Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn

Mục lục

Đánh giá post

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang theo chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Phát triển giáo dục là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân và của toàn xã hội, trong đó đội ngũ nhà giáo và cán bộ Quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục. Trong những năm qua, Nhà nước quan tâm xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục theo hướng chuẩn hoá, bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, nâng cao chất lượng, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Xác định được vị trí và tầm quan trọng của GD&ĐT, chỉ thị số 40/CT-TƯ ngày 15/6/2014 của Ban Bí thư Trung ương Đảng đã chỉ rõ: “Mục tiêu của chiến lược phát triển GD&ĐT là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo, thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”. Chỉ thị cũng chỉ rõ: “Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng”. [3] Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI cũng đã khẳng định vai trò của phát triển đội ngũ: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển Đội ngũ giáo viên là khâu then chốt”. Đại hội Đảng lần XII, Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn tiếp tục khẳng định chất lượng của Đội ngũ giáo viên quyết định trực tiếp sản phẩm đào tạo, xác định: “Thực hiện chuẩn hóa ĐNNG theo từng cấp học và trình độ đào tạo” [15]. Do vậy phát triển Đội ngũ giáo viên theo chuẩn Nghề nghiệp giáo viên là nhiệm vụ quan trọng của mỗi nhà trường trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.

Hiện nay Học viên đang công tác tại Phòng GD&ĐT huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, phụ trách quản lý bậc tiểu học. Trước thực tế và yêu cầu về việc nâng cao chất lượng Đội ngũ giáo viên tiểu học đang đặt ra hiện nay, học viên nhận thấy nhất thiết phải có những biện pháp cụ thể, khả thi và hệ thống nhằm quản lý, xây dựng và phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang theo chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của địa phương, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Với những lý do trên, học viên lựa chọn nghiên cứu vấn đề: “Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang theo chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học” làm luận văn cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục.

2. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, khảo sát thực trạng về đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, đề xuất một số biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học nhằm nâng cao chất lượng Đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn huyện, nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

3. Đối tượng, khách thể nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu: Đội ngũ giáo viên tiểu học.
Đối tượng nghiên cứu: Phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang theo Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học trong giai đoạn hiện nay.

4. Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu và khảo sát thực trạng phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang theo Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học từ 2021 đến 2026.
Chủ thể quản lý: Phòng GD&ĐT.
Địa bàn nghiên cứu: Các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.

5. Câu hỏi nghiên cứu

Cần dựa vào lý luận nào trong quản lý đội ngũ giáo viên để đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang theo chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học hiện nay?

6. Giả thuyết nghiên cứu

Hiện nay, năng lực nghề nghiệp của Đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang mới đạt được ở mức độ trung bình. Vì vậy, nếu dựa vào lý thuyết phát triển nguồn nhân lực để xác định hệ thống các biện pháp quản lý nhằm phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học và phù hợp với thực tiễn, thì sẽ góp phần nâng cao mức độ đạt được về phẩm chất, năng lực, kỹ năng nghề nghiệp cho Đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học của địa phương và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay.

7. Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học.
Nghiên cứu thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang theo chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học.
Đề xuất biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang theo chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học.

8. Phương pháp nghiên cứu Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

8.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận

Tìm hiểu, phân tích và tổng hợp các tư liệu, tài liệu lý luận, văn bản có liên quan đến vấn đề nghiên cứu của đề tài. Nghiên cứu chủ chương của Đảng, Nhà nước, của Bộ GD&ĐT trong chiến lược phát triển giáo dục nói chung và Giáo dục tiểu học nói riêng.

8.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp khảo sát bằng phiếu hỏi.
Phương pháp phỏng vấn.
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục.
Phương pháp chuyên

8.3. Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng các công thức thống kê toán học như: Số trung bình cộng, hệ số tương quan để định lượng kết quả nghiên cứu nhằm rút ra các kết quả khoa học.

9. Những đóng góp của đề tài

9.1. Đóng góp về mặt lý luận

Luận văn góp phần khẳng định sự cần thiết phát triển Đội ngũ giáo viên theo hướng chuẩn hóa dựa trên chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học.

Đóng góp về mặt thực tiễn

Luận văn đưa ra những biện pháp quản lý nhằm góp phần nâng cao chất lượng Đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn huyện Yên Sơn, đồng thời đây cũng có thể là cơ sở để các Huyện khác trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang tham khảo tìm ra biện pháp phù hợp để phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp của Bộ GD&ĐT.

10. Cấu trúc luận văn Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Ngoài phần Mở đầu; Kết luận, Khuyến nghị và Phụ lục; luận văn được trình bày trong 3 chương chính:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học;
Chương 2: Thực trạng phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học;
Chương 3: Biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học.

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Những năm cuối thập niên 60 của thế kỷ XX, khi các khái niệm “vốn con người” (Human capital), “nguồn lực con người” (Human resources) xuất hiện ở Hoa Kỳ và sau đó thịnh hành trên thế giới thì vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên cũng được giải quyết với tư cách là phát triển một nguồn lực của một ngành, lĩnh vực. Tuy nhiên, nội dung và cách giải quyết vấn đề có sự khác nhau ở nhiều mức độ và phụ thuộc rất lớn vào điều kiện thực tế ở mỗi quốc gia và mỗi giai đoạn lịch sử. Từ năm 1980 nhà xã hội học người Mỹ Leonard Nadle đã đưa ra sơ đồ quản lý nguồn nhân lực để diễn tả mối quan hệ và các nhiệm vụ của công tác quản lý nguồn nhân lực. Theo ông thì quản lý nguồn nhân lực phải gồm 3 nhiệm vụ chính (cùng các nhiệm vụ thành tố) là:

Phát triển nguồn nhân lực (gồm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển, nghiên cứu, phục vụ);
Sử dụng nguồn nhân lực (gồm tuyển dụng, sàng lọc, bố trí, đánh giá, đãi ngộ, kế hoạch hoá sức lao động);
Môi trường nguồn nhân lực (gồm mở rộng chủng loại việc làm, mở rộng quy mô làm việc, phát triển tổ chức).

Kết quả nghiên cứu của Leonard Nadle đã được nhiều nước trên thế giới sử dụng. Ở Việt Nam, cũng đã có một số công trình nghiên cứu khá chuyên sâu về phát triển con người và phát triển nguồn nhân lực. Mỗi công trình đề cập đến những khía cạnh khác nhau nhưng đều có điểm chung là: Khẳng định vai trò của nguồn nhân lực trong phát triển kinh tế – xã hội. Thống nhất cơ bản với các nghiên cứu của thế giới về nội dung quản lý, phát triển nguồn nhân lực và đề xuất sự vận dụng, với những giải pháp sáng tạovào hoàn cảnh thực tế của nước ta. Khi đề cập đến phát triển đội ngũ giáo viên ngoài sự thống nhất về nội dung các nhiệm vụ với phát triển nguồn nhân lực, thời gian gần đây các nghiên cứu đều đề cao việc thúc đẩy phát triển bền vững và thích ứng nhanh của mỗi GV và của cả đội ngũ. Trong đó, sự xuất hiện của các công nghệ dạy học mới, sự phát triển nhanh của thế giới ngày nay, yêu cầu thay đổi vai trò và phương pháp của người thầy càng trở nên cấp thiết.

Thuật ngữ “Phát triển nghề nghiệp giáo viên” ở Việt Nam mới được sử dụng trong thời gian gần đây khi áp dụng quản lí GV theo chuẩn. Chuẩn nghề nghiệp GV xác định ở mức độ tay nghề của GV trong suốt quá trình lao động nghề nghiệp của họ, do đó, người GV phải được liên tục phát triển nghề nghiệp nhằm nâng cao mức độ đáp ứng của bản thân với chuẩn nghề nghiệp. Vì lý do đó, những công trình nghiên cứu về phát triển nghề nghiệp GV ở Việt Nam không nhiều và thiếu tính hệ thống.

Những năm gần đây, dưới sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhiều giải pháp để phát triển Đội ngũ giáo viên đã được nghiên cứu và áp dụng. Đặc biệt là từ khi chúng ta thực hiện đổi mới nội dung chương trình, sách giáo khoa thì nhiều dự án và công trình khoa học liên quan đến Đội ngũ giáo viên ở tất cả các cấp, bậc học đã được thực hiện. Có thể kể đến các công trình và tác giả theo từng chủ đề nghiên cứu như sau: Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Trong bài viết “Nghề và Nghiệp của người GV”, tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc đã nhấn mạnh đến vấn đề “lí tưởng sư phạm” – cái tạo nên động cơ cho việc giảng dạy của GV, khuyến khích GV sáng tạo, không ngừng tự học, học hỏi, nâng cao trình độ. Tác giả đề xuất cần phải xây dựng tập thể sư phạm theo mô hình “đồng thuận” để trong quan hệ giữa GV với nhau có sự chia sẻ “bí quyết nhà nghề”. Theo đó, năng lực chuyên môn của GV là nền tảng của mô hình đào tạo GV thế kỉ XXI: sáng tạo và hiệu quả [26].

Trong bài viết “Chất lượng GV và những chính sách cải thiện chất lượng GV”, tác giả Trần Thanh Hoàn đã đưa ra khái niệm chất lượng GV bằng cách phân tích kết quả nghiên cứu về chất lượng của các nước thành viên OECD. Theo đó, đặc điểm và năng lực đặc trưng của GV có năng lực qua sự phân tích 22 năng lực cụ thể trên góc độ tiếp cận năng lực giảng dạy và giáo dục. Đồng thời, tác giả cũng đã đề cập những chính sách cải thiện và duy trì chất lượng GV ở cấp vĩ mô và vi mô; nhấn mạnh 3 yếu tố quyết định chất lượng GV là bản thân người GV, nhà trường và môi trường chính sách bên ngoài. [22]

Tác giả Phạm Mạnh Tuân (2019): “Phát triển Đội ngũ giáo viên huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định đáp ứng chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học” (Luận văn Cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục tại Đại học Giáo dục) đã trình bày cơ sở lý luận về phát triển Đội ngũ giáo viên, tổng quan về thực trạng và đề xuất các biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên địa bàn huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. [36]

Tác giả Nguyễn Hồng Sơn (2016)“Các biện pháp quản lý đội ngũ Giáo viên tiểu học ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học trong giai đoạn hiện nay” (Luận văn cao học Quản lý giáo dục tại Đại học Giáo dục) đã trình bày cơ sở lý luận về phát triển Đội ngũ giáo viên, tổng quan về thực trạng và đề xuất các biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên địa bàn huyện Lục Nam. [35]

Tác giả Vi Văn Hạ (2024): “Quản lý phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn hiện nay” (Luận văn cao học Quản lý giáo dục tại Đại học Giáo dục Quản lý giáo dục tại Đại học Giáo dục) đã trình bày cơ sở lý luận về quản lý phát triển Đội ngũ giáo viên, tổng quan về thực trạng và đề xuất các biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn huyện Lộc Bình. [17]

Tác giả Vũ Văn Ninh (2024): “Quản lý phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học ở thành phố Nam Định tỉnh Nam Định theo chuẩn nghề nghiệp” (Luận văn cao học ngành Quản lý giáo dục, đại học Sư phạm Hà Nội) đã trình bày cơ sở lý luận về quản lý phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp, tổng quan về thực trạng và đề xuất các biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học địa bàn Thành phố Nam Định. [31]

Ngoài ra còn một số bài viết về quản lý đội ngũ giáo viên cũng đã đề cập đến cơ sở lý luận của việc xây dựng và phát triển Đội ngũ giáo viên theo hướng chuẩn hóa, hoặc chuẩn nghề nghiệp của từng bậc học. Các bài viết, công trình nghiên cứu khoa học trên đều đánh giá cao vai trò quan trọng của nguồn nhân lực và vấn đề đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên – nguồn nhân lực trong lĩnh vực giáo dục nói chung và trong các nhà trường nói riêng.

Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào về phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn theo hướng chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học. Vì vậy việc tìm hiểu thực trạng nhằm đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang phù hợp với tình hình phát triển kinh tế xã hội của địa phương trong giai đoạn hiện nay là rất quan trọng.

1.2. Một số khái niệm cơ bản Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

1.2.1. Giáo viên tiểu học

Khái niệm giáo viên

Theo Luật Giáo dục 2015: “Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác”, “Nhà giáo ở các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên”. Như vậy, giáo viên là tên gọi chỉ nhà giáo thực hiện hoạt động dạy học và giáo dục tại các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục chuyên nghiệp và dạy nghề. [34]

Khái niệm giáo viên tiểu học

GVTH là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học sinh trong trường tiểu học và cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học. [6]

Một cách tiếp cận khác lại cho rằng “GVTH là nhà giáo tổng thể, người đại diện toàn quyền của nhà trường tiểu học tổ chức quá trình phát triển của trẻ em. Giáo viên tiểu học giữ vị trí then chốt và là người quyết định sự thành bại của giáo dục ở lớp mình phụ trách” [20].

1.2.2. Đội ngũ giáo viên tiểu học Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Khái niệm đội ngũ

Trong từ điển Tiếng Việt thì Đội ngũ là một khối đông người được tập hợp và tổ chức thành một lực lượng chiến đấu. Đội ngũ là một tập hợp gồm số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp, hoặc nghề nghiệp, thành một lực lượng. [38]

Tuy có nhiều định nghĩa khác nhau về đội ngũ nhưng ta có thể hiểu: Đội ngũ là tập hợp người gắn bó với nhau, có sự sắp xếp nhất định, có cùng lý tưởng, cùng mục đích, làm việc theo sự phân công hay theo một kế hoạch, được gắn bó với nhau bởi các lợi ích về vật chất và tinh thần.

Khi xem xét, phân tích Đội ngũ giáo viên, ta cần xem xét các yếu tố liên quan đến phát triển về số lượng, về chất lượng và cơ cấu như: Tuyển chọn bổ sung đủ số lượng đáp ứng quy mô, cơ cấu, tính chất ngành nghề chuyên môn của Đội ngũ giáo viên phù hợp với cơ cấu ngành nghề đào tạo, bố trí sắp xếp, sử dụng một cách hợp lý, kiểm tra, đánh giá để sử dụng có hiệu quả, đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, năng lực hoạt động giảng dạy và tạo môi trường thuận lợi để phát triển Đội ngũ giáo viên.

Khái niệm đội ngũ giáo viên

ĐNGV là một tập hợp những người làm nghề dạy học – giáo dục được tổ chức thành một lực lượng (có tổ chức) cùng chung một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu giáo dục đã đề ra cho tập hợp đó, tổ chức đó. Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của pháp luật, thể chế xã hội. Họ chính là nguồn lực quan trọng trong lĩnh vực giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục nghề nghiệp. Để tạo thành đội ngũ trước hết phải có số lượng GV nhất định. Việc xác định số lượng GV cần thiết không phải tùy tiện theo ý muốn chủ quan mà phải xuất phát từ nhiệm vụ dạy học và các qui định của cấp trên và việc tổ chức lao động sư phạm của mỗi nhà trường. [9, tr.28]

Để có một Đội ngũ giáo viên đồng bộ phải một cơ cấu hợp lý, bao gồm cơ cấu về độ tuổi, thâm niên giảng dạy, trình độ học vấn, loại hình. Đây là một nội dung quan trọng của việc xác định biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn. Nếu trong Đội ngũ giáo viên không bảo đảm sự kế thừa, chuyển tiếp giữa các độ tuổi thì sẽ dẫn đến sự hẫng hụt. Do đó, cần phải bảo đảm cơ cấu về độ tuổi và thâm niên công tác để bảo đảm sự phát triển liên tục, vững chắc của đội ngũ.

Trong việc xác định cơ cấu cần đặc biệt chú ý đến trình độ học vấn. Thông thường trong một tập thể sư phạm có các nhà giáo với trình độ học vấn khác nhau: trung cấp, cao đẳng, đại học,…Tính hợp lý về cơ cấu trình độ học vấn sẽ bảo đảm cho việc xây dựng tập thể sư phạm và khoa học ở các nhà trường vững mạnh; Đội ngũ giáo viên có thể tự giải quyết tốt các nhiệm vụ giảng dạy, bồi dưỡng lẫn nhau, tự hoàn thiện, tự phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức lao động sư phạm và nghiên cứu khoa học. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Giữa các yếu tố cấu thành Đội ngũ giáo viên có mối quan hệ biện chứng với nhau, tạo điều kiện, làm tiền đề hỗ trợ cho nhau, tạo nên sức mạnh tổng hợp của đội ngũ. Vì vậy, việc phát triển Đội ngũ giáo viên phải quan tâm xây dựng các yếu tố đó, không coi nhẹ bất cứ yếu tố nào, trong đó đặc biệt coi trọng chất lượng Đội ngũ giáo viên.

Khái niệm đội ngũ giáo viên tiểu học

ĐNGVTH là tập hợp những nhà giáo, những chuyên gia, các nhà sư phạm có đầy đủ tiêu chuẩn nhà giáo đã và đang giảng dạy trong cơ sở giáo dục tiểu học, có khả năng cống hiến tài năng, sức lực của họ cho sự nghiệp giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục đã xác định trong Luật giáo dục.

Trong nhà trường tiểu học, tập thể sư phạm là tổ chức của tập thể những người hoạt động lao động sư phạm. Tập thể sư phạm liên kết các GV, cán bộ, nhân viên thành một cộng đồng giáo dục có tổ chức, có phương pháp giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục trong nhà trường. Tập thể Giáo viên tiểu học là những người trực tiếp làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục là lực lượng chủ yếu, quan trọng nhất quyết định đến chất lượng giáo dục và mục tiêu, sứ mạng trong nhà trường. Như vậy Đội ngũ giáo viên tiểu học là tập thể các nhà quản lý, các nhà giáo được tổ chức thành một lực lượng, thành đội ngũ có nhiệm vụ thực hiện các mục tiêu giáo dục trong trường tiểu học.

1.2.3. Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

Khái niệm phát triển

Theo Triết học Mác – Lê nin: Phát triển là quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn của sự vật, hiện tượng. Sự phát triển không bao quát toàn bộ sự vận động nói chung mà nó chỉ khái quát xu hướng chung của sự vận động – xu hướng vận động đi lên của sự vật, hiện tượng; Trong quá trình phát triển sẽ làm thay đổi mối liên hệ, cơ cấu, phương thức tồn tại, vận động và chức năng vốn có theo chiều hướng ngày càng hoàn thiện hơn của sự vật, hiện tượng.

Theo từ điển Tiếng Việt: “Phát triển là biến đổi, hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp”. [38] Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Từ những quan niệm nêu trên, ta có thể hiểu phát triển là quá trình tăng trưởng về số lượng và biến đổi về chất của một sự vật, một hiện tượng đã có, đã được xây dựng nhưng chưa hoàn chỉnh, chưa đầy đủ, tiếp tục nâng cao để đạt một mục tiêu nào đó.

Khái niệm phát triển nguồn nhân lực

Phát triển nguồn nhân lực là một quá trình bao gồm tổng thể các phương thức nuôi dưỡng, GD&ĐT, chế độ chính sách và biện pháp nhằm hoàn thiện, nâng cao chất lượng người lao động về phẩm chất đạo đức, trí tuệ, kiến thức, thể chất, năng lực chuyên môn cũng như phẩm chất tâm lý xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu về nguồn lực cho sự phát triển kinh tế – xã hội trong từng giai đoạn.

Sơ đồ 1.1: Phát triển nguồn nhân lực theo Leonard Nadler

Khái niệm phát triển đội ngũ giáo viên

Khái niệm “vốn con người” và “nguồn lực con người” xuất hiện ở Hoa Kì vào những năm cuối thập kỉ 60 của thế kỉ XX do nhà kinh tế học người Mĩ – Theodor Schoults đưa ra, sau đó, thịnh hành trên thế giới. Nhà kinh tế học này đã phát triển tiếp nghiên cứu của mình và đã nhận giải thưởng Nobel kinh tế năm 1992. Vấn đề phát triển đội ngũ được ông giải quyết với tư cách là phát triển nguồn nhân lực của một ngành, một lĩnh vực. [2, tr.4].

Dùng khái niệm phát triển đội ngũ cán bộ là nhấn mạnh đến sự phát triển của đội ngũ cán bộ đã có, đã được xây dựng nhưng chưa hoàn chỉnh, chưa đầy đủ hoặc phải tiếp tục nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.

Phát triển Đội ngũ giáo viên là hoạt động của người quản lý giáo dục tác động lên Đội ngũ giáo viên trong nhà trường hoặc cơ sở giáo dục nhằm đạt được mục tiêu của cơ sở giáo dục hay nhà trường đó. Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học là tác động của người quản lý lên đội ngũ Giáo viên tiểu học trong nhà trường tiểu học nhằm đạt được mục tiêu Giáo dục tiểu học.

Phát triển Đội ngũ giáo viên góp phần tạo ra một đội ngũ có phẩm chất đạo đức tốt, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu để đảm nhận thực hiện các hoạt động giáo dục, giảng dạy trong các nhà trường một cách toàn diện và có chất lượng. Phát triển Đội ngũ giáo viên có hai mặt, một mặt củng cố, kiện toàn đội ngũ hiện có, mặt khác còn phải định hướng cho việc phát triển về số lượng, về cơ cấu và nâng cao chất lượng cho Đội ngũ giáo viên trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài.

Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

Theo đó, phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học là hoạt động cơ bản nhất của nhà trường tiểu học. Biện pháp pháp triển đội ngũ Giáo viên tiểu học là công việc đặc biệt quan trọng của các nhà quản lí giáo dục. Chất lượng dạy học cao hay thấp phụ thuộc phần lớn vào năng lực chuyên môn của Đội ngũ giáo viên, người trực tiếp giảng dạy trong nhà trường. Chính vì vậy trong nhà trường tiểu học, việc phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ Giáo viên tiểu học là việc làm thường xuyên và quan trọng bậc nhất. Để làm tốt điều này đòi hỏi các cấp quản lý giáo dục và hiệu trưởng nhà trường phải có những biện pháp quản lí có tính khoa học, thực tiễn và có tính khả thi cao.

Trong thời kì đổi mới, vấn đề nâng cao chất lượng Đội ngũ giáo viên được Đảng và Nhà nước ta coi là một trong các giải pháp cho việc phát triển GD&ĐT; để giáo dục trở thành “quốc sách hàng đầu”; vừa đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp phát triển đất nước vừa nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục. Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2021 – 2030 đã xác định một trong những giải pháp quan trọng để phát triển giáo dục quốc gia là: “Phát triển đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, hợp lí về cơ cấu và chuẩn về chất lượng”. [10]

Trong xu thế hội nhập quốc tế hiện nay, khoa học công nghệ với các bước tiến nhảy vọt đưa thế giới chuyển từ kỷ nguyên công nghiệp sang kỷ nguyên thông tin và phát triển kinh tế tri thức, nhiều tác động khách quan của xã hội làm biến đổi sâu sắc đến tất cả các lĩnh vực trong đó có giáo dục, những yêu cầu mới về nguồn nhân lực xã hội dẫn đến sự tất yếu phải đổi mới về giáo dục trong đó có yêu cầu mới với Đội ngũ giáo viên các cấp học.

Từ yêu cầu và nội dung đổi mới giáo dục nói chung dẫn đến yêu cầu quản lý và phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học để đáp ứng các yêu cầu đổi mới đó. Mặt khác, Đội ngũ giáo viên tiểu học phải có khát vọng vươn lên để đáp ứng hệ thống tiêu chí trong chuẩn nghề nghiệp theo quy định của Bộ GD&ĐT. Trong điều kiện kinh tế – xã hội luôn có sự thay đổi, thì các quy định về tiêu chuẩn cán bộ, phải được điều chỉnh, bổ sung để phù hợp với từng giai đoạn phát triển của giáo dục. Vì vậy, phát triển và quản lý Đội ngũ giáo viên tiểu học là việc làm thường xuyên theo yêu cầu của sự phát triển xã hội và yêu cầu của đổi mới giáo dục, đổi mới quản lý giáo dục.

Cũng như các loại hình lao động nghề nghiệp khác, lao động sư phạm của người Giáo viên tiểu học được thực hiện ở các vị trí, môi trường khác nhau như lớp học và các hoạt động ngoài nhà trường khác với nhiều hình thức tổ chức khác nhau như: lớp, nhóm, hoạt động cá nhân…Vì vậy đòi hỏi GV phải có tri thức, kỹ năng nhất định về công tác tổ chức và quản lý các hoạt động sư phạm, nghiên cứu khoa học và hoạt động xã hội. Đó là những nhân tố quan trọng phản ánh trình độ, năng lực của người Giáo viên tiểu học hiện nay.

1.2.4. Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Khái niệm chuẩn nghề nghiệp giáo viên

Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên là hệ thống thống nhất các tiêu chí về kiến thức và kĩ năng chuyên môn; năng lực sư phạm; phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống mà người GV cần có để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục của mình. Mục đích của chuẩn nghề nghiệp GV bao gồm: làm căn cứ cho các GV tự đánh giá để tự hoàn thiện và nâng cao năng lực nghề nghiệp; làm căn cứ để tổ chuyên môn hoặc hiệu trưởng đánh giá, giúp đối tượng đánh giá phát triển nghề nghiệp của mình; là một căn cứ để xây dựng và thực hiện nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng GV [16, tr.222]

Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học là một hệ thống các yêu cầu cơ bản về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; kiến thức; kỹ năng sư phạm mà Giáo viên tiểu học cần phải đạt được nhằm đáp ứng mục tiêu Giáo dục tiểu học. [5]

Khái niệm chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học

Theo điều 2, quy định Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học định nghĩa:

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học là hệ thống các yêu cầu cơ bản về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; kiến thức; kỹ năng sư phạm mà giáo viên tiểu học cần phải đạt được nhằm đáp ứng mục tiêu của giáo dục tiểu học.
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học được điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội và mục tiêu của giáo dục tiểu học ở từng giai đoạn. [5]

Mục đích:

Làm cơ sở để xây dựng, đổi mới nhiệm vụ, mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng Giáo viên tiểu học ở các khoa, trường cao đẳng, đại học sư phạm.
Giúp Giáo viên tiểu học tự đánh giá năng lực nghề nghiệp, từ đó xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện phấn đấu nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ.
Làm cơ sở để đánh giá Giáo viên tiểu học hàng năm theo Quy chế đánh giá xếp loại GV mầm non và GV phổ thông công lập ban hành kèm theo Quyết định số 06/2016/QĐ-BNV ngày 21 tháng 3 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Nội Vụ, phục vụ công tác quy hoạch, sử dụng và bồi dưỡng đội ngũ Giáo viên tiểu học.
Làm cơ sở để đề xuất chế độ, chính sách đối với Giáo viên tiểu học được đánh giá tốt về năng lực nghề nghiệp nhưng chưa đáp ứng điều kiện về văn bằng của ngạch ở mức cao hơn.

Ý nghĩa: Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học đã đặt ra những yêu cầu cơ bản về phẩm chất chính trị, lối sống; kiến thức, kĩ năng nghề nghiệp đối với GV trước nhiệm vụ đổi mới chương trình giáo dục nhằm phục vụ cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nước. Đây là cơ sở rất quan trọng để các cấp quản lý giáo dục và các cơ sở đào tạo GV thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng GV theo chuẩn – nhiệm vụ mà trước đây ngành giáo dục đã thực hiện nhưng chưa có Chuẩn để làm theo. [19; tr.132]. Mặt khác, Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học đáp ứng sự phát triển mang tính khách quan, theo xu hướng chung của thế giới và sự phát triển giáo dục của nước ta; Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên là sự tiếp cận đối với thế giới trong quản lí giáo dục hiện đại thời kỳ đất nước hội nhập quốc tế – Việt Nam ra nhập tổ chức Thương mại thế giới; Xây dựng và quản lý chất lượng Đội ngũ giáo viên dựa trên cùng một chuẩn thống nhất – Chuẩn nghề nghiệp.

Tác dụng của việc đánh giá Giáo viên tiểu học theo Chuẩn

Một là: Việc đánh giá GV theo Chuẩn góp phần tăng cường trách nhiệm của GV, cán bộ quản lý trong việc thực hiện nhiệm vụ dạy học; thúc đẩy quá trình tự học, từ rèn luyện bản thân của GV để nâng cao trình độ, kĩ năng sư phạm phù hợp với các tiêu chí của chuẩn nghề nghiệp.

Hai là: Giúp GV tự đánh giá phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực nghề nghiệp, qua đó nhận rõ được những điểm mạnh, điểm yếu của bản thân để xây dựng kế hoạch rèn luyện phẩm chất đạo đức và nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp.

Ba là: Giúp cho việc đánh giá GV đảm bảo được tính khách quan, dân chủ, công bằng và toàn diện hơn.

Bốn là: Qua công tác đánh giá GV theo chuẩn nghề nghiệp, nhà trường có thể phát hiện được điểm yếu, điểm mạnh của từng GV, từng tổ chuyên môn. Từ đó giúp đạo nhà trường có kế hoạch phù hợp trong công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ và các công tác tổ chức khác. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Khái niệm phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học đáp ứng chuẩn nghề nghiệp

Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức. [25; tr.11]

Quản lí phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học là quá trình tiến hành các tác động của chủ thể quản lí theo kế hoạch chủ động và phù hợp với qui luật khách quan để gây ảnh hưởng đến đội ngũ Giáo viên tiểu học nhằm tạo ra một đội ngũ đáp ứng được về năng lực nghề nghiệp trên cả lộ trình từ khi được đào tạo làm nghề, bước vào nghề và suốt quá trình hành nghề ở trường tiểu học, tạo ra sự thay đổi hay tạo ra hiệu quả cần thiết của đội ngũ này, đáp ứng mục tiêu phát triển của giáo dục.

Như vậy, đề tài thống nhất sử dụng quan điểm:

Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học theo chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học là quá trình tiến hành các tác động của chủ thể quản lí theo kế hoạch chủ động và phù hợp với qui luật khách quan để gây ảnh hưởng đến Đội ngũ giáo viên tiểu học nhằm tạo ra một Đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo chất lượng theo hướng chuẩn hóa, đáp ứng được các tiêu chí về năng lực nghề nghiệp của Giáo viên tiểu học, nhằm thực hiện mục tiêu của giáo dục tiểu học trong công cuộc đổi mới giáo dục phổ thông, phục vụ sự nghiệp CNH-HĐH đất nước.

1.3. Yêu cầu về phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp trong bối cảnh đổi mới giáo dục

1.3.1. Các yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học

Các yêu cầu thuộc lĩnh vực phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống

Nhận thức tư tưởng chính trị với trách nhiệm của một công dân, một nhà giáo đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc;
Chấp hành chính sách, pháp luật của nhà nước;
Chấp hành quy chế của ngành, quy định của nhà trường,kỉ luật lao động;
Đạo đức, nhân cách và lối sống lành mạnh, trong sáng của nhà giáo: tinh thần đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực; ý thức phấn đấu vươn lên trong nghề nghiệp; sự tín nhiệm của đồng nghiệp, học sinh và cộng đồng;
Trung thực trong công tác; đoàn kết trong quan hệ đồng nghiệp; phục vụ nhân dân và học sinh.

Các yêu cầu thuộc lĩnh vực kiến thức cơ bản

Kiến thức cơ bản; Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.
Kiến thức về tâm lí học sư phạm và tâm lí học lứa tuổi, giáo dục học tiểu học;
Kiến thức về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh;
Kiến thức phổ thông về chính trị, xã hội và nhân văn, kiến thức liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin, ngoại ngữ, tiếng dân tộc;
Kiến thức địa phương về nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của tỉnh, huyện, xã nơi giáo viên công tác.

Các yêu cầu thuộc lĩnh vực kỹ năng sư phạm

Lập được kế hoạch dạy học; biết cách soạn giáo án theo hướng đổi mới;
Tổ chức và thực hiện các hoạt động dạy học trên lớp nhằm phát huy tính năng động, sáng tạo của học sinh;
Công tác chủ nhiệm lớp; tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp;
Thực hiện thông tin hai chiều trong quản lí chất lượng giáo dục; hành vi trong giao tiếp, ứng xử có văn hoá và mang tính giáo dục;
Xây dựng, bảo quản và sử dụng có hiệu quả hồ sơ giáo dục và giảng dạy. [5]

1.3.2. Xây dựng Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu của bối cảnh đổi mới giáo dục

Xây dựng Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học là yêu cầu tất yếu khách quan trong xu thế phát triển và hội nhập

Bước vào thế kỷ XXI, bối cảnh quốc tế và trong nước vừa tạo thời cơ lớn vừa đặt ra những thách thức không nhỏ cho giáo dục nước ta. Trên nền tảng sáng tạo khoa học và phát triển công nghệ mạnh mẽ như hiện nay, xu hướng chung của thế giới là toàn cầu hóa và tiến tới nền kinh tế tri thức. Trong đó giáo dục đóng vai trò quan trọng, với trách nhiệm thường xuyên đưa ra những biện pháp cải cách thích ứng với điều kiện, khả năng và nhu cầu phát triển của xã hội. Sự đổi mới và phát triển giáo dục đang diễn ra ở các nước trên thế giới, tạo cơ hội tốt để giáo dục nước ta nhanh chóng tiếp cận các xu thế mới, nhận thức mới, những cơ sở lý luận, phương thức tổ chức dạy học, nội dung giảng dạy hiện đại và tiến tới vận dụng kinh nghiệm quốc tế để đổi mới và phát triển. Riêng trong quản lí giáo dục hiện đại, chúng ta cần tiếp cận cách “quản lí theo Chuẩn”. Có thể nói xây dựng Chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học để quản lí chất lượng Đội ngũ giáo viên là sự đổi mới trong tư duy quản lí giáo dục, là yêu cầu khách quan trong xu thế phát triển và hội nhập. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

GD&ĐT nước ta đang bước vào giai đoạn hết sức quan trọng và mang tính quyết định, giai đoạn đổi mới giáo dục phổ thông theo tinh thần nghị quyết Đại hội lần thứ IX, Nghị quyết 40 của Quốc hội và chỉ thị 14 của Chính phủ. Trong luật giáo dục có nêu: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [3]. Để thực hiện mục tiêu giáo dục đó thì vai trò mang tính quyết định là lực lượng CBQL và GV các cấp, trong đó có đội ngũ CBQL và Giáo viên tiểu học. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Một trong những biện pháp cơ bản để nâng cao năng lực Đội ngũ giáo viên tiểu học chính là xây dựng chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học. Một khi đã có trường chuẩn thì việc xây dựng chuẩn GV là một việc làm tất yếu đối với việc thực hiện yêu cầu “hiện đại hóa, chuẩn hóa” mà Đại hội Đảng lần IX đề ra trong giai đoạn đổi mới hiện nay. Điều đó cũng phù hợp xu thế phát triển và hội nhập như đã nói ở trên.

Chuyển từ xây dựng và quản lí Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn trình độ đào tạo sang xây dựng và quản lí Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp là cách làm mới, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

Trong nhiều năm qua, Giáo viên tiểu học được đào tạo từ nhiều hệ khác nhau nhằm đáp ứng yêu cầu học tập của trẻ em khắp mọi vùng đất nước. Khi đó việc huy động đủ số lượng người dạy đang là điều bức bách cho việc xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học. Đến nay, sự phát triển Giáo dục tiểu học đã đi vào ổn định, tình trạng thiếu Giáo viên tiểu học cơ bản đã được khắc phục, do đó đã đến lúc có điều kiện đưa ra các yêu cầu thống nhất trong cả nước về năng lực nghề nghiệp của Giáo viên tiểu học, dù họ đang giảng dạy ở bất cứ nơi đâu. Đó cũng là bước chuyển cơ bản từ quản lí số lượng sang quản lí chất lượng đối với đội ngũ Giáo viên tiểu học ở nước ta.

Chuẩn trình độ đào tạo là mức độ và yêu cầu người GV phải đạt được khi họ tốt nghiệp ở một cấp đào tạo nào đó (như chuẩn trình độ đào tạo THSP, CĐSP, ĐHSP…). Các yếu tố đầu vào, thời gian đào tạo, nội dung và phương pháp đào tạo…quyết định chuẩn trình độ đào tạo. Quản lí và xây dựng Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn trình độ đào tạo được thực hiện trong nhiều năm qua, ở giai đọan đầu còn gặp nhiều khó khăn, nhu cầu về số lượng đang là sức ép lớn. Việc nâng dần mức độ trình độ đào tạo chuẩn đã góp phần nâng cao chất lượng Đội ngũ giáo viên tiểu học, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn Giáo dục tiểu học đã qua. Một trong những hạn chế trong việc quản lí theo chuẩn trình độ đào tạo là xu hướng “chạy theo bằng cấp”, việc quản lí đó thường bị dùng lại ở điểm xuất phát ban đầu của giai đoạn khởi nghiệp, chưa quản lí được năng lực của GV trong suốt quá trình hành nghề của họ. Xây dựng Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên sẽ góp phần khắc phục được hạn chế của việc quản lí đó.

Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học là mức độ và yêu cầu về phẩm chất và năng lực sư phạm của người Giáo viên tiểu học đáp ứng với từng giai đoạn giáo dục. Năng lực GV được hình thành và phát triển trong suốt quá trình hành nghề theo Chuẩn. Có thể nói Chuẩn nghề nghiệp đã bao hàm chuẩn đào tạo ban đầu, đồng thời bao hàm các mức độ, yêu cầu ngày càng cao hơn để phát triển năng lực GV ở những năm sau đó. Chuyển từ xây dựng và quản lí GV theo chuẩn trình độ đào tạo sang xây dựng và quản lí GV theo chuẩn nghề nghiệp là cách nhìn mới trong quản lí giáo dục phù hợp xu hướng quản lí của các nước đang phát triển và hiện đại. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Mục đích lâu dài của việc xây dựng chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học là nâng cao chất lượng Đội ngũ giáo viên tiểu học trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay

Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học bản chất là chuẩn về năng lực nghề nghiệp (bao gồm phẩm chất và năng lực sư phạm) của người Giáo viên tiểu học. Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học trong giai đoạn hiện nay là mẫu hình hướng tới của Giáo viên tiểu học trong thời kỳ đổi mới giáo dục phổ thông phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là căn cứ cho hoạt động đào tạo bồi dưỡng, giám sát, kiểm định và đảm bảo chất lượng đội ngũ Giáo viên tiểu học. Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học được ban hành sẽ tạo nên sự thay đổi cơ bản trong quan niệm về người GV, về chất lượng của Đội ngũ giáo viên, về yêu cầu và nội dung đào tạo, bồi dưỡng GV, về các chính sách tạo điều kiện cho việc sử dụng có hiệu quả đội ngũ GV, và lựa chọn, đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lí Giáo dục tiểu học.

Với ý nghĩa và mục tiêu của Chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học như đã nêu trên, có thể nói xây dựng chuẩn là một trong các giải pháp mạnh, đột phá để nâng cao chất lượng đội ngũ Giáo viên tiểu học, từ đó mới có thể nâng cao chất lượng Giáo dục tiểu học, một vấn đề đang được xã hội quan tâm trong giai đoạn đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay.

1.4. Công tác phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học của Phòng Giáo dục & Đào tạo Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

1.4.1. Vị trí, chức năng của Phòng Giáo dục và Đào tạo

Phòng Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện; giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo phân công hoặc ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện và theo quy định của pháp luật.
Phòng Giáo dục và Đào tạo có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của Ủy ban nhân dân cấp huyện, đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Giáo dục và Đào tạo. [7]

1.4.2. Phân cấp quản lý của Phòng Giáo dục và Đào tạo với Ủy ban nhân dân cấp huyện và trường tiểu học trong phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

Chỉ đạo, tổ chức đánh giá, xếp loại Giáo viên tiểu học hàng năm ở địa phương và báo cáo kết quả thực hiện về Sở GD&ĐT;
Căn cứ kết quả đánh giá, xếp loại GV, tham mưu với Ủy ban nhân dân cấp huyện xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng có hiệu quả đội ngũ Giáo viên tiểu học của địa phương; đề xuất chế độ, chính sách đối với Giáo viên tiểu học được đánh giá tốt về năng lực nghề nghiệp nhưng chưa đáp ứng điều kiện về văn bằng của ngạch ở mức cao hơn;
Tổ chức tốt các lớp tập huấn, các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho Đội ngũ giáo viên, trong đó tập trung đi sâu vào những tiêu chí, yêu cầu, lĩnh vực mà GV còn hạn chế qua kết quả đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp hàng năm.

1.4.3. Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp trong bối cảnh đổi mới giáo dục của Phòng Giáo dục & Đào tạo

Sơ đồ 1.2: Phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học

Xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp

Để thực thực hiện tốt việc phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo Chuẩn nghề nghiệp, trước hết cần phải đảm bảo về điều kiện cơ bản đó là việc đảm bảo về số lượng, cơ cấu và trình độ đào tạo của Đội ngũ giáo viên.

Về số lượng, đảm bảo theo quy định đối với từng hạng trường: đối với vùng miền núi qui định: Trường hạng I: Từ 19 lớp trở lên; Trường hạng II: Từ 10 đến 18 lớp; Trường hạng III: Dưới 10 lớp.

Về định mức biên chế Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Biên chế Cán bộ quản lý: Mỗi trường có 1 hiệu trưởng và một số phó hiệu trưởng được quy định Trường hạng I có không quá 2 phó hiệu trưởng; Trường hạng II, hạng III có 1 phó hiệu trưởng. Trường tiểu học có từ 5 điểm trường trở lên được bố trí thêm 1 phó hiệu trưởng.

Biên chế GV: Đối với trường tiểu học dạy 1 buổi trong ngày được bố trí biên chế không quá 1,2 GV / lớp; Đối với trường tiểu học dạy học 2 buổi trong ngày được bố trí biên chế không quá 1,5 GV /lớp; Mỗi trường được bố trí 1 biên chế GV làm Tổng phụ trách Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.

Biên chế viên chức làm công tác thư viện, thiết bị, văn phòng:

Công tác thư viện, thiết bị: Trường hạng I được bố trí 2 biên chế; trường hạng II, hạng II được bố trí 1 biên chế.

Công tác văn thư, văn phòng: Trường hạng I được bố trí 3 biên chế (01 Văn thư và Thủ quĩ, 01 Kế toán, 01 Y tế trường học); trường hạng II, hạng III được bố trí 02 biên chế (01 Kế toán và Văn thư, 1 Y tế trường học và Thủ quỹ).

Về cơ cấu: Coi trọng việc đảm bảo đủ GV dạy văn hóa, GV dạy các môn chuyên như: Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể dục, Ngoại ngữ phù hợp với đặc điểm của từng trường, nhất là đối với các trường tổ chức dạy học 2 buổi/ngày.
Về trình độ đào tạo: Trình độ về chuẩn đào tạo của Giáo viên tiểu học là Trung cấp sư phạm; trên chuẩn là Cao đẳng sư phạm tiểu học, Đại học sư phạm tiểu học, Thạc sỹ giáo dục tiểu học.

Tóm lại, để thực hiện tốt xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo hướng chuẩn nghề nghiệp, cần phải đạt được các tiêu chí sau:

Dự báo nhu cầu giáo viên trường tiểu học, có chính sách điều tiết số lượng và cơ cấu đội ngũ này cho phù hợp với yêu cầu phát triển giáo dục ở địa phương
Tiến hành rà soát, sắp xếp lại đội ngũ giáo viên để có kế hoạch đào tạo, đảm bảo đủ số lượng và cân đối về cơ cấu
Định mức biên chế cán bộ quản lý, giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị, văn phòng
Khảo sát thực trạng nhu cầu bồi dưỡng
Có kế hoạch và thực hiện kế hoạch cử GV đi đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
Tuyển dụng, sử dụng, luân chuyển đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp

Tuyển dụng Giáo viên tiểu học gắn với chuẩn nghề nghiệp:

Tuyển dụng GV là công việc bổ sung vào Đội ngũ giáo viên đủ tiêu chuẩn theo quy định của tổ chức. Công tác tuyển GV mới phải căn cứ trên nhu cầu thực tế của đơn vị trường học. Nhu cầu này có thể là về số lượng, có thể là về chất lượng, về cơ cấu. Ngành giáo dục có nhiệm vụ điều tra, rà soát đội ngũ nhà giáo của từng nhà trường và của toàn ngành. Tham mưu với Uỷ ban nhân dân cấp huyện trong việc lập hồ sơ, tổ chức tuyển chọn GV mới để bù đắp cho số người nghỉ hưu, thôi việc và bổ sung cho các môn học, cấp học còn thiếu GV. Thu hút GV giỏi, GV có trình độ đại học và trên đại học về công tác tại địa phương để đảm bảo về số lượng, chất lượng và đồng bộ về cơ cấu; đảm bảo cho việc thực hiện đổi mới giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở cấp tiểu học. Việc tuyển dụng GV cũng cần bám sát vào các yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp để có các nội dung sát hạch, thi tuyển phù hợp, góp phần vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ GV đáp ứng với yêu cầu với Chuẩn nghề nghiệp.

Sử dụng giáo viên Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Sử dụng đội ngũ GV bao gồm các hoạt động: Bố trí, phân công, phân nhiệm hợp lý, đúng năng lực, đúng sở trường, đúng trình độ và lĩnh vực được đào tạo để mỗi GV phát triển năng lực, tạo tâm lý tốt đẹp để GV thấy được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, từ đó phân đấu hoàn thành tốt các nhiệm vụ nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng giáo dục.

Tổ chức điều tra, đánh giá thực trạng đội ngũ nhà giáo theo chuẩn nghề nghiệp, cụ thể về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phương pháp dạy học, năng lực quản lý và tổ chức các hoạt động giáo dục. Tiến hành phân loại theo mức độ đạt chuẩn nghề nghiệp, sắp xếp lại Đội ngũ giáo viên trên cơ sở đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu, trình độ để có được mặt bằng chất lượng chung. Việc bố trí phân công nhiệm vụ cho GV phải đảm bảo tính công bằng, mỗi người, mỗi việc, tránh sự dồn ép quá sức và phải dựa trên yếu tố năng lực là chính. Bên cạnh đó cần làm tốt công tác lựa chọn, bồi dưỡng Đội ngũ giáo viên cốt cán đầu đàn cho mỗi nhà trường và cho toàn ngành; Giải quyết thỏa đáng chế độ chính sách đối với GV, động viên khuyến khích nhà giáo thực sự có tâm huyết, có ý thức trách nhiệm và cống hiến được nhiều công sức, trí tuệ cho sự nghiệp giáo dục.

Có thể khái quát các nội dung chính cần thực hiện trong tuyển dụng, sử dụng, luân chuyển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp như sau:

Tuyển chọn kết hợp với sàng lọc Đội ngũ giáo viên;
Bố trí, sắp xếp, phân công sử dụng Đội ngũ giáo viên hợp với khả năng, năng lực;
Phân loại Đội ngũ giáo viên để bố trí, sắp xếp, phân công, sử dụng hợp lý với năng lực và hoàn cảnh giáo viên;
Đổi mới phong cách làm việc, phân công, phân nhiệm rõ ràng.

Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp:

Căn cứ vào 3 lĩnh vực, 15 yêu cầu và 60 tiêu chí quy định trong chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho Đội ngũ giáo viên. Trong đó chú trọng việc lập kế hoạch rà soát mức độ đạt chuẩn nghề nghiệp của Đội ngũ giáo viên để xây dựng kế hoạch và lựa chọn nội dung, quy định đối tượng tham gia bồi dưỡng cho phù hợp; Coi trọng việc bồi dưỡng kiến thức thực tế, kiến thức cơ bản. Đặc biệt là về kỹ năng sư phạm và trình độ tin học, ngoại ngữ theo yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Tổ chức cho Đội ngũ giáo viên nắm vững các quy định về chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học, các lĩnh vực, yêu cầu và tiêu chí quy định trong chuẩn. Đồng thời xây dựng kế hoạch, tạo điều kiện cho mỗi GV có thời gian phù hợp để tự bồi dưỡng nâng cao trình độ và nghiệp vụ. Khuyến khích và có chế độ ưu đãi trong việc tự học, tự bồi dưỡng của GV. Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng thường xuyên theo hướng tự học, tự bồi dưỡng là chính; bởi công tác tự học, tự bồi dưỡng của GV là hoạt động vừa mang tính thiết thực, vừa mang lại hiệu quả cao. Cần xây dựng mỗi nhà trường thực sự là một trung tâm bồi dưỡng GV mà ở đó tất cả mọi GV đều tích cực tham gia học tập, bồi dưỡng nhằm không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.

Công tác bồi dưỡng giúp duy trì không làm mai một đi những gì đã có trong giai đoạn đào tạo ở trường sư phạm, đồng thời bổ sung những khiếm khuyết mà lúc đào tạo để lại để đáp ứng phát triển năng lực GV, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục; Bồi dưỡng, tự bồi dưỡng để GV cập nhật những cái mới, phát triển năng lực cùng pha với yêu cầu phát triển giáo dục trong dòng thác phát triển tri thức nhân loại với tốc độ ngày càng nhanh; Nhờ việc bồi dưỡng mà quá trình tái sản xuất sức lao động trong ngành sư phạm diễn ra đạt hiệu quả, góp phần quan trọng vào nâng cao chất lượng giáo dục.

Theo đó, đào tạo, bồi dưỡng Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp là đảm bảo thực hiện tốt các công việc cụ thể sau:

Lập kế hoạch cử GV đi đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ;
Thực hiện kế hoạch cử GV đi đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ;
Bồi dưỡng về chuyên môn theo các chuyên đề để GV có năng lực tổ chức hoạt động dạy học và giáo dục phù hợp đối tượng và điều kiện thực tế của nhà trường, của địa phương đúng theo chương trình và kế hoạch giáo dục ở tiểu học;
Bồi dưỡng về đổi mới phương pháp dạy học, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc nơi công tác trong các hoạt động quản lý nhà trường;
Bồi dưỡng về năng lực tổ chức phối hợp với gia đình học sinh, cộng đồng và xã hội;
Tổ chức chương trình giao lưu GV giỏi cấp tiểu học.

Kiểm tra, đánh giá đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp:

Yêu cầu về kiểm tra, đánh giá Đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp: Đảm bảo chính xác, khách quan, công khai, công bằng, dân chủ. Phải dựa vào kết quả đạt được thông qua các minh chứng phù hợp với các lĩnh vực, yêu cầu, tiêu chí của chuẩn nghề nghiệp.

Xác định được mặt mạnh, mặt yếu về năng lực nghề nghiệp, hiệu quả làm việc trong điều kiện cụ thể của nhà trường để giúp GV phát triển khả năng giáo dục và dạy học. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Xây dựng môi trường thân thiện, dân chủ và thật sự tôn trọng lẫn nhau trong quá trình đánh giá. Không tạo nên sự căng thẳng cũng không gây áp lực cho cả phía quản lí và GV. Các bước đánh giá, xếp loại Giáo viên tiểu học được thực hiện theo qui định tại điều 10 của Qui định về chuẩn nghề nghiệp Giáo viên tiểu học ban hành kèm theo quyết định số 14/2017/QĐ-BGDĐT ngày 04/5/2017 [5] và Công văn số 616/BGDĐT – NGCBQLGD ngày 05/2/2020 [7] của Bộ GD&ĐT về việc hướng dẫn đánh giá, xếp loại Giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp.

Như vậy, để kiểm tra, đánh giá Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp, Phòng GD&ĐT cần làm được các nội dung dưới đây:

Kiểm tra việc tổ chức cho Cán bộ Giáo viên, nhân viên và người học tham gia các hoạt động xã hội; thực hiện chế độ chính sách đối với nhà giáo và người học;
Kiểm tra việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học của GV;
Kiểm tra chuẩn bị giáo án, đồ dùng dạy học của GV;
Kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của GV;
Kiểm tra việc tổ chức thực hiện quy chế dân chủ, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong cơ sở giáo dục.
Tạo động lực, tạo môi trường làm việc cho đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp

Tạo được môi trường làm việc tốt cũng như có được các chính sách phù hợp với nhà giáo đó chính là những yếu tố tích cực tác động không nhỏ đến sự phát triển và nâng cao chất lượng Đội ngũ giáo viên và hiệu quả giáo dục. Trong công tác phát triển đội ngũ cần xây dựng các chính sách như:

Xây dựng, đổi mới, bổ sung chế độ chính sách như lương, phụ cấp ưu đãi, chính sách thu hút, chính sách hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng để tạo động lực thực sự cho GV.
Xây dựng và hoàn thiện một số chính sách, chế độ đối với đội ngũ nhà giáo là một trong bảy nhiệm vụ về xây dựng, và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo. Chỉ thị 40-CT/TƯ của Ban bí thư trung Ương Đảng ngày 15/6/2014 đã nêu: “Rà soát, bổ sung, hoàn thiện các quy định, chính sách, chế độ đãi ngộ cũng như các điều kiện bảo đảm việc thực hiện các chính sách, chế độ đó nhằm tạo động lực thu hút, động viên đội ngũ nhà giáo toàn tâm toàn ý phục vụ sự nghiệp giáo dục” [3]. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Việc xây dựng chính sách (gồm chính sách chung của nhà nước, chính sách của từng địa phương) và thực hiện chính sách đầy đủ kịp thời có tác động rất lớn đối với tâm lí GV, làm cho mọi người có tư tưởng thoải mái, vui vẻ, an tâm công tác. Họ luôn nghĩ được nhà nước, địa phương quan tâm và được đãi ngộ xứng đáng, tạo động lực cho họ phấn đấu tốt, không ngại khó, vươn lên hoàn thành nhiệm vụ.

Tóm lại, tạo động lực, tạo môi trường làm việc cho Đội ngũ giáo viên tiểu học đáp ứng chuẩn nghề nghiệp là đáp ứng được các yêu cầu sau:

Xây dựng chế độ chính sách như: lương, phụ cấp ưu đãi, chính sách thu hút, chính sách hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng GV;
Các điều kiện Cơ sở vật chất thiết bị, đồ dùng học tập phục vụ việc dạy học;
Động viên, khen thưởng GV kịp thời;
Thực hiện công tác trách phạt và kỷ luật

1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp

Trong quá trình phát triển, giáo dục nói chung, Giáo dục tiểu học nói riêng luôn chịu tác động của nhiều yếu tố khác nhau. Việc xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đó có ý nghĩa quan trọng. Trong thực tế, không thể tính toán hết tất cả các yếu tố ảnh hưởng mà chỉ xem xét một số yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển đội ngũ cán bộ nói chung và Đội ngũ giáo viên trường tiểu học nói riêng. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển Đội ngũ giáo viên trường tiểu học đó là:

1.5.1. Các yếu tố khách quan Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Chủ chương, chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng và áp dụng chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học

Hiện nay Đảng và Nhà nước ta lại càng phải quan tâm hơn nữa đến sự nghiệp GD&ĐT nhằm nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ và nhân dân lao động để họ tham gia hội nhập mà vẫn giữ vững truyền thống văn hoá dân tộc đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại làm chủ khoa học tiên tiến. Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi của chính sách ưu tiên phát triển giáo dục của Nhà nước, cũng còn có những cản trở trong quá trình thực hiện chính sách.

Theo đánh giá và nhìn nhận khái quát hệ thống các văn bản hướng dẫn thực hiện không đầy đủ, thiếu đồng bộ, còn chồng chéo, thiếu kịp thời… nên đã ảnh hưởng đến phát triển Đội ngũ giáo viên. Xuất phát từ yêu cầu thực tế, ngành GD&ĐT cần có Đội ngũ giáo viên có kiến thức, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức tốt. Tuy nhiên, các chính sách đãi ngộ đối với GV chưa tương xứng, vì vậy chưa tạo được động lực để GV an tâm công tác và cống hiến hết mình cho sự nghiệp GD&ĐT. Do đó, việc ổn định và phát triển Đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo chất lượng trong giai đoạn hiện nay là khó khăn. Bên cạnh đó, do hoàn cảnh lịch sử để lại, trong Đội ngũ giáo viên tiểu học hiện nay có người chưa đạt chuẩn đào tạo, nhưng lại dạy giỏi, dạy tốt, có cống hiến nhiều năm, nay đã lớn tuổi. Ðó là vấn đề thực tiễn đang đặt ra với các chuyên gia và cán bộ quản lý giáo dục. Việc đưa ra chuẩn Giáo viên tiểu học nhằm làm cho xã hội cũng như ngành hướng tới thực chất năng lực của người GV để đánh giá, chứ không chỉ nhìn vào bằng cấp đào tạo. Ðây là một thay đổi quan trọng trong cách nhìn nhận, đánh giá về người GV.

Các yếu tố địa lý, kinh tế, xã hội của địa phương

Miền núi là một địa bàn rộng lớn chiếm đến ¾ diện tích tự nhiên của nước ta. Những địa hình hiểm trở bị chia cắt bởi núi cao, vực sâu, sông, suối.

Mặc dù đã đạt được những thành tựu nhất định những đánh giá tổng quát thì trình độ phát triển kinh tế xã hội ở khu vực này còn thấp, kết cấu hạ tầng kém phát triển, đặc biệt là đường giao thông. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến sự đầu tư, cũng như sự phát triển của giáo dục. Hơn nữa đời sống của đại đa số đồng bào vùng miền dân tộc và miền núi còn khó khăn; tỉ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo cao nhất cả nước và các vùng khác còn rất lớn. Đây là những cản trở lớn, dẫn đến sự thiếu bình đẳng trong tiếp cận cơ hội học tập và thụ hưởng các gái trị văn hóa, tinh thần; gia tăng khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa các vùng miền.

Đối với học sinh tiểu học, các em khu vực vùng sâu vùng xa sẽ bị hạn chế do hoàn cảnh điều kiện khó khăn hơn. Bên cạnh đó, sự đầu tư cho việc học tập của phụ huynh học sinh cho con em mình giữa hai vùng cũng có chênh lệch đáng kể, ảnh hưởng đến chất lượng học tập của các em. Do vậy, với mỗi đối tượng học sinh ở vùng miền khác nhau, điều kiện kinh tế khác nhau thì GV cần có những phương pháp dạy học khác nhau. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Nhìn chung yếu tố về tự nhiên, kinh tế – xã hội tác động đến sự phát triển Đội ngũ giáo viên trên các mặt như: tạo nguồn đào tạo GV; nâng cao năng lực GV; các điều kiện vật chất tinh thần đối với GV và chính sách tạo động lực cho GV.

Yếu tố về việc áp dụng các mô hình trường học

Hiện nay ở bậc Tiểu học nói riêng và Phổ thông nói chung cũng như trong dư luận xã hội có nêu ra 4 mô hình trường học cơ bản,bao gồm;

Mô hình trường học truyền thống (CT2010)

Mô hình này được hình thành và triển khai từ Chương trình giáo dục sau năm 2010 (CT2010), theo Nghị quyết số 40/2010/QH10 của Quốc hội. Bản chất của CT2010 là Chương trình tiếp cận theo nội dung hay chủ đề, hay còn gọi Giáo dục định hướng nội dung dạy học, định hướng đầu vào.

Nhưng mô hình CT2010 hiện không còn phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước, đòi hỏi cần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, mô hình CT2010 chỉ phù hợp và có tác dụng ở những năm của thế kỷ XIX, XX bởi vì chúng ta phát triển đất nước, phát triển giáo dục phải phù hợp với xu thế thời đại, đó là toàn cầu hóa và hội nhập Quốc tế. Khi Chương trình giáo dục mới của Việt Nam được xây dựng thì không thể đứng ngoài xu thế giáo dục của thời đại.

Mô hình CT2018

Bản chất của CT2018 là Chương trình tiếp cận theo đầu ra, hay còn gọi Giáo dục định hướng kết quả đầu ra, định hướng đầu ra năng lực. Vì thế những hạn chế và bất cập trong mô hình CT2010 sẽ được khắc phục trong mô hình CT2018.

Mô hình VNEN

Mô hình VNEN là sự chuyển đổi từ mô hình truyền thống và được xây dựng và phát triển dựa trên quan điểm giáo dục định hướng năng lực người học, trong đó coi trọng giáo dục lấy người học làm trung tâm, tức là trùng hợp quan điểm với mô hình CT2018. Mô hình VNEN thực chất như là một cách tiếp cận, một sự thể nghiệm mô hình CT2018. Nội dung của mô hình VNEN, nhất là về mặt sư phạm, dựa trên cơ sở tích hợp thành quả thực tiễn giáo dục của Việt Nam qua nhiều năm, nhất là của 20 năm đổi mới gần đây. Mô hình VNEN đã lồng ghép Phương pháp bàn tay nặn bột (Viện hàn lâm Pháp), dạy học Mỹ thuật (Đại sứ quán Đan Mạch tại Hà Nội), Tổ chức sinh hoạt chuyên môn (Tổ chức JICA của Nhật Bản)… thành các nội dung hoạt động chính của mô hình. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Mô hình trường học Colombia

Mô hình trường học Côlombia dựa trên 5 nguyên tắc: (1) Lấy học sinh làm trung tâm (Học sinh được học theo khả năng của riêng mình; tự quản; hợp tác và tự giác trong học tập); (2) Nội dung học gắn bó chặt chẽ với đời sống hằng ngày của học sinh; (3) “Xếp lớp linh hoạt”: Học sinh được lên lớp trên nếu được GV đánh giá đạt được các mục tiêu giáo dục tối thiểu; (4) Phụ huynh và cộng đồng phối hợp chặt chẽ với GV để giúp đỡ học sinh một cách thiết thực trong học tập; tham gia giám sát việc học tập của con em mình; (5) Góp phần hình thành nhân cách giá trị dân chủ, ý thức tập thể theo xu hướng thời đại cho học sinh.

Với 4 mô hình trường học như vậy, việc áp dụng chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học để đánh giá GV sẽ có những bất cập và khó khăn riêng.

1.5.2. Các yếu tố chủ quan

Yếu tố đội ngũ cán bộ quản lý

Đề quản lý tốt hoạt động phát triển Đội ngũ giáo viên trường tiểu học thì người cán bộ quản lý cần phải có kiến thức và năng lực quản lý nhất định đáp ứng được với các hoạt động quản lý cụ thể, đặc biệt quản lý nguồn nhân lực. Người cán bộ quản lý cần phải biết tổ chức thực hiện tốt mục tiêu, chương trình hành động; chịu trách nhiệm phối hợp các nguồn lực bảo đảm Đội ngũ giáo viên của mỗi nhà trường được duy trì và phát triển theo đúng kế hoạch. Mặt khác, đội ngũ CBQL cũng cần phải thường xuyên biết tiếp thu, vận dụng những cái mới vào trong công tác quản lý Đội ngũ giáo viên; làm tốt công tác hướng dẫn cũng như kiểm tra, giám sát tại nhà trường…

Yếu tố người giáo viên

Trình độ đào tạo của GV đạt chuẩn hay vượt chuẩn, đào tạo theo hình thức chính qui hay không chính qui, chất lượng của cơ sở đào tạo có tác động không nhỏ đến mức độ đáp ứng Chuẩn của GV đó. Thực tế cho thấy, trình độ nhận thức của GV góp phần rất lớn trong việc phát triển Đội ngũ giáo viên. Phát huy năng lực, thế mạnh của GV trong giảng dạy, giáo dục và các hoạt động sẽ tạo điều kiện để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, đồng thời góp phần quan trọng trong công tác phát triển Đội ngũ giáo viên. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Bên cạnh đó, các yếu tố khác cũng góp phần quan trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học của mỗi nhà trường. Cụ thể như sau:

Mức độ thành thạo nghề nghiệp;
Lòng yêu nghề;
Trình độ nhận thức, năng lực vận dụng;
Năng động, thích nghi cao, tích cực đổi mới và sáng tạo;
Nhu cầu học tập, bồi dưỡng;
Tinh thần, thái độ tích cực tự học, tự bồi dưỡng;
Tuổi đời, sức khỏe, giới tính;
Kinh tế gia đình.
Yếu tố về học sinh

Đặc điểm về thể chất, tâm lý, đạo đức và khả năng nhận thức là yếu tố cơ bản tác động tới quá trình dạy học và giáo dục của GV. Học sinh có sức khỏe đảm bảo, tinh thần thoải mái và được tạo điều kiện đầy đủ thì việc học tập và tham gia các hoạt động giáo dục khác sẽ dễ dàng và đạt được kết quả phù hợp với mục tiêu giáo dục.

Về năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục là yêu cầu quan trọng đối với Giáo viên tiểu học đã được quy định trong chuẩn nghề nghiệp. Vì vậy để đáp ứng được Chuẩn, trong quá trình dạy học, người GV phải nắm vững được tâm sinh lý của trẻ để tạo được phương pháp giáo dục có hiệu quả cao.

Kết luận chương 1 Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học là quá trình tiến hành các tác động của chủ thể quản lí theo kế hoạch chủ động và phù hợp với qui luật khách quan để gây ảnh hưởng đến Đội ngũ giáo viên tiểu học nhằm tạo ra một Đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo chất lượng theo hướng chuẩn hóa, đáp ứng được các tiêu chí về năng lực nghề nghiệp của Giáo viên tiểu học, nhằm thực hiện mục tiêu của Giáo dục tiểu học trong công cuộc đổi mới giáo dục phổ thông, phục vụ sự nghiệp CNH-HĐH đất nước.

Nội dung phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp trong bối cảnh đổi mới giáo dục của Phòng Giáo dục & Đào tạo bao gồm:

Xây dựng quy hoạch phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp;
Tuyển dụng, sử dụng, luân chuyển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp;
Bồi dưỡng đạt chuẩn và bồi dưỡng nâng chuẩn Đội ngũ giáo viên;
Kiểm tra, đánh giá Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp;
Tạo động lực, tạo môi trường làm việc cho Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp.

Hoạt động phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học chịu ảnh hưởng từ nhóm các yếu tố khách quan và nhóm các yếu tố chủ quan. Luận văn: Phát triển đội ngũ Giáo viên tiểu học huyện Yên Sơn.

Đây chính là khung cơ sở lý luận cơ bản để đề tài tiến hành nghiên cứu, khảo sát thực trạng hoạt động phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn Nghề nghiệp giáo viên tiểu học ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang được trình bày ở chương tiếp theo.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Luận văn: Thực trạng phát triển Đội ngũ giáo viên tiểu học huyện

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website: https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com

Post Views: 8