thời gian, khối lượng công việc của thầy và trò trong một năm học, nó quyết định kết quả đào tạo, làm nền tảng quan trọng để thực hiện thành công mục tiêu giáo dục toàn diện của nhà trường. Hoạt động dạy học bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học.

Trong hoạt động dạy, thầy là chủ thể, là người tổ chức, điều khiển hoạt động học của HS. Nội dung hoạt động dạy là hệ thống kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, kể cả phương pháp hoạt động nhận thức (học vấn phổ thông) cần trang bị cho HS; phương pháp giảng dạy của thầy là sự vận dụng phối hợp các PPDH truyền thống và hiện đại theo các cách tiếp cận và ở các cấp độ khác nhau nhằm tổ chức cho HS hoạt động nhận thức và phát triển trí tuệ.

Trong hoạt động học, HS là chủ thể, dưới sự hướng dẫn của thầy, HS hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo nhằm chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, phát triển năng lực, hình thành nhân cách theo mục tiêu giáo dục.

1.2.4 Khái niệm hoạt động dạy hai buổi/ngày

Hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học là việc giáo viên tổ chức cho học sinh học tập và vui chơi trong hai buổi trong ngày ở trường. Cụ thể là: Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Buổi thứ nhất thực hiện chương trình chính khóa; buổi thứ hai là thời gian dành để bổ sung chương trình và tổ chức ôn luyện kiến thức đã học, tăng cường nội dung các môn nghệ thuật, thể dục nhầm phát triển năng khiếu cho học sinh, tổ chức dạy học các môn tự chọn và các hoạt động tập thể.

1.2.5 Khái niệm quản lý hoạt động dạy học hai buổi/ ngày

Từ các khái niệm quản lý, quản lý trường tiểu học, hoạt động dạy hai buổi/ngày đã trình bày ở trên. Có hiểu hiểu quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học như sau:

QL hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học là những tác động của chủ thể QL nhà trường (Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng) đến hoạt động của giáo viên trong việc tổ chức cho học sinh học tập và vui chơi trong hai buổi trong ngày ở trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường.

1.3. Hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học

1.3.1 Vị trí, vai trò của hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học

Dạy học hai buổi/ngày là chủ trương đúng đắn, phù hợp với kinh tế xã hội hiện nay, khi mà đất nước bước vào giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Dạy học hai buổi/ngày là điều kiện đảm bảo dạy học đủ thời gian, chất lượng học tập các môn bắt buộc sẽ tốt hơn; học sinh có điều kiện cân đối việc học tập, rèn luyện và tăng cường các hoạt động giáo dục sức khỏe, thẩm mĩ, thể chất, đồng thời được học thêm các môn năng khiếu, tăng cường phát triển năng lực qua các môn tự chọn, góp phần hình thành nhân cách và phát triển toàn diện. Đối với bậc tiểu học nói riêng, dạy – học hai buổi/ngày đã trở thành mục tiêu của giáo dục tiểu học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX đã khẳng định: “Củng cố thành tựu xóa mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học, phấn đấu để ngày càng có nhiều trường tiểu học có đủ điều kiện dạy học hai buổi/ngày tại trường, được học ngoại ngữ, tin học. Đẩy nhanh tiến độ phổ cập giáo dục trung học cơ sở…” (QUỐC HỘI, 2001). Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Dạy học hai buổi/ngày không chỉ đáp ứng nhu cầu của các bậc cha mẹ học sinh muốn gửi con ở trường cả ngày để an tâm công tác; tránh những tác hại, ảnh hưởng xấu đến trẻ khi không có sự hướng dẫn của gia đình và nhà trường, đồng thời còn hướng vào mục đích lớn của giáo dục. Đó là thực hiện mục tiêu giáo dục: đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.” (QUỐC HỘI, 2005).Hoạt động dạy hai buổi/ngày nhằm tạo điều kiện để:

• Dạy đủ thời gian và có chất lượng các môn học bắt buộc, tránh được việc dạy thêm, học thêm tràn lan, tiếp thu và chiếm lĩnh tri thức có hiệu quả cao, giảm bớt thời gian học bài và làm bài ở nhà của HS.
• Tăng cường các hoạt động giáo dục sức khoẻ, thẩm mỹ, lối sống, môi trường và phát triển các môn học năng khiếu. Tăng cường phát triển năng lực qua các môn tự chọn và qua hoạt động giáo dục ngoài giờ.
• Tạo ra cho học sinh ý thức tự lập, tự rèn luyện, biết cách chung sống, hình thành thái độ, giá trị đích thực, nhân cách của học sinh, đáp ứng nhu cầu chăm sóc, giáo dục trẻ em của gia đình và cộng đồng.

Việc tổ chức dạy học hai buổi/ngày ở trường tạo điều kiện để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, đảm bảo chất lượng của bậc học, tạo cho trẻ môi trường học tập và vui chơi lành mạnh. Với việc tổ chức dạy hai buổi/ngày, thời gian tăng thêm so với kế hoạch dạy 5 buổi/tuần. Thời gian tăng thêm chủ yếu dành cho việc tổ chức các hoạt động (trong và ngoài lớp) về thực hành và rèn luyện kỹ năng, tự học và phát triển thể lực, năng khiếu về nghệ thuật, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh, không yêu cầu học sinh làm bài tập ở nhà.

Như vậy, dạy hai buổi/ngày giúp giáo viên có thời gian và điều kiện gần gũi, gắn bó với học sinh hơn, thông qua đó để phát hiện năng khiếu cũng như giúp học sinh bổ sung những kiến thức cơ bản cần thiết.

Dạy hai buổi/ngày giúp giảm áp lực học tập cho học sinh, các em có điều kiện hoàn thành bài ngay trên lớp mà không phải mang về nhà.

Học sinh học đủ môn và có chất lượng đối với các môn học bắt buộc, đồng thời được tiếp xúc với các môn tự chọn (ngoại ngữ, tin học), các môn học được phân bố hợp lí trong ngày, trong tuần.

Dạy học hai buổi/ngày ở cấp tiểu học vừa là nhu cầu của xã hội, vừa là nhu cầu giáo dục của trẻ em (được học, được chơi, được tham gia các hoạt động giáo dục toàn diện). Mục tiêu chính của giáo dục tiểu học là giúp tất cả học sinh biết đọc, biết viết, và biết tính toán với những con số ở mức độ căn bản, cũng như thiết lập những hiểu biết căn bản về khoa học, toán, địa lý, lịch sử, và các môn khoa học xã hội khác.

Dạy học hai buổi/ngày ở các trường tiểu học là chương trình lớn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây là xu thế tất yếu của nước ta và thế giới đối với giáo dục mầm non và phổ thông nhằm thực hiện mục tiêu phát triển giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu của gia đình và xã hội trong việc quản lý, giáo dục học sinh phát triển toàn diện góp phần nâng cao chất lượng giáo dục hạn chế tình trạng dạy thêm – học thêm không đúng qui định ở nhà trường, tăng cường giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.

1.3.2 Quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo về dạy học hai buổi/ngày Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Chủ trương dạy – học hai buổi/ngày đã được thể chế hoá và mang tính pháp lý:

Ngày 8/11/1994 Bộ Giáo dục & Đào tạo đã ban hành quyết định số 3257/GDĐT, nêu rõ: “…ở những nơi có điều kiện, có thể tổ chức cho học sinh học tập hai buổi/ngày”. (Bộ giáo dục đào tạo, 1994)

Ngày 28/12/1994 Vụ Giáo dục Tiểu học – Bộ Giáo dục & Đào tạo đã có công văn 909/TH về hướng dẫn thực hiện kế hoạch cho trường, lớp tiểu học dạy – học hai buổi/ngày. (Bộ giáo dục đào tạo, 28/12/1994)

Trong hướng dẫn nhiệm vụ năm học của Vụ Giáo dục Tiểu học – Bộ Giáo dục & Đào tạo từ năm học 1995 – 1996 đến năm 2016- 2017 đều đề cập tới việc tổ chức dạy – học hai buổi/ngày qua các văn bản số 5276/TH ngày 5/8/1995, số 5520/TH ngày 7/8/1996,…

Trong chỉ thị số 17/GD ngày 31/8/1995 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo về việc dạy thêm ngoài giờ có viết: “Riêng ở bậc Tiểu học, khuyến khích các trường Tiểu học có điều kiện tổ chức dạy hai buổi/ngày hoặc tổ chức bán trú ngay trong trường” và chỉ thị số 15/2000/CT- BGD&ĐT ngày 17/5/2000 về các biện pháp cấp bách tăng cường quản lý dạy thêm, học thêm có hướng dẫn “Tổ chức tốt để thu hút tối đa học sinh vào các lớp học hai buổi/ngày theo nguyện vọng của gia đình học sinh.”.

Trong chỉ thị của Thủ Tướng Chính phủ về việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông thực hiện Nghị Quyết số 40/2000/QH10 của Quốc hội khóa X có viết: “Cân đối ngân sách địa phương, khai thác và huy động thêm các nguồn ngoài ngân sách bảo đảm kinh phí cho việc nâng cấp và xây dựng trường, khắc phục tình trạng học ba ca, thực hiện kiên cố hoá trường lớp, tạo điều kiện từng bước chuyển sang dạy học hai buổi/ngày, trước hết là đối với trường tiểu học, đồng thời tăng cường cung cấp thiết bị và đồ dùng dạy học cho nhà trường theo chuẩn do Bộ Giáo dục & Đào tạo quy định.” ( Quốc hội Khóa X, 2000)

Công văn số: 10176/TH ngày 7 tháng 11 năm 2000. Về việc hướng dẫn kế hoạch dạy học hai buổi/ngày của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường tiểu học phải đảm bảo đủ các điều kiện như:

• Việc dạy học hai buổi/ngày chỉ tổ chức ở những nơi có nhu cầu và có sự tự nguyện của phụ huynh học sinh, được sự đồng ý của các cấp quản lý có thẩm quyền.
• Đội ngũ giáo viên đủ về số lượng và đồng bộ về cơ cấu, nơi nào không có giáo viên dạy Hát-Nhạc, Thể dục, Mĩ thuật và các môn tự chọn có thể hợp đồng giáo viên ngoài biên chế, đảm bảo mỗi giáo viên không dạy quá 10 tiết/tuần (ngoài số tiết của 5 buổi/tuần). Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Do công văn quy định việc dạy hai buổi/ngày cũng không quy định việc thu chi cụ thể nên mỗi địa phương có mức thu và cách chi khác nhau.

Mục đích của việc quy định các trường tiểu học tổ chức dạy hai buổi/ngày cũng nhằm giảm gánh nặng của việc học thêm cho các em.

Theo đúng quy định, buổi sáng học sinh học kiến thức chính khóa, buổi chiều sẽ ôn tập lại những kiến thức đã học. Lúc này, giáo viên có nhiều thời gian nên sẽ dạy theo nhóm đối tượng. Nhóm dạy nâng cao, nhóm kèm kiến thức cơ bản… cuối mỗi buổi chiều bao giờ cũng có 15 phút chuẩn bị bài cho ngày hôm sau. Bởi vậy, về lý thuyết các em học ở trường xong là về nhà chỉ nghỉ ngơi giải trí. Nếu các địa phương bố trí đủ giáo viên ở bậc tiểu học đứng lớp thì học sinh học hai buổi/ngày như hiện nay, phụ huynh sẽ không phải đóng thêm một khoản tiền nào cả. Nếu sĩ số học sinh được bố trí đúng quy định từ 30-35 em/lớp, chất lượng học tập của các em cũng sẽ được nâng lên. Và như thế việc tổ chức cho các em học hai buổi/ngày mới có chất lượng và giảm thiểu được gánh nặng cho các phụ huynh.

Như vậy, đã có nhiều văn bản pháp lý qui định và hướng dẫn hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học.

1.3.3 Nội dung dạy hai buổi/ ngày ở trường tiểu học

Đối với các trường tiểu học dạy hai buổi/ngày, học sinh tham gia học cả ngày, hoạt động cả buổi sáng, buổi trưa và buổi chiều tại trường vào một số ngày hoặc tất cả các ngày học trong tuần. Học sinh học cả ngày tại trường có nhiều thời gian học tập và tham gia các hoạt động giáo dục nhiều hơn, có điều kiện được giao lưu, chia sẻ, góp phần phát triển mối quan hệ xã hội, kỹ năng sống, tính độc lập, tự chủ. Nội dung dạy hai buổi/ngày bao gồm nội dung dạy buổi thứ nhất (chính khóa) và nội dung dạy buổi thứ 2.

1.3.3.1 Nội dung dạy buổi thứ nhất

Theo Quyết định 16/2006/QĐ-BGD&ĐT ngày 5 tháng 5 năm 2006 “Chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học”, nội dung dạy buổi thứ nhất được thể hiện ở bảng 1.1 dưới đây: Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

• Bảng 1.1. Khung kế hoạch dạy học từng khối lớp tiểu học

Ở Tiểu học, thời lượng mỗi năm học ít nhất là 35 tuần. Đối với các trường, lớp dạy học 5 buổi/tuần, mỗi buổi học không quá 4 giờ (240 phút); các trường, lớp dạy học hai buổi/ngày hoặc nhiều hơn 5 buổi/tuần, mỗi ngày học không quá 7 giờ (420 phút). Mỗi tiết học trung bình 35 phút. Giữa các tiết học có thời gian nghỉ ngơi, tập thể dục. Tất cả các trường, lớp đều thực hiện kế hoạch giáo dục này.

Ngoài ra, mỗi tuần có ít nhất 2 tiết hoạt động tập thể để sinh hoạt lớp, Sao Nhi đồng, Đội Thiếu niên và sinh hoạt toàn trường.

Bắt đầu từ lớp 1, đối với những trường, lớp dạy tiếng dân tộc có thể dùng thời lượng tự chọn để dạy học tiếng dân tộc. Bắt đầu từ lớp 3, thời lượng tự chọn dùng để dạy học các nội dung tự chọn và hai môn học tự chọn: Ngoại ngữ, Tin học. Học sinh có thể chọn hoặc không chọn học các nội dung và hai môn học nêu trên.

Theo lộ trình đổi mới giáo dục phổ thông, từ năm học 2020 – 2021, học sinh lớp 1 sẽ học chương trình giáo dục phổ thông mới; đến năm học 2024-2025 xong “cuốn chiếu” xong bậc học này.

Mặc dù có một số thay đổi, nhưng thời lượng học môn Tiếng Việt vẫn bằng thời lượng học trong chương trình hiện hành; với 1.505 tiết (trung bình 43 tiết/tuần), chiếm 31% tổng thời lượng chương trình dành cho các môn học bắt buộc. Điều này được giải thích là để bảo đảm học sinh đọc thông viết thạo, tạo tiền đề học các môn học khác. Đối với học sinh người dân tộc thiểu số thì việc có đủ thời gian học tiếng Việt càng quan trọng.

Các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc ở tiểu học gồm 10 môn và 1 hoạt động : Tiếng Việt; Toán; Đạo đức; Ngoại ngữ 1 (Lớp 3,4,5); Tự nhiên và xã hội (Lớp 1,2,3); Lịch sử và Địa lí (Lớp 4,5); Khoa học (Lớp 4,5); Tin học và Công nghệ (Lớp 3,4,5); Giáo dục thể chất; Nghệ thuật (Âm nhạc và Mỹ thuật) và Hoạt động trải nghiệm (trong đó có nội dung giáo dục của địa phương).

Nội dung môn học Giáo dục thể chất được thiết kế thành các học phần (mô–đun); nội dung Hoạt động trải nghiệm được thiết kế thành các chủ đề; học sinh được lựa chọn học phần, chủ đề phù hợp với nguyện vọng của bản thân và khả năng tổ chức của nhà trường.

Chương trình giáo dục tiểu học được thiết kế để thực hiện dạy học hai buổi/ngày, mỗi ngày bố trí không quá 7 tiết, mỗi tiết không quá 35 phút. Các cơ sở giáo dục chưa đủ điều kiện dạy học hai buổi/ngày thực hiện kế hoạch giáo dục theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT. Hình 1.1 dưới đây trình bày kế hoạch giáo dục tiểu học theo chương trình hiện hành và theo chương trình mới:

Hình 1.2. Kế hoạch giáo dục tiểu học theo chương trình hiện hành và theo chương trình mới (Vietnamnet, 27/12/2025)

Đối với chương trình giáo dục mới: Ở tiểu học, học sinh học 2.838 giờ. Theo chương trình hiện hành, học sinh học 2.353 giờ. Chương trình mới là chương trình học hai buổi/ ngày (9 buổi/ tuần), tính trung bình học sinh học 1,8 giờ/lớp/buổi học; có điều kiện tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí nhiều hơn. Chương trình hiện hành là chương trình học 1 buổi/ngày (5 buổi/ tuần), tính trung bình học sinh học 2,7 giờ/ lớp/ buổi học. Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Chương trình giáo dục mới lấy việc phát triển phẩm chất và năng lực thực tiễn của học sinh làm mục tiêu, cho nên xuất phát từ yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực ở từng giai đoạn học tập để lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp, giảm bớt đáng kể kiến thức kinh viện, làm cho bài học nhẹ nhàng hơn.

1.3.3.2 Nội dung dạy buổi thứ hai

Dạy học buổi thứ 2 là phương án bổ sung thêm thời gian cho việc dạy học và giáo dục trong trường tiểu học để tổ chức các hoạt động giáo dục tiểu học theo một chương trình, kế hoạch được điều chỉnh, mở rộng nhằm giúp tất cả học sinh đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn Tiếng Việt và Toán, hình thành và rèn luyện các phẩm chất, năng lực phù hợp lứa tuổi. Vì vậy nội dung dạy buổi thứ 2 bao gồm:

• Giáo viên giúp học sinh củng cố, luyện tập và nâng cao kiến thức phát triển năng khiếu cho học sinh.
• Nội dung dạy học buổi thứ 2 tập trung vào việc thực hành các kiến thức đã học và tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động thực tế; giúp học sinh học chậm vươn lên hoàn thành yêu cầu học tập, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu môn Toán, Tiếng Việt, Âm nhạc, Mỹ thuật; Các tiết Nghệ thuật (Âm nhạc, Mỹ thuật, Thủ công): Dạy theo chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo QĐ 16/2006/QĐ-BGD&ĐT ngày 5/5/2006, đảm bảo yêu cầu tối thiểu về chuẩn kiến thức và kĩ năng theo các môn học theo tinh thần công văn 896/BGD&ĐT- GDTH ngày 13/2/2006 và công văn 5842 của Bộ GD&ĐT ngày 01/09/2018 qui định;
• Dạy học các môn tự chọn được qui định trong chương trình. Các môn học tự chọn (dạy ở những nơi có đủ điều kiện dạy học và phụ huynh học sinh có nguyện vọng): Tiếng dân tộc thiểu số, Ngoại ngữ 1 (dạy tăng cường ở lớp 1, lớp 2).
• Giáo viên tổ chức các tiết hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGD NGLL): Tổ chức các hoạt động vui chơi cho học sinh như: Hoạt động đọc sách tại Thư viện; Trò chơi dân gian; Hát, múa, đọc thơ, kể chuyện, diễn kịch; Vẽ tranh; Thể dục thể thao; Hoạt động Sao; Thực hành kĩ năng sống,….Thực hiện đổi mới từng bước các buổi sinh hoạt dưới cờ, tiết sinh hoạt cuối tuần.

Ngoài qui định về nội dung dạy hai buổi/ngày đã trình bày ở trên. Tại các trường tiểu học, tất cả giáo viên được tham gia đầy đủ các chương trình bồi dưỡng của Sở Giáo dục và Đào tạo, của Phòng Giáo dục và Đào tạo. Về phương pháp dạy học, GV phải kết hợp các phương pháp dạy học theo hướng nâng cao tính tích cực của học sinh như: phương pháp “Bàn tay nặn bột”, dạy học theo nhóm, dạy học dự án, thuyết trình…; thực hiện việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn. Nhà trường tổ chức các buổi tập huấn, học tập các văn bản pháp quy như Luật, Thông tư, Nghị định, thực hành chuyên đề Trải nghiệm sáng tạo,…Giáo viên tham gia học bồi dưỡng thường xuyên theo quy định, thực hiện qui định về hồ sơ sổ sách, đánh giá học sinh đúng theo thông tư hướng dẫn về kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30 ngày 28/8/2021 của Bộ GD – ĐT và Thông tư 22/2023 ngày 22/9/2023 của Bộ giáo dục và đào tạo.

Dạy học hai buổi/ ngày mang cơ hội được học tập trong môi trường thuận lợi cho trẻ em, đặc biệt là các em có hoàn cảnh khó khăn, dân tộc thiểu số, trẻ em gái. Đồng thời góp phần tạo sự bình đẳng về quyền lợi học tập cho trẻ em ở những vùng miền có điều kiện khác nhau.

1.4. Lý luận về quản lý dạy hai buổi/ ngày của hiệu trưởng trường tiểu học Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

1.4.1 Vai trò, chức năng của hiệu trưởng

Hiệu trưởng trường tiểu học là người đứng đầu nhà trường, có quyền hạn cao nhất về hành chính và chuyên môn trong nhà trường, chịu trách nhiệm trước nhà nước về mọi mặt hoạt động của nhà trường; thay mặt nhà trường xây dựng mối liên kết giữa nhà trường và cộng đồng. Chịu trách nhiệm điều hành, quản lý mọi hoạt động của nhà trường, trong đó có hoạt động dạy hai buổi/ngày.

Hiệu trưởng trường tiểu học quản lý nhà trường theo chế độ thủ trưởng, chịu sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng trong trường, cùng các tổ chức quần chúng phối hợp hoạt động.

Người Hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lý toàn diện các mặt hoạt động trong nhà trường, mà trọng tâm là quản lý quá trình dạy học- giáo dục, trong đó bao gồm: đảm bảo chương trình, nội dung giảng dạy các môn, cải tiến việc dạy và việc học, cung ứng những điều kiện dạy học.

• Hiệu trưởng thực hiện hoạt động quản lý dạy hai buổi/ngày bằng cách thực hiện các chức năng quản lý. Đó là:

Lập kế hoạch: Xác định mục tiêu dạy học hai buổi/ngày của nhà trường, xây dựng kế hoạch dạy học hai buổi/ngày trong nhà trường; chỉ đạo các tổ chuyên môn, cá nhân lập kế hoạch cụ thể cho từng bộ phận, từng phần hành mình phụ trách đúng quy định, đảm bảo hoạt động dạy học hai buổi/ngày đạt mục tiêu đã xác định.

Tổ chức: Xây dựng bộ máy nhà trường họat động có hiệu quả, nghĩa là làm tốt công tác tổ chức, hiệu trưởng biết lựa chọn và phân công cán bộ, tạo điều kiện cho từng thành viên phát huy năng lực của bản thân họ. Xây dựng nền nếp dạy học, tổ chức đưa hoạt động dạy học vào nền nếp bằng hệ thống các nội quy, quy định, quy chế chặt chẽ, sao cho từng thành viên trong nhà trường nhận thức được trách nhiệm của mình trong việc thực hiện các nội quy, quy định của nhà trường, nhằm nâng cao chất lượng dạy học hai buổi/ngày.

Chỉ đạo: Chỉ đạo thực hiện hoạt động dạy học theo phương pháp mới, thường xuyên cải tiến và đổi mới phương pháp dạy học: phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập, dạy học cá thể, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học nhằm nâng cao chất lượng dạy học hai buổi/ngày. Chỉ đạo quản lý và sử dụng Cơ sở vật chất – Thiết bị dạy học (CSVC – TBDH): CSVC – TBDH là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học, cần phải bổ sung, mua sắm các thiết bị dạy học, đồng thời khuyến khích giáo viên làm, sử dụng có hiệu quả đồ dùng dạy học và các thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học hai buổi/ngày.

Kiểm tra, đánh giá: Hiệu trưởng nhà trường tổ chức kiểm tra, đánh giá theo quy định của ngành Giáo dục – Đào tạo và của trường về các mặt hoạt động dạy học hai buổi/ngày, đảm bảo kiểm tra khách quan, chính xác.

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày ở trường tiểu học Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày bao gồm nhiều nội dung. Trong phạm vi đề tài, chúng tôi tập trung đề cập một số nội dung quản lý sau:

1.4.2.1 Quản lý hoạt động dạy buổi thứ nhất của giáo viên

• Quản lý việc thực hiện nội dung, chương trình chính khóa

Nội dung dạy học, khung phân phối chương trình là văn kiện có tính pháp quy do Nhà nước ban hành, trong đó quy định một cách cụ thể nội dung các môn học trong chương dạy học; quy định mục tiêu môn học (về tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ, hành vi); quy định về nội dung môn học (các phần, các chương, các bài); quy định về kế hoạch thời gian (số tiết dành cho từng khối lớp, từng phần, từng chương, từng bài cũng như số tiết dành cho ôn tập, kiểm tra, thực hành…). Do đó, trong quá trình quản lý nội dung, chương trình chính khóa, kế hoạch dạy học các môn chính khóa của HT cần đảm bảo các yêu cầu sau:

Hiệu trưởng nắm rõ việc thực hiện chương trình dạy học các môn chính khóa là thực hiện pháp lệnh của Nhà nước do Bộ GD-ĐT ban hành, là thực hiện kế hoạch đào tạo theo mục tiêu đào tạo chung của nhà trường.

Yêu cầu GV phải nghiên cứu, nắm vững chương trình trong toàn cấp, chương trình môn học ở khối lớp mình được phân công giảng dạy. Đồng thời cũng nghiên cứu chương trình các môn có liên quan để thiết lập mối quan hệ liên môn trong quá trình dạy học. Qua đó, giúp HS dễ dàng có bức tranh chung về thế giới, có quan điểm phức hợp hệ thống và có tư duy linh hoạt khi học tập các môn.

Tổ chức dạy học, đảm bảo việc thực hiện nội dung chương trình các môn chính khóa của GV phải bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng. Đảm bảo giảng dạy theo phân phối chương trình: số tiết học, số bài học, trình tự thực hiện với quy định về ôn tập, tổng kết, kiểm tra, thi…

Chỉ đạo GV thực hiện giảng dạy theo thời khóa biểu của nhà trường.

Dự kiến những vấn đề nảy sinh trong việc thực hiện chương trình giảng dạy và những biện pháp có thể thực thi, những điều kiện CSVC kỹ thuật cần cung cấp để việc thực hiện chương trình môn học không bị trở ngại.

Hướng dẫn GV những vấn đề khó trong chương trình, giải đáp những thắc mắc, giúp đỡ GV bổ sung đồ dùng dạy học, sách vở, tài liệu cần thiết cho việc thực hiện đúng và đủ chương trình bộ môn.

Xây dựng các công cụ để theo dõi việc thực hiện chương trình như: lịch báo giảng hàng tuần của tổ chuyên môn và GV; sổ đầu bài các lớp; lịch kiểm tra hàng tháng; sổ dự giờ thăm lớp…Các biểu mẫu báo cáo hàng tháng, sơ kết, tổng kết tình hình thực hiện chương trình các môn cho khối trưởng chuyên môn và GV. Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

• Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy của giáo viên

Đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) theo hướng phát huy tính tích cực học tập của HS là xu hướng chung của hoạt động dạy học ngày nay. Đổi mới PPDH ở trường tiểu học là quá trình chuyển từ phương pháp dạy học “thầy nói, trò nghe”, “thầy đọc, trò chép” sang PPDH mới, trong đó GV là người tổ chức, hướng dẫn, HS học tập, còn HS phải chủ động tham gia vào quá trình hoạt động học tập, được tạo điều kiện ở mức cao nhất hoạt động tự phát hiện, tự khám phá, tự tìm kiếm kiến thức, hình thành năng lực sáng tạo, rèn khả năng tự học. Do đó, muốn HS trở thành người học tích cực, sáng tạo thì GV cũng phải trở thành người thầy tích cực, sáng tạo.

QL việc đổi mới phương pháp dạy của GV là quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của HT đến đội ngũ sư phạm nhằm tạo được động lực dạy tốt, GV tích cực giảng dạy theo hướng tích cực hoá hoạt động học tập của HS.

Để thực hiện tốt việc quản lý đổi mới PPDH, Hiệu trưởng (HT) cần:

• Phát động phong trào thi đua dạy tốt trong đó nhấn mạnh tiêu chí đổi mới PPDH;
• Tổ chức cho GV nghiên cứu, thảo luận để nhận thức sâu sắc về yêu cầu đổi mới PPDH, nắm vững PPDH theo hướng tích cực hoá hoạt động của HS để thực hiện nhằm nâng cao chất lượng dạy học bộ môn;
• Chỉ đạo đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy, hỗ trợ tối đa các phương tiện dạy học phục vụ việc đổi mới PPDH.
• Động viên khuyến khích GV tìm tòi, lựa chọn và sử dụng các PPDH hướng đến việc nâng cao tính tích cực, chủ động học tập của HS.
• Chỉ đạo việc đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá HS vì đây là một khâu quan trọng trong đổi mới cách dạy, cách học, nhằm giúp HS phát triển toàn diện. Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Đào tạo, bồi dưỡng cả về chuyên môn nghiệp vụ, tư tưởng chính trị và cả về tinh thần trách nhiệm trong giảng dạy nhằm nâng cao trình độ và trách nhiệm của GV trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

• Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

Kiểm tra – đánh giá (KT- ĐG) kết quả học tập của HS là một khâu quan trọng trong quá trình dạy học. KT- ĐG kết quả học tập của HS không chỉ có tác dụng thúc đẩy quá trình học tập phát triển không ngừng mà còn có tác dụng hình thành nhu cầu, động cơ đúng đắn trong học tập, có thói quen tự giác, tích cực, trung thực, trách nhiệm với nhiệm vụ học tập của mình. Thông qua việc tiến hành các hình thức kiểm tra kết quả học tập của HS, GV kịp thời phát hiện trình độ, năng lực của HS, từ đó có những nhận xét, đánh giá, xác định kết quả đạt được của HS, khẳng định được những ưu điểm, hạn chế, tìm ra những nguyên nhân ảnh hưởng tới hoạt động học tập của các em. Mặt khác, từ việc kiểm tra kết quả học tập của HS, GV và nhà QL thu thập được những “thông tin ngược” phản ánh qua kết quả KT- ĐG, từ đó có những biện pháp điều chỉnh phù hợp, kịp thời, hạn chế sai sót trong quá trình giảng dạy. Việc KT- ĐG kết quả học tập của HS thể hiện sự thống nhất giữa dạy học với giáo dục phẩm chất nhân cách cho HS, sự thống nhất giữa kiểm tra và tự kiểm tra, giữa dạy học và tự học. Do vậy, QL hoạt động KT- ĐG kết quả học tập của HS phải thực hiện được những yêu cầu cơ bản sau:

• Nâng cao nhận thức của GV về ý nghĩa và tầm quan trọng, chức năng và các yêu cầu của việc KT- ĐG kết quả học tập thông qua các môn học;
• Tổ chức cho GV học tập nắm vững quy chế chuyên môn quy định về KT- BĐG kết quả học tập của HS theo đúng theo các văn bản hướng dẫn về đánh giá, xếp loại học sinh: quy định về việc chấm bài, trả bài, ghi điểm, lời phê cho từng bài kiểm tra, hướng dẫn HS sửa lỗi trong bài kiểm tra;
• Chỉ đạo GV đánh giá, xếp loại HS một cách công bằng, chính xác, khách quan. Trong quá trình thực hiện, cần yêu cầu GV lập kế hoạch KT- ĐG kết quả học tập của HS một cách đầy đủ, công khai, đánh giá đúng đối tượng HS theo yêu cầu của chương trình.
• Thường xuyên kiểm tra, xem xét việc thực hiện nhiệm vụ KT – ĐG của GV để đảm bảo mục tiêu đã đề ra nhằm từng bước nâng cao chất lượng dạy học các bộ môn trong nhà trường.

1.4.2.2. Quản lý hoạt động dạy buổi thứ hai của giáo viên

• Quản lý hoạt động củng cố, luyện tập và nâng cao kiến thức phát triển năng khiếu cho học sinh

HT tổ chức phân tích chất lượng học sinh của nhà trường, phân loại học sinh khá giỏi, năng khiếu và học sinh học chậm. Từ đó có kế hoạch dạy học buổi thứ hai phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường.

Phó Hiệu trưởng chịu trách nhiệm xây dựng thời khóa biểu, phân hóa đối tượng học sinh để tổ chức ôn luyện kiến thức cơ bản và các kỹ năng mà buổi sáng các em chưa nắm vững đồng thời nâng cao mở rộng kiến thức cho học sinh khá giỏi, chỉ đạo nội dung, chương trình dạy cho từng tổ chuyên môn. Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Tổ chức, chỉ đạo GV củng cố, luyện tập và nâng cao kiến thức, kỹ năng cho học sinh. Chỉ thực hành các kiến thức đã học, giúp học sinh học chậm vươn lên hoàn thành yêu cầu học tập, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu môn Toán, Tiếng Việt, Âm nhạc, Mỹ thuật;

• Tổ chức, chỉ đạo GV dạy các môn tự chọn được qui định trong chương trình.
• Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động thực tế.

Kiểm tra hoạt động củng cố, luyện tập và nâng cao kiến thức phát triển năng khiếu cho học sinh, tạo điều kiện để giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục.

• Quản lý hoạt động dạy các môn tự chọn:

Để quản lý hoạt động dạy các môn tự chọn, HT cần thực hiện các nội dung, công việc sau:

• Tuyên truyền đến giáo viên, học sinh và nhân dân về mục đích ý nghĩa dạy học tự chọn, hướng dẫn học sinh lựa chọn môn học chủ đề tự chọn cho phù hợp.
• Phân công giáo viên dạy tự chọn, chỉ đạo giáo viên lựa chọn tài liệu tự chọn bám sát và nâng cao phù hợp với đối tượng học sinh và đảm bảo thiết thực, hiệu quả trên cơ sở chuẩn kiến thức, kỹ năng bộ môn.
• Tổng hợp nội dung tự chọn mà giáo viên đăng kí để tổ chuyên môn căn cứ kí duyệt giáo án hàng tuần.
• Chỉ đạo giáo viên nghiên cứu nội dung chương trình, soạn nội dung tự chọn bám sát so với chương trình trên lớp giúp các em hiểu cặn kẽ, hiểu sâu, bản chất những vấn đề khó mà ở trên lớp chưa có điều kiện để làm tốt điều này.
• Trong quá trình giảng dạy tự chọn, chỉ đạo GV quan tâm đến các đối tượng HS đặc biệt là HS chưa hoàn thành, tạo hứng thú học tập cho các Giúp các em hiểu chủ đề tự chọn là bắt buộc, có tham gia đánh giá xếp loại .
• Chỉ đạo tổ chuyên môn hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch dạy học của giáo viên dạy các chủ đề tự chọn. Đối với học sinh phải có vở ghi chép như các môn học khác. Đối với giáo viên bộ môn phải có sổ theo dõi lớp học tự chọn, kí duyệt sổ đầu bài đầy đủ sau mỗi tiết, quản lý chặt chẽ sĩ số học sinh đảm bảo 100% học sinh tham gia.

Chuẩn bị tốt về cơ sở vật chất cho dạy học tự chọn, tổ chức rút kinh nghiệm về việc dạy học tự chọn trong tổ, nhóm chuyên môn và trong hội đồng nhà trường.

• Quản lý hoạt động dạy kỹ năng sống cho học sinh Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Trước hết, Hiệu trưởng phải nhận thức đúng đắn về việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh và làm cho tập thể GV nhận thức đúng đắn về vấn đề này để có kế hoạch và tổ chức dạy kỹ năng sống cho học sinh đi vào thực chất và hiệu quả.

Xác định các kỹ năng cần giáo dục cho các em, các kỹ năng giáo dục kỹ năng sống thiết yếu trong các môn học, trong các mặt giáo dục.

Chỉ đạo xây dựng nội dung, chương trình dạy học để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Kế hoạch, nội dung giáo dục phải hài hòa giữa kiến thức khoa học với vận dụng thực tiễn; giữa thời gian trên lớp – thời gian tự học, trải nghiệm tự nghiên cứu; chú trọng rèn luyện cả thể chất và tinh thần cho học sinh; tổ chức các hoạt động ngoại khóa, thảo luận nhóm theo các chuyên đề.

Hỗ trợ về phương pháp, phương tiện giáo dục kỹ năng sống. Chuyển từ phương pháp đào tạo lấy thầy và kiến thức làm trung tâm sang phương pháp đào tạo lấy trò và năng lực cần đào tạo (năng lực hành động, năng lực ứng xử, năng lực tự học, năng lực thích nghi) làm trung tâm.

Đánh giá hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh phải xuất phát từ mục tiêu giáo dục, tức là phải đánh giá cho được kết quả giáo dục của học sinh trong lĩnh vực giáo dục kỹ năng sống. Phó Hiệu trưởng kiểm tra, đánh giá hoạt động các đoàn thể, giáo viên chủ nhiệm lớp và các hoạt động trong trường nhằm vào việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh… Công tác kiểm tra được thực hiện có định kỳ, đột xuất hoặc báo trước ngắn ngày.

1.4.2.3.Quản lý các điều kiện đảm bảo dạy hai buổi/ngày

Cơ sở vật chất, kỹ thuật là một trong những điều kiện thiết yếu để tiến hành quá trình dạy học. Các phương tiện, điều kiện này bao gồm:

Các yếu tố đảm bảo về chính trị, xã hội, tâm lý tổ chức, nhằm giúp giáo viên quán triệt, chấp hành tốt chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và nhà nước, tạo động lực làm việc tích cực, hiệu quả nơi đội ngũ sư phạm.

Các yếu tố đảm bảo về phương tiện cơ sở vật chất, kỹ thuật, nhằm cung cấp đầy đủ các điều kiện về trường lớp, phòng học thực hành, sân bãi tập thể dục, cùng các phương tiện, trang thiết bị dạy học với mục đích giúp giáo viên tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh được thuận lợi, giúp học sinh thêm hứng thú học tập, rèn kỹ năng thực hành và tiếp thu kiến thức mau chóng hơn.

Quản lý phương tiện điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học là quá trình chỉ đạo, tổ chức và kiểm tra việc thực hiện các yếu tố trên, nhằm tạo điều kiện tốt nhất để thầy dạy tốt, trò học tốt.

Để quản lý các yếu tố đảm bảo về chính trị, xã hội, tâm lý, tổ chức,… hiệu trưởng cần tổ chức tốt các đợt sinh hoạt chính trị trong nhà trường để giúp giáo viên quán triệt đường lối, chính sách của Đảng và nhà nước, nhận thức được những thay đổi của xã hội, của thời đại, đang từng phút, từng giờ tác động đến quá trình dạy học, để mỗi giáo viên vận hành theo sự đi lên của toàn xã hội. Bên cạnh đó, hiệu trưởng phải có sự phân công hợp lý, hợp tình, công bằng, khách quan, để giáo viên phát huy được năng lực của mình trong quá trình dạy học. Hiệu trưởng cũng cần khéo léo phối hợp các biện pháp quản lý để vừa tạo nên kỷ cương, vừa xây dựng được bầu không khí tập thể tốt đẹp trong đơn vị.

Để quản lý các yếu tố về phương tiện cơ sở vật chất, kỹ thuật, hiệu trưởng cần lập kế hoạch trang bị đầy đủ thiết bị dạy học theo danh mục tối thiểu do Bộ GD&ĐT quy định, thường xuyên chỉ đạo, tổ chức kiểm tra việc giáo viên sử dụng, bảo quản và bổ sung thiết bị dạy học.

1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

1.5.1 Các yếu tố khách quan

• Điều kiện kinh tế – Xã hội địa phương

Ngày nay, giáo dục và đào tạo đã trở thành bộ phận đặc biệt của cấu trúc hạ tầng xã hội, là tiền đề quan trọng cho sự phát triển của tất cả các lĩnh vực, từ kinh tế, chính trị, văn hoá đến quốc phòng và an ninh. Do đó, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức là một quá trình tất yếu, khách quan đối với nước ta trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội trong điều kiện toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế. Quá trình đó đang đòi hỏi giáo dục và đào tạo không chỉ cung cấp đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu nguồn nhân lực, mà quan trọng hơn là chất lượng giáo dục.

Trước nền kinh tế xã hội của nước ta ngày càng phát triển, văn minh, an sinh xã hội được quan tâm thực hiện. Đời sống của nhân dân được cải thiện, kinh tế gia đình ổn đinh. CMHS có thời gian quan tâm đến việc học tập của con cái, tạo thuận lợi cho việc tổ chức dạy học hai buổi/ngày. Song song đó, vẫn còn rất nhiều địa phương đang gặp khó khăn, cuộc sống người dân chưa ổn định, bộn bề lo toan cho cuộc sống mưu sinh. Người dân chủ yếu tập trung thời gian, nhân lực để mưu sinh nên không chú trọng việc học tập của con em. Đây cũng là một trong những lí do bất cập ảnh hưởng đến việc dạy học hai buổi/ngày.

• Cơ sở vật chất – kỹ thuật:

Cơ sở vật chất – kỹ thuật: Điều kiện học hai buổi/ngày gắn với tính khả thi của chương trình vì đó là yếu tố để HS không bị quá tải. Bởi mục tiêu của hoạt động dạy học hai buổi/ngày là nhằm tăng cường giáo dục toàn diện, đặc biệt là tăng cường các hoạt động thực hành, rèn luyện thân thể, sinh hoạt văn hóa – nghệ thuật, giáo dục kỹ năng sống cho HS, hạn chế tình trạng dạy thêm, học thêm… song bên cạnh đó việc tổ chức học hai buổi/ngày đối với HS bậc tiểu học gặp không ít khó khăn, bất cập do điều kiện cơ sở vật chất, phòng ốc, trang thiết bị vẫn chưa bảo đảm. Để tổ chức tốt việc dạy học hai buổi/ngày thì cơ sở vật chất là yếu tố quan trọng, đặc biệt là hê thống phòng học. Mà thực tế, điều kiện cơ sở vật chất, phòng ốc, trang thiết bị ở nhiều địa phương vẫn chưa đảm bảo. Đa phần các trường tận dụng tất cả những cơ sở vật chất sẵn có của trường, mới chỉ có những trang thiết bị tối thiểu để triển khai nội dung giáo dục: Sân bãi, dụng cụ, nhạc cụ, sách, báo, tài liệu tham khảo, loa đài. Đây là bài toán về phòng ốc, cơ sở vật chất để đáp ứng cho mục tiêu giáo dục đối với các địa phương, nhà quản lý giáo dục cũng hết sức nan giải.

• Tài liệu tham khảo và tài liệu hướng dẫn tổ chức dạy buổi thứ Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Việc tổ chức dạy học hai buổi/ngày là tăng cường thời gian học tập của học sinh phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi và đặc điểm nhận thức trong quá trình học tập của học sinh. Dạy học hai buổi/ngày là một mô hình không chỉ giúp cho học sinh phát triển một cách toàn diện cả về kiến thức và kĩ năng. Để phát huy tính tích cực chủ động học tập, cần có các nguồn tài liệu tham khảo. Ở buổi 1, bên cạnh bộ sách giáo khoa thì giáo viên, phụ huynh và học sinh dễ dàng tìm kiếm các tài liệu tham khảo, tài liệu nâng cao và tài liệu hướng dẫn dạy – học. Nhưng ở buổi 2, đối với tài liệu tham khảo cũng như tài liệu hướng dẫn dạy học rất ít. Ngay cả giáo viên muốn tìm hiểu thêm phục vụ cho việc dạy ở buổi 2 vẫn còn khó khăn, nguồn tham khảo ngoài Internet giáo viên khó tìm thêm tài liệu tham khảo khác cho dạy học buổi 2. Với phụ huynh và học sinh cũng gặp không ít khó khăn trong việc tìm kiếm tài liệu phục vụ cho việc học của con em mình.

• Văn bản chỉ đạo hoạt động dạy hai buổi/ngày.

Những năm qua, Bộ GD&ĐT đã phối hợp với các bộ, ngành tập trung xây dựng và ban hành được một hệ thống văn bản chỉ đạo tương đối đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi để các địa phương và các cơ sở giáo dục thực hiện tốt các văn bản chỉ đạo tổ chức hoạt động dạy hai buổi/ngày cấp tiểu học. Tuy nhiên, các văn bản chỉ đạo hoạt động dạy hai buổi/ngày vẫn chưa đầy đủ. Do công văn quy định việc dạy hai buổi/ngày cũng không quy định việc thu chi cụ thể nên mỗi địa phương có mức thu và cách chi khác nhau, dẫn đến những vấn đề bất cập xảy ra trong việc thu – chi ở các trường Tiểu học.

• Chế độ chính sách cho giáo viên dạy buổi thứ

Chế độ chính sách đối với giáo viên còn nhiều bất cập, mức lương giáo viên thấp, nhất là giáo viên bậc học mầm non, tiểu học. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã quan tâm, chăm lo tới đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, ban hành các chế độ, chính sách tương đối phù hợp với đặc thù của ngành giáo dục, cụ thể: Giáo viên được hưởng chế độ phụ cấp ưu đãi, phụ cấp thâm niên, có chính sách riêng giáo viên vùng núi, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn, giáo viên dạy trẻ khuyết tật, dạy lớp ghép, giáo viên đặc thù… Tuy nhiên, trong thực tế, những chính sách đối với nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục vẫn còn bất cập như lương giáo viên (nhất là giáo viên mầm non, giáo viên tiểu học) còn thấp, hệ thống chính sách, văn bản quản lý chưa thực sự đồng bộ, chưa đủ nguồn lực bố trí cho các chính sách, chậm và chưa bảo đảm các mục tiêu và kế hoạch đã được phê duyệt. Đặc biệt các chế độ chính sách đối với giáo viên dạy buổi hai chưa thỏa đáng. Đời sống của phần đông nhà giáo vẫn còn khó khăn, điều kiện làm việc còn hạn chế nên bản thân họ chưa thực sự yên tâm công tác…

1.5.2 Các yếu tố chủ quan Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

• Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về dạy hai buổi/ngày:
• Nhận thức của cán bộ quản lý:

Việc quản lý dạy học hai buổi/ngày đóng một vai trò quan trọng trong việc giáo dục dạy và học cũng như quản lý giáo dục học sinh. Quản lý học sinh bán trú là một hoạt động đa dạng và phong phú cùng với các hoạt động dạy học trên lớp và các hoạt động khác gắn bó chặt chẽ, bổ sung cho nhau, xen kẽ nối tiếp nhau được tiến hành đồng thời để tạo nên một kết quả tổng hợp góp phần đào tạo người học sinh phát triển toàn diện về các mặt: đức, trí, thể, mĩ. Người lãnh đạo phải nắm bắt đúng nhu cầu đó để xây dựng kế hoạch tổ chức quản lý học sinh nói chung và quản lý dạy học của học sinh bán trú nói riêng nhằm thoả mãn nhu cầu nguyện vọng của học sinh, qua đó giúp các em phát triển những năng lực còn tìm ẩn.

Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục có ý thức chính trị, phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn sư phạm cao có kinh nghiệm trong công tác quản lý giáo dục. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận cán bộ quản lý giáo dục có biểu hiện chạy theo những tiêu cực của kinh tế thị trường, chưa tích cực, chủ động học tập, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Đa số điều hành quản lý dạy hai buổi/ngày còn bất cập, tính chuyên nghiệp thấp, làm việc chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân nên chất lượng, hiệu quả công tác còn nhiều hạn chế. Đối với công tác quản lý dạy hai buổi/ngày nhận thức và trách nhiệm của một số cán bộ quản lý giáo dục chưa đầy đủ, còn né tránh, nể nang; chưa ban hành kịp thời các tiêu chí đánh giá, thiếu các tiêu chí cụ thể, định lượng nên việc đánh giá chưa thật chính xác, khách quan, chưa phản ánh đúng thực chất về đội ngũ giáo viên.

• Nhận thức của giáo viên:

GV còn hiểu máy móc tinh thần chỉ đạo theo “Hướng dẫn dạy học hai buổi/ngày” ( Bộ Giáo Dục Đào Tạo, 29/8/2005)là không đưa thêm nội dung, kiến thức mới vào dạy buổi 2 mà chủ yếu là khai thác kiến thức đã có trong SGK, củng cố và rèn luyện các kiến thức kỹ năng đã học. Vì vậy trong dạy học buổi 2 GV chưa mạnh dạn đưa các loại bài phù hợp với từng đối tượng HS. Vẫn còn đa phần giáo viên chú trọng xây dựng kế hoạch bài dạy ở buổi 1. Còn hình thức dạy buổi 2 nghèo nàn, chưa phong phú, chưa hấp dẫn, chưa tạo được hứng thú cho học sinh. Nhận thức của GV chưa coi trọng việc dạy buổi 2, xem dạy buổi 2 như là giờ làm bài tập của học sinh và học sinh giải quyết hết bài tập đó là hết nhiệm vụ của tiết học. Vì vậy, một số giáo viên còn lúng túng, chưa tự tin với việc lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động học tập cho từng đối tượng học sinh ở buổi hai. Tổ chức dạy học chưa chú ý phát triển năng lực tự học, năng lực thực hành của học sinh.

• Nhận thức của cha mẹ học sinh Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Việc CMHS hiểu rõ mục đích, tính thiết thực của mô hình học hai buổi/ngày ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động dạy học hai buổi/ngày. CMHS cũng đã nhận thức được vai trò to lớn của hoạt động dạy học hai buổi/ngày với sự hình thành và phát triển nhân cách của học sinh, phát triển năng khiếu, nhất là xu hướng phát triển về các bộ môn Nghệ thuật, hình thành kĩ năng, kĩ xảo cho học sinh và trang bị những phẩm chất cần có của người lao động mới để đáp ứng sự phát triển của xã hội. Tuy nhiên, trong thực tế một số phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến việc học tập của con em mình còn phó thác và giao trách nhiệm hết cho nhà trường.

Chính bản thân CMHS chưa cảm nhận đầy đủ hơn về vai trò của hoạt động dạy học ở buổi thứ hai, chưa đồng nhất với quan điểm giáo dục của trường. Họ chưa thật sự hỗ trợ tích cực về vật chất và các nguồn lực khác cho nhà trường trong các hoạt động dạy học buổi thứ hai. CMHS chưa nhận thức việc song song với hoạt động học tập ở các em còn diễn ra các hoạt động khác như: Hoạt động vui chơi; Hoạt động lao động; Hoạt động xã hội. Chính vì vậy CMHS chưa tạo điều kiện giúp đỡ trẻ phát huy những khả năng tích cực, năng khiếu của các em trong công việc gia đình, quan hệ xã hội và đặc biệt là trong học tập để các em có điều kiện phát triển toàn diện.

• Trình độ, năng lực của GV trong việc dạy học buổi thứ hai.

Hầu hết đội ngũ giáo viên tiểu học có trình độ đào tạo đạt chuẩn và trên chuẩn. Đội ngũ giáo viên đều đã qua đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm. Trình độ tin học và ngoại ngữ của đội ngũ nhà giáo đã được nâng lên. Đặc biệt, giáo viên có ý thức chính trị, phẩm chất đạo đức nghề nghiệp tốt. Hầu hết đều tận tuỵ với nghề, cần cù chịu khó, có tinh thần trách nhiệm cao, sáng tạo và quyết tâm tự bồi dưỡng nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Mặc dù số lượng nhà giáo đạt chuẩn và trên chuẩn về trình độ đào tạo là rất cao, nhưng năng lực và trình độ chuyên môn nghiệp vụ của nhiều nhà giáo còn hạn chế, chưa thực sự đổi mới phương pháp giảng dạy, ít có điều kiện nâng cao trình độ, cập nhật kiến thức. Một số giáo viên chưa coi trọng việc dạy buổi 2, chưa có sự đầu tư cho việc soạn giảng, lựa chọn nội dung đơn điệu, chưa phong phú các dạng bài tập, chưa thể hiện sự phân hóa học sinh theo vành đai chất lượng.

• Trình độ, năng lực của CBQL trong việc quản lý dạy học buổi thứ hai

Về cơ bản đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục có ý thức chính trị, phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn sư phạm cao (do hầu hết là những nhà giáo được bổ nhiệm, điều động sang làm công tác quản lý), có kinh nghiệm trong công tác quản lý giáo dục, nâng cao năng lực lãnh đạo. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận cán bộ quản lý giáo dục có biểu hiện chạy theo những tiêu cực của kinh tế thị trường, chưa tích cực, chủ động học tập, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

Nâng cao chất lượng GD là mục tiêu và cũng là yêu cầu đối với tất cả các cấp học và trình độ đào tạo. Để nâng cao chất lượng GD toàn diện bậc TH, đáp ứng nhu cầu của xã hội, việc triển khai dạy học lớp hai buổi/ngày ở trường tiểu học là một xu thế tất yếu. Mô hình dạy học hai buổi/ngày ở trường TH của Việt Nam xuất hiện đến nay được khẳng định là một trong những mô hình phù hợp để thực hiện việc dạy học giảm tải ở TH, đã phần nào nâng cao chất lượng GD toàn diện. Trong chương 1, tác giả đã phân tích làm sáng tỏ một số khái niệm, thuật ngữ cơ bản quản lý nhà trường, quản lý dạy hai buổi/ngày…. Đồng thời tác giả cũng xác định và làm rõ vị trí, vai trò của trường TH trong hệ thống giáo dục quốc dân trên cơ sở các qui định của Luật GD; tìm hiểu các văn bản chỉ đạo việc dạy học buổi thứ hai của lớp hai buổi/ngày ở trường TH hiện hành.

Quản lý hoạt động dạy hai buổi/ngày bao gồm nhiều nội dung. Trong phạm vi đề tài, chúng tôi tập trung đề cập một số nội dung quản lý sau:

• Quản lý việc thực hiện nội dung, chương trình chính khóa
• Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy của giáo viên
• Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
• Quản lý hoạt động củng cố, luyện tập và nâng cao kiến thức phát triển
• Quản lý hoạt động dạy các môn tự chọn
• Quản lý hoạt động dạy kỹ năng sống cho học sinh
• Quản lý các điều kiện đảm bảo dạy hai buổi/ ngày

Đó là những căn cứ lý luận và pháp lý để đề tài khảo sát thực trạng hoạt động dạy hai buổi/ ngày và quản lý dạy hai buổi/ngày ở các trường TH trên địa bàn thị xã Bến Cát mà tác giả sẽ trình bày trong chương 2 của luận văn. Luận văn: Quản lý dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Thực trạng QL dạy hai buổi ngày ở các trường tiểu học

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com