Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Như chúng ta đã biết, con người là trọng tâm của sự phát triển, là nhân tố quyết định đảm bảo sự thắng lợi của sự nghiệp Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng Xã hội chủ nghĩa. Trong công cuộc phát triển đất nước thì vấn để chuẩn bị cho thế hệ trẻ có năng lực nghề nghiệp phù hợp với xu hướng phát triển của toàn cầu có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Công tác giáo dục hướng nghiệp (GDHN) là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong nhà trường phổ thông. Văn kiện đại học Đảng IX đã khẳng định “Coi trọng công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh sau trung học, chuẩn bị cho thanh niên đi vào lao động nghề nghiệp phù hợp với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong cả nước và từng địa phương”. Giáo dục hướng nghiệp nhằm mục đích giúp cho học sinh có được sự định hướng rõ ràng khi chọn cho một hướng đi, một công việc, một ngành nghề cụ thể. Và sự lựa chọn có ý thức, có cơ sở khoa học chính là kim chỉ nam giúp cá nhân học sinh có thể phát huy được một cách tối đa năng lực, khả năng của mình, phù hợp với yêu cầu nhu cầu của bản thân, gia đình và xã hội

Trong những năm gần đây, Giáo dục hướng nghiệp nói chung và Tham vấn hướng nghiệp nói riêng đã được các trường Trung học phổ thông thực hiện dưới nhiều hình thức: thông qua sinh hoạt ngoại khóa; dạy nghề phổ thông; thông qua hoạt động Giáo dục hướng nghiệp hoặc tích hợp lồng ghép vào các môn học… nhưng hiệu quả giáo dục chưa cao. Đa phần các em học sinh Trung học phổ thông không đánh giá đúng được khả năng và năng lực của mình, chưa chọn được cho mình một ngành nghề phù hợp với khả năng, hứng thú của bản thân và theo nhu cầu của xã hội. Những câu hỏi “học ngành nào cho phù hợp?”; học trường nào “Học rồi có việc làm hay không?” thường là những câu hỏi khó giải đáp đối với các em. Rồi có nhiều học sinh, sau khi học xong năm thứ 2 đã nhận thấy mình đã chọn sai ngành nghề đang học, không có hứng thú với ngành đã học, rồi chán nản dẫn đến bỏ học. Điều này gây ra sự lãng phí về thời gian, vật chất và cả tinh thần của gia đình HS và cả xã hội. Khánh Hòa là một trong những tỉnh có nhiều khu kinh tế, công nghiệp, du lịch trong đó thành phố Nha Trang là thành phố hạt nhân của Tỉnh, chính vì vậy công tác Tham vấn hướng nghiệp cho học sinh Trung học phổ thông vô cùng quan trọng. Nhu cầu cần được Tham vấn hướng nghiệp của học sinh là rất cao, các em luôn tìm đến thầy, cô, bạn bè hay các tổ chức đoàn thể để được giải đáp mọi thắc mắc về ngành nghề các em sẽ chọn sau này. Tuy nhiên, các em gặp nhiều khó khăn trong việc định hướng chọn trường, chọn nghề luôn xảy ra; hầu như các em và gia đình các em đều mong muốn được vào các trường Đại học. Thế nhưng sự hiểu biết và định hướng nghề nghiệp của các em rất mơ hồ và hạn chế. Có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Các em còn thiếu và không cập nhật những thông tin cần thiết nên chọn nghề chưa phù hợp và đáp ứng được với thị trường lao động, nhu cầu của xã hội. Về mặt chủ quan, nhìn tổng thể, đa số học sinh có nhu cầu Tham vấn hướng nghiệp (TVHN), nhưng nhu cầu này chưa phù hợp, các em mới quan tâm chủ yếu đến các nghề có thu nhập cao mà chưa quan tâm tìm hiểu các khía cạnh khác như khả năng, năng lực, hứng thú cá nhân, những yêu cầu cần thiết của nghề đối với người lao động, triển vọng phát triển các nghề ở địa phương và nhu cầu nhân lực của xã hội… Trong thực tế hiện nay, các nhà trường Trung học phổ thông chỉ mới dừng lại ở việc cung cấp thông tin tối thiểu về các ngành nghề tuyển sinh của các trường đại học, cao đẳng mà không hề quan tâm đến những yếu tố có liên quan khác. Do đó, khi học sinh muốn tìm hiểu thêm các vấn đề khác có liên quan thì hầu như các nhà trường Trung học phổ thông đều không đáp ứng, hoặc chưa định hướng cho học sinh về những nội dung cần được tư vấn giúp các em ý thức được sự cần thiết và có nhu cầu cần phải được tư vấn khi chọn nghề.Giáo viên Trung học phổ thông có vai trò quan trọng việc định hướng và giúp đỡ học sinh chọn được ngành nghề phù hợp trong tương lai. Hay nói cách khác là giáo viên Trung học phổ thông giữ vai trò chính trong công tác Tham vấn hướng nghiệp. Chính vì vậy, việc tổ chức bồi dưỡng năng lực Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông là việc làm cần thiết và cấp bách để đáp ứng nhu cầu của học sinh và xã hội trong giai đoạn hiện nay.

Từ những lý do đó, tôi chọn đề tài: “Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang” làm đề tài nghiên cứu của mình với mong muốn góp một phần nào đó trong công tác định hướng nghề nghiệp cho học sinh của Tỉnh nhà.

2. Mục đích nghiên cứu Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn hoạt động trong công tác Tham vấn hướng nghiệp, bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang, đề tài đề xuất biện pháp bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Nha Trang, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Nha Trang.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

• Kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông.

3.2. Đối tượng nghiên cứu

• Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang.

4. Nhiệm vụ nghiên cứu

• Nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông.
• Khảo sát thực trạng công tác tổ chức bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông.
• Xây dựng biện pháp tổ chức bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông.

5. Câu hỏi nghiên cứu

Thực trạng tổ chức bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông tại thành phố Nha Trang như thế nào? Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Sau khi tập huấn bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp thì giáo viên trung học phổ thông có nâng cao được năng lực Tham vấn hướng nghiệp cho học sinh trong điều kiện thực tiễn của nhà trường hay không?

6. Giả thuyết nghiên cứu

Thực trạng công tác tổ chức bồi dưỡng kỹ kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang hiện nay đã được quan tâm và có những chuyển biến nhất định, nhưng còn nhiều khó khăn, bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu của học sinh. Nếu xác lập và được thực hiện đồng bộ các biện pháp tổ chức bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thành phố Nha Trang có tính hệ thống, khoa học và khả thi sẽ xây dựng được một đội ngũ giáo viên Trung học phổ thông đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng làm công tác Tham vấn hướng nghiệp cho các em học sinh trường Trung học phổ thông

7. Phạm vi nghiên cứu

7.1. Giới hạn về nội dung nghiên cứu

• Đề tài đi sâu nghiên cứu biện pháp tổ chức bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông ở các trường trung học phổ thông thành phố Nha Trang.

7.2. Giới hạn về khách thể nghiên cứu

• 10 Cán bộ quản lý, 70 giáo viên 3 trường Trung học phổ thông: Trường Trung học phổ thông Lý Tự Trọng, Trường Trung học phổ thông Hà Huy Tập và Trường Trung học phổ thông Hoàng Văn Thụ trên địa bàn thành phố Nha Trang

8. Phương pháp nghiên cứu

8.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

• Phân tích, hệ thống, tổng hợp những tài liệu về hướng nghiệp, TVHN… nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu. Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

8.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

• Phương pháp điều tra bằng bảng câu hỏi

Phương pháp này sử dụng để điều tra trên đối tượng cán bộ quản lý, giáo viên các trường Trung học phổ thông để tìm hiểu về công tác tổ chức bồi dưỡng tham vấn hướng nghiệp để từ đó thống kê, tổng hợp thực trạng này một cách chi tiết và cụ thể nhất.

• Phương pháp đàm thoại

Phương pháp này để dùng thu thập thông tin qua giáo viên chủ nhiệm lớp, các giáo viên làm công tác Đoàn, Hội để từ đó tăng thêm tính khách quan của kết quả thu được trong việc phân tích thực trạng và lý giải nguyên nhân.

• Phương pháp quan sát

Phương pháp này để quan sát quá trình tổ chức bồi dưỡng, bên cạnh đó quan sát việc tổ chức hoạt động Tham vấn hướng nghiệp của giáo viên Trung học phổ thông để thu thập thêm các căn cứ làm rõ thực trạng trong công tác bồi dưỡng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông

• Phương pháp chuyên gia

Phương pháp này nhằm thu thập những kinh nghiệm trong công tác Tham vấn hướng nghiệp của các chuyên gia, các nhà quản lý giáo dục trong lĩnh vực Tham vấn hướng nghiệp để từ đó bổ sung, xây dựng, hoàn thiện các biện pháp bồi dưỡng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông sao cho sát đối tượng, sát thực tế.

8.3. Nhóm phương pháp hỗ trợ

Sử dụng các phần mềm thống kê và một số phần mềm chuyên ngành để xử lý các kết quả điều tra khảo sát, kết quả khảo nghiệm.

9. Cấu trúc của luận văn

• Chương 1. Cơ sở lý luận về bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông.
• Chương 2. Thực trạng về bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang.
• Chương 3. Biện pháp bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông thành phố Nha Trang.

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG THAM VẤN HƯỚNG NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1. Trên thế giới

Hầu như phần lớn các quốc gia trên thế giới đều coi hoạt động bồi dưỡng giáo viên là vấn đề trọng tâm và xuyên suốt trong quá trình phát triển giáo dục. Việc tạo mọi điều kiện thuận lợi để tất cả mọi người có cơ hội học tập suốt đời, học tập thường xuyên để bổ sung kiến thức và đổi mới phương pháp hoạt động phù hợp với sự phát triển Kinh tế – Xã hội là phương châm hành động của các quốc gia, của các nhà quản lý giáo dục, trong đó là giáo dục hướng nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực của các quốc gia. Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Vào giữa thế kỉ XIX, ở Pháp xuất hiện cuốn sách “Hướng nghiệp chọn nghề”. Đây là cuốn sách đề cập tới vấn đề phát triển đa dạng của nghề do sự phát triển của ngành công nghiệp. khi đó, nước Pháp đã nhận thấy tính đa dạng, của hệ thống nghề nghiệp, sự chuyên môn hoá phát triển so với giai đoạn sản xuất công nghiệp và thủ công nghiệp, từ đó khẳng định tính cấp thiết phải giúp đỡ học sinh đi vào “Thế giới nghề nghiệp” nhằm sử dụng hiệu quả lao động trẻ. Năm 1975, Pháp tiếp tục tiến hành cải cách giáo dục nhằm vào hướng: tăng kiến thức thực hành đối với các bộ môn khoa học tự nhiên, đưa giáo dục kỹ thuật vào để đảm bảo sự thực tiễn giữa trường học và đời sống, đồng thời vẫn giữ lại ý nghĩa của các môn khoa học xã hội và nhân văn, giảm bớt tính hàn lâm trong việc học các kiến thức khoa học, tăng cường các kiến thức có ý nghĩa thực tế và ý nghĩa hướng nghiệp để giúp học sinh chuẩn bị đi vào đào tạo và cuộc sống nghề nghiệp. Năm 1985 dưới sự tác động của toàn cầu hóa, tại Pháp có sự thay đổi về quá trình giáo dục nghề nghiệp. Giáo dục hướng nghiệp tại một thời điểm phải chuyển sang giáo dục hướng nghiệp suốt đời. Công tác đào tạo lại và bồi dưỡng phải có ý nghĩa đối với từng cá nhân, gắn với sự thay đổi nghề nghiệp của người lao động trong sự chuyển biến về nghề trong đời sống xã hội.

Tại Nhật Bản, Magumi Nishino (Viện nghiên cứu giáo dục Nhật Bản) đã ra đời công trình nghiên cứu “Cải cách giáo dục Nhật Bản hướng tới thế kỉ 21” [12] đã Công trình nghiên cứu khá sâu sắc vấn đề bồi dưỡng tri thức và kĩ năng cần thiết của những ngành nghề cơ bản cho học sinh phổ thông. Theo Magumi Nishino, học sinh trung học phải có được: Bồi dưỡng tri thức và kỹ năng cơ bản của những ngành nghề cần thiết trong xã hội, có khả năng lựa chọn ngành nghề tương lai phù hợp với năng lực của mỗi cá nhân.

Tại Thái Lan, từ sau năm 1997 quá trình bồi dưỡng giáo viên được tiến hành ở các trung tâm học tập cộng đồng, ngoài bồi dưỡng về kĩ năng chuyên ngành nhằm thực hiện giáo dục cơ bản, họ còn huấn luyện kĩ năng nghề tư vấn nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên và thông tin tư vấn cho mọi người dân trong xã hội.

Chủ tịch Uỷ ban quốc tế độc lập về giáo dục của UNESCO Jacques Delors đã viết: “Học tri thức, học làm việc, học cách chung sống và học cách tồn tại “, (“Những trụ cột của giáo dục”) đó là 4 trụ cột mà Uỷ ban đã trình bày và minh họa. Theo Ông vấn đề giáo dục hướng nghiệp và học nghề của học sinh phổ thông là nền tảng không thể thiếu được trong giáo dục. Ông đã nhấn mạnh việc học sinh có cơ hội phát triển năng lực của mình thông qua tham gia các hoạt động nghề nghiệp bên cạnh với việc học tập tri thức.

Trong xã hội công nghệ thông tin hiện nay thì các nước trên thế giới đặc biệt quan tâm đến giáo dục hướng nghiệp và bồi dưỡng giáo dục hướng nghiệp cho đội ngũ giáo viên đã trở thành một nhiệm vụ cốt lõi và then chốt với bất kỳ quốc gia, dân tộc nào bởi vì bồi dưỡng hướng nghiệp cho giáo viên thành công hay không sẽ ảnh hưởng rất lớn đến nguồn nhân lực thế hệ sau này của cả quốc gia đó.

1.1.2. Ở Việt Nam Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Ở Việt Nam, đầu tiên phải nói đến quan điểm mang tính định hướng của chủ tịch Hồ Chí Minh. Theo Bác, một nhà trường xã hội chủ nghĩa vì nhu cầu “học, làm, sống tốt” của xã hội học tập là “nhà trường xã hội chủ nghĩa”: “Học đi với lao động; Lý luận đi với thực hành; Cần cù đi với tiết kiệm”: học tốt (học đi với lao động, với thực hành), làm tốt (lao động, thực hành đi với học), sống tốt (cần, kiệm).

Văn kiện Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ IX đã nêu rõ: “Coi trọng công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh trung học, chuẩn bị cho thanh niên, thiếu niên đi vào lao động nghề nghiệp phù hợp với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong cả nước và từng địa phương”[7]. Tới Đại hội X và XI, Đảng ta đã xác định mục tiêu đổi mới toàn diện giáo dục – đào tạo, yêu cầu ở cấp Trung học phổ thông dạy học phân ban và tự chọn trên cơ sở làm tốt công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh THCS. Đây cũng là cơ sở mở đường cho công tác nghiên cứu và hoạt động giáo dục hướng nghiệp, đào tạo nghề phổ thông hiện nay.

Từ năm 1980 – 2012 Bộ Giáo dục đã nghiên cứu biên soạn tài liệu Sinh hoạt hướng nghiệp cho học sinh lớp 9 THCS và các lớp khối PTTH, như: “Một số cơ sở của công tác hướng nghiệp cho học sinh phổ thông”[4], NXB Giáo dục, Hà Nội, 2000; “Hoạt động giáo dục lao động, hướng nghiệp năm học 2000 – 2001 và phương hướng năm học 2001 – 2002”, Hà Nội, 2001 [5]; … cùng với đó là hệ thống công cụ, một số thiết bị tư vấn nghề được nghiên cứu cải tiến, hoàn chỉnh theo hướng hiện đại, trong đó có đề cập sâu sắc vấn đề tư vấn nghề, đã xây dựng được nhiều bản hoạ đồ nghề nghiệp có giá trị thực tiễn để phục vụ công tác tư vấn nghề.

Trong những năm gần đây, các nhà giáo dục học, tâm lý học, xã hội học, kinh tế học, chính trị học đã tiếp cận nhiều đến vấn đề dạy nghề phổ thông và hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh phổ thông ở các khía cạnh khác nhau. “Đổi mới công tác hướng nghiệp cho phù hợp với kinh tế thị trường. Quán triệt chủ trương đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo, đẩy mạnh việc củng cố và phát triển các trung tâm KTTH – HN – DN” của tác giả Phạm Tất Dong. Kết quả cho thấy “Trong số những người không kiếm ra việc làm có đến 85% là thanh niên. Trong tổng số thanh niên đứng ngoài việc làm thì 67,4% là không biết nghề”. Trên cơ sở đó, Ông xác định: “Chú trọng việc hình thành những năng lực nghề nghiệp cho thế hệ trẻ để tự tìm ra việc làm”, đồng thời: “Tiếp sau quá trình hướng nghiệp, dứt khoát phải dạy nghề cho học sinh… đây sẽ là một nguyên tắc rất cơ bản”.

Mối quan hệ giữa tri thức phổ thông và tri thức nghề nghiệp đã được tác giả Hoàng Đức làm sáng tỏ:“Trong cơ chế đổi mới hiện nay vấn đề chuẩn bị nghề nghiệp là một yêu cầu nóng bỏng của thực tế xã hội”[8]. Tri thức phổ thông và tri thức nghề nghiệp có phần giao thoa ngày càng đậm nét. Phần giao thoa đó ngày càng lớn nghĩa là công tác giáo dục hướng nghiệp và dạy nghề phổ thông phát triển mạnh và được tiến hành sớm, đó là cơ sở cho việc định hướng và phân luồng học sinh, chuẩn bị nguồn lực có chất lượng cho sự nghiệp công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước. Kết quả nghiên cứu của tác giả hoàn toàn phù hợp với xu thế đổi mới của giáo dục hiện nay, đặc biệt là giáo dục trung học phổ thông đang ngày càng không còn là nền giáo dục cho một số ít người như vào những năm đầu thế kỷ XX, giáo dục Trung học phổ thông ngày nay không phải chỉ để cho người học lên, mà còn chuẩn bị cho học sinh đi vào thế giới lao động nghề nghiệp.

Công trình nghiên cứu Những bài giảng về quản lý trường học (NXB Giáo dục, Hà Nội, năm 1985) của tác giả Hà Sỹ Hồ đề cập đến vấn đề: Thiết lập và phát triển hệ thống hướng nghiệp cho học sinh Việt Nam. Trong đó tác giả xây dựng luận chứng cho hệ thống hướng nghiệp và dạy NPT trong điều kiện phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, đề xuất những hình thức phối hợp giữa nhà trường, các cơ sở đào tạo nghề, cơ sở sản xuất hướng nghiệp- dạy nghề, các lực lượng khác tham gia vào công tác Giáo dục hướng nghiệp và dạy NPT cho học sinh phổ thông. Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

“Giáo dục hướng nghiệp ở Việt Nam” [3] tác giả Đặng Danh Ánh. Đây là công trình tập hợp các bài giảng, bài viết về hướng nghiệp đã công bố ở trong nước hoặc số ít chưa công bố, đồng thời, bàn luận một số vấn đề mới: sự nảy sinh các ngành nghề trong ba nền kinh tế (nông nghiệp, công nghiệp, kinh tế tri thức); phân loại và mô tả các đặc điểm hoạt động nghề nghiệp; cơ sở pháp lý hình thành hệ thống hướng nghiệp và các loại hình hướng nghiệp ở Việt Nam…

“Đề xuất giải pháp tăng cường công tác tư vấn giáo dục truyền thông về hướng nghiệp, triển khai ứng dụng và hoàn thiện một số trắc nghiệm nghề nghiệp cho học sinh phổ thông theo yêu cầu thị trường lao động ở thành phố Hồ Chí Minh” [14] tác giả Lý Ngọc Sáng, năm 2003. Đây là đề tài đã đưa ra Bộ công cụ trắc nghiệm và đã áp dụng thí điểm thành công tại một số trường.

“Giáo dục phổ thông và hướng nghiệp – nền tảng để phát triển nguồn nhân lực đi vào công nghiệp hoá – hiện đại hoá” [9] (Đề tài khoa học cấp nhà nước KX-05-09), đã tiến hành khảo sát học sinh, giáo viên, cha mẹ học sinh, cán bộ quản lý trên phạm vi 8 tỉnh, thành phố. Theo số liệu đánh giá trên mẫu điều tra giáo viên thì có tới 70% học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông bước vào đời không được giáo dục hướng nghiệp đầy đủ….

“Định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thông các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên. Buôn Ma Thuột”, [15] Hội thảo khoa học, năm 2015, do Trường Đại học sư phạm Hà Nội chủ trì… cùng một số công trình nghiên cứu nhỏ và thực nghiệm về công tác giáo dục hướng nghiệp dạy nghề cho học sinh dân tộc, vùng cao của Trung tâm nghiên cứu giáo dục dân tộc Bộ GD&ĐT và của nhiều nhà khoa học trong nước được triển khai đã góp phần có hiệu quả dạy hướng nghiệp phổ thông, đào tạo nguồn nhân lực cho các địa phương trên cả nước.

Kết luận: Nhìn chung, những công trình, đề tài nghiên cứu đã có những tác động nhất định đối với lĩnh vực tư vấn hướng nghiệp cho học sinh trong nhà trường phổ thông ở các cấp học, các bình diện khác nhau, nhưng vẫn còn thiếu những công trình, đề tài đi sâu vào bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông trong giai đoạn phát triển của xã hội hiện nay. Điều này đã khẳng định tính cấp thiết của việc triển khai nghiên cứu đề tài này.

Hiện nay có rất nhiều công trình, đề tài nghiên cứu về tư vấn hướng nghiệp cho học sinh, nhưng chỉ dừng lại ở mức độ tư vấn, chứ chưa đề cập đến tham vấn hướng nghiệp. Vì thế đây là tính mới của đề tài.

1.2. Một số khái niệm công cụ của đề tài Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

1.2.1. Tham vấn, tham vấn hướng nghiệp

• Tham vấn

Tham vấn tiếng anh gọi là Couselling là một hình thức trợ giúp tâm lý xuất hiện rất lâu đời ở Phương Tây, Tuy nhiên ở Việt Nam vẫn còn rất mới mẻ và thường được gọi là tư vấn tâm lý hoặc gọi chung là tư vấn, Tham vấn không phải là hình thức tư vấn thông thường mà tham vấn là nói đến việc trợ giúp tâm lý chứ không đơn thuần là giải đáp các thông tin, thắc mắc.

Hiện nay có rất nhiều cách hiểu khác nhau về thuật ngữ tham vấn tâm lý, theo tài liệu UNICEF: Tham vấn không giống như một cuộc nói chuyện. Tham vấn là một mối quan hệ, là một quá trình trong đó nhà tham vấn giúp thân chủ cải thiện cuộc sống của họ bằng cách khai thác, hiểu và nhìn nhận được nội dung, ý nghĩa, cảm giác và hành vi của họ. Nhà tham vấn không giải quyết vấn đề của thân chủ.

Theo tác giả Trần Thị Giồng, một nhà tham vấn ở nước ta được đào tạo tại Mỹ đã đưa ra khái niệm tham vấn gói gọn trong trong chữ T, khái niệm sau đó được mở rộng và phát triển lên bởi quá trình đào tạo, tập huấn của các nhà nghiên cứu, giảng dạy bộ môn này.

Tham vấn là một “Tiến trình” có mở đầu, có diễn biến và kết thúc. Nó diễn ra trong suốt thời khoảng thời gian để thân chủ cảm nhận được vấn đề của họ như chính họ vậy.

Tham vấn là một quá trình trợ giúp tâm lý, trong đó nhà tham vấn sử dụng kiến thức chuyên môn, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp để thiết lập mối quan hệ tương tác với thân chủ nhằm giúp họ nhận thức được vấn đề để thay đổi cảm xúc, suy nghĩ, hành vi và tìm kiếm giải pháp cho vấn đề của chính mình.

Trong phạm vi đề tài này tôi chọn khái niệm: “Tham vấn được hiểu là sự tương tác giữa nhà tham vấn và thân chủ, trong đó, nhà tham vấn sử dụng các kỹ năng chuyên môn trợ giúp thân chủ đối mặt, đánh giá đúng vấn đề, đồng thời khơi dậy tiềm năng để họ có thể tự giải quyết vấn đề đang gặp phải và có năng lực đối mặt, giải quyết những vấn đề tương tự nảy sinh trong tương lai” [16] làm cơ sở lý luận cho đề tài của mình. Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

• Tham vấn hướng nghiệp

Tham vấn hướng nghiệp đã từ lâu được sự quan tâm của các nhà tham vấn bởi lẽ Tham vấn hướng nghiệp đóng góp rất lớn cho xã hội thông qua việc trợ giúp những cá nhân tìm kiếm được một ngành nghề phù hợp cho bản thân trong hoàn cảnh và điều kiện cụ thể. Đến ngày nay có rất nhiều lý thuyết về Tham vấn hướng nghiệp ra đời, các lý thuyết được dựa trên những triết lý khác nhau và đưa ra những hệ thống khái niệm khác nhau, do vậy đã đưa ra được nhiều cách nhìn nhận khái quát về vấn đề lựa chọn nghề, Dưới đây là những cách thức phân loại chính về lý thuyết Tham vấn hướng nghiệp được phổ biến nhất hiện nay

Hiện tại có ba cách thức phân loại cơ bản nhất về Tham vấn hướng nghiệp. Phân loại dựa trên đặc điểm nhân cách, dựa trên giai đoạn phát triển của con người, dựa trên quá trình xử lý thông tin và ra quyết định.

Phân loại dựa trên nhân cách bao gồm các lý thuyết của Parsons với tên Trait and Factor (Nhân cách và yếu tố), lý thuyết của Holland và lý thuyết của Ann Roes (Need Approach).

Parsons đã cho rằng thông qua các trắc nghiệp tâm lý sẽ phát hiện ra những đặc điểm nhân cách khác nhau của mỗi người, Sau khi biết được các đặc điểm nhân cách của các cá nhân thì nhà tham vấn sẽ giúp cá nhân đó tìm hiểu về phân loại các ngành nghề trong thị trường lao động, và cuối cùng là kết hợp những đặc điểm nhân cách với những ngành nghề phù hợp. Tuy nhiên lý thuyết này đến nay không còn được sử dụng rộng rãi bởi nhiều lý do khác nhau như các lý thuyết mới ra mang tính ứng dụng hơn, bên cạnh đó lý thuyết này cũng có nhiều hạn chế, Đối với người làm công tác Tham vấn hướng nghiệp phải trả lời với thân chủ là “Đối với những đặc điểm của tôi thì tôi nên làm những việc gì?” là rất khó. Bên cạnh đó yếu tố về năng lực, sở thích của mỗi cá nhân luôn biết động qua từng giai đoạn của cuộc đời, vì thế để xác định nghề nghiệp vào một thời điểm nhất định nào đó mà không tính đến sự thay đổi là rất hạn chế.

Lý thuyết của Holland không phải là lý thuyết đầu tiên của Tham vấn hướng nghiệp nhưng lại là lý thuyết tồn tại lâu bền nhất và được sử dụng nhiều nhất hiện nay. Holland cho rằng đặc điểm nhân cách của mỗi cá nhân phải được xem xét trong sự thống nhất của môi trường nghề nghiệp. Các nhà Tham vấn hướng nghiệp phải biết kết hợp đặc điểm nhân cách với đặc điểm môi trường nghề nghiệp. Holland cho rằng con người có xu hướng tìm kiếm những môi trường làm việc mà ở đó người ta có thể thể hiện được cái tôi của mình, thể hiện được những đặc điểm nhân cách của mình. Holland cũng nêu ra ý kiến, trong quá trình phát triển của tuổi thơ sẽ ảnh hưởng đến quá trình phát triển nhân cách sau này. Tuy nhiên lý thuyết Holland bị coi là quá đơn giản và mang tính phân biệt về giới tính. Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Lý thuyết thứ 3, là lý thuyết của Ann Roes, lý thuyết này còn được gọi là lý thuyết nhu cầu (Need Approach). Bà nhấn mạnh sự tương tác qua lại giữa con người và môi trường trong quá trình lựa chọn nghề nghiệp, những kinh nghiệm của thời thơ ấu sẽ liên quan đến việc lựa chọn nghề sau này, bà cho rằng vô thức có vai trò rất lớn trong quá trình chọn lựa nghề nghiệp. Việc lựa chọn nghề nghiệp giúp cá nhân đó thỏa mãn được nhu cầu của bản thân. Những nhu cầu cơ bản của con người phải được thỏa mãn trước khi thoả mãn những nhu cầu tiếp theo, và việc lựa chon nghề nghiệp việc làm là thỏa mãn nhu cầu cơ bản của bản thân

Trong phạm vi đề tài này tôi chọn khái niệm: “Tham vấn hướng nghiệp là hoạt động giúp học sinh có thể nhận biết và thấu hiểu bản thân cũng như thế giới nghề nghiệp trong hoàn cảnh xã hội nhất định, từ đó đưa ra các lựa chọn nghề nghiệp, con đường phát triển bản thân và sự nghiệp phù hợp” [6] làm cơ sở lý luận cho đề tài của mình.

1.2.2. Kỹ năng, kỹ năng tham vấn hướng nghiệp

• Kỹ năng

Trong Tâm lý học, cũng có nhiều khái niệm quan điểm khác nhau kỹ năng:

Quan niệm thứ nhất, đó là chú trọng cách thức hành động, coi việc nắm được cách thức hành động là có kỹ năng. Tác giả: A.G. Covaliôp cho rằng “kỹ năng là phương thức thực hiện hoạt động đã được con người nắm vững” [1]

Quan niệm thứ hai: Coi kỹ năng không đơn thuần chỉ là mặt kỹ thuật của hành động mà còn là một biểu hiện năng lực của con người; Kỹ năng theo quan niệm này vừa có tính ổn định, lại vừa có tính mềm mỏng, linh hoạt và tính mục đích. Tác giả: A.V. Pêtrôpxki xem “kỹ năng là năng lực sử dụng các tri thức, các dữ kiện hay khái niệm đã có để lựa chọn thực hiện những phương thức hành động tương ứng với mục đích đề ra” [1]

Quan niệm của các nhà giáo dục Việt Nam: Kỹ năng được coi là khả năng của con người thực hiện có hiệu quả những hành động tương ứng với các mục đích và điều kiện khi hành động xảy ra, kỹ năng bao giờ cũng có tính khái quát và được sử dụng trong những tình huống khác nhau. Theo Từ điển tiếng Việt năm 2000 (Tác giả Hoàng Phê chủ biên) định nghĩa: “Kỹ năng là khả năng vận dụng những kiến thức thu được trong một lĩnh vực nào đó vào thực tế. Nói khác đi, kỹ năng là khả năng thực hiện một công việc hay một hoạt động nào đó một cách có chất lượng và hiệu quả theo yêu cầu cụ thể, nhằm đạt được mục đích nhất định trong những điều kiện nhất định” [17]. Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Những quan niệm trên thường bắt nguồn từ góc nhìn chuyên môn và quan niệm cá nhân của các nhà nghiên cứu. Tuy nhiên hầu hết tất cả chúng ta đều thừa nhận rằng kỹ năng được hình thành khi con người áp dụng kiến thức vào thực tiễn khách quan. Kỹ năng được hình thành do quá trình lặp đi lặp lại một hoặc một nhóm hành động nhất định nào đó. Kỹ năng luôn có chủ đích và định hướng rõ ràng.

Trong phạm vi đề tài này tôi chọn khái niệm: “Kỹ năng là khả năng vận dụng những kiến thức thu được trong một lĩnh vực nào đó vào thực tế. Nói khác đi, kỹ năng là khả năng thực hiện một công việc hay một hoạt động nào đó một cách có chất lượng và hiệu quả theo yêu cầu cụ thể, nhằm đạt được mục đích nhất định trong những điều kiện nhất định” [17] của tác giả Hoàng Phê làm cơ sở lý luận cho đề tài của mình.

• Kỹ năng tham vấn hướng nghiệp

Mục đích cuối cùng của Tham vấn hướng nghiệp là các em học sinh lựa chọn được ngành, nghề phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của bản thân, khả năng và năng khiếu của mình trong một nhóm ngành nghề nào đó và đồng thời đáp ứng được nhu cầu nhân lực của thị trường lao động. Để trợ giúp các em học sinh đạt được mục tiêu đó, thì hoạt động tham vấn phải bắt đầu từ người được tham vấn. Người được tham vấn (học sinh) đến với nhà tham vấn vì họ đang gặp khó khăn để lựa chọn một ngành nghề phù hợp. Có thể các em chưa có hiểu biết gì về bản thân, về khả năng của mình, về nghề nghiệp hay về thị trường lao động; hoặc các em có biết một chút nhưng chưa đầy đủ; hoặc là các em đang gặp mâu thuẫn giữa năng lực và hứng thú, giữa cái bản thân mong muốn nhưng gia đình không cho phép, giữa nghề các em thích nhưng lại khó xin việc,… Từ đó, có nhiều quan điểm khác nhau về Tham vấn hướng nghiệp cho học sinh từ các nhà chuyên gia về tâm lý học trong và ngoài nước.

Năm 1942, cuốn sách “Tư vấn và tâm lý trị liệu” của Carl R. Rogers được ra đời, với phương châm “tư vấn thân chủ trọng tâm” là cơ sở để xem xét lại toàn bộ những giả định đã được thiết lập trước đây trong tư vấn hướng nghiệp. Những người theo C. Roger cho rằng:

• Các khái niệm như tình cảm, động lực hành động cần được xem xét trong quá trình tư vấn.
• Thân chủ tự chấp nhận bản thân và tự hiểu bản thân là những mục tiêu cơ bản.

Điều quan tâm nữa là mối tương tác giữa thân chủ – nhà tham vấn và chia sẻ của thân chủ trong quá trình tham vấn. Thực chất, mối quan hệ tham vấn là sự tôn trọng lẫn nhau, trực tiếp hướng tới việc thân chủ đạt được sự tự hiểu biết bản thân và từng bước điều khiển được chính mình. Trung tâm của mối quan hệ tham vấn thay đổi về phía thân chủ và kỹ thuật tham vấn, với sự giảm đi việc dùng bài kiểm tra, ghi chép hồ sơ của nhà tham vấn. Tham vấn nghề nghiệp theo một quá trình cần tập trung vào việc tạo cho các cá nhân khả năng tận dụng thế mạnh của họ để tự đưa ra quyết định và để có ảnh hưởng tới những lựa chọn trong tương lai hơn là chỉ thích nghi với những áp lực của khách quan.

Trong phạm vi đề tài này tôi chọn khái niệm: “Kỹ năng tham vấn hướng nghiệp là năng lực sử dụng các tri thức, các dữ kiện hay khái niệm đã có để lựa chọn thực hiện hoạt động tham vấn hướng nghiệp cho học sinh một cách có chất lượng và hiệu quả theo yêu cầu cụ thể, nhằm đạt được mục đích nhất định trong những điều kiện nhất định” [11] làm cơ sở lý luận cho đề tài của mình.

1.2.3. Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

• Tổ chức

Thuật ngữ “Tổ chức” được nhiều ngành khoa học sử dụng với ý nghĩa không giống nhau:

Triết học định nghĩa “Tổ chức, nói rộng là cơ cấu tồn tại của sự vật. Sự vật không thể tồn tại mà không có một hình thức liên kết nhất định các yếu tố thuộc nội dung. Tổ chức vì vậy là thuộc tính của bản thân các sự vật” [13]. Tổ chức là thuộc tính của sự vật, nói cách khác sự vật luôn tồn tại dưới dạng tổ chức nhất định;

Nhân loại học khẳng định từ khi xuất hiện loài người, tổ chức xã hội loài người cũng đồng thời xuất hiện. Tổ chức ấy không ngừng hoàn thiện và phát triển cùng với sự phát triển của nhân loại. Theo nghĩa hẹp đó, tổ chức là một tập thể của con người tập hợp nhau lại để thực hiện một nhiệm vụ chung hoặc nhằm đạt tới một mục tiêu xác định của tập thể đó. Như vậy, tổ chức là tập thể, có mục tiêu, nhiệm vụ chung;

Khoa học tổ chức và quản lý định nghĩa tổ chức với ý nghĩa hẹp là “tập thể của con người tập hợp nhau lại để thực hiện một nhiệm vụ chung hoặc nhằm đạt tới một mục tiêu xác định của tập thể đó” [10]. Quan niệm về tổ chức theo Khoa học tổ chức và quản lý có nhiều điểm tương đồng với Luật học, Quản trị công ở chỗ đều xác định tổ chức thuộc về con người, là của con người trong xã hội; vì là tổ chức của con người, có các hoạt động chung do vậy mục tiêu của tổ chức là một trong những điều kiện quan trọng, không thể thiếu của tổ chức;

Trên phương diện ngôn ngữ: Tuỳ theo ngữ cảnh, tính chất, yêu cầu, mục đích… có thể sử dụng các thuật ngữ: cơ quan, đơn vị, pháp nhân, công ty, hội… thay thế thuật ngữ tổ chức. Sự đa dạng trên phương diện ngôn ngữ còn thể hiện ở việc thuật ngữ tổ chức được dùng với các chức năng khác nhau như: là danh từ, là động từ, là tính từ (tiếng Anh Organization là danh từ, khác với Organize là động từ, khác với Constitutive là tính từ).

Với thực tế như vậy, cần có tư duy biện chứng, kế thừa, không cứng nhắc, máy móc, phù hợp với mục tiêu, yêu cầu của nhiệm vụ nghiên cứu về khái niệm “Tổ chức”. Với cách tư duy, tiếp cận như vậy khi tìm hiểu khái niệm chung về tổ chức cần nắm vững một số nội dung căn bản như: Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

• Tổ chức là của con người trong xã hội gắn với một hình thái kinh tế – xã hội và một kiểu nhà nước;
• Con người trong tổ chức gắn kết với nhau bởi những mục đích xác định và hành động để đạt đến mục tiêu chung;
• Có phạm vi, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và cơ cấu xác định;
• Được hình thành và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định phù hợp với quy định pháp luật.

Nếu nhất thiết phải đưa ra một định nghĩa về tổ chức thì đó là tập hợp của con người trong xã hội có phạm vi, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, cơ cấu xác định; được hình thành và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định phù hợp với quy định pháp luật nhằm gắn kết con người với nhau bởi những mục đích xác định và hành động để đạt đến mục tiêu chung.

Trong phạm vi đề tài này tôi đưa ra khái niệm: “Tổ chức là tập hợp của con người trong xã hội có phạm vi, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, cơ cấu xác định; được hình thành và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định phù hợp với quy định pháp luật nhằm gắn kết con người với nhau bởi những mục đích xác định và hành động để đạt đến mục tiêu chung” [17] làm cơ sở lý luận cho đề tài của mình.

• Bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông

Bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp là trang bị thêm kiến thức, nhằm nâng cao năng lực tham vấn của giáo viên để quá trình tham vấn đạt kết quả cao. Dưới vai trò tổ chức, hướng dẫn của nhà chuyên môn, giáo viên cần tự giác, tích cực bồi dưỡng và tự rèn luyện để hình thành kỹ năng tham vấn cho bản thân. Do đó trong quá trình bồi dưỡng, giáo viên cần nhận thức đúng ý nghĩa, vai trò của kỹ năng tham vấn, có động cơ rèn luyện đúng đắn, phải biến quá trình bồi dưỡng thành quá trình tự bồi dưỡng. Có như vậy, quá trình bồi dưỡng kỹ năng tham vấn của giáo viên Trung học phổ thông mới đạt kết quả cao. Hay nói cách khác, quá trình bồi dưỡng kỹ năng tham vấn là quá trình luân cần sự tự giác và tính độc lập cao.

Như vậy có thể nói: Bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông là quá trình tổ chức các hoạt động nhằm bổ sung, nâng cao nhận thức, rèn luyện kỹ năng, thay đổi hành vi của giáo viên làm công tác hướng nghiệp ở trường Trung học phổ thông một cách khoa học, có hệ thống thông qua các sự kiện, chương trình, các khóa tập huấn, hội thảo, lớp học ngắn ngày theo chuyên đề, đảm bảo cho giáo viên đạt được các trình độ kiến thức, kỹ năng để thực hiện công tác Tham vấn hướng nghiệp một cách hiệu quả nhất.

Bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp nhằm bổ sung những kiến thức chuyên đề còn khiếm khuyết cho giáo viên, hướng dẫn về cách thức tổ chức, phương pháp, hoạt động Tham vấn hướng nghiệp, phát huy những năng lực, kinh nghiệm, phẩm chất, và các mối quan hệ xã hội của bản thân để thực hiện tốt nhất chức năng, nhiệm vụ của công tác Tham vấn hướng nghiệp.

Trong phạm vi đề tài này tôi đưa ra khái niệm: “Bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp là quá trình tổ chức các hoạt động nhằm bổ sung, nâng cao nhận thức, rèn luyện kỹ năng, thay đổi hành vi của giáo viên làm công tác hướng nghiệp một cách khoa học, có hệ thống thông qua các sự kiện, chương trình, các khóa tập huấn, hội thảo, lớp học ngắn ngày theo chuyên đề, đảm bảo cho giáo viên đạt được các trình độ kiến thức, kỹ năng để thực hiện công tác Tham vấn hướng nghiệp một cách hiệu quả nhất”[17] làm cơ sở lý luận cho đề tài của mình.

1.3. Một số vấn đề lý luận về tổ chức bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

1.3.1. Mục tiêu và tầm quan trọng của bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông

Sự phát triển nhanh chóng và vượt bậc của cuộc cách mạng Khoa học– Công nghệ, sự phát triển của nền kinh tế tri thức, xu hướng toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế đã tác động rất mạnh mẽ và toàn diện đối với đời sống vật chất, tinh thần của toàn xã hội. Con người được coi là trung tâm của sự phát triển và khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn ứng dụng cũng ngày càng được rút ngắn. Một xã hội muốn phát triển thì phải luôn dựa vào sức mạnh của tri thức, bắt nguồn từ sự khai thác những tiềm lực của con người, coi việc phát huy nguồn lực làm nhân tố cơ bản của sự phát triển bền vững. Những đặc trưng trên đã chỉ đến những yêu cầu mới về nhiệm vụ cho giáo dục nói chung và hướng nghiệp nói riêng. Không những chỉ trang bị kiến thức mà chúng ta cần phải chăm lo hình thành trong lớp trẻ các hành vi về thái độ, tình cảm, khả năng thích nghi đề góp phần xây dựng mái nhà chung của toàn cầu, ngăn chặn các hiểm hoạ phát sinh nhằm phát triển xã hội bền vững và ổn định.

Trong giai đoạn phát triển kinh tế xã hội như hiện nay, nhiều ngành nghề mới xuất hiện, nhiều nghề bị lạc hậu, mai một. Đối với học sinh Trung học phổ thông, khi rời khỏi mái trường Trung học phổ thông thường rất bỡ ngỡ trước thế giới nghề nghiệp đa dạng và phức tạp. Các em thiếu hiểu biết về các ngành nghề, thiếu cái nhìn thực tế về tình hình phát triển của đất nước, đánh giá về khả năng và năng lực bản thân mình lại chưa chính xác, nên rất dễ bị ảnh hưởng từ gia đình, dư luận xã hội, từ những thành kiến về nghề nghiệp. Vì thế các em rất cần sự định hướng, giúp đỡ của những người đi trước, đặc biệt là quý thầy cô giáo. Để làm tốt được công việc “trợ giúp” cho học sinh, giáo viên cần có kiến thức hiểu biết về ngành nghề trong xã hội, cần biết cách tham vấn, hướng dẫn học sinh, giúp các em biết được năng lực của bản thân, hiểu được năng lực và khả năng của mình và nắm được nhu cầu của xã hội, từ đó chọn cho mình một hướng đi đúng. Chính vì thế, việc tổ chức bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực hướng nghiệp cho đội ngũ giáo viên làm công tác hướng nghiệp trong các trường Trung học phổ thông là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay, góp phần làm tốt công tác phân luồng học sinh sau Trung học phổ thông, đáp ứng mục tiêu giáo dục, yêu cầu xã hội.

1.3.2. Nội dung bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho giáo viên Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Một số kỹ năng quan trọng đối với người làm công tác tham vấn vấn hướng nghiệp đã được nhiều nhà tâm lý học đưa ra nhiều ý kiến khác nhau, nhưng tổng quan chung thì có những kỹ năng sau đây chính là những kỹ năng cần bồi dưỡng cho GV để họ có thể làm tốt công tác hướng nghiệp cho học sinh trong nhà trường Trung học phổ thông bao gồm:

• Kỹ năng lắng nghe

Nghe không phải chỉ là sử dụng thính giác mà còn phải biết kết hợp quan sát và cách thể hiện sự cảm thông của mình với người cần được tham vấn. Nghe là một cách để tìm hiểu, nắm bắt những tâm tư, cảm xúc, đồng thời qua giọng nói và cách nói để theo dõi những sắc thái tình cảm hoặc thái độ của người đó. Nghe đầu tiên là nắm bắt thông tin, sau đó phải làm sao khuyến khích được sự thoải mái và sự chân thật của người được tham vấn để họ diễn đạt hết những suy nghĩ, băn khoăn, lo lắng của mình.

• Kỹ năng giao tiếp không lời

Kỹ năng giao tiếp không lời là những biểu hiện về trạng thái nội tâm của người được tham vấn. Không chỉ có vậy người làm công tác tham vấn tâm lý nói chung và Tham vấn hướng nghiệp nói riêng cũng phải biết sử dụng ngôn ngữ giao tiếp không lời. Nếu sử dụng kỹ năng giao tiếp không lời hiệu quả sẽ tạo điều kiện cho giao tiếp bằng lời từ đó xây dựng được mối quan hệ tư vấn tâm lý. Qua ngôn ngữ cử chỉ, nét mặt,… người làm công tác tham vấn tâm lý thể hiện được thái độ với người được tham vấn và ngược lại.

• Kỹ năng phản hồi

Kỹ năng phản hồi là kỹ năng người tham vấn sẽ đưa ra các thông tin cụ thể về các vấn đề trên sự quan sát tỉ mỉ để từ đó đưa ra những vấn đề tích cực, phản hồi tích cực được biểu hiện qua việc lắng nghe tích cực, tóm tắt được những điểm chính, điểm nổi bật trong câu chuyện và kết hợp hoàn hảo giữa phản hồi bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ.

• Kỹ năng thu thập thông tin Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Giúp người làm công tác Tham vấn hướng nghiệp có thể thu thập đầy đủ thông tin về người cần tham vấn và cả cảm xúc của họ từ đó sẽ giúp họ. Kỹ năng thu thập thông tin gồm có:

• Kĩ năng đặt câu hỏi
• Kĩ năng tóm lược
• Kỹ năng nói

Nói là truyền đạt tới đối tác một lượng thông tin, một ý kiến, một ý tưởng, một cảm xúc bằng lời nói. Nói cung cấp thông tin đến người nghe, giúp người nghe hiểu rõ nguyên nhân và nguồn gốc sự lo lắng của vấn đề họ quan tâm và giúp đỡ họ giải quyết những vấn đề dựa trên lí trí và tình cảm. Nói còn biểu hiện sự cảm tình và nói lên sự đảm bảo đối với đối tượng. Khi nói ta cần dùng ngôn ngữ đơn giản, rõ ràng, có tính phổ thông và phải có sức biểu cảm, thu hút người nghe, nói những điều mà đối tượng cần nghe, tránh những từ làm người nghe sợ hãi sẽ làm ảnh hưởng tới trạng thái tâm lí và tinh thần của người nghe làm ảnh hưởng tới hiệu quả tham vấn.

1.3.3. Phương pháp và hình thức bồi dưỡng kỹ kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông

Bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông cần được thực hiện thông qua nhiều phương pháp và hình thức khác nhau, đảm bảo thực tế, có tính đa dạng, phong phú, hiệu quả, phù hợp với thực tiễn khách quan.

• Phương pháp bồi dưỡng

Sử dụng phương pháp thuyết trình để cung cấp kiến thức, phân tích, giải thích, lý giải về kiến thức mới, những vấn đề thuộc chuyên môn các lĩnh vực khác nhau. Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Phương pháp thực hành, cho giáo viên trực tiếp thực hành xử lý những tình huống, tự triển khai tổ chức các hoạt động, trên cơ sở đó để phân tích và rút ra kinh nghiệm về tổ chức hoạt động tham vấn hiệu quả.

Phương pháp tọa đàm cùng trao đổi: có sự tác động qua lại, luân phiên và tương tác hỗ trợ giữa người giảng viên và giáo viên, giảng viên đóng vai trò là người điều hành, định hướng, nêu vấn đề; giáo viên là người thảo luận, thực hành, rút ra những kinh nghiệm kiến thức cho bản thân (đối thoại, hỏi đáp, trò chơi, thảo luận nhóm…).

Phương pháp nghiên cứu: giúp giáo viên nhận diện và thảo luận về các tình huống, các hoạt động thực tế, một vấn đề hay loạt vấn đề nào đó để từ đó giáo viên có thể khái quát, rút ra được kinh nghiệm hay nhận ra được vấn đề rộng hơn từ một tình huống, trường hợp cụ thể.

• Phương pháp thảo luận nhóm
• Hình thức bồi dưỡng
• Mời các chuyên gia tâm lý về bồi dưỡng tại đơn vị
• Cử giáo viên tham gia các khóa bồi dưỡng về kỹ năng tại Bộ Giáo dục và đào tạo, tại Sở Giáo dục và Đào tạo (nếu có).
• Tổ chức các lớp bồi dưỡng ngắn hạn tập huấn cho giáo viên tại đơn vị
• Sử dụng giáo viên cốt cán để Sở Giáo dục tập huấn.
• Phát huy vai trò tự bồi dưỡng của giáo viên

1.3.4. Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông

• Lập kế hoạch bồi dưỡng

Trong hoạt động bồi dưỡng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông thì việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng là vấn đề mang tính định hướng cho mọi hoạt động. Kế hoạch cần phải thể hiện được các yêu cầu chủ yếu sau:

Khảo sát đội ngũ giáo viên để chia thành các nhóm khác nhau để định hướng các nội dung và hình thức bồi dưỡng cho khác nhau. Nên tổ chức khảo sát để phân loại theo cách tiếp cận sau:

• Phân loại theo nội dung kiến thức: bồi dưỡng năng lực, bồi dưỡng nghiệp vụ, bồi dưỡng phương pháp sư phạm; bồi dưỡng thực hiện chương trình sách giáo khoa mới; bồi dưỡng việc sử dụng phương tiện và đồ dùng bị dạy học…
• Phân loại theo mục tiêu: bồi dưỡng chuẩn hóa giáo viên, bồi dưỡng nâng cao, bồi dưỡng hoàn chỉnh (kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ). Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.
• Phân loại theo đối tượng: bồi dưỡng giáo viên mới đi dạy, giáo viên lâu năm, bồi dưỡng giáo viên phụ trách công tác Đoàn, Hội, bồi dưỡng giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp…
• Phân loại theo tính chất và quy mô: bồi dưỡng giáo viên giỏi, bồi dưỡng giáo viên đại trà…
• Phân loại theo kế hoạch, khung thời gian: bồi dưỡng dài hạn, ngắn hạn, bồi dưỡng định kỳ, bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng theo chuyên đề…
• Xác định mục tiêu của hoạt động bồi dưỡng

Xác định rõ khi tổ chức hoạt động bồi dưỡng thì phải nhằm vào đối tượng giáo viên nào, sau khi kết thúc bồi dưỡng giáo viên tham gia thu nhận được những kiến thức, kỹ năng và có thái độ như thế nào?. Cụ thể hơn là đội ngũ giáo viên được bồi dưỡng đã đạt được mức độ như thế nào so với mục tiêu đề ra.

• Dự kiến các nguồn lực cho hoạt động bồi dưỡng

Khi tổ chức hoạt động bồi dưỡng ta cần phải định hướng được chọn ai làm giảng viên, chi phí cho các hoạt động sẽ lấy từ nguồn kinh phí nào? tài liệu học tập cũng như cơ sở vật chất khác (như phòng học, máy chiếu, thiết bị hỗ trợ,…) được khai thác ở đâu, thời lượng thực hiện khóa bồi dưỡng và được tổ chức vào thời gian nào trong năm học,…

• Dự kiến các biện pháp thực và hình thức hiện mục tiêu bồi dưỡng

Lên kế hoạch để dự kiến các biện pháp và hình thức tổ chức thực hiện mục tiêu bồi dưỡng là việc làm rất quan trọng. Nó thể hiện ở việc tổ chức bồi dưỡng tập trung cả thời gian, hay tập trung từng giai đoạn, theo chuyên đề hay định kỳ, tổ chức thành lớp hay theo nhóm, ở tại đơn vị hay tổ chức kết hợp với tham quan thực tế,… và cuối cùng là thực hiện việc đánh giá như thế nào?

• Tổ chức hoạt động bồi dưỡng

Tổ chức bồi dưỡng là quá trình thực hiện, triển khai một hoạt động cụ thể nào đó trong kế hoạch bồi dưỡng đã được xác định. Tổ chức bồi dưỡng cần giải quyết các câu hỏi cơ bản như: Có những hoạt động cụ thể nào trong quá trình bồi dưỡng? Phân công, phối hợp như thế nào cho có hiệu quả? Tổ chức sao cho chi phí thấp nhưng để kết quả cao?

Vì thế, để tổ chức tốt bồi dưỡng, chúng ta cần cụ thể hóa kế hoạch bồi dưỡng thành: Ra Quyết định tổ chức khóa bồi dưỡng, triệu tập giáo viên, in ấn tài liệu, mời giảng viên, chọn địa điểm, điều phối chương trình, theo dõi các hoạt động giảng dạy, chi phí thanh toán, thanh quyết toán, đánh giá nhận xét kết quả toàn khóa học.

• Mối quan hệ phối hợp chỉ đạo BGH nhà trường và giáo viên.
• Thực hiện quy trình: các mặt hoạt động được phân chia logic theo các bước, trình tự nhất định.
• Phân công trách nhiệm cho từng người để thực hiện từng công việc cụ thể.
• Phối hợp các tổ, bộ phận và các cá nhân trong quá trình thực hiện kế hoạch bồi dưỡng.
• Tiến hành thực hiện các bước hoạt động bồi dưỡng.
• Kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả trong và cuối quá trình bồi dưỡng.
• Chỉ đạo, triển khai các hoạt động bồi dưỡng

Chỉ đạo là quá trình tác động ảnh hưởng tới hành vi, thái độ giáo viên tham gia bồi dưỡng nhằm đạt tới các mục tiêu và chất lượng bồi dưỡng đặt ra. Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Trong quá trình quản lý hoạt động bồi dưỡng thì chỉ đạo là chức năng thứ ba, có vai trò cùng với chức năng tổ chức để hiện thực các mục tiêu của hoạt động bồi dưỡng. Chức năng chỉ đạo được vạch rõ từ việc điều hành và hướng dẫn các hoạt động bồi dưỡng nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra. Thực chất chức năng chỉ đạo là quá trình tác động và ảnh hưởng của Hiệu trưởng nhà trường tới những giáo viên Trung học phổ thông nhằm biến đổi những yếu tố chung của tổ chức, hệ thống thành nhu cầu của giáo viên. Trên cơ sở đó giáo viên sẽ tích cực, tự giác và mang hết khả năng của mình để tập luyện, rèn luyện để nâng cao năng lực cá nhân. Do vậy chức năng chỉ đạo là nền tảng để phát huy các động lực cho việc thực hiện các mục tiêu bồi dưỡng góp phần tạo nên chất lượng và hiệu quả của các hoạt động bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông.

Chỉ đạo là một chức năng quản lý quan trọng và cần thiết cho việc thực hiện hoá các mục tiêu bồi dưỡng, do đó trong chỉ đạo phải quát triệt phương châm “Duy trì – Ổn định – Đổi mới – Phát triển” trong các hoạt động bồi dưỡng.

Vì thế chức năng chỉ đạo trong hoạt động bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông cần thực hiện các nội dung sau:

• Thực hiện quyền chỉ đạo và hướng dẫn thực hiện các nhiệm vụ bồi dưỡng của nhà trường tới giáo viên.
• Thường xuyên nhắc nhở, động viên và kích thích tích cực để triển khai, duy trì các hoạt động bồi dưỡng một cách có hệ thống nhằm nâng cao năng lực cho lực lượng giáo viên Tham vấn hướng nghiệp
• Kiểm tra, giám sát các hoạt động bồi dưỡng, đánh giá những kết quả đã đạt được đồng thời nắm rõ những tồn tại hạn chế để từ đó có thể rút ra bài học kinh nghiệp cho những đợt sau.
• Thúc đẩy các hoạt động phát triển, Hiệu trường nhà trường khuyến khích, động viên, tạo điều kiện để giáo viên tích cực tham gia bồi dưỡng kỹ Tham vấn hướng nghiệp.

Chỉ đạo bắt nguồn từ thuật ngữ Directing (điều hành) và Leading (lãnh đạo). Vì thế, chỉ đạo vừa có ý nghĩa là ra chỉ thị để điều hành vừa là tác động ảnh hưởng tới hành vi, thái độ của giáo viên tham gia bồi dưỡng. Thực hiện việc chỉ huy (giao việc) và hướng dẫn thực hiện các nhiệm vụ bồi dưỡng cũng như những tác động có ảnh hưởng tới các thành viên khác thì phải đảm bảo tính phù hợp, thiết thực và cụ thể với khả năng của từng giáo viên.

• Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Kiểm tra trong hoạt động quản lý là quá trình xem xét thực tiễn diễn ra như thế nào để từ đó thực hiện các nhiệm vụ đánh giá thực trạng, khuyến khích, phát huy những nhân tố tích cực, phát hiện những mặt hạn chế và đưa ra những quyết định điều chỉnh kịp thời để tránh mất thời gian và công sức.

Kiểm tra là chức năng cuối cùng của một quá trình quản lý, có vai trò giúp cho chủ thể quản lý biết được mọi người thực hiện các nhiệm vụ ở mức tốt, khá, trung bình, yếu như thế nào, đồng thời cũng biết được những nội dung bồi dưỡng ban hành có phù hợp với thực tế hay không, trên cơ sở đó để điều chỉnh các hoạt động bồi dưỡng nhằm nâng cao hiệu quả, thúc đẩy hay giúp đỡ các cá nhân, tập thể đạt được các mục tiêu bồi dưỡng đã đề ra. Như vậy, kiểm tra thể hiện rất rõ vai trò cung cấp thông tin và trợ giúp các nhà quản lý và giáo viên hoàn thành nhiệm vụ theo mục tiêu, kế hoạch đã đề ra.

Với vai trò đặc biệt như vậy, kiểm tra không đơn thuần là chức năng cuối cùng trong một quá trình bồi dưỡng mà còn là tiền đề cho một quá trình bồi dưỡng mới tiếp theo.

Kiểm tra cần thực hiện các yêu cầu sau:

• Phát hiện những điểm tốt và những điểm còn tồn tại của hoạt động bồi dưỡng nói chung và của từng giáo viên tham gia bồi dưỡng nói riêng.
• Điều chỉnh: Bao gồm tư vấn, thúc đẩy hoạt động bồi dưỡng (phát huy mặt tốt) hoặc xử lý; Theo dõi, giám sát quá trình thực hiện kế hoạch. Từ đó có các biện pháp điều chỉnh để hoàn thành mục tiêu đề ra

Đánh giá bao gồm: Xác định kết quả bồi dưỡng của mỗi giáo viên theo chuẩn đề ra; thu thập thông tin để từ đó so sánh sự phù hợp của việc thực hiện so với chuẩn mực. Đánh giá phải đảm bảo tính khách quan (đánh giá đầu vào, đánh giá sau khi kết thúc hoạt động và đánh giá tác động của hoạt động bồi dưỡng trong triển khai nhiệm vụ tại đơn vị sau khi được bồi dưỡng…).

1.3.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

• Tình hình kinh tế – xã hội

Kinh tế – xã hội của đất nước phát triển theo hướng nào thì cũng ảnh hưởng đến nội dung bồi dưỡng kỹ năng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên. Khi Hiệu trưởng các trường Trung học phổ thông đã xác định được hướng đi và có mục tiêu chỉ đạo cơ bản thì sẽ có quyết định nội dung bồi dưỡng sao cho phù hợp với thực tế và hoàn cảnh của từng đơn vị, Giáo dục hướng nghiệp cho học sinh là giúp các em tìm được cho mình một nghề không những thích hợp với bản thân mà còn đáp ứng và phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện kinh tế – xã hội.

Đổi mới chương trình, mục tiêu trong công tác Tham vấn hướng nghiệp theo hướng tiếp cận trình độ kinh tế xã hội và thích ứng với nhu cầu nguồn nhân lực của khu vực và thế giới.

• Sự phát triển của khoa học công nghệ

Những năm gần đây, cuộc cách mạng khoa học công nghệ diễn ra rất mạnh mẽ, sự chuyển biết rõ rệt từ kỷ nguyên công nghiệp sang kỷ nguyên công nghệ thông tin và phát triển nền kinh tế tri thức. Sự phát triển của khoa học công nghệ giúp các nước đang phát triển thực hiện công nghiệp hóa một cách nhanh hơn, làm thay đổi cơ cấu công nghiệp ở nhiều nước. Thế giới bước sang kỷ nguyên số. Cách mạng thông tin đã thúc đẩy sự ra đời của nền kinh tế tri thức (knowledge economy). Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh và sử dụng tri thức giữ vai trò quyết định đối với sự tồn tại và phát triển của nền kinh tế, nó tạo ra của cải, vật chất, nâng cao chất lượng cuộc sống. Nền kinh tế tri thức đòi hỏi phải có nguồn nhân lực chất lượng cao thể đáp ứng với nhiều loại hình nghề nghiệp. Vì thế, giáo dục nghề nghiệp phải chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhân lực phải phong phú, đa năng… Người lao động phải biết nhiều kĩ năng, thay đổi cảm xúc… khi chuyển đổi công việc. Đây là vấn đề rất khó khăn đặt ra cho định hướng giáo dục nghề nghiệp hiện đại.

Trước tình hình thế giới luôn thay đổi này, con người đối diện với tương lai nghề nghiệp không chắc chắn; sự không ổn định trong công việc, nghề nghiệp. Vì vậy vấn đề đặt ra trong hướng nghiệp là làm thế nào để giúp con người giải quyết những khó khăn trong nghề nghiệp, giúp họ dịch chuyển nghề nghiệp theo xu hướng mới một cách tốt nhất? Tham vấn hay tư vấn hướng nghiệp nói chung trong thời đại hiện nay phải giúp cá nhân đương đầu với những thay đổi bằng việc phân tích các giả thiết được nêu ra. Nhà tham vấn hay giáo viên tham vấn trong trường Trung học phổ thông cần giúp cá nhân thích ứng với hoàn cảnh mới, vượt qua khó khăn, hình thành lại niềm tin… Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Hoạt động tư vấn nghề nghiệp và bồi dưỡng tham vấn hướng nghiệp trong trường Trung học phổ thông cần phải hiểu và đánh giá đúng các năng lực của học sinh và giáo viên được đào tạo, và phải giúp học sinh khám phá các lựa chọn nghề nghiệp.

• Nội dung chương trình Tham vấn hướng nghiệp

Nội dung chương trình phải phong phú, đa dạng và phải cập nhật được các thông tin mới, mở rộng kiến thức tư vấn sẽ làm cho học sinh hào hứng, có tác dụng tác động đến tư tưởng giúp học sinh lựa chọn nghề nghiệp cho bản thân một cách đúng đắn.

Ở lứa tuổi học sinh Trung học phổ thông các em có khả năng tư duy tốt, Tham vấn hướng nghiệp nên khơi dậy ở các em nhu cầu tự học hỏi, tự tìm tòi kiến thức, như vậy nội dung kiến thức sẽ được mở rộng, phong phú và thường xuyên được cập nhật. Hơn nữa, nội dung Tham vấn hướng nghiệp cũng cần đảm đảo sự cân bằng giữa kiến thức chuyên môn, kiến thức văn hóa, xã hội liên quan đến thực tiễn phù hợp với độ tuổi, bám sát từng chủ đề hoạt động. Có như vậy, Tham vấn hướng nghiệp mới đáp ứng mục tiêu chung của giáo dục. Nếu nội dung đơn điệu, nghèo nàn thì sẽ khó thu hút các thành viên tham gia hoạt động, kết quả sẽ rất hạn chế.

• Cơ sở vật chất để thực hiện hoạt động bồi dưỡng

Cơ sở vật chất, các thiết bị dạy học, kinh phí là điều kiện và phương tiện tất yếu để thực hiện hoạt động bồi dưỡng Tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên. Không thể tổ chức tốt các hoạt động bồi dưỡng khi không có các điều kiện như kinh phí, phòng học, thiết bị dạy học, tài liệu tham khảo, điện, nước, bãi tập… Cần xây dựng các chế độ chính sách nhằm khuyến khích về vật chất và tinh thần, chế độ khen thưởng kịp thời đối với giáo viên tự giác, tích cực trong việc bồi dưỡng Tham vấn hướng nghiệp cũng như có những biện pháp nhắc nhở, phê bình đối với những giáo viên thờ ơ, thiếu quan tâm hay làm qua loa cho có.

• Nhận thức của các lực lượng giáo dục về tham vấn hướng nghiệp

TVHN nó được diễn ra trong và ngoài nhà trường, vì vậy để việc thực hiện chương trình Tham vấn hướng nghiệp đạt hiệu quả thì nhận thức của lực lượng giáo dục có ảnh hưởng rất lớn tới quá trình tổ chức. Các lực lượng giáo dục bao gồm: cán bộ quản lý, các đoàn thể, tổ chức trong và ngoài nhà trường, phụ huynh, giáo viên.

Trong quá trình tổ chức để thực hiện chương trình, thì người tổ chức và chủ thể là học sinh có mối quan hệ hợp tác, tác động qua lại với nhau. Người tổ chức không những phải là người có có năng lực cố vấn, điều hành mà còn phải có nhận thức đúng đắn và thật sự am hiểu về lĩnh vực mình tổ chức. Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

Nhận thức của các lực lượng giáo dục sẽ trở thành yếu tố tích cực thúc đẩy việc lập kế hoạch, xác định mục tiêu, nội dung, hình thức tổ chức phù hợp để mang lại hiệu quả giáo dục. Ngược lại nếu nhận thức của các lực lượng giáo dục sai lệch, không đúng nó sẽ dẫn tới việc xác định mục tiêu, nội dung và hình thức tổ chức sai lầm hay việc thực hiện qua loa, hình thức cho có, dẫn đến hiệu quả giáo dục thấp.

• Tính chủ động của giáo viên trong hoạt động tham vấn hướng nghiệp

Tính chủ động của giáo viên tác động rất lớn tới việc thực hiện chương trình Tham vấn hướng nghiệp. Chủ thể giáo viên là chủ thể của hoạt động do vậy họ nắm rõ về chương trình Tham vấn hướng nghiệp, năng lực tổ chức, kinh nghiệm, uy tín với tập thể giáo dục và đặc biệt là tính tích cực của học sinh.

Giáo viên – chủ thể của hoạt động có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực hiện chương trình Tham vấn hướng nghiệp. Nếu bản thân chủ thể nhận thức không đúng tham gia chương trình một cách thụ động, gò bó và mang tính hình thức. Do vậy, để việc thực hiện chương trình đạt hiệu quả cao nhất cần giúp học sinh nhận thức rõ mục tiêu của Tham vấn hướng nghiệp là lựa chọn được hướng đi nghề nghiệp đúng đắn cho tương lai của mình. Chính Tham vấn hướng nghiệp sẽ phát huy được tính tích cực của mỗi con người từ đó các em phát triển được kiến thức, kỹ năng, thái độ và hoàn thiện nhân cách của mình.

Tiêu kiết chương 1

Tham vấn hướng nghiệp được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm từ rất lâu, ở Việt Nam công tác này cũng đã được nhiều tác giả nghiên cứu. Theo đó, có nhiều mô hình lý thuyết và cách tiếp cận nhằm đưa tham vấn hướng nghiệp thành một lĩnh vực khoa học ứng dụng.

Bồi dưỡng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông là hoạt động nhằm nâng cao nhận thức cho giáo viên về công tác hướng nghiệp, trang bị cho giáo viên các kỹ năng tham vấn, như kỹ năng lắng nghe, kỹ năng giao tiếp không lời, kỹ năng nói,… để giúp giáo có thể thực hiện được các hoạt động tham vấn nhóm, tham vấn cá nhân. Giúp giáo viên nắm được các biện pháp, các giai đoạn tiến hành tham vấn một cách hiệu quả. Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông là một quá trình gồm nhiều giai đoạn: lập kế hoạch bồi dưỡng, tổ chức chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá kết quả,… Các quá trình này có mối tác động qua lại và ảnh hưởng lên nhau vì thế phải thực hiện tốt để công tác bồi dưỡng tham vấn hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông đạt kết quả cao, giúp các em chọn chọn cho mình một nghề phù hợp với năng lực bản thân mình và đáp ứng nhu cầu của xã hội. Luận văn: Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tham vấn hướng nghiệp GV.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng hướng nghiệp cho GV

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com