Luận văn: Thực trạng cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu Vietcombank

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Thực trạng cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu Vietcombank hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Thực trạng cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu tại VCB PGD Quận 3 dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

3.1. Thực trạng nợ xấu trong cho vay khách hàng cá nhân tại VCB PGD Quận 3

Giai đoạn dịch bệnh Covid 2019-2021 VCB PGD Quận 3 không phát sinh nợ xấu do phòng đã thực hiện đúng và đẩy đủ các chỉ thị, thông tư hỗ trợ khách hàng cơ cấu nợ, giữ nguyên nhóm nợ vay của chính phủ và ngân hàng nhà nước. Theo báo cáo nội bộ của phòng, trong năm 2020 phòng đã cơ cấu nợ cho tổng cộng 24 khách hàng với tổng dư nợ là 81 tỷ đồng. Vì vậy, tuy thu nhập và khả năng của khách hàng bị ảnh hưởng, nhưng khách hàng không bị nhảy nhóm nợ do lịch trả nợ đã thay đổi.

Giai đoạn 2022- 2023 nợ nhóm 3-5 tăng cao do tình hình kinh tế gặp nhiều khó khăn, thị trường bất động sản đóng băng, dẫn đến nguồn thu nhập nhập khách hàng bị ảnh hưởng, đa phần khách hàng cá nhân vay vốn để mua bất động sản khi thị trường khó khăn sẽ ảnh hưởng lớn đến nguồn thu nhập trả nợ của khách hàng.

Năm 2022 nợ nhóm 3-5 là 17 tỷ đồng tăng 100% so với năm 2021, năm 2023 nợ nhóm 2 là 15,8 tỷ đồng tăng 100% so với năm 2022. Nợ nhóm 3-5 năm 2022 là 17 tỷ đồng tăng 17 tỷ (tương đương mức tăng 100%) so với năm 2022, năm 2023 là 18,6 tỷ đồng, tăng 1,6 tỷ so với 2022 (tương đương mức tăng 8,64%). Luận văn: Thực trạng cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu Vietcombank.

Nhìn lại giai đoạn 2022-2023, có thể thấy nợ xấu phát sinh tại PGD Quận 3 là tất yếu khi thị trường bất động sản đột ngột trầm lắng từ giữa 2022, cùng với đó hoạt động xây dựng, đầu tư mới của các công ty bất động sản bị kiểm soát chặt chẽ hơn, hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp bị đình trệ. Bên ngoài, kinh tế thế giới bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng kinh tế Mỹ khi các gói nới lỏng thời điểm dịch kết thúc, chính phủ và ngân hàng trung ương Mỹ tăng mạnh lãi suất để kiềm chế lạm phát, kéo theo tỷ giá, lãi suất vay Việt Nam đồng tăng rất mạnh và nhanh giai đoạn 2022-2023, làm cho người vay vốn ngân hàng không kịp phản ứng.

Lãi vay tăng, thu nhập lại giảm là gánh nặng lớn với người đi vay, các đối tượng dễ bị tổn thương nhất là hộ kinh doanh cá thể và cá nhân vay mua bất động sản kỳ hạn dài. Đây cũng là những trường hợp phát sinh nợ xấu tại VCB PGD Quận 3.

• Chất lượng dư nợ cho vay

Biểu đồ 3.1: Chất lượng dư nợ cho vay khách hàng cá nhân tại VCB PGD Quận 3  trong giai đoạn 2018 -2023

• Cơ cấu sản phẩm tín dụng trong dư nợ xấu

Dư nợ xấu năm 2022 và năm 2023 tập trung phần lớn vào mục đích vay kinh doanh và mục đích cho vay mua đất Long An. Các khoản nợ này hiện đã nhảy nhóm 5 – nhóm nợ có khả năng mất vốn. Theo Nghị định số 86/2024/NĐ-CP ngày 11/07/2024 của Chính Phủ thì mức trích lập dự phòng rủi ro cho khoản vay nhóm 5 là 100%. Phòng đã xử lý rủi ro bằng trích lập dự phòng và đưa toàn bộ dư nợ vay nhóm 5 ra ngoại bảng.

Biểu đồ 3.2:  Thể hiện cơ cấu mục đích vay vốn trong tổng dư nợ xấu đã phát sinh trong 2 năm 2022-2023 tại VCB PGD Quận 3

Thời điểm tháng 01/2024, đoàn kiểm tra nội bộ khu vực 4 của trụ sở chính VCB đã vào kiểm tra hồ sơ vay và thực hiện cảnh báo nợ xấu đối với các khoản vay vốn mua đất Long An của VCB PGD Quận 3. Khi được cảnh báo, phòng cũng đã có những biện pháp nhằm hạn chế việc khách hàng nhảy nhóm nợ như tiếp tục cơ cấu nợ vay đối với các khách hàng chưa cơ cấu nợ, yêu cầu khách hàng tất toán nợ trước hạn hoặc chuyển vay ngân hàng khác, thực hiện việc định giá lại giá trị tài sản bảo đảm, đặc biệt là các quyền sử dụng đất nông nghiệp chưa được chuyển đổi mục đích sang đất ở. Trong trường hợp giá trị TSBĐ nhỏ hơn dư nợ vay, yêu cầu khách hàng bổ sung thêm TSBĐ cho ngân hàng. Luận văn: Thực trạng cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu Vietcombank.

Khi kinh tế Việt Nam bị ảnh hưởng bởi khủng khoảng kinh tế thế giới, thị trường bất động sản thiếu đi lực cầu để tiếp tục tăng giá, từ đó rơi vào trầm lắng, bất động sau giai đoạn tăng nóng.

Theo cập nhật số liệu mới nhất về nợ xấu thì tổng nợ xấu của VCB PGD Quận 3 thời điểm 25/10/2024 đạt 110,72 tỷ đồng, cơ cấu có sự chuyển dịch mạnh mẽ khi dư nợ xấu chủ yếu tập trung tại các hồ sơ vay mua đất Long An (chiếm tới 83,2% tổng dư nợ xấu). Điều này là yếu tố tất yếu xảy ra khi thị trường bất động sản đã tăng rất nóng giai đoạn trước và sau dịch Covid 19.

Biểu đồ 3.3:  Thể hiện cơ cấu mục đích vay vốn trong tổng dư nợ xấu đã phát sinh tại thời điểm 25/10/2024 VCB PGD Quận 3

Số liệu thể hiện thực trạng nợ xấu tại thời điểm cập nhật gần nhất tháng 10/2024, cũng như nói lên những bất cập trong quy trình cấp tín dụng tại VCB PGD Quận 3 để dẫn đến tình trạng tỷ lệ nợ xấu tăng quá cao như hiện tại. Phần dưới sẽ nêu lên những thiếu sót, hạn chế và lỗ hổng trong quy trình thẩm định cho vay, giải ngân vốn vốn và quản lý sau cho vay.

3.2. Hạn chế còn tồn tại trong quy trình cho vay và kiểm soát chất lượng nợ Luận văn: Thực trạng cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu Vietcombank.

Thông qua phân tích tình hình nợ xấu và lược đồ quy trình cho vay KHCN tại VCB PGD Quận 3, nhận thấy công tác thẩm định và phê duyệt hồ sơ vay vốn của KHCN còn nhiều lỗ hổng, hạn chế như sau:

Thứ nhất, quá trình tìm kiếm khách hàng và thẩm định thường chỉ do một cán bộ tín dụng phụ trách, chưa có sự tách bạch về trách nhiệm và phân cấp chuyên môn, tạo nên sự chủ quan, phi lý trí, các quyết định cho vay thường mang tính chất tư duy cá nhân, thiên về cảm xúc của cán bộ cho vay. Hồ sơ pháp lý và chứng minh thu nhập của KHCN được khách hàng cung cấp cho cán bộ ngân hàng thường là bản photo, hoặc hình chụp gửi qua điện thoại hoặc email. Việc giả mạo hồ sơ vay thường có xuất phát điểm từ đây khi hồ sơ không được cán bộ ngân hàng kiểm tra kỹ lưỡng hoặc cán bộ cấu kết khách hàng cố tình làm giả hồ sơ vay sẽ dẫn tới rủi ro sau này trong quá trình xử lý tài sản nếu khoản vay phát sinh nợ xấu.

Thứ hai, thẩm quyền phê duyệt khoản vay có nhiều lổ hổng, cụ thể:

Xét về phân cấp thẩm quyền phê duyệt tại phòng giao dịch, các khoản vay dưới 2 tỷ của KHCN tại VCB PGD Quận 3 thường chỉ được phê duyệt bởi trưởng phòng giao dịch, mà không phân cấp trung gian. Các hồ sơ này thường không được cấp trung gian rà soát mà trình thẳng từ cán bộ thẩm định lên trưởng phòng giao dịch. Điều này cho thấy lỗ hổng trong quy trình phê duyệt cho vay tại phòng giao dịch. Luận văn: Thực trạng cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu Vietcombank.

Xét về phân cấp thẩm quyền phê duyệt tại chi nhánh và các cấp cao hơn: Các khoản vay từ 2 tỷ tới 35 tỷ đồng sẽ do Giám đốc chi nhánh quyết định. Thường các hồ sơ nợ xấu sẽ tập trung tại phân khúc này do quá trình từ thẩm định tới phê duyệt thường chỉ có cán bộ thẩm định tiếp xúc khách hàng và làm hồ sơ, sau đó trình lên các cấp cao hơn, giám đốc không trực tiếp tiếp xúc khách hàng vay. Lúc này rủi ro xuất hiện trong trường hợp cán bộ thẩm định không kỹ khách hàng hoặc có sự cố ý làm trái quy định trong cho vay từ chính cán bộ thẩm định hồ sơ, dẫn tới rủi ro nợ xấu.

Thứ ba, dù tỷ lệ nợ xấu hiện ở mức cao nhưng phòng chưa đưa ra các biện pháp xử lý quyết liệt. Cách xử lý hiện tại vẫn là theo dõi nhắc nợ, hiện chỉ có một hồ sơ được đưa ra khởi kiện tại toà, tỷ lệ này còn quá thấp trong khi nhiều hồ sơ nợ xấu đã kéo dài lâu. Cụ thể, hiện có 12 khách hàng nhảy nhóm 5, đã trích lập dự phòng xử lý rủi ro, nhưng chỉ có một hồ sơ của công ty bất động sản Đại Hùng Land được khởi kiện ra tòa và đang tới bước thi hành án dân sự, một hồ sơ của cá nhân khách hàng đang được xử lý tại tòa án Quận 3, TP HCM là công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu Sản Xuất Thương Mại Asian. Các hồ sơ còn lại chủ yếu là khách hàng vay mua đất Long An, do địa bàn xa TP HCM nên thủ tục khởi kiện gặp nhiều khó khăn, vẫn chưa thể xúc tiến. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ quá trình khởi kiện kéo dài, nhân sự tham gia xuyên suốt quá trình khởi kiện và thi hành án còn hạn chế, chưa có cán bộ chuyên trách.

Thứ tư, định hướng ngành nghề, lĩnh vực cho vay của phòng chưa phù hợp với mục tiêu chung của hệ thống VCB. Các mục đích cho vay KHCN ưu tiên xuyên suốt của hệ thống VCB là cho vay mua nhà ở, đất ở, sửa chữa nhà để ở thực, cho vay sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh có hoạt động kinh doanh tốt, thanh toán tiền hàng hóa có hóa đơn, chứng từ rõ ràng, kinh doanh trong ngành được VCB định hướng mở rộng.

Các hồ sơ nợ xấu thường tập trung vào các lĩnh vực mang tính  rủi ro cao như vay kinh doanh bất động sản (chủ yếu là cho vay mua đất nông nghiệp tại khu vực Long An), cho vay sản xuất kinh doanh hoặc tiêu dùng không có mục đích rõ ràng.

Điều này tiềm ẩn rủi ro khả năng không thể thu hồi nợ do thanh khoản của bất động sản phụ thuộc nhiều vào chu kỳ kinh tế. Mức tăng giá của các bất động sản thường đi theo đầu tư công của chính phủ tại chính khu vực đó. Khi giá tăng quá cao nhưng không đi kèm với sự phát triển đồng bộ của cơ sở hạ tầng sẽ làm cho giá cả bất động sản không còn phản ánh đúng cung cầu thực của thị trường. Luận văn: Thực trạng cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu Vietcombank.

Thứ năm, cán bộ cho vay của phòng thường không đi xem tài sản bảo đảm mà thường dựa vào kết quả thẩm định giá của công ty thẩm định giá độc lập (giai đoạn trước 04/2022) hoặc bộ phận thẩm định giá CRC chi nhánh (giai đoạn sau tháng 04/2022).

Quy trình định giá tài sản bảo đảm trước tháng 04/2022 vẫn là cán bộ thẩm định phòng giao dịch trực tiếp thẩm định giá trị tài sản bảo đảm. Giai đoạn này, cán bộ thẩm định thường chỉ định giá căn cứ trực tiếp trên giá trị của công ty thẩm định giá độc lập liên kết với VCB mà không trực tiếp đi xem tài sản. Điều này gây ra hệ lụy lớn khi tài sản bảo đảm phát sinh tranh chấp hoặc khoản vay quá hạn, xử lý tài sản bảo đảm sẽ kéo dài. Trường hợp của công ty Bất động sản Đại Hùng Land là ví dụ điển hình. Khi cho vay cán bộ không xuống xem tài sản, tới khi phát sinh quá hạn, khởi kiện ra tòa thì tài sản phát sinh tranh chấp với chủ sở hữu cũ, gây kéo dài quá trình thi hành án.

Giai đoạn sau tháng 04/2022, quy trình định giá thay đổi, việc định giá tài sản bảo đảm thuộc về bộ phận định giá riêng của chi nhánh. Lúc này, cán bộ thẩm định tín dụng PGD lại quá lệ thuộc vào bộ phận định giá này, thường không đi xem tài sản trước khi cho vay.

Thứ sáu, quá trình kiểm soát, kiểm tra nội bộ phát sinh nhiều bất cập, hiện tại phòng giao dịch vẫn chưa được bố trí cán bộ kiểm tra, kiểm soát cho vay và sau cho vay.

Tại chi nhánh hiện chỉ có một cán bộ làm công tác kiểm tra, giám sát tuân thủ nội bộ. Nhưng cán bộ này thường kiêm nhiều chức năng kiểm tra giám sát khác như kế toán, hành chính nhân sự, quỹ, dịch vụ khách hàng nên hầu như trong năm không kiểm tra hồ sơ tín dụng của chi nhánh và phòng giao dịch.

Việc kiểm tra hồ sơ vay phụ thuộc hoàn toàn vào bộ phận kiểm tra nội bộ và kiểm toán nội bộ của Trụ sở chính VCB. Bộ phận này định kỳ kiểm tra chi nhánh một lần/năm và theo dõi, giám sát từ xa. Việc không kiểm tra, giám sát thường xuyên và liên tục hiện đang là bất cập rất lớn của hệ thống VCB. Chính điều này đã gây ra việc chưa thể pháp hiện, kiểm tra kịp thời các hồ sơ tiềm ẩn rủi ro cao tại PGD Quận 3. Luận văn: Thực trạng cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu Vietcombank.

Cuối cùng, hệ thống công nghệ thông tin tại VCB còn nhiều hạn chế cần phải khắc phục để quá trình thẩm định cho vay và theo dõi thu nợ khách hàng được bảo đảm xuyên suốt, nhanh và an toàn.

Hiện tại quy trình cho vay KHCN đang được thực hiện trên hệ thống RLOS bắt đầu từ tháng 04/2022. Quá trình nhập dữ liệu, đẩy hồ sơ và phê duyệt thường được thực hiện trên máy tính nên sẽ kéo dài thời gian nhập liệu, gây khó khăn cho cấp phê duyệt cho vay khi hồ sơ vay được trình toàn bộ là file mềm đẩy lên hệ thống.

Hiện tại, hệ thống VCB vẫn chưa có phần mềm theo dõi nợ quá hạn của khách hàng tối ưu giành cho cán bộ ngân hàng. Cán bộ vẫn phải theo dõi thu nợ trên chương trình CRC Surport, nhưng nhược điểm của chương trình này là chỉ đăng nhập được tại máy tính của cán  bộ VCB tại ngân hàng, điều này gây bị động cho cán bộ trong quá trình theo dõi nợ quá hạn, chậm trễ nhắc nợ sẽ kéo theo tình trạng khách hàng quên trả nợ, dẫn đến nhảy nhóm nợ của khách hàng.

Hình thức nhắc nợ tới trực tiếp khách hàng tồn tại hai bất cập. Thứ nhất, khách hàng chỉ được thông báo nhắc nợ trước 3 ngày kể từ ngày tới hạn phải thanh toán, một số khách hàng sẽ không thanh toán kịp khi thông báo quá trễ. Thứ hai, hệ thống chi nhắc nợ một lần và không nhắc hàng ngày khi tới hạn khoản vay mà khách hàng vẫn chưa thanh toán, việc nhắc nợ lúc này phụ thuộc hoàn toàn vào cán bộ tín dụng.

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

Nội dung chủ yếu của chương 3 đã phân tích thực trạng dư nợ cho vay, cơ cấu sản phẩm vay và tỷ lệ nợ xấu trong giai đoạn 2018 -2023. Từ những dữ liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh, phân tích quy trình cho vay để rút ra những hạn chế, thiếu sót cần phải khắc phục trong quy trình cho vay, quy trình tìm kiếm khách hàng. Đây là cơ sở để tác giả đưa ra đề xuất, giải pháp nhằm hoàn thiện, cải tiến hơn quy trình cho vay, đáp ứng được yêu cầu của hệ thống VCB, giảm thiếu tối đa tình trạng tỷ lệ nợ xấu tăng quá cao trong thời gian tới ở chương 4. Luận văn: Thực trạng cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu Vietcombank.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY: 

===>>> Luận văn: Giải pháp cho vay KHCN và tỷ lệ nợ xấu tại Vietcombank

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com