Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý hoạt động giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

TÓM TẮT

Tiếng Anh ngày càng trở thành hành trang không thể thiếu đối với thế hệ trẻ hiện nay, vì vậy việc tổ chức dạy môn tiếng Anh ngay từ cấp tiểu học TH là điều cần thiết và đã được ngành giáo dục, các trường TH triển khai thực hiện. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện ở các trường TH trên địa bàn Dĩ An, tồn tại một số khó khăn trong công tác quản lý ảnh hưởng đến chất lượng HĐDH cụ thể một bộ phận CBQL, GVTA, HS còn xem nhẹ vai trò môn tiếng Anh đối với HS tiểu học, xem đây là môn phụ; việc chỉ đạo vận dụng đa dạng các phương pháp dạy học theo hướng tiếp cận năng lực còn hạn chế; áp lực do tình trạng chương trình môn học quá tải, thiếu GV so với số lớp, sỉ số học sinh đông, không đồng đều về năng lực học tập; CSVC, trang thiết bị thiếu và không đồng bộ. Mục tiêu của luận văn là đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

Luận văn đã bám sát vào cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý và thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học để đánh giá những thành công, hạn chế của các nhà trường công tác này. Về mặt thành công: Tuân thủ tốt các quy định về mục tiêu, chương trình, tổ chức dạy học, đánh giá HS; đội ngũ GVTA ngày càng trẻ hóa, có năng lực cao; Về mặt hạn chế: các nội dung công tác lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra ở nhiều trường chỉ thực hiện ở mức ITX, vì thế kết quả ở chỉ đạt mức TB.

Căn cứ vào những thành công và hạn chế trên, luận văn đã đề ra được các biện pháp khắc phục những hạn chế và phát huy những thành công của các trường TH trên địa bàn. Từ đó đưa ra giúp các trường xây dựng được các biện pháp cần thiết và khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường TH trên địa bàn. Từ đó, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương trong thời gian tới.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Giáo dục và Đào tạo luôn được Đảng và Nhà nước ta coi là quốc sách hàng đầu. Thành tựu của giáo dục và đào tạo là thước đo sự phát triển của một đất nước. Trước yêu cầu chất lượng giáo dục ngày càng cao như hiện nay đòi hỏi người làm công tác giáo dục phải không ngừng đổi mới phương pháp, áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, lấy học sinh làm trung tâm trong các hoạt động nhằm phát huy tối đa năng lực học sinh đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện của đất nước.

Đảng và Nhà nước ta cũng rất coi trọng vấn đề dạy ngoại ngữ tại các cơ sở giáo dục hiện nay. Ngày 30/9/2014, thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 1400/QĐ – TTg phê duyệt Đề án “Dạy học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, giai đoạn 2014 – 2026” quy định Đề án thực hiện 7 nhiệm vụ quan trọng nhằm đạt được mục tiêu chung là: Đổi mới toàn diện việc dạy học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, triển khai chương trình dạy học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, triển khai chương trình dạy ngoại ngữ mới ở các cấp học, trình độ đào tạo, nhằm đến năm 2021 đạt được một bước tiến rõ rệt về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của nguồn nhân lực, nhất là đối với một số lĩnh vực ưu tiên; đến năm 2026 đa số thanh niên Việt Nam tốt nghiệp Trung cấp, Cao đẳng và Đại học có đủ năng lực ngoại ngữ sử dụng độc lập, tự tin trong giao tiếp, học tập, làm việc trong môi trường hội nhập, đa ngôn ngữ, đa văn hóa, biến ngoại ngữ trở thành thế mạnh của người dân Việt Nam, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước [8].

Biết ngoại ngữ là điều kiện thuận lợi để con người có thể chủ động mở rộng giao lưu, cập nhật kiến thức. Hiện nay, Tiếng Anh là một trong những ngoại ngữ được sử dụng rộng rãi trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng, vì vậy môn Tiếng Anh ngày càng trở thành môn học thu hút sự quan tâm của các bậc phụ huynh và các em học sinh ở mọi cấp học, đặc biệt là cấp tiểu học – một cấp học được xem là cấp học mang tính nền tảng, liên quan mật thiết đến các cấp học cao hơn.

Tuy nhiên, thực tế ở các trường tiểu học trong thời gian qua, môn học Tiếng Anh chưa thật sự được coi trọng, chưa được đánh giá đúng mức về tầm quan trọng của nó. Công tác quản lý hoạt động dạy môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An chưa mang lại hiệu quả cao trong quá trình tổ chức dạy học. Vì thế, công tác dạy học của giáo viên dạy môn Tiếng Anh chưa được đầu tư chuyên sâu, nên kết quả học tập của học sinh đối với môn học này chưa thể hiện rõ được khả năng ứng dụng vào thực tế.

Hiện nay, cùng với sự đổi mới về văn hóa – kinh tế – xã hội, giáo dục cũng thực hiện một bước chuyển mình nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội đương đại. Trong đó, ngoại ngữ đặc biệt là Tiếng Anh ở trường tiểu học được nhìn nhận là một môn học quan trọng và được áp dụng vào việc đánh giá học sinh cuối kì, cuối năm học, không như những năm học trước môn Tiếng Anh là môn năng khiếu không tham gia vào đánh giá kết quả học tập, xét lên lớp của học sinh. Chính vì tầm quan trọng này của môn Tiếng Anh đòi hỏi các nhà quản lý ở trường tiểu học phải có sự nhìn nhận và đổi mới trong công tác quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Ý thức được điều đó, với vai trò là nhà quản lý giáo dục ở trường Tiểu học, chúng tôi rất tâm huyết với những suy nghĩ, trăn trở để triển khai đến đội ngũ giáo viên dạy học môn Tiếng Anh, đồng thời tổ chức, áp dụng có hiệu quả các phương pháp dạy học tích cực vào việc dạy học môn Tiếng Anh, nâng cao hiệu quả – chất lượng môn Tiếng Anh trong trường tiểu học để phát triển toàn diện, bền vững xứng đáng là người chủ tương lai của đất nước.

Trong thời gian qua, chưa có nhiều tác giả nghiên cứu vấn đề này, môn Tiếng Anh ở trường tiểu học nói chung và môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương nói riêng chưa được sự đầu tư nghiên cứu triệt để, nhất là trong công tác quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh. Vì lẽ đó, chúng tôi thật sự quan tâm đến hoạt động giảng dạy môn Tiếng Anh, muốn tổ chức dạy học tốt môn Tiếng Anh, trước tiên nhà quản lý phải có biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh sao cho hiệu quả. Đó là lý do vì sao tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương” làm luận văn nghiên cứu cho chương trình đào tạo sau Đại học.

2. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh của các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

• Hoạt động quản lý chuyên môn ở trường tiểu học.

3.2. Đối tượng nghiên cứu

• Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

4. Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương đã đạt được một số kết quả nhất định trong việc xây dựng kế hoạch quản lý các hoạt động tổ chức dạy học môn Tiếng Anh qua từng giai đoạn. Tuy nhiên,việc quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh vẫn còn những hạn chế nhất định như một bộ phận CBQL, GVTA, HS còn xem nhẹ vai trò môn tiếng Anh, xem đây là môn phụ; nhà trường chưa có sự chỉ đạo xác sao đối với GVTA trong việc vận dụng đa dạng các phương pháp dạy học theo hướng tiếp cận năng lực; CSVC, trang thiết bị thiếu và không đồng bộ; thiếu GV tiếng Anh; chưa đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học; công tác khen thưởng chưa tạo được động lực; chưa vận dụng tốt phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh theo quy định mới.

Nếu khảo sát, đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh của các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương, đề tài sẽ xây dựng được các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh có tính cần thiết và khả thi cao, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy môn Tiếng Anh tại trường tiểu học.
• Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy môn Tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương.
• Đề xuất và khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi các biện pháp quản lý hoạt động dạy môn Tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay.

6. Phạm vi nghiên cứu

6.1. Giới hạn về nội dung nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý hoạt động dạy môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương, dưới sự điều hành, lãnh đạo của hiệu trưởng nhà trường thông qua các chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá.

6.2. Giới hạn về đối tượng khảo sát

Đề tài khảo sát cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên (GV) và học sinh (HS) ở một số trường tiểu học công lập ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

6.3. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động dạy (HĐDH) môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học công lập trên địa bàn thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

7. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

7.1. Cách tiếp cận

• Đề tài được nghiên cứu dựa trên các cách tiếp cận như sau:

7.1.1. Quan điểm hệ thống Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương là một hệ thống trọn vẹn bao gồm các thành tố tạo thành như: mục đích, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, kiểm tra và đánh giá thông qua các chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá. Quản lý hoạt động dạy môn Tiếng Anh là một trong những hoạt động quản lý giáo dục nói chung và quản lý giáo dục cấp tiểu học nói riêng.

Vận dụng quan điểm hệ thống vào đề tài nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương phải được đặt trong mối quan hệ với công tác quản lý giáo dục ở trường tiểu học ở thị xã Dĩ An. Các nhóm biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An được nghiên cứu trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau nhằm tạo ra sự hỗ trợ hợp lý giữa các biện pháp trong việc đổi mới và nâng cao chất lượng quản lý hoạt động dạy môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

7.1.2. Quan điểm lịch sử – logic

Vận dụng quan điểm lịch sử – logic vào đề tài nhằm nghiên cứu thực trạng QL hoạt động dạy học tiếng Anh bằng cách tìm hiểu, phát hiện sự nảy sinh, phát triển vào những khoảng thời gian, không gian và điều kiện cụ thể, Việc này giúp cho công tác điều tra thực trạng được chính xác, phù hợp với mục đích nghiên cứu.

7.1.2. Tiếp cận thực tiễn

Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương phải được xem xét trong bối cảnh điều kiện kinh tế – văn hóa – xã hội thực tiễn của địa phương. Đặc biệt, các biện pháp đổi mới quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương phải được xây dựng trên cơ sở thực trạng hoạt động quản lý dạy học môn học này được thực hiện ở các trường tiểu học ở địa bàn thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương, để có cái nhìn thực tế, sâu sát nhằm đề ra được các biện pháp khả thi góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương nơi mà đề tài đặt nội dung trọng tâm nghiên cứu.

7.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể

Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi sẽ sử dụng và phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

7.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu, văn bản: Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Mục đích: xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

• Cách thức tiến hành:

Phân tích, tổng hợp lý thuyết: các lý thuyết về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học trên đại bàn thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

Phân loại, hệ thống hóa: các lý thuyết nói trên theo phạm vi không gian (trong nước, ngoài nước) và thời gian (từ trước đến nay) nhằm định hướng cho việc thiết kế công cụ nghiên cứu và quá trình điều tra thực tiễn.

7.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Mục đích: Đây là phương pháp nghiên cứu chính của đề tài. Sử dụng phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi nhằm khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Ngoài ra, phương pháp này còn sử dụng để hỏi ý kiến về tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp được xây dựng.

Nội dung: Khảo sát thực trạng hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương như: mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, kiểm tra và đánh giá; khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương thông qua các chức năng như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá.

Công cụ: Xây dựng bộ công cụ là phiếu khảo sát dùng cho chủ thể quản lý HĐDH môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tổ trưởng bộ bộ môn tiếng Anh) và GV bộ môn tiếng Anh, HS trong các nhà trường.

• Phương pháp phỏng vấn

Mục đích phỏng vấn: Đây là phương pháp nghiên cứu bổ trợ của đề tài. Tìm hiểu về đối tượng nghiên cứu để làm minh chứng và bổ sung vào kết quả nghiên cứu thực trạng. Trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Đối tượng phỏng vấn: Cán bộ quản lý các trường tiểu học (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tổ trưởng bộ môn).

Nội dung phỏng vấn: Đánh giá về thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Đồng thời, tìm hiểu đánh giá tính cấp thiết và tính khả thi của một số biện pháp, ý kiến và đề xuất một số biện pháp cụ thể.

Công cụ: Phiếu phỏng vấn chủ thể quản lý.

7.2.3. Nhóm phương pháp xử lý thông tin

Mục đích: Xử lý thông tin thu được từ các phương pháp nghiên cứu cụ thể.

Cách thức và công cụ tiến hành: Đề tài sử dụng phương pháp xử lý thông tin định lượng và định tính như sau:

Số liệu thu được sau khi khảo sát thực tiễn từ phương pháp điều tra bằng bảng hỏi nhằm đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương; khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của một số biện pháp được đề xuất đổi mới quản lý HĐDH môn Tiếng Anh tại các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương, chúng tôi sử dụng chương trình SPSS dùng trong môi trường Window để xử lý và phân tích thống kê nhằm đánh giá về mặt định lượng và định tính, đảm bảo độ tin cậy của các kết quả thu được. Các thông số và phép toán thống kê được sử dụng trong nghiên cứu này là phân tích thống kê mô tả và phân tích thống kê suy luận.

Phân tích thống kê mô tả: các chỉ số sau được sử dụng trong phân tích thống kê mô tả: tần số, điểm trung bình cộng (Mean), độ lệch chuẩn (Std. Deviation),…

Phân tích sử dụng thống kê suy luận: phần phân tích thống kê suy luận sử dụng các phép thống kê: so sánh giá trị trung bình (Compare means), kiểm định tương quan Pearson.

Đối với các phép so sánh giá trị trung bình với 3 nhóm trở lên, phép phân tích phương sai một yếu tố (ANOVA) sẽ cho biết các giá trị trung bình được coi là khác nhau có ý nghĩa về mặt thống kê khi F – test của phân tích biến thiên có giá trị vượt ngưỡng thống kê với xác suất p < 0,05.

Đối với các phép so sánh giá trị trung bình của 2 nhóm, phép kiểm định t – test về độc lập giữa hai mẫu (independent Samples t – test) cho biết đối với một nhóm đơn thì trung bình của một nhóm chủ thể này có khác với trung bình của các nhóm chủ thể khác không. Các giá trị trung bình được coi là có ý nghĩa về mặt thống kê khi t – test của phân tích biến thiên có giá trị vượt ngưỡng thống kê với xác suất p < 0,05.

Ngoài ra, chúng tôi sử dụng phương pháp xử lý thông tin định tính để phân tích (giải thích, chứng minh,…) nội dung nghiên cứu (thông tin thu được từ phương pháp lấy ý kiến chuyên gia, phương pháp phỏng vấn, phương pháp quan sát,…) để khẳng định thông tin về thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương; khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của một số biện pháp được đề xuất đổi mới quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

8. Đóng góp của luận văn

Kết quả của luận văn là cơ sở khoa học để các Hiệu trưởng các các trường tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương có thể thực hiện hiệu quả các chức năng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh trong nhà trường trong giai đoạn tiếp theo.

9. Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục.

Nội dung luận văn gồm 3 chương:

• Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại trường tiểu học.
• Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại trường các tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương.
• Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại trường các tiểu học ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài

Tiếng Anh hiện nay được xem là một ngôn ngữ toàn cầu, là ngôn ngữ chính thức của hơn 53 quốc gia và vùng lãnh thổ, là ngôn ngữ chính thức của EU và là ngôn ngữ thứ 3 được nhiều người sử dụng nhất chỉ sau tiếng Trung Quốc và Tây Ban Nha. Trong các sự kiện quốc tế, các tổ chức toàn cầu… cũng mặc định coi tiếng Anh là ngôn ngữ giao tiếp [31]. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của tiếng Anh trong đời sống kinh tế, trong hoạt động giao tiếp thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ. Với vai trò quan trọng trên, nhiều quốc gia trên thế giới đã thúc đẩy nhiều biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh trong các nhà trường, trong đó quản lý việc dạy học tiếng Anh tại các trường được xem là một giải pháp thúc đẩy chất lượng trực tiếp và hiệu quả. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Các nhà nghiên cứu như V.A Xukhomlinxki trong “Một số kinh nghiệm lãnh đạo của hiệu trưởng trường phổ thông”; Jaxapob trong “Tổ chức lao động của người hiệu trưởng”; P.V.Zimin, M.I.Kôndakốp, N.I.Saxerđôlốp trong “Những vấn đề quản lý trường học” thì cho rằng trong quản lý HĐDH ở các trường thì hiệu trưởng (HT) có vai trò quan trọng. Họ cho rằng kết quả toàn bộ hoạt động quản lý của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ GV từ phía HT nhà trường.

Edward Sallis [40] thì đánh giá cao về nội dung, phương pháp, tài liệu và các phần khác của chương trình đào tạo. Edward cho rằng bất kỳ đánh giá nào về một chương trình đào tạo nên xem xét các mục tiêu của nó vì chúng là những nhà giáo dục đầu tiên xác định để phát triển chương trình dạy học. Tiếp theo là xem xét các yếu tố khác như nội dung, phương pháp, tài liệu, để có những cơ sở đánh giá cụ thể. Nói cách khác, nội dung, phương pháp, tài liệu và các phần khác của chương trình đào tạo nên dựa trên các mục tiêu đã đề ra quản lý tốt chương trình dạy sao cho phù hợp và đạt được mục tiêu đã đặt ra.

Với xu hướng này, nhiều nước nói tiếng Anh đã thành lập các viện nghiên cứu để nghiên cứu tìm hiểu về phương pháp dạy học và nội dung chương trình học tiếng Anh phù hợp cho nền giáo dục quốc gia, đặc biệt là cho cấp học đầu tiên – cấp tiểu học. Nhiều trường đại học của nước Anh đã phát hành các giáo trình dạy học cho cấp tiểu học như “Kids Box” của Đại học Cambridge, giáo trình “Family and Friends” và “Let’s Go” của Đại học Oxford, giáo trình “Gogo loves English” và “Academy stars” của Nhà xuất bản Macmillan [29] và nhiều tài liệu khác. Các giáo trình này đều được xây dựng cùng tài liệu đào tạo, hướng dẫn giáo viên trên cùng một chương trình dạy tiếng Anh hoàn chỉnh. Các tổ chức trên luôn thực hiện nghiên cứu thêm, cập nhật và thay đổi nội dung bài học, phương pháp dạy trong các giáo trình để nâng cao chất lượng giáo dục tiếng Anh. Đây được xem là nền tảng của quản lý HĐDH tiếng Anh tại các trường tiểu học tại Anh quốc.

Susan Halliwell [42] trong cuốn “Teaching English in the Primary Classroom” lại chú trọng đến cách dạy học của GV với học sinh tiểu học và đưa ra các đề nghị về phương pháp dạy học phù hợp. Qua đó GV được hướng phải chú trọng đến xây dựng bài giảng, giải thích nghĩa, cách dùng từ vựng mới thông qua các hoạt động trong lớp [30]. Ngoài ra trong quá trình dạy học GV phải thực hiện nhiều phương án tổ chức lớp học tiếng Anh khác nhau. Một điểm chung của các nhà nghiên cứu là họ đều có quan điểm lấy học sinh là trung tâm, áp dụng phương pháp tổ chức các hoạt động trực tiếp trong lớp để học sinh hiểu được nghĩa và thực hành, và cần xây dựng các hoạt động sáng tạo phong phú để học sinh hứng thú tham gia vào các hoạt động của lớp học [41].

Xu hướng dạy học nói chung và dạy học tiếng Anh nói riêng hiện nay là dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh, lấy người học làm trung tâm. Đi đầu trong sử dụng phương pháp giảng dạy lấy học sinh làm trung tâm bắt nguồn từ thế kỷ thứ 18 với nhà giáo dục, triết gia Pháp nổi tiếng Jean Jacques Rousseau. Tiếp đến là sự đóng góp của các nhà giáo dục Pestalozzi, Francis, Parker, Ovide, Decroly, Maria Montessori, Steiner, và Reggio Emilia. Trong đó phương pháp này, quản lý HĐDH là phải thiết lập hệ thống điều hành sao cho có thể phát triển tiềm năng, năng lực vốn có của từng HS, quá trình dạy học phải hướng vào HS, đảm bảo cho HS học bằng sự phân tích kinh nghiệm của mình. HĐDH là quá trình người học xử lý kinh nghiệm bằng sự tự tiến hành với sự giúp đỡ của GV theo nhu cầu và lợi ích cá nhân. HĐDH phải chú ý đến cái riêng của mỗi người, đặc biêt là nhu cầu, hứng thú. Hiệu quả học tập sẽ do từng người quyết định. Phương pháp dạy học này này đặt trên căn bản học tập cá nhân, học tập nhóm, học tập nghiên cứu, học tập hỗ tương, học tập các giá trị nhân bản và học tập qua tài liệu, tiện nghi kỹ thuật [8].

Vậy có thể thấy rằng các nhà nghiên cứu giáo dục trên thế giới đã rất quan tâm đến quản lý HĐDH nói chung và quản lý HĐDH tiếng Anh nói riêng trong các nhà trường. Qua đó có thể thấy sự khác nhau trong đánh giá mức độ quan trọng của các thành phần của quá trình dạy học ở các thời điểm nghiên cứu. Một phương pháp dạy học, xu hướng hiện nay đang được phát triển và nhân rộng trên thế giới là phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm, dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh. Xu hướng này cũng đang được nghiên cứu và mở rộng trong hoạt động dạy học ở các trường tiểu học tại Việt Nam trong môn tiếng Anh và đã đạt được kết quả tích cực.

1.1.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Ở Việt Nam, học sinh tiểu học Việt Nam bắt đầu tiếp xúc với tiếng Anh từ những năm 1990. Đến năm 2003, Bộ GD&ĐT ban hành chương trình môn tiếng Anh TH bắt đầu từ lớp 3, mỗi tuần 2 tiết cho các trường lớp 2 buổi/ngày [1]. Mục tiêu của chương trình là bước đầu hình thành cho học sinh các kỹ năng giao tiếp cơ bản, đơn giản bằng tiếng Anh trong giao tiếp hàng ngày ở nhà trường và gia đình gồm kỹ năng nghe, nói, đọc, viết; trong đó nhấn mạnh hai kỹ năng nghe và nói. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến chất lượng dạy học tiếng Anh (DHTA) ở các trường TH hiện nay chưa đạt yêu cầu như mục tiêu đề ra. Nội dung, phương pháp dạy và học chưa toàn diện, chưa đáp ứng được các kỹ năng (nghe, nói, đọc, viết) sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ công cụ giao tiếp.

Trong nghiên cứu khảo sát năng lực Anh ngữ năm 2023, Tổ chức Giáo dục quốc tế Education Fist [33] đánh giá trình độ tiếng Anh của học sinh, sinh viên, người lao động Việt Nam chưa đạt chuẩn tương ứng với năng lực ngoại ngữ. Việc học và đánh giá kiểm tra chủ yếu qua lý thuyết, quá chú trọng vào hình thức viết, không thực hành nghe nói nhiều, đa số HS có trình độ ngoại ngữ không thể giao tiếp và không thể sử dụng thông thạo tiếng Anh. Chất lượng và hiệu quả của việc dạy và học tiếng Anh hiện rất thấp so với yêu cầu của xã hội. Hiệu quả thấp này thể hiện ở khả năng đáp ứng đòi hỏi của công việc, giao dịch, nghiên cứu và học tập bằng tiếng Anh của đa số người Việt Nam còn hạn chế.

Để thay đổi tình trạng này, nhiều nhà giáo dục học và nghiên cứu đã tiến hành các công trình nghiên cứu về việc quản lý giáo dục nói chung và hoạt động dạy học bộ môn tiếng Anh nói riêng.

Các tài liệu “Khoa học quản lý giáo dục – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” [36]; “Đại cương về khoa học quản lý” [21]; “Quản lý giáo dục” [5]; “Công tác quản lý trường học” [27] đã đưa ra các lý luận về quản lý giáo dục trong nhà trường. Các nội dung về quản lý nói chung và quản lý dạy học nói riêng được đề cập đến như thành tố quyết định phương hướng và quá trình thực hiện dạy học nói chung và dạy học tiếng Anh ở nhà trường nói riêng.

• Một số đề tài nghiên cứu có liên quan trực tiếp đến đề tài như:

Nguyễn Văn Vinh [30] với đề tài “Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng anh theo chương trình sách giáo khoa mới trung học cơ sở thành phố Cà Mau” trong đó tác giả đã đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo chương trình Sách giáo khoa mới ở các trường THCS ở thành phố Cà Mau. Từ đó xác định nguyên nhân của thực trạng và đã đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý việc giảng dạy sách giáo khoa tiếng Anh mới bậc THCS ở thành phố Cà Mau. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Tác giả Nguyễn Thị Thu Hương [24] trong đề tài “Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại trường trung học phổ thông Tân Trào, thành phố Tuyên Quang theo tiếp cận phát triển năng lực người học” đã nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường THPT Tân Trào – Tuyên Quang. Từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý HĐDH theo quan điểm tiếp cận năng lực nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đổi mới PPDH nói chung và môn tiếng Anh nói riêng. Qua đó cho thấy dạy học theo quan điểm tiếp cận năng lực có tác động tích cực đến chất lượng dạy học tiếng Anh trong nhà trường.

Tác giả Trần Huy Hùng [35] với “Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại các trường trung cấp nghề thành phố Hồ Chí Minh”. Trong đề tài đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại các trường trung cấp nghề thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại các cơ sở đào tạo này.

Và còn nhiều đề tài nghiên cứu khác như Châu Thị Hoàng [7] với đề tài “Thực trạng quản lý việc cải tiến phương pháp giảng dạy bộ môn tiếng Anh của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh”; Vương Văn Cho [39] với nghiên cứu “Thực trạng quản lý việc giảng dạy môn tiếng Anh ở một số trường THCS CL quận 6, thành phố Hồ Chí Minh và một số giải pháp”; Đỗ Huỳnh Kiều [10] với đề tài “Thực trạng quản lý việc giảng dạy môn tiếng anh tại một số trường tiểu học công lập thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương”; và còn những nghiên cứu khác.

Các nghiên cứu trên là những nghiên cứu mang tính thực tiễn, vận dụng vào các đơn vị, nhà trường một cách khoa học. Tuy có những sai khác về đối tượng nghiên cứu nhưng về cơ bản thì các đề tài đã đề cập ở trên có thể được vận dụng để tham khảo, phát triển trong quá trình thực hiện nghiên cứu này. Qua phần tổng quan cho thấy tuy có nhiều nghiên cứu liên quan đến đề tài nhưng chưa có đề tài nào nghiên cứu về Quản lý HĐDH tiếng Anh tại các trường TH ở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương, điều này khẳng định sự cần thiết và tính mới của đề tài.

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

1.2.1. Khái niệm quản lý

Quản lý được phát sinh một cách tự nhiên, tất yếu trong lịch sử xã hội do nhu cầu của con người từ thời kỳ xã hội nguyên thủy, khi con người cổ đại sống theo bầy đàn, cần phải đoàn kết, tổ chức thành tập thể nhằm có sức mạnh thống nhất để chống chọi lại thú dữ, săn mồi…để sinh tồn. Sự phân công lao động phát sinh đi cùng với các hoạt động chỉ huy, điều hành, kiểm tra và điều chỉnh của người đứng đầu một nhóm hoặc một tổ chức. Đây chính là hình thức sơ khai của hoạt động quản lý. Quản lý chính là một phạm trù tồn tại khách quan, nó ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia, trong mọi thời đại [6].

Đứng trên các góc nhìn khác nhau, nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra tìm hiểu bản chất khái niệm quản lý và đưa ra các định nghĩa khác nhau.

Theo quan niệm của Mác thì: “Quản lý là một chức năng tất yếu của lao động xã hội, nó gắn chặt với sự phân công và phối hợp”. “Bất cứ lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô khá lớn đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân. Sự chỉ đạo đó phải là những chức năng chung, tức là những chức năng phát sinh từ sự khác nhau giữa sự vận động chung của cơ thể sản xuất với những vận động cá nhân của những khí quan độc lập hợp thành cơ thể sản xuất đó. Một nhạc sĩ độc tấu thì tự điều khiển lấy mình, nhưng một dàn nhạc thì cần phải có một nhạc trưởng” [6].

Harold Koontz, Cyril Odonnell và Heinz Weihrich cho rằng: “Quản lý là hoạt động đảm bảo sự phối hợp giữa nỗ lực các cá nhân nhằm đảm bảo mục tiêu quản lý trong điều kiện chi phí thời gian, công sức, tài lực, vật lực ít nhất đạt được kết quả cao nhất” [34].

Tác giả Phạm Minh Châu – Trần Thị Sinh đưa ra khái niệm “Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý (tập thể người lao động) nhằm thực hiện mục tiêu đề ra [38].

Nhà nghiên cứu Trần Kiểm [36] trong cuốn “Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường” cho rằng: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất”.

Các nhà lý luận quản lý quốc tế như Frederich William Taylor (Mỹ), Henri Fayol (Pháp), Max Weber (Đức) đều có cùng quan điểm: Quản lý là khoa học và đồng thời là nghệ thuật thúc đẩy sự phát triển xã hội.

Qua một số khái niệm trên cho thấy tuy có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý, nhưng chúng đều có những điểm chung: Thứ nhất, chúng đều là hoạt động có chủ đích của con người thực hiện bên trong một tổ chức cụ thể; Thứ hai, quản lý là sự phối hợp nguồn nhân lực, vật lực mà tổ chức, cơ quan nắm giữ nhằm đạt được mục tiêu mà tổ chức đưa ra.

Như vậy, có thể hiểu: Quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý thông qua việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, lãnh đạo (chỉ đạo) và kiểm tra, đánh giá nhằm đảm bảo thực hiện đúng mục tiêu đề ra.

1.2.2. Quản lý giáo dục Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Giáo dục là một hiện tượng xã hội, hình thành một cách tự phát trong lịch sử phát triển của con người, nhằm thực hiện truyền đạt những kinh nghiệm lịch sử, xã hội của đời trước cho đời sau kế thừa và phát triển. Do đó quản lý giáo dục xuất phát từ quản lý xã hội là một tất yếu khách quan [28]. Nói cách khác, quản lý giáo dục cũng là một loại hình quản lý xã hội.

Quản lý GD theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng giáo dục và xã hội nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo cho mọi người dân theo yêu cầu phát triển xã hội.

Mai Quang Huy và ctg [19] trong cuốn “Tổ chức và quản lý hoạt động giáo dục trong nhà trường” thì: “Quản lý giáo dục là thực thi các chức năng tổ chức, quản lý trong lĩnh vực giáo dục nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục. Đó là sự tác động chủ động, có ý thức của chủ thể quản lý nhằm phát huy tốt nhất các nguồn lực của hệ thống giáo dục/cơ sở giáo dục nhằm bảo đảm các hoạt động sư phạm đạt được các mục tiêu giáo dục với chất lượng, hiệu quả tối ưu”.

Tác giả Phạm Minh Hạc (1986) cho rằng: “Quản lý giáo dục là quản lý trường học, thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh”

Nguyễn Ngọc Quang (1989) đưa khái niệm “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho sự vận hành theo đường lối giáo dục của Đảng thực hiện các tính chất của nhà trường XHCN mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất”.

Qua các khái niệm đã nêu trên, tác giả sử dụng trong luận văn khái niệm tổng quát về quản lý giáo dục như sau: “Quản lý giáo dục là tập hợp tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý (hiệu trưởng, cán bộ quản lý) đến khách thể quản lý (tập thể giáo viên, nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh, các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường) nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục mà nhà trường đã đề ra”. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

1.2.3. Quản lý nhà trường

Nhà trường hay trường học là một tổ chức giáo dục cơ sở, vừa mang tính giáo dục, vừa mang tính xã hội, thực hiện chức năng đào tạo trực tiếp, là tế bào cơ bản của bất kỳ hệ thống giáo dục nào từ trung ương đến địa phương (Hoàng Thị Tú Oanh, 2013). Quản lý nhà trường có phạm vi hẹp hơn quản lý giáo dục, nhưng lại có tác động trực tiếp đến chất lượng dạy – học nói riêng và chất lượng giáo dục. Hiện có nhiều khái niệm liên quan về quản lý nhà trường đã được nêu.

Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh [32].

Mai Quang Huy và ctg [19] cho rằng “Quản lý nhà trường là hoạt động chuyên biệt của các chủ thể quản lý (các cơ quan quản lý giáo dục, người lãnh đạo nhà trường) nhằm tập hợp, tổ chức và phát huy tối đa sức mạnh các nguồn lực giáo dục trong và ngoài nhà trường, đảm bảo triển khai các hoạt động giáo dục dạy học của nhà trường đạt được các mục tiêu phát triển với chất lượng, hiệu quả nhất”.

Với vai trò đặc thù, nhà trường vừa thể hiện tính chất sư phạm, vừa có sự liên hệ với các mặt kinh tế – xã hội. Công tác quản lý trường học bao gồm sự quản lý chính nhà trường và sự quản lý tác động qua lại giữa trường học và xã hội, quản lý nhà trường có thể coi là quản lý giáo dục ở phạm vi vi mô trong trường học [37].

Phạm Minh Hạc [32] nêu khái niệm Quản lý nhà trường là tổ chức HĐDH. Có tổ chức được HĐDH, thực hiện được các tính chất của nhà trường phổ thông Việt Nam xã hội chủ nghĩa mới quản lý được giáo dục, tức là cụ thể hóa đường lối giáo dục của Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứng yêu cầu của nhân dân, của đất nước.

Chủ thể quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học là hiệu trưởng nhà trường. Hiệu trưởng là chủ thể trong việc thực hiện hoạt động tổ chức, điều hành kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy và học của cán bộ, GV và HS nhằm đạt được mục tiêu nhà trường đã đề ra.

Như vậy, quản lý nhà trường là một chuỗi liên tục các tác động có mục đích, có định hướng, có tính kế hoạch của các chủ thể quản lý (hiệu trưởng, cán bộ quản lý) đến các đối tượng quản lý (như giáo viên, cán bộ nhân viên, người học, các bên liên quan hay một công việc, hoạt động cụ thể trong nhà trường) nhằm thực hiện các mục tiêu đã đề ra của nhà trường.

1.2.4. Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

HĐDH là một hệ thống bao gồm các thành tố cơ bản mục tiêu, nội dung, phương tiện, hình thức tổ chức, phương pháp dạy, phương pháp học. Các thành tố này tương tác với nhau thực hiện nhiệm vụ HĐDH nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả HĐDH [24]. Qua HĐDH sẽ cung cấp cho học sinh những hệ thống kiến thức khoa học có mục đích, rèn luyện tư duy học tập, nghiên cứu, sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học, năng lực vận dụng kiến thức học tập vào thực tế đời sống nhằm đạt được năng lực hướng đến của người học.

HĐDH là một hệ thống gồm nhiều thành tố đan xen, bổ sung nhau như mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức và kết quả. Mục đích là nhằm làm cho mỗi học sinh trở thành những người có khả năng vận dụng các iến thức, kỹ năng tiếp nhận được thông qua HĐDH vào thực tế cuộc sống, phục vụ bản thân, cộng đồng xã hội. HĐDH bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học, chúng không thể tách rời và có tác động tương hỗ trong một quá trình thống nhất. Đây là hoạt động có chủ đích của cả GV và HS, nhằm cho HS tiếp nhận các tri thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo, thói quen, hành động.

Tiếng Anh là một môn học trong chương trình tiểu học được bộ GD&ĐT quy định. Vậy có thể hiểu rằng, HĐDH tiếng Anh bao gồm hai hoạt động song hành và bổ sung nhau của GVTA và HS một cách có tổ chức nhằm giúp HS dần tiếp nhận tri thức môn học, chủ động tư duy trong học tập, hình thành kỹ năng, năng lực vận dụng kiến thức của môn học vào thực tế cuộc sống nhằm để giải quyết những vấn đề bản thân gặp phải.

Quản lý trường học hay quản lý nhà trường là quản lý giáo dục trong một trường học cụ thể “là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường [36].

Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh tốt sẽ đảm bảo quá trình thực hiện hoạt động dạy và học được vận hành thuận lợi, đảm bảo kết quả thực hiện ở các giai đoạn của kế hoạch đạt mục tiêu, đưa đến kết quả cuối là mục tiêu đặt ra [37].

Từ các khái niệm trên tác giả đưa ra khái niệm quản lý dạy học tiếng Anh “là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của hiệu trưởng nhà trường nhằm làm cho hoạt động dạy học môn tiếng Anh vận hành theo định hướng giáo dục của Đảng và nhà nước, phù hợp với điều kiện của địa phương và nhà trường để đạt được mục tiêu về dạy học tiếng Anh đã đề ra”.

Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường tiểu học là một quá trình liên tục, trong đó hiệu trưởng nhà trường thực hiện các chức năng quản lý: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra hoạt động dạy học tiếng Anh.

Các chức năng quản lý có tính độc lập tương đối nhưng lại có mối quan hệ mật thiết trong chu trình quản lý. Người quản lý phải thực hiện kết hợp được cả 4 chức năng quản lý trên để thực hiện công việc và hoàn thành mục tiêu kế hoạch đặt ra.

1.3. Lý luận về hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

1.3.1 Vị trí, vai trò và ý nghĩa của môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học

Hiện nay, tiếng Anh đã trở thành môn học bắt buộc thay vì học tự chọn ở bậc Tiểu học như trước đây. Trong quyết định số 3321/QĐ-BGDĐT [3], Bộ GD&ĐT đã ban hành chương trình thí điểm tiếng Anh tiểu học với mục tiêu đưa tiếng Anh thành môn học bắt buộc trong tiểu học từ HS lớp 3. Đồng thời, Đảng và Nhà nước đã có nhiều nghị quyết, chỉ thị, thông tư về việc đổi mới và không ngừng nâng cao chất lượng dạy học ngoại ngữ trong các cấp học. Cũng trong quyết định 3321/QĐ- BGDĐT, bộ GD&ĐT đã nêu rõ vị trí, vai trò và ý nghĩa quan trọng của môn tiếng Anh ở trường tiểu học. Cụ thể:

Học tiếng Anh ở tiểu học giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực giao tiếp thông qua các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết, đồng thời là một trong những điểm khởi đầu quan trọng góp phần vào việc hình thành và phát triển kĩ năng học tập suốt đời, năng lực làm việc trong tương lai và khả năng tham gia các hoạt động văn hóa – xã hội.

Học tiếng Anh ở tiểu học còn tạo nền tảng cho việc tiếp tục học tiếng Anh ở các cấp học tiếp theo cũng như trang bị những kĩ năng học ngoại ngữ cơ bản để học các ngôn ngữ khác trong tương lai.

Ngoài ra, việc học tiếng Anh còn giúp học sinh hình thành năng lực diễn đạt ý tưởng cá nhân một cách tự tin, độc lập và sáng tạo. Chương trình tiếng Anh tiểu học được xây dựng dựa vào nhu cầu của xã hội Việt Nam và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học.

Tiếng Anh là một trong những ngôn ngữ quốc tế thông dụng nhất trên thế giới hiện nay. Việc học tiếng Anh là hình thành một công cụ giao tiếp mới để trao đổi những tri thức khoa học kĩ thuật tiên tiến, tìm hiểu các nền văn hóa, qua đó góp phần tạo dựng sự hiểu biết lẫn nhau, hình thành ý thức công dân toàn cầu, góp phần vào việc phát triển phẩm chất và năng lực cá nhân. Thông qua việc học ngôn ngữ và tìm hiểu nền văn hóa khác nhau, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về ngôn ngữ và nền văn hóa của dân tộc.

1.3.2. Chương trình tiếng Anh ở trường tiểu học Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Chương trình tiếng Anh cấp tiểu học được xây dựng dựa vào nhu cầu của xã hội và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học. Ở giai đoạn này, năng lực nhận thức của các em được hình thành và phát triển trên cơ sở tư duy cụ thể. Do vậy, việc dạy và học tiếng Anh cho học sinh tiểu học cần xuất phát từ sở thích, hứng thú và trải nghiệm của các em. Học sinh ở độ tuổi tiểu học có khả năng học một ngôn ngữ mới và có thể đạt kết quả học tập tốt khi việc học ngôn ngữ dựa trên hệ thống chủ điểm (themes) và chủ đề (topics) thú vị, hấp dẫn và gần gũi với đời sống hàng ngày của các em. Do học sinh tiểu học chưa có khả năng nắm bắt ngôn ngữ một cách hệ thống và phân tích ngôn ngữ một cách có ý thức, nên phương pháp học tốt nhất của học sinh ở độ tuổi này là học ngôn ngữ thông qua hoạt động, nghĩa là cần phải tạo cơ hội cho học sinh tham gia tích cực và chủ động vào các hoạt động giao tiếp để hình thành các kĩ năng ngôn ngữ thông qua tình huống giao tiếp phong phú và hấp dẫn.

Mục tiêu của chương trình tiếng Anh ở trường tiểu học

• Mục tiêu chung

Dạy và học tiếng Anh ở tiểu học nhằm giúp học sinh có một công cụ giao tiếp mới, bước đầu có khả năng giao tiếp đơn giản bằng tiếng Anh một cách tự tin, tạo tiền đề để các em có thể sử dụng tiếng Anh trong học tập, hình thành thói quen học tập suốt đời để trở thành những công dân toàn cầu trong thời kì hội nhập [3].

• Mục tiêu cụ thể

Sau khi kết thúc chương trình tiếng Anh tiểu học, học sinh có thể

Giao tiếp đơn giản bằng tiếng Anh thông qua bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết, trong đó chủ yếu là hai kĩ năng nghe và nói.

Có kiến thức cơ bản và tối thiểu về ngôn ngữ tiếng Anh bao gồm ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp, và thông qua tiếng Anh có những hiểu biết ban đầu về đất nước, con người và nền văn hóa của các nước nói tiếng Anh.

Có thái độ tích cực đối với việc học tiếng Anh, từ đó tăng thêm sự hiểu biết và tình cảm trân trọng đối với ngôn ngữ và văn hóa của dân tộc mình.

Hình thành các cách học tiếng Anh một cách có hiệu quả, tạo cơ sở cho việc học các ngoại ngữ khác trong tương lai [3].

• Mục tiêu thể hiện

Về tổng thể, sau khi học xong Chương trình tiếng Anh tiểu học, học sinh có thể đạt được trình độ tiếng Anh tương đương Cấp độ A1 của Khung Tham chiếu Chung Châu Âu về Ngôn ngữ. Cụ thể là:

“Có thể hiểu và sử dụng các kiểu diễn đạt quen thuộc hằng ngày và những cụm từ đơn giản nhằm thỏa mãn nhu cầu giao tiếp cụ thể. Có thể tự giới thiệu mình hoặc người khác, có thể hỏi và trả lời các câu hỏi về thông tin cá nhân như nơi ở, những người mà mình biết và những thứ mình có. Có thể giao tiếp một cách đơn giản với điều kiện người cùng giao tiếp nói chậm, rõ ràng và sẵn sàng trợ giúp.” [22]. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

• Nội dung chương trình tiếng Anh ở trường tiểu học

Chương trình tiếng Anh tiểu học bao gồm bốn chủ điểm sau:

• Me and My Friends
• Me and My School
• Me and My Family
• Me and the World Around

Những chủ điểm này được lặp lại qua mỗi lớp, trên cơ sở đó học sinh có thể củng cố và phát triển năng lực giao tiếp.

Nội dung chương trình học tiếng Anh ở trường tiểu học được xây dựng trên cơ sở phát triển năng lực giao tiếp và kiến thức ngôn ngữ tiếng Anh cho học sinh.

• Năng lực giao tiếp (Communicative Competences)

Năng lực giao tiếp là khả năng sử dụng kiến thức ngôn ngữ để tham gia vào quá trình giao tiếp một cách phù hợp trong tình huống giao tiếp cụ thể. Năng lực giao tiếp trong chương trình tiếng Anh tiểu học được thiết kế theo các chức năng và nhiệm vụ giao tiếp và là cơ sở để xây dựng các đơn vị bài học. Năng lực giao tiếp được thể hiện thông qua bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết [14], cụ thể là:

• Nghe (Listening): nghe hiểu các từ/cụm từ, các câu ngắn, đơn giản; nội dung chính các đoạn hội thoại, đoạn văn ngắn, đơn giản trong phạm vi các chủ điểm và chủ đề đã học.
• Nói (Speaking): hỏi và trả lời các câu ngắn, đơn giản về các chủ điểm và chủ đề đã học; sử dụng các từ, cụm từ, câu cơ bản đã học để nói về bản thân, gia đình, bạn bè và các hoạt động học tập, vui chơi.
• Đọc (Reading): đọc hiểu nội dung chính các bài đọc liên quan đến các chủ điểm và chủ đề đã học; đọc và nhận biết một số thông tin cụ thể của nội dung bài đọc.
• Viết (Writing): viết các câu, đoạn văn ngắn liên quan đến chủ điểm và chủ đề và tình huống giao tiếp trong phạm vi ngôn ngữ đã học; điền các phiếu đơn giản về thông tin cá nhân, bưu thiếp, thời khoá biểu…
• Kiến thức ngôn ngữ (Linguistic Knowledge) Kiến thức ngôn ngữ có vai trò như một phương tiện để giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực giao tiếp thông qua bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết (Võ Hồ Minh Trinh và Trần Nguyễn Trí Dũng, 2023). Kiến thức ngôn ngữ bao gồm: Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.
• Ngữ âm (Pronunciation): Ngữ âm được thể hiện trong cả hai lĩnh vực khẩu ngữ (nghe và nói) và bút ngữ (đọc và viết).

Trong lĩnh vực khẩu ngữ, ngữ âm bao gồm khả năng phát âm đúng các nguyên âm, phụ âm (trong đó chú trọng đến các âm khó, không có trong tiếng Việt) và một số tổ hợp phụ âm; nói đúng trọng âm từ và ngữ điệu câu trong tiếng Anh.

Trong lĩnh vực bút ngữ, ngữ âm bao gồm khả năng nhận biết mối quan hệ tương ứng giữa âm thanh và chữ viết để đánh vần, đọc và viết đúng những từ ngữ đã học.

• Từ vựng (Vocabulary): Từ vựng cũng được thể hiện trong cả lĩnh vực khẩu ngữ và bút ngữ.

Số lượng từ vựng cần dạy học ở tiểu học khoảng 500 – 700 từ. Đó là những từ thông dụng trong tiếng Anh phục vụ cho các tình huống giao tiếp trong phạm vi hệ thống chủ điểm và chủ đề của chương trình. Số lượng từ vựng thụ động (cần thiết cho các kĩ năng thu nhận ngôn ngữ) có thể nhiều hơn số lượng từ vựng tích cực (cần thiết cho các kĩ năng sản sinh ngôn ngữ).

• Ngữ pháp (Grammar): Nội dung ngữ pháp tiếng Anh trong chương trình tiểu học bao gồm:

Các loại câu giao tiếp chủ yếu như câu trần thuật, câu hỏi, câu mệnh lệnh, câu khẳng định/phủ định; các câu đơn, câu ghép, câu phức; trật tự từ trong câu.

Động từ ở thì hiện tại đơn giản, hiện tại tiếp diễn, quá khứ đơn giản, tương lai đơn giản, động từ tình thái, danh từ số ít/số nhiều, danh từ đếm được/không đếm được, sở hữu cách của danh từ, dạng so sánh hơn của tính từ, đại từ nhân xưng, chỉ định, nghi vấn, số đếm (cardinal number) và số thứ tự (ordinal number), những giới từ thông dụng, những liên từ thông dụng, mạo từ, …

• Nội dung dạy học tiếng Anh các lớp ở trường tiểu học

Dựa trên nội dung trên, chương trình tiếng Anh Tiểu học được xây dựng và phát triển nhằm thực hiện kế hoạch dạy và học tiếng Anh bắt buộc ở tiểu học, với tổng thời lượng là 420 tiết, từ Lớp 3 đến Lớp 5, cụ thể là: Lớp 3 – 140 tiết, Lớp 4 – 140 tiết và Lớp 5 – 140 tiết [23].

Chương trình dạy học tiếng Anh tiểu học bao gồm 4 chủ điểm (Themes) được lặp lại với các chủ đề nội dung (Topics) mở rộng và nhiều kiến thức hơn ở các lớp sau. Chương trình được thiết kế với các yêu cầu chi tiết về 2 nội dung năng lực giao tiếp (Communicative Competences) và kiến thức ngôn ngữ (Linguistic Knowledge), với mục tiêu HS sẽ đạt chuẩn A1 theo khung tham chiếu châu Âu (theo 4 kỹ năng nghe nói đọc viết) sau khi tốt nghiệp tiểu học [16]. Trong quy định chương trình thí điểm tiếng Anh tiểu học năm 2016, nội dung chương trình tiếng Anh các lớp ở trường tiểu học được quy định cụ thể trong các bảng phía dưới: Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Về nội dung dạy học tiếng Anh lớp 3:

• Bảng 1.1. Nội dung dạy học tiếng Anh lớp 3

Về nội dung dạy học tiếng Anh lớp 4:

• Bảng 1.2: Nội dung dạy học tiếng Anh lớp 4

Về nội dung dạy học tiếng Anh lớp 5:

• Bảng 1.3: Nội dung dạy học tiếng Anh lớp 5

1.3.3. Đặc điểm hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại các trường tiểu học

Phương pháp chủ đạo trong dạy học tiếng Anh ở tiểu học là đường hướng dạy ngôn ngữ giao tiếp (communicative language teaching – CLT), xem học sinh là chủ thể của quá trình dạy học và giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn, điều chỉnh hoạt động học của học sinh.

Hoạt động dạy học cần được tổ chức thông qua môi trường giao tiếp đa dạng, phong phú với các hoạt động tương tác (trò chơi, bài hát, đóng vai, kể chuyện, câu đố, vẽ tranh, …) và dưới các hình thức hoạt động cá nhân, theo cặp và theo nhóm. Các hoạt động giao tiếp cần được tiến hành thông qua các chủ điểm và chủ đề, tình huống giao tiếp hấp dẫn cả về nội dung và hình thức. Việc dạy học cần giúp học sinh bước đầu hình thành và củng cố phương pháp học ngoại ngữ (ví dụ: kĩ thuật ghi nhớ từ, cụm từ và cách đánh vần; suy đoán nghĩa của từ hoặc cụm từ dựa vào ngữ cảnh giao tiếp; sử dụng những tài liệu đơn giản như từ điển tranh một cách phù hợp và hiệu quả). Giáo viên cần tạo cơ hội tối đa cho học sinh sử dụng tiếng Anh trong lớp học.

Học sinh cần được tham gia hoạt động giao tiếp tích cực, chủ động, sáng tạo và có ý thức dưới sự hướng dẫn của giáo viên; được luyện tập kết hợp các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết, trong đó tập trung vào hai kĩ năng nghe và nói. Kiến thức ngôn ngữ như từ vựng, ngữ âm, ngữ pháp là phương tiện để hình thành các kĩ năng ngôn ngữ.

Trong quá trình dạy học cần sử dụng đồng bộ các tài liệu và phương tiện dạy học như sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, thiết bị nghe nhìn, và các phương tiện kĩ thuật để hỗ trợ việc học tiếng Anh thông qua các chủ điểm và chủ đề.

Việc đánh giá kết quả học tập của học sinh phải bám sát mục tiêu chương trình, dựa trên mục tiêu thể hiện cần đạt về bốn kĩ năng ngôn ngữ: nghe, nói, đọc, viết. Kết quả học tập của học sinh được đánh giá thông qua hai phương thức kiểm tra: thường xuyên và định kì, dựa trên bằng chứng về năng lực giao tiếp học sinh đạt được trong quá trình học tập. Ngoài ra, việc đánh giá kết quả học tập của HS còn dựa trên cơ sở quan sát và nhận xét của của GV trong suốt cả năm học. Các hình thức kiểm tra cần đa dạng, bao gồm kiểm tra nói và kiểm tra viết [3].

1.3.4. Yêu cầu và nguyên tắc dạy học môn Tiếng Anh tiểu học Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Chương trình tiếng Anh tiểu học được xây dựng và phát triển trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản sau:

Thứ nhất, đảm bảo hình thành và phát triển năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh cho học sinh thông qua luyện tập để hình thành các kĩ năng giao tiếp nghe, nói, đọc, viết, đặc biệt là hai kĩ năng nghe và nói thông qua sử dụng kiến thức ngôn ngữ: ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp.

Thứ hai, đảm bảo xây dựng nội dung chương trình trên cơ sở hệ thống chủ điểm và chủ đề. Một chủ điểm bao gồm nhiều chủ đề. Các chủ điểm và chủ đề có mối liên quan chặt chẽ với nhau, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và môi trường sinh hoạt, học tập của học sinh tiểu học. Hệ thống chủ điểm và chủ đề được lặp lại, mở rộng và phát triển theo từng lớp.

Thứ ba, đảm bảo coi học sinh là chủ thể của quá trình dạy học. Năng lực giao tiếp của học sinh được hình thành thông qua các hoạt động giao tiếp. Học sinh cần được tham gia tích cực vào các hoạt động nghe, nói, đọc, viết bằng tiếng Anh trong các tình huống giao tiếp với các chủ điểm và chủ đề quen thuộc và có ý nghĩa.

Thứ tư, đảm bảo tính liên thông và tiếp nối của việc dạy học tiếng Anh giữa các cấp tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông. Đảm bảo tính tích hợp giữa các chủ điểm và chủ đề, tích hợp bốn kĩ năng giao tiếp, tích hợp với nội dung có liên quan của các môn học khác trong chương trình tiểu học.

Thứ năm, đảm bảo tính linh hoạt và mềm dẻo của chương trình nhằm đáp ứng nhu cầu và điều kiện dạy học tiếng Anh khác nhau của các vùng miền và địa phương.

Thứ sáu, đảm bảo sau khi học xong Chương trình tiếng Anh Tiểu học, học sinh phải đạt trình độ tiếng Anh tương đương với Cấp độ A1 của Khung Tham chiếu Chung Châu Âu về Ngôn ngữ.

1.3.5. Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học

• Lập kế hoạch hoạt động dạy học tiếng Anh

Lập kế hoạch là chức năng đầu tiên của quá trình quản lý. Là quá trình xác định các mục tiêu và xác định quy trình, các bước đi, biện pháp thực hiện và đảm bảo nguồn lực để đạt được mục tiêu.

Kế hoạch là cơ sở định hướng cho mọi hoạt động của quá trình quản lý và huy động tối đa các nguồn lực, xác định nhiệm vụ của từng bộ phận trong nhà trường trong từng giai đoạn làm việc cụ thể; đồng thời kế hoạch là căn cứ để kiểm tra đánh giá quá trình thực hiện nhiệm vụ đã đề ra [9]. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Các nội dung thực hiện:

• Xác định mục tiêu và phân tích mục tiêu.
• Xây dựng kế hoạch thực hiện mục tiêu
• Điều chỉnh nếu cần thiết trong quá trình thực hiện kế hoạch

Để lập được kế hoạch hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học, chủ thể quản lý nhà trường phải đánh giá đúng thực trạng của hoạt động dạy học tiếng Anh trong nhà trường, xây dựng các mục tiêu và giải pháp thực hiện để hoàn thành mục tiêu. Chủ thể quản lý của nhà trường phải nghiên cứu, tìm hiểu và xác định được các nội dung sau:

• Mục tiêu của kế hoạch quản lý
• Thuận lợi và khó khăn khi thực hiện mục tiêu
• Các nguồn lực cần huy động
• Thời gian thực hiện mục tiêu
• Kết quả/sản phẩm cần đạt được

Sản phẩm của chức năng lập kế hoạch là một hệ thống các bản kế hoạch bao trùm toàn bộ quá trình quản lý, bao gồm các kế hoạch như:

• Kế hoạch chiến lược: Tương đương các kế hoạch dài hạn từ 3-5 năm
• Quy hoạch: Kế hoạch gắn liền với nội dung hoạt động, trên một địa bàn và trong một thời gian cụ thể.
• Kế hoạch hành động: Kế hoạch chi tiết các hành động cụ thể trong một thời gian ngắn như: Kế hoạch năm, kế hoạch học kỳ, kế hoạch tháng,…

Trong quá trình thực hiện kế hoạch, nếu cần điều chỉnh thì điều chỉnh như thế nào, xác định lại các yếu tố:

• Mục tiêu: Hạ thấp hay bỏ.
• Giải pháp: Cần tăng cường, bổ sung, thay thế.
• Nguồn lực: Bổ sung, thay thế.

Nói cách khác, chức năng kế hoạch của quản lý là sự kế hoạch hóa toàn bộ hành động của quá trình quản lý, kế hoạch được lập càng chi tiết và chính xác thì quá trình làm việc của tổ chức càng trôi chảy.

• Tổ chức triển khai hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học

Tổ chức triển khai kế hoạch chính là chức năng tổ chức trong quản lý, là quá trình phân phối, sắp xếp nguồn nhân lực theo một cách thức hợp lý để phát huy tối đa khả năng nhân lực, nhằm thực hiện kế hoạch, đảm bảo hoàn thành mục tiêu đề ra (Edutop, 2024). Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Các nội dung thực hiện:

• Xác định cấu trúc tổ chức của chủ thể quản lý tương ứng với các đối tượng cần quản lý.
• Xây dựng và phát triển đội ngũ nhân sự (GV và công nhân viên)
• Xác định cơ chế hoạt động và các mối quan hệ của tổ chức.
• Tổ chức một cách khoa học lao động của người quản lý.

Nội dung quan trọng nhất trong tổ chức quản lý nhà trường là hình thành một cấu trúc tổ chức tối ưu của hệ thống quản lý và phối hợp tốt nhất các hệ thống quản lý với hệ thống bị quản lý. Cấu trúc tổ chức là tổng hợp các bộ phận, đơn vị và cá nhân khác nhau, có mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau được chuyên môn hóa, có quyền hạn và trách nhiệm nhất định được bố trí theo các cấp và các khâu khác nhau, nhưng cùng nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng quản lý và cùng hướng vào mục tiêu chung. Trong nhà trường có nhiều cơ cấu tổ chức như Ban giám hiệu, các tổ chuyên môn, đơn vị khối lớp… [9] vì vậy, Hiệu trưởng (HT) phải xác định chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị trong nhà trường và mối quan hệ giữa các đơn vị này, cùng với mối quan hệ giữa nhà trường với các đơn vị khác để xây dựng cấu trúc tổ chức hợp lý với kế hoạch đã đề ra.

Sau khi xác định được cấu trúc tổ chức, HT cần xây dựng phát triển đội ngũ nhân sự. Đây là quá trình hoạt động và phát triển đội ngũ GV, cán bộ nhân viên trong nhà trường, bao gồm các nội dung: quy hoạch đội ngũ, tuyển chọn, bồi dưỡng, sử dụng, thẩm định đánh giá và có sự điều chỉnh nhân sự phù hợp với công việc [13]. Mục tiêu của quá trình này là nhà trường sẽ có một đội ngũ GV giỏi được chuẩn hóa cả chuyên môn và nghiệp vụ.

Trong quá trình triển khai kế hoạch, HT cần đảm bảo các mối quan hệ trong tổ chức, giữa các bộ phận trong nhà trường và các bộ phận trong nhà trường với bên ngoài hài hòa và ổn định, đảm bảo phát huy tối đa khả năng của các bộ phận và cá thể trong nhà trường.

• Chỉ đạo thực hiện hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học

Chỉ đạo là quá trình tác động ảnh hưởng đến thái độ, hành vi thực hiện công việc của các nhân sự trong tổ chức. Chức năng chỉ đạo được xác định từ việc điều hành, hướng dẫn các hoạt động trong nhà trường nhằm thực hiện được các mục tiêu có chất lượng và hiệu quả [37]. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Đối với thực hiện kế hoạch quản lý HĐDH tiếng Anh ở trường tiểu học, chức năng chỉ đạo là quá trình tác động và ảnh hưởng của HT đến quá trình dạy học và quản lý HĐDH tiếng Anh cùng với các thành phần tham gia nhằm biến những yêu cầu-mục tiêu của HĐDH tiếng Anh của nền giáo dục nói chung và nhà trường nói riêng, thành nhu cầu từng GV, cán bộ nhân viên trong trường. Trên cơ sở đó, mọi nhân sự tích cực, tự giác làm việc hết khả năng, phát huy tối đa các động lực nhằm thực hiện việc quản lý hiệu quả [25].

Các nội dung thực hiện:

• Thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn triển khai các nhiệm vụ
• Thường xuyên đôn đốc, động viên và kích thích các thành viên trong nhà trường tích cực tham gia hoạt động để thực hiện mục tiêu chung
• Giám sát và sửa chữa những hoạt động sai lệch để vận hành đúng kế hoạch đề ra và nâng cao chất lượng giáo dục.
• Thúc đẩy các hoạt động của nhà trường phát triển.

Chức năng chỉ đạo của HT được thực hiện xuyên suốt trong quá trình triển khai kế hoạch quản lý. Bắt đầu từ hoạt động thực hiện quyền chỉ huy (giao việc) và hướng dẫn nhiệm vụ cụ thể tới các thành viên khác, đảm bảo nhiệm vụ được phân công phù hợp với khả năng và trình độ của từng thành viên; thực hiện giám sát quá trình thực hiện nhiệm vụ của cấp dưới, thường xuyên đôn đốc, động viên tạo động lực cho GV và có sự điều chỉnh khi cần thiết; tạo điều kiện về CSVC, TBDH cũng như các điều kiện khác để hỗ trợ GV phát triển, đổi mới PPDH, nâng cao chất lượng dạy học [11].

• Kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học

Chức năng kiểm tra, đánh giá có vai trò giúp người quản lý nắm được kết quả thực hiện công việc của đối tượng bị quản lý ở mức độ tốt hay xấu, các kết quả đạt được trong từng giai đoạn hoạt động có phù hợp với mục tiêu đã đề ra và thực tế hoạt động hay không, từ đó có sự điều chỉnh các hoạt động và cấu trúc tổ chức trong nhà trường để đảm bảo đạt được mục tiêu dạy học đã đề ra [30].

Chức năng kiểm tra, đánh giá của HT không chỉ có vai trò quan trọng trong quá trình QL hoạt động của nhà trường, mà còn là cơ sở cho việc lập kế hoạch và triển khai các quá trình quản lý tiếp theo của nhà trường. HT phải thực hiện kiểm tra, đánh giá các HĐDH tiếng Anh thường xuyên để nắm bắt cụ thể tình hình HĐDH, đây là căn cứ để HT thực hiện các chỉ đạo sát sao đến từng đối tượng bị quản lý, đưa ra sự hỗ trợ hoặc thúc đẩy phù hợp tới các cá nhân hoặc tập thể GV, đảm bảo quá trình quản lý của nhà trường đi theo đúng hướng. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Các nội dung thực hiện:

• Xác định đúng thực trạng: Thu thập thông tin, so sánh kết quả thực hiện với các chuẩn mực, mục tiêu đề ra
• Đánh giá mức độ thực hiện công việc của các đối tượng bị quản lý.
• Điều chỉnh: Nhắc nhở, sửa chữa khi có sai lệch, động viên khích lệ khi có nhân sự thực hiện tốt, cảnh cáo hoặc xử phạt nếu có sai phạm.

Chức năng kiểm tra, đánh giá của HT cần thực hiện thường xuyên với nhiều đối tượng bị quản lý, từ đó có sự đánh giá giữa kết quả thực tế để có sự điều chỉnh hợp lý, do vậy để có thể thực hiện tốt chức năng này, HT cần phải thực hiện được các nội dung sau:

• Xác định chuẩn kiểm tra
• Xây dựng công cụ kiểm tra
• Xây dựng và tổ chức lực lượng kiểm tra
• Đo lường, đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ
• Quyết định sự điều chỉnh nếu cần thiết

1.4. Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường tiểu học

1.4.1. Yếu tố khách quan

• Chương trình, kế hoạch dạy học tiếng Anh

Chương trình giảng dạy tiếng Anh trong nhà trường tiểu học phải tuân theo quy định của Bộ GD&ĐT, và kế hoạch dạy học tiếng Anh thì phải được xây dựng phù hợp với chương trình, phù hợp với thực tế từng đối tượng, có thể linh hoạt thay đổi kế hoạch dạy học cho phù hợp với vùng miền và trình độ học sinh. Việc tuân thủ đúng chương trình, kế hoạch rất quan trọng trong hoạt động dạy học cũng như quản lý việc dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học. Chương trình, kế hoạch sẽ quy định nội dung dạy của thầy và trò, có vai trò quyết định chất lượng HĐDH, vì vậy HĐ giảng dạy tiếng Anh cũng như quản lý HĐDH tiếng Anh trong nhà trường bị ảnh hưởng rất nhiều bởi chương trình, kế hoạch dạy học tiếng Anh [18].

• Đặc điểm của học sinh tiểu học Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Tiểu học là cấp học đầu tiên của HS, có sự thay đổi đột ngột từ giai đoạn “chơi mà học, học mà chơi” ở mầm non sang môi trường học tập chính thức. Ở lứa tuổi này HS chưa hình thành khả năng tư duy và nhận thức chính xác, đồng thời đặc điểm tâm lý của trẻ trong giai đoạn này cũng rất cần được quan tâm. Do vậy, hoạt động dạy học cũng như quản lý việc dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học bị ảnh hưởng rất lớn cả mặt tốt và mặt hạn chế từ yếu tố này. Yếu tố này yêu cầu GV cần lựa chọn phương pháp dạy học và có chương trình, nội dung dạy học phù hợp, cũng như những hiểu biết về tâm lý HS để HĐDH có hiệu quả.

• Cơ sở vật chất, trang thiết bị và các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học tiếng Anh

CSVC và TBDH là một trong những thành tố cấu thành của quá trình dạy học. Đặc biệt với môn học ngoại ngữ như tiếng Anh, các thiết bị công nghệ thông tin, hỗ trợ nghe nhìn là một điều kiện rất quan trọng để đổi mới nội dung, chương trình, PPDH nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Hiện nay hoạt động giảng dạy tiếng Ạnh trong nhà trường được áp dụng các PPDH tích cực, giảm bớt vai trò của GV, GV chỉ có vai trò hướng dẫn, gợi mở vấn đề, để làm được điều đó, GV cần sự hỗ trợ rất lớn từ các thiết bị hỗ trợ trong lớp học. Ngoài ra, việc ứng dụng các thiết bị hỗ trợ trực quan sẽ khơi gợi hứng thú của HS, nâng cao hiệu quả học ngoại ngữ khi HS được tiếp nhận trực tiếp kiến thức nghe, nói, đọc, viết từ nhiều nguồn thông tin [39].

1.4.2. Yếu tố chủ quan

• Đội ngũ giáo viên tiếng Anh và CBQL

Giáo viên là người trực tiếp tham gia vào các hoạt động dạy học cũng như quản lý hoạt động dạy học, là thành tố trực tiếp quyết định chất lượng của HĐ GD [29]. Để HĐDH có hiệu quả, thì người GV phải có kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm giỏi, tận tâm và cố gắng với nghề.

CBQL là người điều hành và chỉ đạo HĐDH trong nhà trường, quyết định hướng đi và kiểm soát quá trình hoạt động của nhà trường. CBQL và GV phải có sự kết hợp tốt thì HĐDH mới được vận hành thuận lợi, đảm bảo HĐDH đạt kết quả tốt [30]. Với xu hướng đổi mới liên tục của giáo dục hiện nay, CBQL và đội ngũ GV phải luôn học hỏi, tự bồi dưỡng năng lực bản thân và cập nhật các tri thức mới về PP, HĐDH tiếng Anh để đảm bảo chất lượng giáo dục.

• Môi trường giáo dục

Môi trường bao gồm môi trường trong và ngoài nhà trường. Môi trường bên trong là bản thân CBQL, GV và các lực lượng bên trong nhà trường. Các lực lượng này cần có sự liên hệ, phối hợp với môi trường bên ngoài là các tổ chức kết phối hợp với nhà trường như trung tâm ngoại ngữ, tổ chức phi chính phủ, đoàn thanh niên phường, UBND phường xã, tổ dân cư… để cùng thực hiện các HĐDH tiếng Anh trong và ngoài nhà trường.

Nếu tất cả các lực lượng đều nhận thức về tầm quan trọng của tiếng Anh và có sự hỗ trợ, tương tác tốt sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh [17]. Yếu tố này hỗ trợ việc quản lý dạy học hiệu quả một cách toàn diện, ngược lại, nếu không có yếu tố này, HĐDH của nhà trường sẽ bị hạn chế, không phát huy được tính ứng dụng thực tế.

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Trên cơ sở các tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước cũng như tình hình phát triển chung của thế giới hiện nay, dễ dàng nhận thấy tầm quan trọng của tiếng Anh đối với mọi người dân, cũng như dạy học tiếng Anh trong giáo dục phổ thông. Điều này đã mang đến yêu cầu thay đổi, cập nhật việc dạy học tiếng Anh đối với nền giáo dục, đặc biệt là giáo dục tiểu học.

Để nâng cao chất lượng giáo dục tiếng Anh, nhà trường cần tập trung vào các công tác quản lý hoạt động dạy học dưới định hướng chung của Đảng và nhà nước, có sự điều chỉnh phù hợp với đặc điểm, tình hình của địa phương và nhà trường để đạt được các mục tiêu trong giáo dục tiếng Anh.

Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh trong nhà trường tiểu học là quá trình hành động có chủ đích của CBQL tác động vào GV, HS và các khâu trong quá trình quản lý nhằm vận hành quá trình dạy học tiếng Anh một cách có kế hoạch, có tổ chức, có điều khiển, điều chỉnh nhằm đạt đến mục tiêu xác định. Luận văn: Quản lý giảng dạy Tiếng Anh tại các trường tiểu học.

Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học bao gồm: Lập kế hoạch, tổ chức triển khai kế hoạch, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch đã đề ra. Để hoàn thành tốt các nội dung này, CBQL mà chủ chốt là Hiệu trưởng, cần nắm vững lý luận về quản lý hoạt động dạy học nói chung và quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học nói riêng, từ đó tìm hiểu, nghiên cứu, áp dụng vào thực tiễn nhà trường để đề ra các biện pháp quản lý phù hợp.

Nội dung chương 1 là cơ sở lý luận vững chắc để tác giả thực hiện các nội ung chương 2 và 3.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Thực trạng QL giảng dạy Tiếng Anh tại trường tiểu học

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com