Mục lục
Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI năm 2018 đã xác định nền giáo dục ở nước ta hiện nay cần phải đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng xã hội hóa, dân chủ hóa, chuẩn hóa, hiện đại hóa, và hội nhập quốc tế, trong đó, chú trọng đến công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên nhằm đạt chuẩn và đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ để thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới. Trong chương trình giáo dục phổ thông mới, hoạt động trải nghiệm sẽ tạo cơ hội cho học sinh huy động, tổng hợp kiến thức, kỹ năng của các môn học, các lĩnh vực giáo dục khác nhau để có thể trải nghiệm thực tiễn trong nhà trường, gia đình và xã hội. Đồng thời giúp các em có cơ hội để tham gia các hoạt động phục vụ cộng đồng và hoạt động hướng nghiệp. Đặc biệt tất cả các hoạt động này phải dưới sự hướng dẫn, tổ chức của nhà giáo dục. Qua đó hình thành những phẩm chất chủ yếu, những năng lực chung đã được xác định tại chương trình giáo dục phổ thông tổng thể. Các năng lực và phẩm chất chung này sẽ được thực hiện trong hoạt động trải nghiệm thông qua 3 mục tiêu của hoạt động trải nghiệm. Hoạt động trải nghiệm sẽ được tổ chức cả ở trong và ngoài lớp học, trong và ngoài nhà trường theo các quy mô: cá nhân, nhóm, lớp học, khối lớp hoặc quy mô trường.
Đổi mới giáo dục đã đặt ra yêu cầu chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học; đổi mới chương trình, nội dung giáo dục theo hướng tinh giản, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ và ngành nghề; phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu đổi mới GD&ĐT; đổi mới chính sách, cơ chế tài chính, huy động sự tham gia đóng góp của toàn xã hội; nâng cao chất lượng, hiệu quả nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ, đặc biệt là khoa học giáo dục và khoa học quản lý. Ở Việt Nam, việc bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường THPT lại càng cần hơn bao giờ hết khi xu hướng nghề nghiệp trong bối cảnh giáo dục hiện nay có nhiều thay đổi. Bên cạnh đó, vai trò chủ yếu của giáo dục hướng nghiệp là phát hiện, bồi dưỡng tiềm năng sáng tạo của cá nhân, giúp họ hiểu mình và hiểu yêu cầu của nghề, chuẩn bị cho họ sự sẵn sàng tâm lí đi vào những nghề mà các thành phần kinh tế trong xã hội đang cần nhân lực, trên cơ sở đó đảm bảo sự phù hợp nghề cho mỗi cá nhân; Giáo dục hướng nghiệp là một bộ phận của giáo dục toàn diện giúp mỗi học sinh có sự hiểu biết về tính chất của ngành nghề mà mình hướng tới, biết phân tích thị trường hoạt động và tháo gỡ vướng mắc hoặc rèn luyện bản thân từ đó, mỗi học sinh tự xác định được đâu là nghề nghiệp phù hợp hoặc không phù hợp với mình. Nhiệm vụ của “giáo dục hướng nghiệp cho học sinh phổ thông là giáo dục thái độ lao động và ý thức đúng đắn với nghề nghiệp; cho học sinh làm quen với một số nghề phổ biến trong xã hội và các nghề truyền thống của địa phương; tìm hiểu năng khiếu, khuynh hướng nghề nghiệp của từng học sinh để khuyến khích, hướng dẫn và bồi dưỡng khả năng nghề nghiệp thích hợp nhất; động viên học sinh đi vào những nghề, những nơi đang cần.
Tuy nhiên, hiện nay giáo viên cũng chưa hiểu hết được mục đích, ý nghĩa của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp nên việc tổ chức GV ở các trường Trung học phổ thông còn thiếu hụt về kiến thức và kỹ năng tổ chức, mặt khác, công tác bồi dưỡng giáo viên tuy đã đạt nhiều thành tích, nhưng vẫn còn nhiều bất cập và hạn chế. Nội dung bồi dưỡng chưa được chuẩn bị tốt, mới tập trung vào một phần của kiến thức môn học, còn nhẹ về kỹ năng tổ chức hoạt động trải nghiệm nói chung. GV tập trung bồi dưỡng thì vẫn nghe giảng với số lượng lớn học viên, phương pháp bồi dưỡng vẫn thuyết trình là chính, công tác tổ chức thiếu nghiêm túc, thiếu giám sát kiểm tra, trên thực tế, giáo viên tự học và tự bồi dưỡng còn hình thức, chưa chủ động, một số người chưa xem tự học, tự bồi dưỡng là nhiệm vụ. Do vậy chưa mang lại kết quả bồi dưỡng như đợi.
Vẫn còn khoảng trống nghiên cứu trong quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên ở các trường trung học phổ thông hiện nay như việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, kiểm tra, đánh giá… Chính vì vậy tác giả chọn đề tài: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên làm đề tài nghiên cứu của mình. Kết quả nghiên cứu của đề tài nhằm góp phần nâng cao chất lượng quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm cho giáo viên ở các trường THPT hiện nay.
2. Mục đích nghiên cứu Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông, đề tài đề xuất một số biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông thị xã Phổ Yên – Thái Nguyên nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên để thực hiện có chất lượng chương trình giáo dục phổ thông mới.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quá trình quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
4. Giả thuyết nghiên cứu
Bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là điều kiện tất yếu đảm bảo thực hiện thành công chương trình giáo dục phổ thông tổng thể cho giáo viên các trường trung học phổ thông thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Tuy đã có những kết quả tích cực nhưng vẫn còn nhiều hạn chế như nội dung bồi dưỡng, phương pháp và hình thức bồi dưỡng…Vì vậy, nếu đề xuất và thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên thực hiện đúng kế hoạch quản lý, nội dung chương trình bồi dưỡng theo hướng chuẩn hóa sẽ góp phần nâng cao năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho đội ngũ giáo viên THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
Đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, chúng tôi tập trung nghiên cứu thực trạng bồi dưỡng về năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV các trường THPT thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên năm học 2024 – 2025; 2025 – 2026.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Phương pháp này được sử dụng nhằm phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa các vấn đề về lý luận quản lý giáo dục từ các văn bản, tài liệu khoa học về quản lý hoạt động dạy học.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp quan sát: quan sát hoạt động bồi dưỡng và thực tiễn công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức bồi dưỡng năng lực trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV các trường THPT; Quan sát hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của GV.
Phương pháp điều tra viết: xây dựng các phiếu điều tra để thu thập các ý kiến đánh giá từ các đối tượng cần khảo sát. Hai phiếu hỏi cho CBQL và GV về thực tiễn công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức bồi dưỡng năng lực trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV các trường THPT và quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức bồi dưỡng năng lực trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV các trường THPT.
Phương pháp phỏng vấn: phỏng vấn các giảng viên, chuyên gia, CBQL giáo dục và giáo viên về công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức bồi dưỡng năng lực trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV các trường THPT và quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức bồi dưỡng năng lực trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV các trường THPT.
Phương pháp chuyên gia: trao đổi trực tiếp hoặc thông qua phỏng vấn để các chuyên gia tư vấn, góp ý các nội dung liên quan đến đề tài nghiên cứu. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Phương pháp thử nghiệm: tiến hành thử nghiệm nhằm kiểm tra tính hiệu quả và tính khả thi của một số giải pháp quản lý mà đề tài đề xuất.
7.3. Phương pháp xử lý số liệu
- Dùng thống kê toán học để xử lý các kết quả nghiên cứu.
8. Cấu trúc luận văn
- Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên ở trường trung học phổ thông.
- Chương 2. Thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên ở trường trung học phổ thông thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
- Chương 3. Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên ở trường trung học phổ thông thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Các nghiên cứu nước ngoài
- Về giáo dục hướng nghiệp, trên thế giới đã có những công trình nghiên cứu sau:
Cuốn “Hướng dẫn chọn nghề” được xuất bản năm 1848 tại Pháp, nội dung cuốn sách đã luận bàn về sự phát triển của công nghiệp, trong đó có cuộc cách mạng cộng nghiệp, điều đó đã dẫn tới sự đa dạng của nghề nghiệp, nội dung cuốn sách cũng đặt ra nhiệm vụ giúp đỡ thanh niên trong sự lựa chọn nghề nghiệp [dẫn theo 22, tr.26].
N.K.Krupskaia trong khoảng thời gian từ năm 1918 đến 1939, ông đã viết nhiều bài viết có giá trị nhấn mạnh tầm quan trọng của hiệu quả lao động phần lớn phụ thuộc vào sự phù hợp của con người đối với nghề nghiệp [1, tr.11].
“Đầu thế kỷ 20, Mỹ, Anh, Pháp, Thụy Điển đều xuất hiện cơ sở dịch vụ hướng nghiệp. Ở Nga, những thập kỉ đầu thế kỉ 20, công tác hướng nghiệp rất được chú trọng, làm cơ sở để phát triển nguồn nhân lực phục vụ nền công nghiệp hóa đất nước bấy giờ. Tư vấn hướng nghiệp được hầu hết các quốc gia trên thế giới quan tâm, trong nửa đầu thế kỉ 20, do tăng trưởng nền công nghiệp hóa, nhiều tác giả Keller và Viteles, 1937; Watts, 1966; Super, 1974 đề cập đến tác phẩm Parson ở Hoa Kì trong những năm 1900, tác phẩm của Lahy trong lựa chọn nhân sự ở Pháp năm 1910; nỗ lực của Gemelli trong lựa chọn nhân sự ở Ý năm 1912, và sự tập trung vào hướng nghiệp của Christianen ở Bỉ năm 1911,1912 và những tác phẩm tiên phong ở Genneva và London năm 1914 và 1915 do Reuchlin miêu tả (1964) những nỗ lực ban đầu trong thiết lập tư vấn và hướng nghiệp ở Hoa Kì và Châu Âu” [33, tr.40]. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Mô hình DOTS được Mc. Cash, 2013 xây dựng, thể hiện tính vượt trội khi cung cấp khung cơ bản của tư vấn và hướng nghiệp (giáo dục nghề nghiệp), xây dựng theo 4 mục đích sau: học để quyết định, học để nhận thức cơ hội, học để chuyển đổi và tự nhận thức. Ông tập hợp các ý kiến khung có sự liên kết với nhau, đó là SeSiFuUn với kết quả của nhận thức, chọn lọc và hiểu biết và CPI gồm các lứa tuổi, quá trình, ảnh hưởng. Sau đó, Luật sửa đổi (2013) triển khai vấn đề về cách tiếp cận mới “một bộ đề xuất các cải cách để chúng ta có thể giúp học sinh phổ thông và đại học học cách quản lí cuộc sống của họ” [dẫn theo 33, tr.45].
Thế kỷ XX, các nước Châu Âu đạt nhiều thành tựu về khoa học và công nghệ, trong đó có công nghệ thông tin, kinh tế. Để đáp ứng yêu cầu phát triển, giáo dục của các nước Châu Âu trong chương trình giáo dục phổ thông đã chú trọng đến giáo dục nghề với nội dung tạo sự gắn kết giữa giáo dục phổ thông, giáo dục nghề và hướng nghiệp cho HS nhằm mục đích định hướng nghề nghiệp cho HS.
Ba Lan, Cộng hòa Pháp đẩy mạnh giáo dục “tiền nghề nghiệp” ở bậc học phổ thông, giáo dục ở các nước này đều giảm thời lượng hàn lâm mà chú trọng đến giáo dục hướng nghiệp cho HS;
Đối với Đức bậc tiểu học đã đề cập đến hướng nghiệp cho học sinh, các CBQL giáo dục ở Đức đã xây dựng cơ sở khoa học dạy học lao động nghề nghiệp, giáo dục nước Đức đã liên kết giữa trường phổ thông với những trung tâm kĩ thuật tổng hợp để HS tới đó trải nghiệm, như vậy giữa giáo dục phổ thông và nghề nghiệp, hướng nghiệp có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Điểm mới so với các nước ở châu Âu là học sinh tiểu học đã được tiếp cận hướng nghiệp, sau lớp 10 học sinh được chia 2 nhánh loại học trở thành công nhân lành nghề, loại học hết lớp 12 phổ thông, sau lớp 12 lại được tiếp tục phân loại lần nữa hoặc vào đại học hoặc vào trung cấp nghề.
- Về bồi dưỡng năng lực cho GV, trên thế giới đã có nhiều công trình đề cập đến, cụ thể:
Tác giả J.A.Komensky (1592 – 1670), một học giả, một nhà sư phạm kiệt suất của cộng hòa Séc, trong “Khoa sư phạm vĩ đại” (1657) ông nhấn mạnh đến “Việc học hành muốn trao đổi kiến thức vững chắc không thể làm một lần mà phải ôn đi, ôn lại, có bài tập thường xuyên phù hợp với trình độ”. GV muốn bồi dưỡng năng lực dạy học họ cần được đào tạo trong nhà trường và bồi dưỡng sau khi đào tạo. J.J Rousseau là một nhà GD ở thế kỷ XVIII và XIX, cũng có nhận định, người học muốn chiếm lấy kiến thức thì họ phải tự tìm hiểu, tự khám phá và sáng tạo, hay nói cách khác, họ cần làm chủ quá trình tự BD [dẫn theo 22].
Bên cạnh đó, A.Disteverg (1790 – 1886) cũng đưa ra quan điểm đúng đắn, người GV muốn dạy giỏi không chỉ nắm được chân lý, họ còn truyền đạt cách tìm ra chân lý, muốn vậy, người GV cần tự nâng cao trình độ, tự bồi dưỡng; Pextalodi (1746 – 1827) và Usinxki (1824 – 1870) cho rằng người học phải giành lấy tri thức, cách tốt nhất để có tri thức là người học tự khám phá, tự bồi dưỡng tri thức cho chính bản thân mình [19, tr.74;76;83].
Dự án Việt – Bỉ (hỗ trợ học từ xa) đã dịch và giới thiệu ở Việt Nam công trình “Giáo viên rèn luyện tâm lý” của tác giả Jacques Nimie [14], từ phương diện tâm lý học, ông cho rằng, người GV trong hoạt động đào tạo và bồi dưỡng không chỉ hình thành phẩm chất, năng lực khi học tại trường sư phạm, mà trong khi làm việc với nghề nghiệp của mình, người GV đã tự bồi dưỡng, tham gia bồi dưỡng nhằm hoàn thiện nhân cách. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Vào năm 2018, Hội nghị thượng đỉnh quốc tế lần thứ nhất được tổ chức ở New York đã nhấn mạnh đến vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục, chất lượng GV và chất lượng dạy và học, trong Hội nghị này, chương trình hành động của GD các nước đã nhấn mạnh quan điểm đào tạo lại GV. Vào năm 2019, Hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai nêu lên 3 vấn đề chính: đào tạo hiệu trưởng; chuẩn bị GV cho những kỹ năng của thế kỷ XXI; đào tạo GV để làm việc thành công ở những nơi cần họ nhất. Nguyên tắc tích hợp và liên kết quá trình đào tạo và BD (cả quản lý và giảng dạy) được xuyên suốt trong 3 vấn đề nói trên. Vào tháng 3/2020, Hội nghị thượng đỉnh lần thứ ba được tổ chức tại Amserdam đã tập trung vào chủ đề duy nhất là chất lượng GV, trong đó coi trọng cả vấn đề xác định vị trí, cách thức đào tạo ở trường đại học và quá trình BDGV trong hoạt động dạy học của họ.
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
Công trình nghiên cứu Nguyễn Văn Toàn với đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông khu vực Đông Nam Bộ trong bối cảnh đổi mới giáo dục”[26], trên cơ sở nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên THPT trong bối cảnh đổi mới GD ở Việt Nam. Tác giả nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên THPT khu vực Đông Nam Bộ trong bối cảnh đổi mới giáo dục ở Việt Nam, từ đó đề xuất và kiểm chứng tính khả thi của các giải pháp quản lý hoạt động BDGV THPT khu vực Đông Nam Bộ trong bối cảnh đổi mới GD ở Việt Nam.
Công trình nghiên cứu của Bùi Vĩnh Tuy “Bồi dưỡng giáo viên các trường THPT huyện Thanh Sơn, Phú Thọ về năng lực tổ chức trải nghiệm” [32], trong công trình này, tác giả đã nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm cho GV các trường THPT, triển khai nghiên cứu thực trạng quản lý bồi dưỡng giáo viên các trường THPT huyện Thanh Sơn, Phú Thọ về năng lực tổ chức trải nghiệm, từ đó đề xuất các biện pháp như: đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức bồi dưỡng GV về năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm; Xây dựng kế hoạch cho GV tổ chức các loại hình trải nghiệm cho HS theo mô hình chủ đề; tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá hiệu quả của hoạt động bồi dưỡng GV về năng lực tổ chức trải nghiệm…
Công trình nghiên cứu của Hoàng Thị Tình về Quản lý hoạt động hướng nghiệp cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo tại trường THPT Tây Hồ [24], đã hệ thống hóa cơ sở lý luận của đề tài, nghiên cứu các khái niệm cơ bản và xác định nội dung quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo tại trường THPT- Thực tiễn: Khảo sát, đánh giá, phân tích thực trạng giáo dục hướng nghiệp và quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo tại trường THPT Tây Hồ. Tác giả xây dựng một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo tại trường THPT Tây Hồ trong giai đoạn hiện nay.
Trong cuốn “Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cán bộ quản lý trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học” đã dành 51 trang cho Modul “Quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp trong trường trung học” [21], modul đã cung cấp kiến thức về tầm quan trọng, những nội dung cơ bản, hình thức và cách thức tổ chức các hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp, cũng cấp kiến thức về kỹ năng tổ chức trải nghiệm hướng nghiệp ở trường phổ thông. Bên cạnh đó, xác định được nhiệm vụ và biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, đạt hiệu quả nhằm rèn luyện các năng lực hướng nghiệp và các phẩm chất cần thiết cho HS. Từ đó, CBQL vận dụng các kiến thức, kỹ năng đã lĩnh hội được vào quản lý các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong trường phổ thông. Đây là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị để tác giả triển khai cơ sở lý luận của luận văn. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Ban Phát triển các chương trình môn học của Bộ Giáo dục & Đào tạo đã có bài viết về “Chương trình trải nghiệm, hướng nghiệp” đã khẳng định vị trí của hoạt động trải nghiệm với giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp: “Chương trình Hoạt động trải nghiệm tiếp tục phát triển những phẩm chất và năng lực đã hình thành từ giai đoạn giáo dục cơ bản thông qua hoạt động phát triển cá nhân, hoạt động lao động, hoạt động xã hội và phục vụ cộng đồng và hoạt động giáo dục hướng nghiệp nhưng tập trung cao hơn vào việc phát triển năng lực định hướng nghề nghiệp” [37]. Mục tiêu của chương trình nhằm hình thành các năng lực chung và phát triển trong hoạt động trải nghiệm được thể hiện dưới các hình thức đặc thù: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp. Trong chương trình này cũng đề cập đến nội dung hoạt động, phương pháp thực hiện và điều kiện thực hiện chương trình. Do vậy, đây là nguồn tài liệu cung cấp cho tác giả nội dung kiến thức về trải nghiệm hướng nghiệp đòi hỏi giáo viên phải đáp ứng nhằm tổ chức tốt hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.
Tuy nhiên, các đề tài và các công trình nghiên cứu trên chỉ đề cập đến mặt lý luận cũng như thực tiễn của vấn đề bồi dưỡng giáo viên, bồi dưỡng giáo viên về năng lực tổ chức trải nghiệm; vấn đề tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV THPT; đây là cơ sở để tác giả tham khảo triển khai nội dung nghiên cứu cơ sở lý luận của luận văn. Hiện nay, chưa có một công trình nào nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường trung học phổ thông.
1.2. Một số khái niệm cơ bản Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
1.2.1. Quản lý, bồi dưỡng
- Quản lý:
Quản lý theo C.Mác “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ vận động của toàn bộ cơ thể khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [7, tr.350]
Ở phương diện nhà thực hành quản lý khoa học về lao động, Frederick Winslow Taylor (1856-1915) đưa ra quan điểm về quản lý như sau: “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất” [dẫn theo 15].
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của các chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu dự kiến”[17, tr.11].
Như vậy có thể hiểu: Quản lý một tổ chức là sự tác động có ý thức, có chủ đích, có kế hoạch và hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm huy động và điều phối mọi nguồn lực cho các hoạt động của tổ chức để đạt tới mục tiêu đã định trong môi trường luôn luôn thay đổi.
- Bồi dưỡng:
Theo Từ điển Tiếng việt: Bồi dưỡng là “làm tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất” [34].
Khái niệm bồi dưỡng được dùng với nghĩa là cập nhật, bổ túc thêm một số kiến thức, kỹ năng cần thiết, kỹ năng chuyên môn, nâng cao hiểu biết sau khi đã được đào tạo cơ bản cho cán bộ, công chức, viên chức trong một tổ chức khi mà những kiến thức, kỹ năng được đào tạo trước đây đã lạc hậu, không đủ để thực hiện có hiệu quả hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ trong tổ chức đó. Sự thay đổi trong đời sống kinh tế – xã hội diễn ra thường xuyên dưới tác động của tiến bộ khoa học – công nghệ và phát triển của khoa học quản lý làm cho những kiến thức và kỹ năng hoạt động chuyên môn của cán bộ, công chức viên chức trong mỗi cơ quan luôn bị lạc hậu đòi hỏi phải được bồi dưỡng thường xuyên. Đó cũng là một trong những lý do cơ bản của triết lý học tập liên tục, suốt đời trong cuộc sống hiện đại của tất cả các tổ chức nhà nước cũng như ngoài nhà nước.
Như vậy, bồi dưỡng là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch nhằm bổ sung, bồi đắp những thiếu hụt về tri thức, cập nhật cái mới trên cơ sở “nuôi dưỡng” những cái đã có để mở mang, làm cho chúng phát triển thêm, có giá trị làm tăng hệ thống tri thức, kỹ năng, nghề nghiệp, làm giàu vốn hiểu biết, nâng cao hiệu quả lao động.
1.2.2. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở trường trung học phổ thông Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Theo Thông tư 32/2025 về Ban hành chương trình giáo dục phổ thông mới thì hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở trường trung học phổ thông như sau [3]:
- Đối với lớp 10:
Hoạt động khám phá bản thân: Chỉ ra được những đặc điểm tính cách, quan điểm sống của bản thân và biết cách phát huy điểm mạnh, hạn chế điểm yếu; Nhận diện được khả năng điều chỉnh tư duy theo hướng tích cực cho bản thân; Thể hiện được sự chủ động của bản thân trong môi trường học tập, giao tiếp khác nhau.
Hoạt động rèn luyện bản thân: Thực hiện tốt nội quy, quy định của trường, lớp, cộng đồng; Có trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ được giao và hỗ trợ những người cùng tham gia; Hình thành được tư duy phản biện khi đánh giá sự vật hiện tượng; Thể hiện được sự tự chủ, lòng tự trọng, ý chí vượt khó để đạt được mục tiêu đề ra; Xây dựng được kế hoạch tài chính cá nhân một cách hợp lí.
Hoạt động chăm sóc gia đình: Ứng xử phù hợp với các tình huống giao tiếp khác nhau trong gia đình; Thực hiện được trách nhiệm của bản thân với bố mẹ, người thân; Thể hiện được trách nhiệm đối với các hoạt động lao động trong gia đình; Đề xuất các biện pháp phát triển kinh tế và góp phần phát triển kinh tế cho gia đình.
Hoạt động xây dựng nhà trường: Thể hiện sự tự tin trong các tình huống giao tiếp, ứng xử và biết cách thể hiện sự thân thiện với bạn bè, thầy cô; Biết cách thu hút các bạn vào hoạt động chung; Lập và thực hiện được kế hoạch giáo dục truyền thống nhà trường; Đánh giá được ý nghĩa của hoạt động giáo dục truyền thống nhà trường; Thực hiện các hoạt động theo chủ đề của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
Hoạt động xây dựng cộng đồng: Thực hiện được các biện pháp mở rộng quan hệ và thu hút cộng đồng vào các hoạt động xã hội; Lập và thực hiện được kế hoạch tuyên truyền trong cộng đồng về văn hoá ứng xử nơi công cộng.
Hoạt động tìm hiểu và bảo tồn cảnh quan thiên nhiên: Xây dựng và thực hiện được kế hoạch tuyên truyền, kêu gọi mọi người chung tay bảo vệ cảnh quan thiên nhiên; Nhận xét, đánh giá được các hành vi, việc làm của tổ chức, cá nhân trong việc bảo tồn cảnh quan thiên nhiên. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Hoạt động tìm hiểu và bảo vệ môi trường: Phân tích, đánh giá được thực trạng môi trường tự nhiên tại địa phương; tác động của con người tới môi trường tự nhiên; Thuyết trình được với các đối tượng khác nhau về ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường tự nhiên; Đề xuất được và tham gia thực hiện các giải pháp bảo vệ môi trường tự nhiên.
Hoạt động tìm hiểu nghề nghiệp: Xác định được những hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ của địa phương và nêu được thông tin, yêu cầu cơ bản về các nhóm nghề này; Biết cách tìm hiểu các thông tin về nhóm nghề mình quan tâm, yêu cầu về năng lực, phẩm chất theo nhóm nghề; Tìm hiểu được những điều kiện đảm bảo an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp trong từng lĩnh vực nghề nghiệp; Phân tích được phẩm chất và năng lực cần có của người lao động thông qua trải nghiệm một nghề cụ thể và yêu cầu của nhà tuyển dụng.
Hoạt động rèn luyện phẩm chất, năng lực phù hợp với định hướng nghề nghiệp: Đánh giá được sự phù hợp của bản thân với nhóm nghề định lựa chọn;
Xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện bản thân theo định hướng nghề nghiệp; Lựa chọn được cách rèn luyện phù hợp về phẩm chất và năng lực cần thiết cho nhóm nghề định lựa chọn.
Hoạt động lựa chọn hướng nghề nghiệp và lập kế hoạch học tập theo định hướng nghề nghiệp: Trình bày được một số thông tin cơ bản về hệ thống trường đào tạo liên quan đến nghề định lựa chọn; Tham vấn ý kiến thầy cô, gia đình, bạn bè về dự định lựa chọn nghề và định hướng học tập của bản thân; Xây dựng và thực hiện kế hoạch học tập, rèn luyện theo nhóm nghề lựa chọn.
- Đối với lớp 11:
Hoạt động khám phá bản thân: Nhận diện được nét riêng và thể hiện được sự tự tin về đặc điểm riêng của bản thân; Phân tích được những điểm mạnh, điểm yếu của bản thân và biết điều chỉnh bản thân để thích ứng với sự thay đổi; Nhận diện được hứng thú, sở trường của bản thân và có kế hoạch phát triển sở trường liên quan đến định hướng nghề nghiệp trong tương lai.
Hoạt động rèn luyện bản thân: Tuân thủ kỉ luật, quy định của nhóm, tập thể trường, lớp, cộng đồng; Thể hiện được sự nỗ lực hoàn thiện bản thân; biết thu hút các bạn cùng phấn đấu hoàn thiện; Quản lí được cảm xúc của bản thân và ứng xử hợp lí trong các tình huống giao tiếp khác nhau; Thực hiện được kế hoạch tài chính cá nhân một cách hợp lí.
Hoạt động chăm sóc gia đình: Thể hiện được sự quan tâm chăm sóc thường xuyên những người thân trong gia đình; Biết cách hoá giải những mâu thuẫn, xung đột xảy ra trong gia đình; Thể hiện sự tự giác và trách nhiệm tham gia các hoạt động lao động khác nhau trong gia đình; Thể hiện sự tự tin trong việc tổ chức sắp xếp hợp lí công việc gia đình; Lập được kế hoạch chi tiêu phù hợp với thu nhập trong gia đình và thực hiện được mục tiêu tiết kiệm tài chính trong gia đình.
Hoạt động xây dựng nhà trường: Biết cách phát triển mối quan hệ tốt đẹp với thầy cô, bạn bè; Làm chủ và kiểm soát được các mối quan hệ với bạn bè ở trường cũng như qua mạng xã hội; Hợp tác được với bạn để cùng xây dựng và thực hiện các hoạt động xây dựng và phát triển nhà trường; Đánh giá được hiệu quả của hoạt động phát huy truyền thống nhà trường; Thực hiện các hoạt động theo chủ đề của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
Hoạt động xây dựng cộng đồng: Biết cách xây dựng và phát triển các mối quan hệ với mọi người trong cộng đồng; Thể hiện được hành vi văn minh nơi công cộng và trách nhiệm của bản thân với cộng đồng; Xây dựng được kế hoạch tổ chức hoạt động phát triển cộng đồng và đề xuất được giải pháp quản lí việc thực hiện hoạt động đó; Đánh giá được ý nghĩa của hoạt động phát triển cộng đồng; Xây dựng và thực hiện được kế hoạch truyền thông trong cộng đồng về vấn đề văn hoá mạng xã hội.
Hoạt động tìm hiểu và bảo tồn cảnh quan thiên nhiên: Nhận ra ý nghĩa của cảnh quan thiên nhiên đối với trạng thái cảm xúc của bản thân; Chủ động, tích cực thực hiện việc bảo tồn cảnh quan thiên nhiên, quảng bá hình ảnh cảnh quan thiên nhiên và kêu gọi mọi người cùng thực hiện; Đánh giá được thực trạng bảo tồn danh lam thắng cảnh của cộng đồng dân cư tại địa phương.
Hoạt động tìm hiểu và bảo vệ môi trường : Nghiên cứu, khảo sát thực trạng môi trường tự nhiên ở địa phương, tác động của sự phát triển sản xuất kinh doanh đến môi trường và báo cáo kết quả khảo sát; Đưa ra được các kiến nghị về bảo vệ môi trường từ số liệu khảo sát; Tuyên truyền đến người dân địa phương các biện pháp bảo vệ tài nguyên.
Hoạt động tìm hiểu nghề nghiệp: Phân loại được các nhóm nghề cơ bản; chỉ ra được đặc trưng, yêu cầu của từng nhóm nghề; Phân tích được yêu cầu của nhà tuyển dụng về phẩm chất và năng lực của người lao động; Giải thích được ý nghĩa của việc đảm bảo an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp của người lao động; Sưu tầm được tài liệu về xu hướng phát triển nghề trong xã hội và thị trường lao động. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Hoạt động rèn luyện phẩm chất, năng lực phù hợp với định hướng nghề nghiệp: Đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân đối với từng nhóm nghề và chỉ ra được phẩm chất và năng lực của bản thân phù hợp hoặc không phù hợp với nhóm nghề, nghề lựa chọn; Đánh giá được khó khăn, thuận lợi trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện theo nhóm nghề lựa chọn; Đề xuất được giải pháp học tập, rèn luyện theo định hướng nghề nghiệp.
Hoạt động lựa chọn hướng nghề nghiệp và lập kế hoạch học tập theo định hướng nghề nghiệp: Trình bày được các thông tin cơ bản về các trường trung cấp, cao đẳng, đại học liên quan đến nhóm nghề, nghề mà bản thân định lựa chọn; Tham vấn được ý kiến của thầy cô, gia đình, bạn bè về dự kiến ngành, nghề lựa chọn; Xác định được những trường đào tạo nghề liên quan đến việc học tập hướng nghiệp của bản thân; Xây dựng và thực hiện kế hoạch học tập theo định hướng ngành, nghề lựa chọn.
- Đối với lớp 12:
Hoạt động khám phá bản thân: Nhận diện được sự trưởng thành của bản thân; Nhận diện được phẩm chất ý chí và sự đam mê của bản thân; Nhận diện được khả năng tư duy độc lập và khả năng thích ứng với sự thay đổi của bản thân.
Hoạt động rèn luyện bản thân: Thể hiện được tinh thần trách nhiệm, sự trung thực, tuân thủ nội quy, quy định của pháp luật trong đời sống; Thể hiện được bản lĩnh và của bản thân trong việc thực hiện đam mê theo đuổi nghề yêu thích;Thực hiện được công việc theo kế hoạch, tuân thủ thời gian và thực hiện cam kết đề ra; Điều chỉnh được cảm xúc của bản thân và ứng xử hợp lí trong những tình huống giao tiếp khác nhau; Lập và thực hiện được kế hoạch phát triển tài chính cho bản thân trong điều kiện phù hợp.
Hoạt động chăm sóc gia đình: Thể hiện sự chăm sóc chu đáo đến các thành viên trong gia đình; Thể hiện sự chủ động tham gia giải quyết những vấn đề nảy sinh trong gia đình; Thực hiện được vai trò, trách nhiệm của bản thân trong việc tổ chức cuộc sống gia đình và thấy được giá trị gia đình đối với cá nhân và xã hội; Phân tích được chi phí sinh hoạt trong gia đình có thể bị ảnh hưởng bởi thu nhập thực tế, quyết định chi tiêu và lối sống.
Hoạt động xây dựng nhà trường: Nuôi dưỡng, giữ gìn và mở rộng được các quan hệ tốt đẹp với thầy cô, bạn bè; Thể hiện được lập trường quan điểm phù hợp khi phân tích dư luận xã hội về quan hệ bạn bè trên mạng xã hội; Hợp tác được với mọi người trong hoạt động và biết giải quyết mâu thuẫn trong các quan hệ bạn bè; Đánh giá được ý nghĩa của hoạt động phát triển các mối quan hệ và xây dựng truyền thống nhà trường đối với cá nhân và tập thể; Thực hiện các hoạt động theo chủ đề của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Hoạt động xây dựng cộng đồng: Thể hiện được sự chủ động và tự tin trong thiết lập các mối quan hệ xã hội, sẵn sàng chia sẻ giúp đỡ cộng đồng; Thực hiện được các hoạt động giáo dục tinh thần đoàn kết dân tộc, hoà bình hữu nghị; Thể hiện được sự hứng thú, ham hiểu biết khi khám phá các nền văn hoá khác nhau; thể hiện được thái độ tôn trọng sự khác biệt giữa các nền văn hoá; Xây dựng và triển khai được dự án hoạt động tình nguyện nhân đạo và quản lí dự án hiệu quả; Đánh giá được ý nghĩa của hoạt động xã hội.
Hoạt động tìm hiểu và bảo tồn cảnh quan thiên nhiên: Đánh giá được thực trạng bảo tồn một số danh lam thắng cảnh ở địa phương; Đề xuất và thực hiện được các giải pháp tích cực, sáng tạo trong việc bảo tồn cảnh quan thiên nhiên; Thực hiện được việc tuyên truyền trong cộng đồng về ý nghĩa của cảnh quan thiên nhiên và hành động chung tay gìn giữ cảnh quan thiên nhiên.
Hoạt động tìm hiểu và bảo vệ môi trường: Lập và thực hiện được kế hoạch khảo sát thực trạng thế giới động, thực vật và bảo vệ thế giới động, thực vật ở địa phương; Thực hiện và tuyên truyền được đến người thân, cộng đồng các biện pháp bảo vệ thế giới động, thực vật; Nhận xét, đánh giá hành vi, việc làm của cá nhân, tổ chức trong việc bảo tồn thế giới tự nhiên và động vật hoang dã.
Hoạt động tìm hiểu nghề nghiệp: Trình bày được xu hướng phát triển nghề nghiệp trong xã hội hiện đại; Chỉ ra được những phẩm chất và năng lực cần có của người lao động trong xã hội hiện đại; Tìm hiểu tính chuyên nghiệp trong công việc, đảm bảo yêu cầu về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp; Phân tích được những thông tin cơ bản về thị trường lao động, nhu cầu sử dụng của thị trường lao động.
Hoạt động rèn luyện phẩm chất, năng lực phù hợp với định hướng nghề nghiệp: Đánh giá được sự phù hợp của nghề với khả năng và sở thích của bản thân; Xác định những phẩm chất, năng lực, hứng thú, sở trường của bản thân phù hợp với ngành, nghề lựa chọn; Rèn luyện được một số phẩm chất và năng lực phù hợp với nghề định lựa chọn và có thể chuyển đổi nghề khi cần thiết; Tự tin về bản thân và tự tin với định hướng nghề nghiệp của mình.
Hoạt động lựa chọn hướng nghề nghiệp và lập kế hoạch học tập theo định hướng nghề nghiệp: Phân tích và xử lí được các thông tin nghề nghiệp, thông tin về các cơ sở đào tạo và giáo dục nghề nghiệp; Tham khảo được ý kiến của gia đình, thầy cô, chuyên gia làm cơ sở cho việc chọn hướng học tập nghề nghiệp phù hợp với bản thân; Đưa ra được quyết định lựa chọn nghề, nhóm nghề hoặc lựa chọn được ngành học, trường học và chuẩn bị tâm lí thích ứng với môi trường làm việc hoặc học tập tương lai; Có tâm thế sẵn sàng bước vào thế giới nghề nghiệp, sẵn sàng tham gia và hoà nhập với lực lượng lao động xã hội.
1.2.3. Năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Người GV muốn hình thành năng lực định hướng nghề nghiệp cho HS thì cần có năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, đó “là tổ hợp các thuộc tính của cá nhân thể hiện ở khả năng vận dụng các kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, thái độ, niềm tin, giá trị…lĩnh hội qua các hoạt động, hình thức hướng nghiệp vào việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh trong những hoàn cảnh cụ thể của thực tiễn” [21, tr.72].
Năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông bao gồm các năng lực cụ thể sau đây:
- Năng lực tổ chức hướng dẫn học sinh khám phá bản thân:
- Năng lực xây dựng kế hoạch và tổ chức cho học sinh rèn luyện bản thân.
- Năng lực tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động chăm sóc gia đình.
- Năng lực tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động xây dựng nhà trường.
- Năng lực tổ chức cho học sinh tìm hiểu và bảo tồn cảnh quan thiên nhiên.
- Năng lực tổ chức cho học sinh tìm hiểu và bảo vệ môi trường.
- Năng lực tổ chức cho học sinh tìm hiểu nghề nghiệp.
- Năng lực tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động rèn luyện phẩm chất, năng lực phù hợp với định hướng nghề nghiệp.
- Năng lực tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động lựa chọn nghề nghiệp và ập kế hoạch học tập theo định hướng nghề nghiệp.
1.2.4. Bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông
Bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên Trung học phổ thông là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch nhằm bổ sung, bồi đắp những thiếu hụt về tri thức, cập nhật kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ trải nghiệm, hướng nghiệp đáp ứng yêu cầu định hướng nghề nghiệp, tập trung vào phát triển năng lực định hướng nghề nghiệp cho học sinh.
Bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV THPT để GV có kiến thức về trải nghiệm, hướng nghiệp, phát triển năng lực tổ chức hoạt động này và những năng lực khác đáp ứng yêu cầu của nội dung giáo dục hướng nghiệp cho HS.
Mục đích của hoạt động bồi dưỡng là sau mỗi khóa bồi dưỡng, GV có được cả kiến thức, kỹ năng và thái độ ở mức cao hơn. Do vậy, đòi hỏi bồi dưỡng xác định được cho GV đạt được kiến thức, kỹ năng cần phải bồi dưỡng. Sau đó, nội dung này sẽ được cấu trúc theo modul để thuận lợi cho quá trình bồi dưỡng nâng cao năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV THPT. Nội dung bồi dưỡng phải đảm bảo giữa yêu cầu, nhiệm vụ bồi dưỡng với nhu cầu của người học để tạo hứng thú và phát huy sở trường cho GV.
1.2.5 Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông
Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV ở các trường THPT là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, phối hợp và kiểm tra nhằm tác động có định hướng của CBQL đến công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên nhằm đạt được hiệu quả cao nhất công tác bồi dưỡng năng lực cho giáo viên đáp ứng yêu cầu đặt ra của hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp ở trường phổ thông.
1.3. Lý luận về bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
1.3.1 Mục tiêu bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông
Mục tiêu bồi dưỡng là bổ sung, cập nhật những kiến thức, hình thành thái độ tích cực và phát triển năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường phổ thông.
1.3.2 Nội dung bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông
Nội dung bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên các trường phổ thông rất phong phú. Trong khuôn khổ đề tài tài này chúng tôi tập trung nghiên cứu những nội dung sau:
- Kiến thức về hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp (Ban hành theo Thông tư số 32/2025/TT-BGDDT ngày 26/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
- Nhiệm vụ của giáo viên trong tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh.
- Kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật.
- Kiến thức về tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh Kỹ năng tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh.
- Đổi mới hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp ở Việt Nam trong xã hội hiện đại.
- Ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh….
1.3.3. Phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
- Phương pháp bồi dưỡng
Hiện nay, trong hoạt động bồi dưỡng, báo cáo viên thường sử dụng các phương pháp như thuyết trình, dạy học giải quyết vấn đề, dạy theo tình huống, phương pháp thảo luận, hỏi đáp, xêmina.
Phương pháp thuyết trình là phương pháp mà báo cáo viên sử dụng lời nói của mình để thuyết mình một vấn đề, hoặc trình bày một tài liệu mới, mặt khác phương pháp thuyết trình báo cáo viên sử dụng để đánh giá quá trình học tập của người học.
Phương pháp dạy học nêu vấn đề là phương pháp mà báo cáo viên tạo ra tình huống có vấn đề trong giảng dạy, báo cáo viên hướng dẫn, tổ chức người học phát hiện ra vấn đề, từ đó chủ động, sáng tạo để giải quyết vấn đề mà báo cáo viên đưa ra. Chính quá trình tự giác, tích cực giải quyết vấn đề mà người học lĩnh hội được hệ thống tri thức, hình thành kỹ năng tư duy trong tình huống có vấn đề. Phương pháp dạy theo tình huống gồm các bài tập tư duy nhằm hình thành năng lực phân tích, ra quyết định xử lý của người học, việc kết hợp các tình huống với công cụ mô phỏng sẽ làm tăng tính thuyết phục và đẩy nhanh tốc độ hình thành năng lực học tập của người học, giúp người học có cảm giác “trải nghiệm” năng lực ngay tại nhà trường và có khả năng thích ứng với công việc ngay khi quá trình đào tạo kết thúc…
- Hình thức bồi dưỡng
Hiện nay trong công tác bồi dưỡng giáo viên có các hình thức sau:
Bồi dưỡng thông qua hội nghị, hội thảo, xêmina là cơ hội cho các giáo viên và các nhà nghiên cứu có thể trình bày kết quả nghiên cứu của họ và thảo luận về các vấn đề tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh.
Bồi dưỡng thông qua sinh hoạt tổ chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học (NCBH): bằng việc thông qua dạy và dự giờ minh họa, phân tích, thảo luận để mỗi giáo viên rút ra được những kinh nghiệm, bài học vận dụng vào thực tế dạy học của mình.
Bồi dưỡng qua học trực tiếp là các hình thức bồi dưỡng theo lớp học, hội thảo trực tiếp, sinh hoạt chuyên môn tại các trường học và địa phương.
Bồi dưỡng trực tuyến là hình thức bồi dưỡng thông qua mạng internet với các chương trình bồi dưỡng vô cùng phong phú và với nguồn tài nguyên học tập vô tận. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Bồi dưỡng thông qua nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng: nghề dạy học là nghề sáng tạo, giáo viên không những là người thầy mà phải là những “nhà nghiên cứu”. Thông qua việc nghiên cứu để xây dựng các chuyên đề dạy học, viết sáng kiến kinh nghiệm, trao đổi và phổ biến sáng kiến kinh nghiệm,… Bồi dưỡng tại chỗ: là hình thức bồi dưỡng tại nhà trường thông qua các tổ chuyên môn, thảo luận nhóm, sinh hoạt tổ chuyên môn dựa vào NCBH, báo cáo chuyên đề ứng dụng, tư vấn đồng nghiệp, sinh hoạt câu lạc bộ và các hoạt động chuyên môn khác….
Tự bồi dưỡng: TBD là hình thức tự học, tự nghiên cứu của giáo viên. Việc bồi dưỡng tập trung, bồi dưỡng tại chỗ chỉ đáp ứng những vấn đề cấp thiết. Xuyên suốt quá trình BDGV vẫn là hình thức TBD, tự học suốt đời của mỗi giáo viên. Giáo viên tự quản lý, tự kiểm tra, tự đánh giá kết quả TBD của chính mình.
1.3.4 Chủ thể bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông
Cán bộ các cấp quản lý, các chuyên gia, giảng viên đến từ các trường đại học, các viện nghiên cứu, các trường dạy nghề… Cán bộ quản lý bồi dưỡng bao gồm cấp sở và cấp trường. Đây là lực lượng “thiết kế” quá trình bồi dưỡng và “điều khiển” quá trình này vận hành theo đúng kế hoạch để đạt được mục tiêu bồi dưỡng.
Các chuyên gia, giảng viên là lực lượng chính, truyền đạt và cập nhật những kiến thức kỹ năng quan trọng cho giáo viên. Họ là những người có kinh nghiệm, kiến thức chuyên ngành sâu, kiến thức sư phạm, có uy tín về chuyên môn trong hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.
Đội ngũ GV THPT là lực lượng tham gia bồi dưỡng đóng một vai trò quan trọng trong bồi dưỡng. Ngoài việc được giảng viên truyền đạt, hướng dẫn những kiến thức, kỹ năng cơ bản, học viên cần phải học tập dưới các hình thức đa dạng khác nhau, cũng như TBD mới đáp ứng được mục tiêu đề ra.
1.3.5 Kiểm tra, đánh giá công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Đây là một chức năng không kém phần quan trọng của nhà quản lý. Nhờ có chức năng này, CBQL có thể xác định mức độ đạt được của mục tiêu đã đề ra. Theo đó, để kiểm tra đánh giá đảm bảo tính chính xác của mục tiêu đã đề ra thì CBQL phải xây dựng được các tiêu chí, các yêu cầu tương ứng với từng nội dung bồi dưỡng, cụ thể:
- Kiểm tra việc triển khai thực hiện chương trình bồi dưỡng.
- Kiểm tra việc thực hiện các yêu cầu, quy định đối với hoạt động bồi dưỡng.
- Kiểm tra mức độ tích cực của GV trong hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng.
Đánh giá kết quả bồi dưỡng chính là sản phẩm của việc thực hiện yêu cầu của chương trình bồi dưỡng. CBQL cần xây dựng các công cụ kiểm tra (qua phiếu hỏi hoặc qua bài thu hoạch); Xây dựng lực lượng kiểm tra và tổ chức lực lượng kiểm tra (giảng viên là người trực tiếp kiểm tra, tổ chức chấm bài thu hoạch, nghiệm thu sản phẩm của giáo viên khi kết thúc đợt bồi dưỡng); Qua kết quả của giáo viên mà CBQL đánh giá thái độ, ý thức bồi dưỡng và trình độ năng lực của giáo viên. Như vậy, CBQL phải thường xuyên kiểm tra hoạt động bồi dưỡng và hiệu quả hoạt động bồi dưỡng cho GV THPT. Công tác kiểm tra không được hình thức, qua loa, đánh giá phải chặt chẽ. Như vậy mới thúc đẩy GVTHPT phát huy hết năng lực. Chú ý trong thi đua, khen thưởng cần quan tâm hơn với GVTHPT để tạo động lực cho GVTHPT hoạt động hiệu quả. Việc kiểm tra phải được quan tâm triệt để. CBQL phải quan sát đánh giá chất lượng hoạt động và năng lực của các giảng viên bồi dưỡng. Bên cạnh đó, cán bộ quản lý cần quan sát hoạt động dạy học của giáo viên đã dự khóa bồi dưỡng để đánh giá tác dụng của bồi dưỡng đối với thực tiễn lớp học.
Mục đích đánh giá: mức độ đáp ứng nhu cầu học tập và kết quả hướng nghiệp của học sinh khi đo lường đánh giá kết quả của hoạt động bồi dưỡng GV, giúp GV khắc phục những hạn chế, phát huy những điểm mạnh.
Phương pháp đánh giá: quan sát, vấn đáp, kiểm tra viết, viết thu hoạch, báo cáo chuyên đề, trắc nghiệm khách quan, đánh giá theo chuẩn, đánh giá theo tiêu chí, đánh giá qua dự giờ…. Việc lựa chọn phương pháp đánh giá phụ thuộc vào nội dung và đối tượng cũng như thời điểm bồi dưỡng. Mỗi hình thức và phương pháp đánh giá có thế mạnh khác nhau. Vì vậy, để thực hiện tốt đánh giá trong bồi dưỡng cần kết hợp các hình thức và phương pháp đánh giá một cách hợp lí nhất.
Nội dung đánh giá: đánh giá cả quá trình bồi dưỡng, đánh giá thường xuyên, liên tục diễn ra trong quá trình bồi dưỡng. Cách đánh giá này nhận được sự phản hồi kịp thời, từ đó chỉ ra được những trở ngại để điều chỉnh và cải tiến hoạt động bồi dưỡng. Đánh giá “tổng kết” là đánh giá kết quả bồi dưỡng, chứng tỏ được hiệu quả của khóa học, rút ra những kinh nghiệm để đề ra được mục tiêu cho những đợt bồi dưỡng tiếp theo. Thời điểm đánh giá: Trước khóa/lớp bồi dưỡng; trong quá trình bồi dưỡng và sau khóa/lớp bồi dưỡng…
1.4. Lý luận quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
1.4.1. Lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông
Kế hoạch giáo dục ở nhà trường phổ thông là sự vận dụng linh hoạt, sáng tạo chương trình và chuẩn chương trình GDPT quốc gia vào thực tiễn nhà trường cho phù hợp. Đối với lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên ở trường phổ thông, việc lập kế hoạch phải tuân thủ mục tiêu giáo dục và yêu cầu chuẩn chương trình trải nghiệm, hướng nghiệp.
Lập kế hoạch bồi dưỡng phải được thực hiện trước khi năm học bắt đầu. Đây là một phần của kế hoạch giáo dục của nhà trường cho từng thời kỳ hoặc cho cả năm học.
Trước khi lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, CBQL cần phân tích thực trạng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên., gồm: nhận thức của GV, nguồn lực con người, CSVC, thiết bị kĩ thuật, nguồn lực tài chính, sự phối hợp hoạt động và sự hỗ trợ của các tổ chức xã hội….Đây chính là bước tiếp theo của việc lập kế hoạch, việc phân tích thực trạng này cần nêu lên kết quả về năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên đã đạt được trong năm học đã qua, chỉ ra những điểm đạt được và yếu kém đặt ra yêu cầu phải bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên phổ thông.
CBQL xác định mục tiêu cần đạt được của việc bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên THPT, từ đó đánh giá tính khả thi của mục tiêu đó. Các mục tiêu bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên phải phù hợp với các mục tiêu, định hướng giáo dục hướng nghiệp cho HS. Các mục tiêu bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp có thể có nhiều nội dung, vì vậy nên phân thành các chỉ tiêu khác nhau. Hoàn thành tất cả các chỉ tiêu đó, CBQL đã đạt được mục đích của quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên THPT. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Để các mục tiêu quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên THPT có tính khả thi cao, cần có sự nhất trí của các lực lượng liên quan như cán bộ, GV, HS trong nhà trường. CBQL cần huy động các nguồn lực cần thiết để phục vụ cho các hoạt động bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV THPT.
Kế hoạch bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV THPT cần xác định rõ về các nhiệm vụ sau đây:
- Phân tích bối cảnh, đánh giá thực trạng bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho giáo viên.
- Xác định nhu cầu bồi dưỡng năng lực của giáo viên.
- Xác định tiến trình bồi dưỡng năng lực cho giáo viên.
- Xác định nguồn lực bồi dưỡng.
- Xác định cơ sở vật chất, thiết bị, kinh phí phục vụ bồi dưỡng…
Kết hoạch bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV THPT phải đảm bảo những yêu cầu sau: kế hoạch phải đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn, tính khả thi và có khả năng linh hoạt trong điều kiện thực tế…
1.4.2. Tổ chức bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông
Đây là quá trình hiện thực hóa kế hoạch đã được lập, đây là khâu có tính chất quyết định sự thành công của hoạt động bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của nhà trường.
Để quản lý tổ chức thực hiện bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV THPT, CBQL cần quan tâm đến nội dung tổ chức thực hiện kế hoạch sau đây:
CBQL phân công nhiệm vụ cho các tổ chức, GV trong nhà trường để thực hiện kế hoạch. Tuy nhiên, việc phân công nhiệm vụ này cần đảm bảo tính dân chủ, hệ thống và hiệu quả để phù hợp với điều lệ của nhà trường. Mỗi CB, GV có vai trò, nhiệm vụ khác nhau, vì vậy, CBQL phải cân nhắc giao nhiệm vụ đúng người, đúng việc, phát huy tính tích cực và hiệu quả nhất của mỗi CB, GV đối với việc tổ chức thực hiện bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV THPT. Xác định cơ chế hoạt động và cơ chế phối hợp giữa các bộ phận, giữa các cá nhân phụ trách; Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của các bộ phận và thành viên trong tổ chức. Hướng dẫn và giám sát các bộ phận, cá nhân lập kế hoạch, quy trình để triển khai các công việc được phân công. Cụ thể: Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Đối với Hiệu trưởng, là người hiểu biết đầy đủ các mục tiêu, nội dung và phương thức thực hiện kế hoạch quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV THPT; phải kiên trì tổ chức, hướng dẫn các GV thực hiện bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Mặt khác, hiệu trưởng cần quan tâm đến các điều kiện, phương tiện trong và ngoài nhà trường để từ đó nâng cao hiệu quả của công tác tổ chức thực hiện bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV THPT.
Hiệu trưởng lấy ý kiến đánh giá của GV, HS về hiệu quả của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp đối với HS, từ đó phát hiện yếu kém về năng lực của GV trong tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp để tiến hành bồi dưỡng kịp thời.
Hiệu phó phụ trách chuyên môn chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn lập danh sách giáo viên tham gia bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Xây dựng các giáo viên có năng lực tốt về tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, phân công giáo viên tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho từng khối lớp cho phù hợp với khả năng ban đầu của từng GV và có định hướng để bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.
Đối với Hiệu phó phụ trách cơ sở vật chất, là người chỉ đạo các bộ phận phục vụ chuẩn bị về cơ sở vật chất, tài liệu tham khảo…để tổ chức thực hiện bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Liên hệ với các công ty, doanh nghiệp, các trường đại học, cao đẳng, trung cấp nghề…để kết nối trường học; Chỉ đạo phối hợp với Công đoàn, Đoàn thanh niên phối hợp để cho tổ chức thực hiện bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên THPT.
1.4.3. Chỉ đạo bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông
- Chỉ đạo xây dựng mục tiêu bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Bồi dưỡng GV THPT về tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp nhằm mục tiêu chuẩn bị năng lực cần thiết để người GV tổ chức thành công trải nghiệm, hướng nghiệp. Đó chính là các nhóm năng lực sau:
- Năng lực tổ chức hướng dẫn học sinh khám phá bản thân
- Năng lực xây dựng kế hoạch và tổ chức cho học sinh rèn luyện bản thân.
- Năng lực tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động chăm sóc gia đình
- Năng lực tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động xây dựng nhà trường
- Năng lực tổ chức cho học sinh tìm hiểu và bảo tồn cảnh quan thiên nhiên
- Năng lực tổ chức cho học sinh tìm hiểu và bảo vệ môi trường
- Năng lực tổ chức cho học sinh tìm hiểu nghề nghiệp
- Năng lực tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động rèn luyện phẩm chất, năng lực phù hợp với định hướng nghề nghiệp
- Năng lực tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động lựa chọn nghề nghiệp và ập kế hoạch học tập theo định hướng nghề nghiệp
Do vậy, chỉ đạo xây dựng mục tiêu bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên ở trường phổ thông được xây dựng dựa trên khung năng lực của người GV THPT thông qua các bước: đánh giá mức độ năng lực hiện tại trên cơ sở khung năng lực cần có, phát hiện các yếu kém so với yêu cầu về năng lực, xác định mục tiêu bồi dưỡng.
- Chỉ đạo xây dựng nội dung bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông
Để đáp ứng yêu cầu về năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên ở trường phổ thông, CBQL chỉ đạo xây dựng nội dung chương trình đảm bảo các yêu cầu sau:
- Chú trọng việc tích hợp và phân hóa trong chương trình BD, đó là phân hóa tới từng cá nhân giáo viên THPT theo mức độ nhận thức của họ;
- Chương trình bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp phải thể hiện tính phổ thông, cơ bản, cân đối và toàn diện để đảm bảo mỗi GV được bồi dưỡng sẽ phát huy hết tiềm năng của mình;
- Khung chương trình bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp thiết kế theo hướng mở, cần nâng cấp, phát triển và cải tiến liên tục sau mỗi khóa bồi dưỡng; nội dung chương trình theo hướng phục vụ cho người tự học, tăng cường tính chủ động sáng tạo và nhằm phát huy năng lực của người học;
- Chương trình bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên ở trường THPT phải phù hợp và thiết thực đối với người học về thời gian, nội dung, cách thức bồi dưỡng;
- Chuẩn đầu ra của chương trình bồi dưỡng phải được cụ thể hóa các năng lực cần đạt được đối với từng chuyên đề;
Trong bối cảnh hiện nay, nhà quản lý cần tập trung xây dựng các nội dung bồi dưỡng như sau:
- Kiến thức về hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp (Ban hành theo Thông tư số 32/2025/TT-Bộ GDDT ngày 26/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo):
- Nhiệm vụ của giáo viên trong tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh.
- Kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
- Kiến thức về tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh. Kỹ năng tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh.
- Xu thế đổi mới hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp ở Việt Nam trong xã hội hiện đại.
- Ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp cho học sinh….
Để có thể xác định nội dung bồi dưỡng có chất lượng, nhà quản lý cần thực hiện như sau:
- Đánh giá nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên để xác định nội dung bồi dưỡng phù hợp.
- Xác định yêu cầu của hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp trong tình hình hiện tại để có căn cứ xác định nội dung bồi dưỡng.
- Xác định danh mục nội dung bồi dưỡng để giáo viên lựa chọn.
- Cập nhật danh mục nội dung bồi dưỡng để đáp ứng tình hình mới.
- Chỉ đạo đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông
Với các đặc điểm đối tượng bồi dưỡng là GV THPT thuộc nhiều lứa tuổi, dân tộc, trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn, điều kiện và kinh nghiệm khác nhau…, do đó, lựa chọn phương pháp bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm – hướng nghiệp cho GV ở trường THPT cần đảm bảo phù hợp với nhu cầu người học. Trong công tác quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên, nhà quản lý cần tập trung chỉ đạo các công tác sau đây:
- Đánh giá ưu điểm, hạn chế của các phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng đã sử dụng
- Định hướng đổi mới phương pháp, hình thức phù hợp nội dung và đối tượng bồi dưỡng.
- Chỉ đạo lựa chọn chủ thể bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông
CBQL chỉ đạo mời cán bộ các cấp quản lý, các chuyên gia, giảng viên đến từ các trường đại học, các viện nghiên cứu, các trường dạy nghề… Cán bộ QLBD bao gồm cấp sở và cấp trường có chuyên môn hiểu biết, có trình độ chuyên môn vững, có năng lực sư phạm trong tổ chức bồi dưỡng. Bên cạnh đó, còn có đội ngũ giáo viên cốt cán của Sở, phòng Giáo dục và Đào tạo và của nhà trường đã được trang bị kiến thức, kỹ năng về trải nghiệm, hướng nghiệp, có kỹ năng tổ chức tập huấn bồi dưỡng giáo viên.
1.4.4. Kiểm tra, đánh giá công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Để thực hiện mục tiêu bồi dưỡng CBQL cần xây dựng chuẩn đánh giá dựa vào các nội dung sau:
- Đánh giá công tác triển khai thực hiện chương trình bồi dưỡng.
- Đánh giá công tác thực hiện các yêu cầu, quy định đối với hoạt động bồi dưỡng.
- Đánh giá mức độ tích cực của GV trong hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng.
- Đánh giá mức độ tham gia của học viên.
- Đánh giá chất lượng tham gia các lớp bồi dưỡng của học viên.
- Đánh giá cơ sở vật chất. Việc trang bị cơ sở vật chất đầy đủ, hiện đại sẽ giúp cho giáo viên cập nhật nhanh chóng những kiến thức, kỹ năng mới, cũng như kích thích tính chủ động, sáng tạo của đội ngũ này.
Sử dụng kết quả kiểm tra đánh giá để điều chỉnh công tác quản lý bồi dưỡng: Kết quả KTĐG được đối chiếu với các mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra để phân tích những mặt mạnh và yếu của quá trình bồi dưỡng. Từ đó, các nhà quản lý đưa ra các quyết định cần thiết để điều chỉnh những sai lệch trong quá trình thực hiện bồi dưỡng.
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên cho giáo viên trung học phổ thông
1.5.1. Yếu tố khách quan
- Nhận thức và nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên:
Để hoạt động bồi dưỡng đạt hiệu quả cao, phụ thuộc vào nhận thức của giáo viên về bồi dưỡng, bởi vậy nếu GV nhận thức được việc bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là nghĩa vụ và quyền lợi của GV, họ sẽ tích cực, chủ động, sáng tạo tham gia khóa bồi dưỡng và tự bồi dưỡng để có năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp góp phần định hướng nghề nghiệp cho HS, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ dạy học, giáo dục trong nhà trường. Mặt khác, GV cần nhận thức vai trò quan trọng của mình trong định hướng nghề nghiệp cho HS, vai trò của GV càng đặc biệt quan trọng đối với những khu vực, các vùng mà HS và cha mẹ HS ít có điều kiện tiếp cận các nguồn thông tin khác nhau. Ở đó, GV được coi là người cung cấp thông tin hướng nghiệp quan trọng cho họ, ngoài ra, GV còn là người hiểu được điểm mạnh, điểm yếu của HS thông qua kết quả học tập các môn học và ngoại khóa. Do vậy, bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV ở các trường THPT cần được thực hiện thường xuyên, liên tục và có hệ thống.
- Phẩm chất, năng lực của lực lượng tham gia bồi dưỡng:
Giảng viên giảng dạy khóa bồi dưỡng cần có trình độ và tinh thần trách nhiệm, có phẩm chất và năng lực thì kết quả bồi dưỡng mới đạt hiệu quả thiết thực. Giảng viên bên cạnh kiến thức về giáo dục hướng nghiệp, trải nghiệm, hướng nghiệp, họ còn là những chuyên gia về lí luận và thực tiễn dạy học, giáo dục. Trong công cuộc đổi mới giáo dục giảng viên phải là người đi đầu, cung cấp các kiến thức về hướng nghiệp, trải nghiệm, hướng nghiệp để bồi dưỡng cho GV THPT, vì vậy, giảng viên cần đổi mới phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra, đánh giá để đem lại kết quả bồi dưỡng cao. Giảng viên cao cấp khi tham gia bồi dưỡng với sự tâm huyết, có trách nhiệm, năng lực, nhiệt tình là một nhân tố quan trọng để hướng dẫn, hỗ trợ đồng nghiệp trong bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đạt hiệu quả cao nhất. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
- Cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính, trang thiết bị dạy học và công nghệ thông tin:
Những điều kiện về CSVC, nguồn lực tài chính, trang thiết bị dạy học, tài liệu, học liệu và công nghệ thông tin là một trong các yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV ở trường THPT. Khi CSVC và phương tiện dạy học đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng thì hoạt động bồi dưỡng sẽ diễn ra đúng theo kế hoạch, hỗ trợ tích cực cho giảng viên và học viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.
- Chế độ, chính sách về bồi dưỡng:
Chế độ, chính sách của nhà nước về bồi dưỡng đối với CBQL, giảng viên, GVCC và học viên tham gia bồi dưỡng tác động đến chất lượng bồi dưỡng. Việc thực hiện chế độ tài chính hợp lí, có chính sách động viên khen thưởng kịp thời và tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp cho những giáo viên đạt thành tích cao sẽ tạo động lực lớn cho các giáo viên tham gia bồi dưỡng một cách tích cực, tự giác và hiệu quả.
1.5.2. Yếu tố chủ quan Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
- Nhận thức của cán bộ quản lý về bồi dưỡng giáo viên:
Nhận thức của cán bộ quản lý về bồi dưỡng giáo viên có ý nghĩa quan trọng bởi CBQL giáo dục là chủ thể của công tác quản lý bồi dưỡng, họ là người lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch và chỉ đạo các nội dung liên quan đến bồi dưỡng. Do vậy, khi CBQL nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của bồi dưỡng, chỉ đạo xây dựng mục tiêu bồi dưỡng để hoạch định được công tác quản lý bồi dưỡng, chỉ đạo các lực lượng tham gia tổ chức bồi dưỡng thì quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV ở các trường THPT mới đảm bảo tính khả thi.
- Phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý:
CBQL bên cạnh ý thức nghề nghiệp, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ còn có các kiến thức quản lý, đây là những yếu tố không thể thiếu để CBQL thực hiện chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình. CBQL phải có kỹ năng quản lý, nắm vững kiến thức về hoạt động hướng nghiệp để định hướng nghề nghiệp cho HS, CBQL cần vận dụng những kiến thức này một cách sáng tạo, linh hoạt vào bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay để đạt được mục tiêu bồi dưỡng đã đề ra.
- Cơ chế quản lý và sự phân cấp trong quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trung học phổ thông:
Hiện nay, việc phân cấp quản lý cần được tiến hành theo cách giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm. CBQL phân cấp dựa theo chức năng, nhiệm vụ các cấp quản lý giáo dục tạo ra sự chủ động, sáng tạo, đa dạng trong hoạt động bồi dưỡng. Trong cơ chế quản lý này, CBQL sẽ phát huy được năng lực, sở trường để hoàn thành nhiệm vụ được giao một cách tốt nhất.
Kết luận chương 1 Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
Quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của GV ở trường THPT là quá trình tổ chức thực hiện các chức năng quản lý, đó là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo đến khâu kiểm tra đánh giá để công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho GV đạt được mục tiêu đã đề ra. Mục tiêu bồi dưỡng nhằm tạo ra sự thay đổi sau bồi dưỡng, thể hiện ở kết quả đạt được sau khi hoàn thành quá trình bồi dưỡng. Nội dung của mục tiêu cần phải nêu rõ yêu cầu bồi dưỡng năng lực người học về kiến thức, kỹ năng tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp và cụ thể hóa yêu cầu qua mỗi lĩnh vực, chuyên ngành.
Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông thể hiện ở khâu lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông; Tổ chức bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông. Đây là quá trình hiện thực hóa kế hoạch đã được lập, đây là khâu có tính chất quyết định sự thành công của hoạt động bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của nhà trường. Chỉ đạo bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông; Chỉ đạo xây dựng mục tiêu bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông; Chỉ đạo xây dựng nội dung năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông.
Mặt khác, các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông như: Nhận thức và nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên; Phẩm chất, năng lực của lực lượng tham gia bồi dưỡng; Cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính, trang thiết bị dạy học và công nghệ thông tin; Chế độ, chính sách về bồi dưỡng; Nhận thức của cán bộ quản lý về bồi dưỡng giáo viên; Phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý…là cơ sở để tác giả triển khai nghiên cứu thực trạng quả lý bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của giáo viên ở trường trung học phổ thông. Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV.
XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:
===>>> Luận văn: Thực trạng QL bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website: https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com

[…] ===>>> Luận văn: Quản lý bồi dưỡng năng lực tổ chức trải nghiệm GV […]