Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ của các công ty niêm yết tại Việt Nam dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

TÓM TẮT

Tiêu đề: Các nhân tố tác động đến cấu trúc kỳ hạn nợ của các công ty niêm yết tại Việt Nam

Nội dung:

Nghiên cứu này phân tích ảnh hưởng của các nhân tố tác động đến quyết định lựa chọn cấu trúc kỳ hạn nợ của các công ty ngành quản trị Khách sạn – Du lịch tại Việt Nam, sử dụng số liệu của 30 công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán trong giai đoạn 2008-2024. Kết quả bài nghiên cứu cho thấy, cấu trúc kỳ hạn nợ chịu tác động của các nhân tố nội tại gồm Biến động thu nhập, Tài sản hữu hình và Quy mô của công ty có tương quan dương với cấu trúc kỳ hạn nợ, nhưng có mối tương quan âm với Khả năng chi trả nợ (DSCR), Đòn bẩy tài chính và Tính thanh khoản. Tại Việt Nam nói chung, Tài sản hữu hình là nhân tố nội tại có tác động mạnh nhất đến nợ vay dài hạn, ngành quản trị Khách sạn – Du Lịch nói riêng là Biến động thu nhập.

Nghị quyết 08-NQ/TW ngày 16/01/2020 nêu rõ: “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn là định hướng chiến lược quan trọng để phát triển đất nước, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của các ngành, lĩnh vực khác”, cùng với việc quan tâm đến lĩnh vực này cũng như kế thừa và tiếp nối những khoảng trống của các nhà khoa học đi trước, bài nghiên cứu lựa chọn thêm nhân tố khả năng chi trả nợ (DSCR) của doanh nghiệp vì đây cũng là một loại “tiêu chí” đảm bảo được cho khoản vay và giúp doanh nghiệp phát huy tối đa khả năng tạo dòng tiền ròng một cách hiệu quả. Từ đó, cung cấp một số hàm ý chính sách và khuyến nghị cho nhà quản trị tài chính.

Các kết quả này ủng hộ nội dung của lý thuyết chi phí đại diện, lý thuyết bất cân xứng thông tin trong việc giải thích quyết định lựa chọn kỳ hạn nợ. Không có mối liên hệ giữa Kỳ hạn tài sản, Tốc độ tăng trưởng và Thuế với kỳ hạn nợ của các công ty. Các công ty có tình hình tài chính lành mạnh như tốc độ biến động trong thu nhập thấp, khả năng thanh khoản cao có khả năng tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn, đồng nghĩa với việc họ có thể kéo dài kỳ hạn nợ trong cấu trúc nợ vay.

Từ khóa: kỳ hạn nợ, tỷ lệ vay nợ vay dài hạn, tài sản hữu hình, khả năng tiếp cận nguồn tài chính.

ABSTRACT Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

Topic: The factors affecting corporate debt maturity structure in Vietnam

Content:

This study analyses the impacts of factors affecting the decision to determine the debt maturity structure of 30 hospitality-tourism firms listed on the Vietnamese stock market from 2008 to 2024. Research indicates that income volatility, tangible assets, DSCR, company size, financial leverage, and liquidity influence the debt maturity structure of the firms. However, other factors like asset maturity, growth rate, and income tax are not statistically significant. Generally speaking, in Vietnam, tangible assets are the internal factor that has the most impact on long-term debt, while in hospitality-tourism firms, in particular, it is income volatility (demonstrated to be statistically significant at 5%).

Resolution 08-NQ/TW dated 16 January 2020 states: ‘Development of the tourism industry into a key economic sector is an important strategic orientation for the country’s development and creates a driving force for the development of other industries and sectors.’ Being interested in this field, inheriting and following the gaps of previous scientists, the study added the DSCR factor to the research model to demonstrate wealthy firms that need to maximize their capacity of producing good management net cash flow effectively, because this DSCR factor is also a criterion to secure for the banking’s loans.

These results agree with the platform theories and previous research studies for determining the factors affecting corporate debt maturity structure, like agency cost theory, information asymmetry theory (including signaling & matching theory) and tax-based theory. There is no relationship between Asset Maturity, Growth Rate, and Taxes with the firms’ debt maturity. Companies with healthy financial positions can signal future cash flow expectations by ensuring contracts and preorders to improve the banks’ risk perception of firms. Businesses with stable income volatility and good liquidity have more chances to access loan sources, which means borrowers receive more favorable terms in their debt maturity structure.

Keywords: debt maturity, long-term debt ratio, tangible assets, access loan resources

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU

1.1. Lý do chọn đề tài Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

Trước khi xảy ra đại dịch COVID-19, ngành du lịch đã có bước tăng trưởng vượt bậc, trung bình 22,7%/năm trong giai đoạn 2018-2022. Năm 2022, toàn Ngành đón trên 18 triệu lượt khách du lịch quốc tế, 85 triệu lượt khách du lịch nội địa; đóng góp trên 9,2% vào GDP và từng bước khẳng định là ngành kinh tế mũi nhọn (tỷ lệ đóng góp vào GDP năm 2018 là 6,3%). Nhưng trong 2 năm 2023, 2024, đại dịch COVID-19 tác động nặng nề tới toàn bộ đời sống, kinh tế – xã hội toàn cầu. Theo số liệu của Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO), ngành du lịch thế giới thiệt hại khoảng 2,4 nghìn tỷ USD trong năm 2024. Tại Việt Nam, hoạt động du lịch quốc tế phải tạm dừng hoàn toàn từ tháng 4/2023 đến tháng 11/2024, hoạt động du lịch nội địa trải qua 4 lần gián đoạn tương ứng với 4 lần bùng phát dịch. Năm 2025, áp lực lạm pháp tăng cao và những diễn biến không thuận lợi của thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường bất động sản, … đã tác động mạnh đến hoạt động tiền tệ, ngân hàng. Việc mở rộng tín dụng của NHNN đi đôi với việc kiểm soát rủi ro kỳ hạn để đảm bảo thanh khoản, an toàn hoạt động, đảm bảo khả năng chi trả cho doanh nghiệp; đồng thời, trường hợp cần thiết hỗ trợ với kỳ hạn dài hơn để các TCTD yên tâm hơn khi cấp tín dụng. Theo đó, các TCTD sẽ phải lựa chọn khách hàng tốt để cho vay, đó là những doanh nghiệp có tiềm lực tài chính vững mạnh. Do quan tâm đến lĩnh vực này cũng như kế thừa và tiếp nối những khoảng trống của các nhà khoa học đi trước, bài nghiên cứu lựa chọn thêm nhân tố khả năng chi trả nợ (DSCR) của doanh nghiệp vào mô hình nghiên cứu, vì đây cũng là một loại “tiêu chí” đảm bảo được cho khoản vay và giúp doanh nghiệp phát huy tối đa khả năng tạo dòng tiền ròng một cách hiệu quả. Từ đó, tìm ra được một số hàm ý chính sách và khuyến nghị cho nhà quản trị tài chính.

Cấu trúc kỳ hạn nợ là một mảng của cấu trúc vốn, do đó lựa chọn nguồn tài trợ từ nợ là một trong những cách công ty huy động nguồn vốn phục vụ cho việc sản xuất hay thực hiện các mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận nâng cao hiệu quả hoạt động của DN lên một tầm mới. Cơ cấu một nguồn vốn tối ưu là cơ cấu vốn mà tại đó giá trị DN là lớn nhất, hay nói một cách khác là chi phí tài chính là nhỏ nhất và do vậy cũng làm tối đa hóa doanh thu của DN. Nếu cơ cấu vốn tác động đến hiệu quả hoạt động của DN, thì cơ cấu vốn cũng sẽ tác động đến sức khỏe tài chính cũng như khả năng phá sản của DN.

Tài chính doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời nguồn vốn với phương pháp, hình thức huy động thích hợp để sản xuất kinh doanh được liên tục với chi phí sử dụng vốn thấp nhất. Tài chính công ty bao gồm tất cả các quyết định liên quan đến vấn đề tài chính của Doanh nghiệp và nó được nghiên cứu để tìm kiếm những chính sách phát triển nhằm tối đa hóa giá trị của công ty. Các quyết định này bao gồm quyết định đầu tư, quyết định phân phối và quyết định tài trợ. Khi xây dựng kế hoạch tài trợ, nhà quản lý không chỉ quan tâm đến việc phân bổ nguồn tài trợ từ nợ vay, vốn cổ phần mà cũng phải chắc chắn rằng từng thành phần chi tiết trong các nguồn tài trợ này phù hợp với chiến lược chung của công ty. Cấu trúc nợ vay có 50% là NDH sẽ không giống với cấu trúc nợ có 100% là NDH. Và trên hết, KHN có liên quan mật thiết đến giá trị công ty, khả năng thanh khoản thông qua sự khác nhau giữa chi phí sử dụng vốn của NNH – NDH, cung cấp dấu hiệu về chất lượng của các khoản thu nhập của công ty, tăng tính linh hoạt trong tài trợ và giảm chi phí huy động vốn và rủi ro hoàn trả (Cai và cộng sự, 2011). Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

Hiệu quả hoạt động tài chính như tối đa hóa lợi nhuận, tối đa hóa hiệu suất khai thác tài sản, và tối đa hóa lợi ích của cổ đông là vấn đề cốt lõi của tính hiệu quả của DN. Ở thị trường kinh tế Việt Nam hiện nay, các công ty niêm yết thực tế chỉ vay ngắn hạn từ ngân hàng là chủ yếu nhằm bổ sung cho nhu cầu về tài sản lưu động, còn nguồn vốn vay dài hạn để đầu tư vào tài sản cố định là rất ít. Các DN Việt Nam, cũng như các nước đang phát triển khác sử dụng cơ cấu nợ có nhiều NNH, hay còn gọi là cấu trúc nợ ngắn hạn (được tìm thấy trong Nguyễn Thanh Nhã, 2021).

Câu hỏi nghiên cứu được nhiều nhà nghiên cứu đặt ra trước đây là nguyên nhân dẫn đến tình trạng DN sử dụng nhiều cấu trúc nợ ngắn hạn. Trong đó, việc sử dụng NNH được cho là do các DN Việt Nam có rủi ro thanh khoản cao (chất lượng tín dụng thấp) khiến chủ nợ không muốn cho vay dài hạn (Nguyễn Thanh Nhã, 2021). Có thể thấy, CTKHN ngắn hạn và dài hạn, ảnh hưởng của các yếu tố sẽ khác nhau dưới tác động khác nhau của chi phí đại diện và rủi ro thanh khoản. Cụ thể, khi tỷ trọng NNH trên tổng nợ cao, DN gặp rủi ro thanh khoản nhiều hơn, trong khi NDH chiếm tỷ trọng cao hơn thì tác động của CP người đại diện có thể gay gắt hơn. Với rủi ro thanh khoản cao, các DN có nhiều cơ hội đầu tư có thể phải chọn NDH để tài trợ.

Do xuất phát điểm về trình độ phát triển, hệ thống thể chế khác hẳn với các nước phát triển, thị trường tài chính trong các nền kinh tế mới nổi có rất nhiều điểm khác biệt với thị trường tài chính tại các nền kinh tế đã phát triển mà qua đó có thể khiến các công ty có các quyết định cấu trúc kỳ hạn nợ vay khác đi. Với bài nghiên cứu “Các nhân tố tác động đến Cấu trúc kỳ hạn nợ của các Công ty niêm yết trên sàn chứng khoán tại Việt Nam” tác giả mong muốn xem xét về các nhân tố tác động đến cấu trúc kỳ hạn của nợ vay, đặc biệt là là các nhân tố nội tại của Ngành quản trị Khách sạn – Du Lịch tại Việt Nam, một lĩnh vực đang được tác giả quan tâm và ứng dụng thực tiễn trong công việc, nhằm phục vụ việc thiết lập cấu trúc kỳ hạn nợ tối ưu, từ đó đạt được mục tiêu tăng trưởng như ý muốn nhưng vẫn kiểm soát được rủi ro trong các công ty quản trị ngành Khách sạn – Du Lịch tại Việt Nam.

1.2. Mục tiêu của nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu: Bài nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn cấu trúc kỳ hạn nợ của các công ty quản trị ngành Khách sạn – Du Dịch tại Việt Nam. Cụ thể luận văn nghiên cứu khả năng tài chính và khả năng thanh khoản – đại diện cho đặc điểm của công ty, có tương quan nghịch biến hay đồng biến với đến quyết định về kỳ hạn nợ. Từ đó, xác định những nhân tố nội tại mà các DN có thể chú ý khi đưa ra quyết định liên quan đến cấu trúc kỳ hạn nợ. Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

• Câu hỏi nghiên cứu:

Các nhân tố nội tại có tác động như thế nào đến CTKHN của các công ty quản trị Khách sạn – Du lịch niêm yết trên sàn chứng khoán tại Việt Nam?

Mức độ tác động của các nhân tố nội tại đến CTKHN, từ đó các công ty quản trị Khách sạn – Du lịch tại Việt Nam cần quan tâm đến nhân tố nội tại nào để thiết lập CTKHN tối tưu?

1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu chính của luận văn là cấu trúc kỳ hạn nợ và các nhân tố nội tại tác động đến CTKHN của các công ty ngành quản trị Khách sạn – Du Lịch niêm yết trên thị trường chứng khoán tại Việt Nam, cụ thể là khả năng tài chính và khả năng thanh khoản của DN.

Phạm vi nghiên cứu thực hiện nghiên cứu các nhân tố nội tại tác động đến CTKHN với mẫu gồm 30 công ty quản trị Khách sạn – Du lịch phi tài chính niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) và Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) trong giai đoạn từ năm 2008 – 2024. Để đánh giá tác động của các nhân tố nội tại đến CTKHN của các công ty này, tác giả sử dụng dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính đã được kiểm toán của 30 công ty trên. Ngoài ra, dữ liệu cũng được bổ sung từ kho dữ liệu của Cophieu68.

1.4. Phương pháp nghiên cứu Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng gồm mẫu 30 công ty quản trị Khách sạn – Du lịch phi tài chính niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) và Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX). Thời gian nghiên cứu từ năm 2008 đến năm 2024.

Dữ liệu nghiên cứu là dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo tài chính đã được kiểm toán và từ kho dữ liệu của Cophieu68 của 30 công ty quản trị Khách sạn – Du lịch này.

• Trong mô hình hồi quy dữ liệu bảng, ba phương trình ước lượng phổ biến nhất là:

Mô hình ước lượng bình phương nhỏ nhất (Pooled OLS); (2) Mô hình ảnh hưởng cố định (Fixed Effect Model – FEM) và Mô hình ảnh hưởng ngẫu nhiên (Random

Mô hình hồi quy Pooled OLS là một mô hình có hệ số không đổi, hay có hệ số chặn và độ dốc không đổi. Đối với mô hình này, nhà nghiên cứu có thể gộp tất cả dữ liệu và chạy một mô hình hồi quy bình phương nhỏ nhất thông thường.

Với giả định tác động của những yếu tố không thể quan sát được (phần sai số không giải thích được), mô hình tác động cố định (FEM) ấn định mỗi quan sát có một hệ số cắt riêng và cố định các tác động của từng Công ty riêng lẻ.

Mặt khác, trong mô hình tác động ngẫu nhiên (REM), các tác động riêng lẻ được phân phối ngẫu nhiên với các hệ số chặn để nắm bắt các tác động riêng lẻ, mô hình hồi quy được chỉ định với một hệ số chặn đại diện cho tổng giá trị sai số không đổi.

Và để lựa chọn được mô hình nghiên cứu phù hợp giữa FEM và REM, luận văn sẽ sử dụng kiểm định Hausman để lựa chọn ra mô hình phù hợp.

1.5. Những đóng góp của đề tài

• Khả năng chi trả nợ (DSCR) có đóng góp quan trọng cho các nghiên cứu CTKHN:

Thứ nhất, đây là nghiên cứu đầu tiên sử dụng khả năng chi trả nợ (DSCR) trong phân tích các nhân tố ảnh hưởng CTKHN tại các quản trị Khách sạn – Du lịch niêm yết trên sàn chứng khoán tại Việt Nam.

Thứ hai, nghiên cứu củng cố và bổ sung cho các nghiên cứu trước khi không giả định các DN sử dụng CTKHN ngắn hạn, thay vào đó, nghiên cứu xem xét CTKHN ngắn và dài hạn. Nghiên cứu này cũng không giả định yếu tố tác động là như nhau tại mọi CTKHN vì sự thiếu phù hợp trong lý thuyết. Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

Thứ ba, việc chọn mẫu là các DN niêm yết tại Việt Nam có thể đánh giá tác động của các nhân tố đối với CTKHN sẽ có nhiều ý nghĩa hơn so với nghiên cứu các nhân tố này tại các quốc gia phát triển. Tác giả đã tìm thấy bằng chứng có tác động có ý nghĩa thống kê của các nhân tố nội tại của công ty lên kỳ hạn nợ bao gồm: độ biến động thu nhập, tài sản hữu hình, đòn bẩy tài chính, khả năng thanh khoản, quy mô công ty và tỷ số khả năng trả nợ (DSCR). Theo đó, với các công ty ngành quản trị Khách sạn – Du Lịch Việt Nam căn cứ vào tình hình nội tại của mình để quyết định cấu trúc kỳ hạn nợ phù hợp nhằm phân bổ nguồn tài trợ từ nợ đạt hiệu quả cao nhất.

Thứ tư, mẫu nghiên cứu lần đầu tiên được thực hiện trong Ngành quản trị Du lịch – Khách sạn vốn được xem là ngành sử dụng tỷ lệ đòn bẩy nhiều. Việc chọn mẫu là các Doanh nghiệp quản trị Du lịch – Khách sạn niêm yết tại Việt Nam để đánh giá tác động của các nhân tố đòn bẩy trong nội tại doanh nghiệp đối với CTKHN sẽ có nhiều quan sát quan trọng về CTKHN hơn do tính chất của Ngành. Ngoài ra, tác giả cũng cung cấp các hàm ý quan trọng nhằm cải thiện tình hình hiện tại của các doanh nghiệp quản trị Du lịch – Khách sạn niêm yết tại Việt Nam.

1.6. Nội dung nghiên cứu

Bài nghiên cứu được trình bày gồm 5 chương, cụ thể:

• Chương 1: Giới thiệu.
• Chương 2: Khung lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm
• Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
• Chương 4: Kết quả nghiên cứu
• Chương 5: Kết luận

CHƯƠNG 2 LÝ THUYẾT & NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM

CTKHN là một trong những vấn đề liên quan đến quyết định tài trợ của công ty, được các nhà khoa học trên thế giới tập trung nghiên cứu trong thời gian gần đây. Trong bối cảnh thị trường tài chính cũng như trung gian tài chính tại Việt Nam đang ngày càng phát triển, chất lượng thể chế ngày một tốt hơn, thể hiện đặc điểm riêng biệt của từng công ty đến quyết định về KHN. Do bối cảnh kinh tế của các quốc gia là khác nhau nên kết quả nghiên cứu cũng có sự khác nhau. Đây là quyết định quan trọng của công ty nhằm hạn chế rủi ro trong thanh khoản, giải quyết mâu thuẫn trong vấn đề đại diện, tăng tính linh hoạt trong hoạt động tài trợ và đặc biệt là giảm chi phí huy động vốn cũng như rủi ro hoàn trả. Trong chương này, bên cạnh việc tìm hiểu về khung lý thuyết có liên quan đến CTKHN của công ty, luận văn sẽ tiến hành tổng kết các kết quả nghiên cứu thực nghiệm về vấn đề này, qua đó xác định được vấn đề cần nghiên cứu. Và đây cũng chính là cơ sở để tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu, biến, dữ liệu và phương pháp nghiên cứu cho việc nghiên cứu các nhân tố tác động đến cấu trúc kỳ hạn nợ của công ty quản trị ngành Du lịch – Khách sạn tại Việt Nam trong các chương tiếp theo.

2.1. Khung lý thuyết Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

2.1.1 Lý thuyết CP đại diện (The Agency cost theory)

Một yếu tố quan trọng quyết định đến sự lựa chọn cấu trúc tài chính của các công ty là sự tồn tại của chi phí người đại diện. Các khoản nợ đang hiện hữu (liabilities operations) của DN hiện đại gây ra sự mâu thuẫn giữa các chủ nợ (creditors) và những cổ đông (shareholders), sự xung đột này dẫn đến chi phí đại diện của nợ đã xuất hiện.

Các quan điểm chính của lý thuyết chi phí đại diện là: Thứ nhất, khoản nợ ngắn hạn giúp các công ty tránh được các vấn đề đầu tư quá nhiều và giải quyết các vấn đề đầu tư không đầy đủ; Thứ hai, kỳ hạn nợ tăng lên cùng với sự gia tăng quy mô công ty. Các quan điểm chính của lý thuyết về sự ủng hộ giới hạn là: kỳ hạn nợ phải được tương ứng với kỳ hạn tài sản công ty và kỳ hạn nợ có mối quan hệ ngược với tỷ lệ khấu hao tài sản.

Myers (1977) lập luận rằng cơ hội đầu tư trong tương lai của Công ty là tương tự như tùy chọn mức tăng trưởng. Theo đó, giá trị của một công ty phụ thuộc vào việc các nhà quản lý của công ty tối ưu thực hiện các tùy chọn này. Nếu công ty được tài trợ hoàn toàn bằng vốn cổ phần, các nhà quản lý (đại diện cho các cổ đông) tối ưu thực hiện tất cả các tùy chọn để gia tăng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận. Tuy nhiên với nợ trong cơ cấu vốn của công ty, các nhà quản lý có thể không theo đuổi các dự án mạo hiểm bởi vì nếu công ty vay nợ để tài trợ cho những khoản đầu tư này, thì việc phải trả lãi định kỳ cũng như trả vốn theo định kỳ sẽ ngăn hoặc giảm việc đầu tư mạo hiểm này. Theo lý thuyết này một phần giải pháp giữa cuộc xung đột cổ đông và người nắm giữ trái phiếu là công ty nên giảm kỳ hạn nợ. Song cũng cần phát triển những nguồn lực từ bên trong đối với những công ty có tình hình tài chính phát triển nhanh. Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

NNH có thể giảm thiểu một số động cơ rủi ro bất lợi của việc tài trợ bằng nợ vì NNH ít nhạy cảm hơn với sự thay đổi rủi ro của các TS cơ bản của công ty. Cấu trúc tối ưu của một công ty cũng phụ thuộc vào thời gian đáo hạn nợ và thấp hơn khi công ty được tài trợ bằng NNH. Các công ty trong khi phát hành NNH không khai thác được lợi ích thuế hoàn toàn như các Công ty có NDH, có nhiều khả năng họ sẽ có ít động lực hơn để tăng rủi ro DN sau khi phát hành. Dự đoán theo kinh nghiệm là các công ty có nhiều sự lựa chọn tăng trưởng hơn khi sử dụng tỷ lệ NNH cao hơn trong cơ cấu vốn của họ.

2.1.2 Lý thuyết bất cân xứng thông tin (Asymmetric Information Theory)

Thông tin bất cân xứng là tình trạng xảy ra khi một bên có thông tin đầy đủ hơn và tốt hơn so với bên còn lại. Thông tin bất cân xứng tồn tại ở mọi lĩnh vực trong cuộc sống: thị trường bất động sản, thị trường chứng khoán, thị trường bảo hiểm, thị trường hàng hóa, thị trường lao động, đầu tư, thể thao,… Lý thuyết bất cân xứng thông tin (Asymmetric Information Theory) được khởi xướng lần đầu tiên bởi Akerlof vào năm 1970 trong bài nghiên cứu “The Market for “Lemons”: Quality Uncertainty and the Market Mechanism”, sau đó cùng với sự bổ sung của nhiều tác giả như Spense (1973) với “Job Market Signaling”, Joseph Stiglitz (1975), Akerlof và các cộng sự (2001),… Lý thuyết này đã khẳng định tầm quan trọng của mình khi trở thành trọng tâm nghiên cứu của kinh tế học hiện đại. Đặc biệt trong các nền kinh tế mà thị trường tài chính còn chưa phát triển như trong các nền kinh tế mới nổi, chưa phát triển, nơi mà tính minh bạch của thông tin, khả năng tiếp cận thông tin và cơ sở hạ tầng thông tin yếu kém còn rất phổ biến. Thông tin bất cân xứng sẽ gây ra các hậu quả như: lựa chọn ngƣợc/bất lợi (Adverse Selection) xảy ra trong thị trường mà người bán hoặc người mua biết rõ hơn bên còn lại về tính chất của sản phẩm; rủi ro đạo đức (Moral Hazard): tình trạng cá nhân/tổ chức dựa trên việc người khác không thể quan sát được hành vi của mình có xu hướng gian dối, không trung thực; chi phí đại diện nêu ở trên.

Quan điểm chính của lý thuyết bất cân xứng thông tin rằng, rủi ro của người vay có tương quan thuận với kỳ hạn nợ và các công ty thường thích phát hành các khoản NNH. Lý thuyết bất cân xứng thông tin cho rằng, giải pháp có thể hạn chế bất cân xứng thông tin bao gồm: phát tín hiệu (Signling) và sự phù hợp (matching).

Lý thuyết tín hiệu: CTKHN là công cụ cung cấp tín hiệu về chất lượng của Công ty ra môi trường bên ngoài. Flannery (1986) cho rằng các Công ty sử dụng CTKHN để báo hiệu thông tin nội bộ về tình hình tài chính công ty, Ông cho thấy việc phát hành nợ ngắn hạn được thị trường đánh giá như là một tín hiệu tốt từ công ty do các nhà đầu tư tin rằng rút ngắn kỳ hạn thanh toán nợ có nghĩa là các công ty đầu tư có hiệu quả và có khả năng thanh toán tốt. Công ty nắm giữ những thông tin tiêu cực sẽ ưu tiên vay nợ với kỳ hạn dài hơn để tránh các chi phí thương lượng và rủi ro thanh khoản. Lý thuyết tín hiệu đã được rất nhiều nhà khoa học trên thế giới vận dụng trong các nghiên cứu thực nghiệm về CTKHN của các công ty tại các quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, nền kinh tế mới nổi như nghiên cứu của Costa và cộng sự (2017), Lemma và Negash (2015), Mateurs và Terra (2016), Cai và cộng sự (2011). Trong những nghiên cứu này, lý thuyết tín hiệu được đại diện bởi tỷ lệ nợ, lợi nhuận, biến động thu nhập và tính thanh khoản. Do bối cảnh kinh tế của các quốc gia là khác nhau nên kết quả nghiên cứu cũng có sự khác nhau. Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

Lý thuyết sự phù hợp: trong nghiên cứu “Các nhân tố quyết định vay mượn của công ty” Myers (1977) cho rằng sự phù hợp giữa kỳ hạn của tài sản và kỳ hạn của các khoản nợ giúp công ty kiểm soát xung đột giữa các cổ đông và chủ nợ, góp phần giảm thiểu vấn đề đầu tư dưới mức. Đa dạng hóa tài sản có thể làm tăng khoản nợ mà công ty có thể vay. Tài sản có thể được xem như sự đảm bảo cho việc thanh toán nợ. Kỳ hạn của tài sản cần phải phù hợp với kỳ hạn của nợ. Nghĩa là, mức độ nợ nên giảm tương ứng với việc sụt giảm trong giá trị của tài sản. Bằng lập luận khác nhưng Stohs và Mauer (1996) cũng đưa ra những kết luận tương tự về sự phù hợp với kỳ hạn nợ. Khi công ty có kỳ hạn của tài sản dài hơn kỳ hạn của nợ, dòng tiền từ những tài sản của công ty sẽ không đủ để đáp ứng các khoản nghĩa vụ nợ. Tóm lại, lý thuyết sự phù hợp cho rằng các công ty cần đạt được sự phù hợp giữa kỳ hạn của nợ và kỳ hạn của tài sản nhằm giúp công ty giảm rủi ro thanh khoản khi đến hạn thanh toán nợ gốc. Nói cách khác, khi hạn của nợ đến trước kỳ hạn của tài sản, dòng tiền thu được từ tài sản có thể không đủ để hoàn trả toàn bộ tiền nợ gốc. Ngược lại, nếu kỳ hạn của nợ dài hơn kỳ hạn của tài sản thì có một khoản nợ chưa thể thanh toán dù các dòng tiền thu được từ tài sản đã kết thúc. Do đó vấn đề về thanh khoản luôn tồn tại trong cả hai trường hợp. Lý thuyết sự phù hợp đã được rất nhiều nhà khoa học trên thế giới vận dụng trong các nghiên cứu thực nghiệm về cấu trúc kỳ hạn nợ của các công ty tại các quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, nền kinh tế mới nổi như nghiên cứu của Costa và cộng sự (2017), Terra (2014) … hay các nước thuộc khu vực Châu Á như nghiên cứu của Cai và cộng sự (2011). Trong những nghiên cứu này, lý thuyết sự phù hợp được đại diện bởi tài sản hữu hình và kỳ hạn tài sản. Do bối cảnh kinh tế của các quốc gia là khác nhau nên kết quả nghiên cứu cũng có sự khác nhau.

2.1.3 Ảnh hưởng của thuế lên CTKHN Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

Một trong những ưu điểm lớn nhất của việc dùng nợ thay cho vốn chủ sở hữu đó là lãi suất mà DN phải trả trên nợ được miễn thuế. Trong khi đó thì cổ tức hay các hình thức chi trả khác cho chủ sở hữu đều bị đánh thuế. Nếu thay vốn chủ sở hữu bằng nợ thì sẽ giảm được thuế DN phải trả, và vì thế tăng giá trị của DN lên. Công ty sử dụng nhiều NDH khi cấu trúc kỳ hạn của lãi suất có hệ số gốc dương. Lý thuyết này cho thấy rằng CTKHN tối ưu là sự đánh đổi giữ lợi ích từ thuế cho các khoản nợ của Công ty và những bất lợi của chi phí đại diện.

Thị trường không hoàn hảo do có thuế sẽ khiến công ty vay nợ nhiều hơn là huy động vốn từ cổ đông do thuế có tác động làm giảm chi phí lãi vay. Brick và Ravid (1985) khi nghiên cứu về “Sự phù hợp của CTKHN” đã phát triển một mô hình lý thuyết thể hiện mối tương quan giữa thuế và CTKHN. Trong nghiên cứu này, đầu tiên Brick và Ravid (1985) xây dựng định đề không liên quan, thể hiện mối quan hệ giữa CTKHN và giá trị của công ty. Brick và Ravid (1985) nghiên cứu về cấu trúc kỳ hạn nợ dựa trên một vài giả định là cố định tỷ lệ nợ nghĩa là các khoản thanh toán ròng cho trái chủ là như nhau với những CTKHN khác nhau; dòng tiền là ngẫu nhiên; thị trường vốn hoàn hảo (có thể có thuế); việc tăng giá của trái phiếu được tích lũy giữa kỳ hiện tại so với kỳ trước được khấu trừ thuế. Với các giả định trên, định đề không liên quan của Brick và Ravid (1985) được phát biểu là “Những thay đổi trong cấu trúc kỳ hạn nợ sẽ không ảnh hưởng đến giá trị hiện tại của công ty”.

Bởi vì công ty có thể không trả được nợ đã hứa, giá trị kỳ vọng của các khoản nợ thuế của công ty phụ thuộc vào cơ cấu kỳ hạn của nợ bất cứ khi nào cơ cấu kỳ hạn của lãi suất không bằng phẳng. Họ giả định rằng xác suất vỡ nợ tăng lên theo thời gian và giá trị của lá chắn thuế lãi suất của công ty sẽ giảm khi vỡ nợ. (Điều này xẩy ra chẳng hạn, nếu trong quá trình tái tổ chức, công ty phải đối mặt với những ràng buộc về việc sử dụng các biện pháp hỗ trợ giảm thuế).

Nếu đường cong lợi tức dốc lên, giải thuyết kỳ vọng ngụ ý rằng trong những năm đầu CP lãi vay do phát hành NDH lớn hơn CP lãi vay dự kiến từ việc luân chuyển NNH. Nhưng CP lãi vay sẽ ít hơn trong những năm sau đó. Trong trường hợp này, việc phát hành NDH làm giảm nghĩa vụ thuế dự kiến của công ty và do đó làm tăng giá trị thị trường hiện tại của công ty. Ngược lại, nếu CTKHN dốc xuống, việc phát hành NNH làm tăng giá trị doanh nghiệp. Do đó, giả thuyết thuế ngụ ý rằng các Công ty sử dụng nhiều NDH hơn khi cấu trúc kỳ hạn có độ dốc dương.

Công ty có thể phá sản dưới áp lực phải trả các khoản vay đến hạn, tiền thuế kỳ vọng của công ty phụ thuộc vào kỳ hạn nợ, khả năng phá sản tăng theo thời gian. Nếu đường cong lãi suất hướng lên, trong những năm đầu chi phí lãi vay từ việc phát hành NDH lớn hơn chi phí lãi vay từ việc phát hành NNH nhưng chi phí này sẽ ít hơn những năm sau đó. Công ty thích vay NDH khi đường cong lãi suất có độ dốc hướng lên vì hiện giá của chắn thuế là cao nhất.

Lý thuyết đánh đổi linh hoạt (Dynamic Trade –off Theory) cho rằng cấu trúc vốn và CTKHN tối ưu được xác định bởi sự đánh đổi linh hoạt giữa lợi ích về thuế của nợ và chi phí phá sản khi công ty phản ứng giữa các cú sốc bất lợi ngay lập tức bằng cách tái cân bằng cấu trúc vốn duy trì một tỷ lệ nợ cao/CTKHN dài để tận dụng các lợi ích từ thuế và lãi suất.

Bảng 2.1 dưới đây sẽ tóm tắt những lập luận chính và biến đại điện cho những lý thuyết liên quan đến CTKHN của công ty, đồng thời giới thiệu một số nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới đã vận dụng những lý thuyết này trong nghiên cứu về CTKHN của công ty.

Bảng 2.1: Tóm tắt lý thuyết liên quan đến CTKHN của công ty

2.2. Các giả thuyết nghiên cứu, thực nghiệm và biến đại diện Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

Nhiều tác giả trên thế giới và Việt Nam đã nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến CTKHN của các công ty và thông qua đánh giá tính đúng đắn của các lý thuyết chi phí đại diện, lý thuyết bất cân xứng thông tin và thuế trong thực tiễn. Tác giả đã tham khảo bài viết và nghiên cứu của các nhà khoa học đi trước như sau:

Leverage and the Maturity Structure of Debt in Emerging Markets Mateurs và Terra (2016) tại một thị trường mới nổi rộng lớn gồm nhiều quốc gia, sự lựa chọn giữa nợ và vốn CSH với quyết định giữa NNH và NDH. Các kết quả thực nghiệm cho thấy tác động chéo giữa đòn bẩy LEV và CTKHN hoạt động hoàn toàn ngược lại giữa các mẫu Mỹ Latin và Đông Âu. Tính thanh khoản và quy mô của công ty có tương quan nghịch biến với NDH

Debt Maturity Choices of firm: Evidence from African Countries Lemma và Negash (2015) về sự lựa chọn KHN của các DN tại các quốc gia thuộc châu Phi cho thấy: các nhân tố biến động thu nhập và kỳ hạn tài sản có tác động dương đến KHN. Kết quả nghiên cứu cho thấy lợi nhuận, cơ hội tăng trưởng, quy mô và thuế của công ty không có tác động đến KHN

Debt Maturity Choices Determinants of corporate debt maturity in South America Kirch và Terra (2015) về sự Lựa chọn & các yếu tố có ảnh hưởng bậc nhất đến quyết định CTKHN của các công ty tại Nam Mỹ cho thấy rằng thuế có tác động âm đến CTKHN. Kết quả ủng hộ giả thuyết rằng chất lượng của các tổ chức quốc gia là một yếu tố quan trọng quyết định đến hoạt động tài trợ của DN nói chung và thời gian đáo hạn nợ nói riêng Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

Corporate Debt Maturity An International Comparison of Firm Debt Maturity Choices Correia và cộng sự (2017) tại các quốc gia Châu Âu về KHN, một so sánh quốc tế về các lựa chọn CTKHN của các công ty tìm thấy bằng chứng các nhân tố thuế không có tác động đến CTKHN. Ngoài ra, nghiên cứu này cũng đạt được kết quả tương tự như Lemma và Negash khi kết luận rằng quy mô của hệ thống NH càng phát triển thì các công ty này càng sử dụng nhiều NNH.

Các nghiên cứu của các nhà khoa học Việt Nam Nguyễn Thanh Nhã (2021) về “Các nhân tố tác động đến CTKHN của công ty tại Việt Nam” cho thấy, CTKHN của công ty tại Việt Nam là cấu trúc động. Nhân tố nội tại gồm thu nhập và thuế có tương quan âm với CTKHN. Trong khi tỷ lệ nợ, biến động thu nhập, tính thanh khoản, tài sản hữu hình, kỳ hạn tài sản và quy mô có tương quan dương, cơ hội tăng trưởng của công ty không có tác động với CTKHN.

Trịnh Thị Hoạt (2018) về “Các nhân tố ảnh hưởng đến CTKHN của các công ty niêm yết – bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam”. Kết quả nghiên cứu cho thấy, quy mô công ty, kỳ hạn của tài sản, khả năng thanh khoản, đòn bẩy tài chính có mối quan hệ cùng chiều với CTKHN. Ngược lại CTKHN có mối tương quan âm với độ biến động lợi nhuận và thuế ở các công ty cổ phần Việt Nam.

Nghiên cứu về tác động của nhân tố Tỷ lệ khả năng chi trả nợ – DSCR X An, Y Deng, SA Gabriel (2014) trong “Thông tin bất đối xứng, lựa chọn đối nghịch và định giá của CMBS” (Asymmetric information, adverse selection, and the pricing of CMBS). Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong tài liệu về bất động sản, bằng chứng đáng kể cho thấy rằng tỷ lệ cho vay trên TSĐB (LTV) và DSCR của các khoản vay thế chấp thương mại là những yếu tố dự đoán quan trọng về rủi ro vỡ nợ (xem, ví dụ, Episcopos, Pericli, và Hu, 1998; Archer, Elmer, Harrison và Ling, 2002; Goldbergand Capone, 2002; Ciochetti, Deng, Gao và Yao, 2002; Seslenand Wheaton, 2013; Yildirim, 2011; An, Deng và Sanders, 2012). Nghiên cứu dự đoán rằng việc tăng LTV sẽ ảnh hưởng tích cực đến chênh lệch cho vay CMBS, trong khi việc tăng DSCR sẽ có tác động ngược lại (kết quả hồi quy chỉ ra rằng các kết quả nghiên cứu phần lớn phù hợp với việc thay thế DSCR cho LTV trong phân tích hồi quy) Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

Jason Fernando (2025) trong “Coverage Ratio (DSCR): How To Use and Calculate It” về DSCR trong tài chính DN, là thước đo dòng tiền có sẵn để thanh toán các nghĩa vụ nợ hiện tại. DSCR là một chỉ số được sử dụng rộng rãi để đánh giá sức khỏe tài chính của một công ty, đặc biệt là những công ty có tỷ lệ vay nợ cao và nợ nhiều. Tỷ số này so sánh tổng các nghĩa vụ nợ của một công ty với thu nhập hoạt động của công ty đó. DSCR là một thước đo thường được sử dụng khi đàm phán các hợp đồng cho vay giữa các công ty và Ngân hàng. Ví dụ: một DN đăng ký hạn mức tín dụng có thể có nghĩa vụ đảm bảo rằng DSCR của họ không giảm xuống dưới 1,25. Nếu đúng như vậy, người đi vay có thể được coi là đã không trả được nợ. Ngoài việc giúp các ngân hàng QLRR của họ, DSCR cũng có thể giúp các nhà phân tích và nhà đầu tư khi phân tích sức mạnh tài chính của một DN

Đây được cho là trường hợp dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chính năm 2011 và hiện nay Việt Nam cũng đang rơi vào tình trạng tài chính tương tự: Những người đi vay dưới chuẩn được cấp vốn khi có TSTC mà dễ dàng vượt qua các bước thẩm định chặt chẽ. Khi những người đi vay này bắt đầu vỡ nợ hàng loạt, các TCTD đã cấp vốn cho họ sụp đổ.

Bảng 2.2: Tổng hợp kết quả nghiên cứu thực nghiệm về tác động của các nhân tố nội tại

Chương 2 đã trình bày được những vấn đề liên quan đến cơ sở lý thuyết về CTKHN của công ty. Theo đó, luận văn đã tiến hành tổng hợp kết quả của các nghiên cứu thực nghiệm về CTKHN của công ty trên thế giới và tại Việt Nam. Qua đó tạo nên cơ sở vững chắc giúp tác giả xây dựng nên mô hình nghiên cứu, hệ thống các biến cũng như các phương pháp nghiên cứu phù hợp cho việc phân tích tác động của các nhân tố nội tại đến cấu trúc kỳ hạn nợ của công ty quản trị ngành Khách sạn – Du lịch tại Việt Nam, cũng như tìm kiếm bằng chứng cho thấy các công ty tại Việt Nam có điều chỉnh cấu trúc kỳ hạn nợ. Luận văn: Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: PPNC nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc kỳ hạn nợ

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com