Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số trường Tiểu học Đồn Đạc đến năm 2030 dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

Xã hội càng phát triển kèm theo đó là sự hội nhập toàn cầu đòi hỏi đất nước cần có một nền giáo dục toàn diện, trong môi trường giáo dục đó học sinh không chỉ được học văn hóa mà còn được rèn luyện kỹ năng sống. Để gắn với trách nhiệm của một người làm công tác quản lý ở nhà trường, bản thân chỉ tập trung nghiên cứu một số biện pháp quản lý công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số ở trường Tiểu học Đồn Đạc.

3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp

3.1.1. Đảm bảo tính đồng bộ

Nguyên tắc này đòi hỏi khi đề xuất các biện pháp chúng ta phải nhận thức đúng đắn và sâu sắc các quan điểm của Đảng và Nhà nước cũng như của Ngành giáo dục về công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số, đồng thời phải căn cứ vào tình hình phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, căn cứ vào điều kiện thực tế và tình hình chất lượng học sinh dân tộc thiểu số hiện có của các nhà trường để có sự quản lý chặt chẽ nhằm đào tạo ra những con người mới có ích cho xã hội.

Đảm bảo tính đồng bộ trong các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống là phải coi trọng mọi hoạt động giáo dục của giáo viên theo hướng tiếp cận Kỹ năng sống từ hoạt động dạy của giáo viên bộ môn, đến hoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm, hoạt động Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên và các lực lượng giáo dục khác cũng như đảm bảo các điều kiện thiết yếu về cơ sở vật chất, tài chính cho các hoạt động giáo dục đó.

3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn

Mỗi đơn vị nhà trường có một đặc thù riêng biệt, có những điểm mạnh và điểm yếu không giống nhau. Đối tượng học sinh của mỗi trường cũng có những đặc thù riêng biệt mang tính chất vùng miền và đặc thù dân tộc. Việc đề xuất các biện pháp cần chú trọng đến tình hình, điều kiện cụ thể của từng đơn vị. Các biện pháp đề ra phải đảm bảo yếu tố phù hợp với đặc điểm học sinh của trường, phù hợp với các nguồn lực hiện có (nhân tài vật lực) của nhà trường, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

3.1.3. Đảm bảo tính khả thi

Nguyên tắc này đòi hỏi các biện pháp được đề xuất phải đem lại hiệu quả thiết thực trong việc nâng cao công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số ở trường Tiểu học Đồn Đạc.

Các biện pháp quản lý đề ra phải được xây dựng theo quy trình khoa học, đảm bảo chính xác, phù hợp đối tượng. Việc thăm dò kiểm chứng mức độ khả thi của các biện pháp là căn cứ khách quan đánh giá hiệu quả áp dụng vào thực tiễn quản lý. Trên cơ sở này các biện pháp đề ra có thể được áp dụng cho các đơn vị khác đồng thời có sự bổ sung điều chỉnh để ngày càng hoàn thiện.

3.2. Đề xuất biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số ở trường Tiểu học Đồn Đạc, tỉnh Quảng Ninh

3.2.1. Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số

• Mục tiêu của biện pháp Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Nhận thức là khâu đầu tiên của bất kì hoạt động nào, nó có ý nghĩa to lớn cho sự thành công hay thất bại của công việc. Việc nâng cao nhận thức cho CBQL và bồi dưỡng ý thức trách nhiệm về giáo dục Kỹ năng sống và trang bị kiến thức về giáo dục Kỹ năng sống cho đội ngũ giáo viên là yếu tố hết sức quan trọng.

• Nội dung của biện pháp

Tuyên truyền làm cho tất cả cán bộ giáo viên trong trường, tuỳ theo nhiệm vụ công tác được giao, có được nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh đồng thời trang bị những kiến thức, cách thức cần thiết để giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số để mọi giáo viên có ý thức trách nhiệm tốt hơn và có công cụ để thực hiện giáo dục Kỹ năng sống một cách hiệu quả.

Việc giáo dục Kỹ năng sống là một công việc còn mới mẻ với các nhà trường tiểu học, hơn thế nữa, nhiều giáo viên cũng chưa được trang bị cách thức và các kiến thức hiểu biết cần thiết để giáo dục Kỹ năng sống dân tộc thiểu số do đó đây là công việc cần phải thực hiện trong nhà trường. Việc nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho cán bộ, giáo viên đóng một vai trò hết sức quan trọng, có tác dụng tích cực đến việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số nhằm góp phần quyết định vào công tác giáo dục toàn diện trong nhà trường.

Tổ chức cho giáo viên học tập các chủ trương về đổi mới giáo dục nhất là tiếp tục học tập và vận dụng sáng tạo các nội dung của phong trào thi đua ”Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Nhà trường cũng xác định 2 vấn đề chủ yếu trọng tâm cần thực hiện trong 5 nội dung của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong giai đoạn tiếp theo là thực hiện dạy học hiệu quả và rèn luyện Kỹ năng sống cho học Nhà trường cũng lấy đó là tiêu chí đánh giá thực hiện nhiệm vụ cuối năm học.

Thực hiện lồng ghép vào kiểm tra nhận thức, năng lực giáo viên trong mỗi năm học. Các nội dung kiểm tra nhận thức, năng lực giáo viên đều có nội dung về việc thực hiện giáo dục Kỹ năng sống, thông qua đó phát hiện những nội dung giáo viên chưa nắm vững cần tiếp tục tuyên truyền đồng thời cũng là kênh thông tin để xếp loại viên chức cuối năm.

• Cách thức thực hiện Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Đổi mới cách thức tổ chức bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về giáo dục Kỹ năng sống cho đội ngũ giáo viên:

Ban giám hiệu nhà trường cần phải có biện pháp tốt nhất để tăng cường việc nhận thức đúng đắn cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và các lực lượng ngoài nhà trường về tầm quan trọng và ý nghĩa của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số .

Đối với cán bộ quản lý: Phải quán triệt mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước, các quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chỉ thị của Sở Giáo dục và Đào tạo về mục tiêu giáo dục toàn diện trong đó chú trọng đến công tác GD kỹ năng sống cho học sinh.

Đối với tổng phụ trách Đội: Đề ra yêu cầu đối với đồng chí làm công tác tổng phụ trách Đội là phải nắm bắt kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng, các văn bản hướng dẫn của các cấp để có định hướng hoạt động xuyên suốt trong năm học với nhiều hình thức hoạt động phong phú, đa dạng, thiết thực nhằm GD kỹ năng sống cho học sinh.

Trang bị kiến thức và kỹ năng tổ chức các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số thiết thực, phù hợp từng chủ điểm và tình hình của nhà trường, quan tâm tổ chức đều khắp cả tại điểm trường chính và các điểm trường lẻ giúp cho đội viên, thiếu niên nhi đồng toàn trường được rèn luyện và hình thành những Kỹ năng sống cần thiết cho bản thân.

Đối với tổ chuyên môn: Chỉ đạo tập huấn các kỹ năng tích hợp giáo dục Kỹ năng sống vào bài dạy theo từng nhóm chuyên môn, trước mắt là các môn có lợi thế như Đạo đức, Tự nhiên và xã hội, ngoài giờ lên lớp,…

Tổ chức các hoạt động dự giờ thăm lớp để giáo viên bộ môn thấy rõ hiệu quả việc dạy tích hợp lồng ghép giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số không làm cho bài giảng nặng nề hơn mà chính là làm cho việc lĩnh hội tri thức của học sinh được nhẹ nhàng uyển chuyển và linh hoạt hơn. Từ việc nhận thức rõ hiệu quả của bài dạy, giáo viên có ý thức trách nhiệm hơn trong việc thực hiện các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống tích hợp vào bài dạy.

Giáo viên chủ nhiệm cộng tác chặt chẽ với Cha mẹ học sinh, chủ động phối hợp với các giáo viên dạy bộ môn, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên, các tổ chức xã hội có liên quan trong hoạt động giảng dạy và giáo dục học sinh. Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh. Xây dựng tập thể lớp thành một tập thể phát triển toàn diện, tự quản để trở thành phương tiện giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh. Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Giáo viên chủ nhiệm phải tổ chức tốt các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do nhà trường tổ chức. Giáo viên chủ nhiệm chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá học sinh từng tháng để kịp thời điều chỉnh các biện pháp giáo dục phù hợp.

• Như vậy người quản lý cần chú ý những vấn đề sau:

Phân công giáo viên chủ nhiệm cần phải cân nhắc chọn lựa phù hợp với từng khối lớp và đặc trưng mỗi lớp. Khi phân công chủ nhiệm cần chú ý sao cho các giáo viên có thể học hỏi lẫn nhau, bổ trợ cho nhau trong công tác đồng thời người quản lý cần chú ý đến những lớp cuối cấp, lớp có điều kiện hoàn cảnh đặc biệt hơn các lớp khác (lớp có học sinh cá biệt, lớp có nhóm bạn học tốt…). Quan tâm đầu tư trang bị cơ sở vật chất cho các điểm trường lẻ để tổ chức hoạt động được thuận lợi dễ dàng hơn.

Thường xuyên bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, giúp họ nắm vững nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của mình, những kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm đồng thời động viên, khuyến khích, giúp đỡ họ học tập, trau dồi kinh nghiệm nâng cao năng lực và nghiệp vụ công tác chủ nhiệm qua đồng nghiệp và học hỏi ở trường bạn.

• Điều kiện thực hiện:

Nhà trường phải cụ thể hoá các chủ trương đường lối của Đảng, nhà nước, các chỉ thị của ngành, cụ thể hoá nội dung giáo dục Kỹ năng sống bằng những kế hoạch, việc làm cụ thể đến cán bộ giáo viên nhà trường.

Có cơ chế đặc thù khuyến khích sự say mê sáng tạo của Tổng phụ trách Đội bởi chính đồng chí TPT Đội là linh hồn của các hoạt động trong nhà trường, góp phần đắc lực trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.

Việc tuyên truyền phải diễn ra thường xuyên trong các kỳ họp hội đồng, sinh hoạt tổ chuyên môn, các tổ chức đoàn thể.

Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ, kịp thời nêu những điển hình tiêu biểu trong việc ứng xử các tình huống hay của giáo viên chủ nhiệm, các bài giảng hiệu quả trong việc tích hợp giáo dục Kỹ năng sống…tạo động lực làm việc cho đội ngũ giáo viên.

Trang bị tài liệu về giáo dục Kỹ năng sống cho giáo viên và học sinh: Cung cấp các tài liệu về chủ để giáo dục Kỹ năng sống cho thư viện nhà trường và đến tận tay từng giáo viên, đảm bảo mỗi giáo viên có ít nhất một cuốn sách hướng dẫn về giáo dục Kỹ năng sống. các sách này giúp cho các thầy cô giáo có thêm nhận thức và cách thức tiến hành giáo dục Kỹ năng sống. Ví dụ, Một số tài liệu như “Giáo trình chuyên đề giáo dục kỹ năng sống” của Nguyễn Thanh Bình, “Giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho học sinh tiểu học” của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc – Đinh Thị Kim Thoa – Trần Văn Tính – Vũ Phương Liên… nên được cung cấp cho GV…

3.2.2. Tăng cường tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào các môn học Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

• Mục tiêu của biện pháp

Trong quá trình dạy học việc cung cấp kiến thức mới và hình thành kỹ năng ban đầu cho HS là hết sức cần thiết. Song việc hướng dẫn HS dân tộc thiểu số vận dụng những kỹ năng ấy vào trong cuộc sống đạt hiệu quả, tăng cường khả năng tâm lý xã hội, khả năng thích ứng và giúp các em có cách thức tích cực để đối phó với những thách thức trong cuộc sống còn quan trọng hơn rất nhiều. Chính vì vậy, giáo dục Kỹ năng sống được dựa trên việc học tập thông qua mối quan hệ tương hộ của kiến thức mới, thu thập kỹ năng, thực hành và vận dụng trong cuộc sống.

• Nội dung của biện pháp

Để củng cố và phát triển kỹ năng giáo viên cần hướng dẫn học sinh dân tộc thiểu số những hoạt động tiếp nối thực hành và vận dụng chúng trong các tình huống cụ thể mà hàng ngày các em thường bắt gặp.

Trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị, thái độ, kỹ năng phù hợp: Hình thành cho HS những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực; loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực; Kỹ năng sống giúp HS có khả năng ứng phó phù hợp và linh hoạt trong các tình huống của cuộc sống hàng ngày; Kỹ năng sống giúp HS vận dụng tốt kiến thức đã học, làm tăng tính thực hành.

Tạo cơ hội thuận lợi để HS thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức. Tiếp tục vận dụng sáng tạo phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, đồng thời có sự thống nhất cao việc tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học trong toàn cấp học; trang bị cho học sinh những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực, loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình huống và hoạt động hàng ngày; giúp các em có khả năng làm chủ bản thân, khả năng ứng xử, ứng phó phù hợp, tích cực trước tình huống cuộc sống. Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Ngoài việc Giáo dục kỹ năng sống cho HS TH thông qua các kĩ thuật dạy học, tổ chức các hoạt động Giáo dục ngoài giờ lên lớp, phối hợp với gia đình, PGD&ĐT chỉ đạo các lớp đưa nội dung Giáo dục kỹ năng sống vào dạy trong tiết SHTT (2 tiết/tháng, bắt đầu từ tuần đầu tiên của tháng 9/2025).

Nhà trường cần phải rà soát lại thực trạng của trường mình, về hạn chế và hướng giải quyết để có thể tổ chức tốt việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, sau đó căn cứ vào chương trình khung của PGD, xây dựng chương trình cụ thể cho đơn vị. Tùy theo hoàn cảnh thực tế của từng địa phương, từng trường để triển khai Giáo dục kỹ năng sống cho thật hiệu quả.

Các trường cũng cần phải xây dựng được quy tắc ứng xử văn hóa. Thầy cô giáo, cán bộ, phụ huynh phải gương mẫu. Bên cạnh đó, cần tạo được môi trường thân thiện, gia đình thân thiện, cộng đồng thân thiện.

Ngoài ra, việc tiếp tục vận dụng sáng tạo phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” cũng là biện pháp góp phần trang bị thêm nhiều kiến thức kỹ năng sống cho học sinh.

• Cách thức thực hiện các nội dung cụ thể

Việc bố trí sắp xếp bàn ghế trong phòng học, vị trí trưng bày sản phẩm của học sinh….Chuẩn bị thiết bị đồ dùng dạy học, các loại phiếu học tâp sử dụng cho các hoạt động trong giờ học. Giáo viên mạnh dạn, tích cực trong việc tổ chức các hoạt động dạy học, vận dụng các phương pháp dạy học, các kỹ thuật dạy học phù hợp…Tạo được sự thân thiện, hợp tác, các giao tiếp ứng xử trong giờ học giữa giáo viên và học sinh, học sinh và học sinh, động viên, tạo cơ hôị cho mọi đối tượng học sinh cùng tham gia; có thể minh họa cách thực hiện một số nội dung cụ thể như sau:

• Môn Tiếng Việt:

Mục tiêu và nội dung sống qua môn Tiếng Việt: Giúp HS bước đầu hình thành và rèn luyện các Kỹ năng sống cần thiết về ngôn ngữ quốc gia. Nội dung GD Kỹ năng sống được thể hiện ở tất cả các nội dung học tập của môn học này nhưng kỹ năng sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp (nói và viết); KN tự nhận thức..

• Nội dung giáo dục kỹ năng sống trong môn Tiếng Việt:

Kỹ năng sống đặc thù, thể hiện ưu thế của môn TV: KN giao tiếp. KN nhận thức (gồm nhận thức thế giới xung quanh, tự nhận thức, ra quyết định,…) là những KN mà môn TV cũng có ưu thế vì đối tượng của môn học này là công cụ của tư duy.

Giao tiếp là hoạt động trao đổi tư tưởng, tình cảm, cảm xúc,… giữa các thành viên trong xã hội. Gồm các hành vi giải mã (nhận thông tin), ký mã (phát thông tin) qua: nghe, nói và đọc, viết. Các Kỹ năng sống này của HS được hình thành, phát triển dần, từ những KN đơn lẻ đến những KN tổng hợp. Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

• Môn Đạo đức:

Môn Đạo đức GD cho HS bước đầu biết sống và ứng xử phù hợp với các chuẩn mực biến nhận thức thành hành vi chuẩn mực thể hiện thông qua kỹ năng sống. Bước đầu trang bị cho HS các Kỹ năng sống cần thiết, phù hợp với lứa tuổi. Hình thành cho HS những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực; loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực. Phát triển khả năng tư duy và sáng tạo của học sinh. Rèn cho học sinh biết cách tự phục vụ bản thân và vệ sinh cá nhân, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ môi trường. Rèn cho học sinh biết cách giao tiếp và ứng xử phù hợp và linh hoạt trong cuộc sống hằng ngày. Hướng dẫn học sinh biết cách phối hợp công việc của từng cá nhân khi làm việc đồng đội. Kỹ năng sống giúp HS vận dụng tốt kiến thức đã học, làm tăng tính thực hành. Biết sống tích cực, chủ động. Tạo cơ hội thuận lợi để HS thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức.

Thông qua môn Đạo đức, kiến thức được hình thành trên cơ sở từ việc quan sát tranh, từ một truyện kể, một việc làm, một hành vi, chuẩn mực nào đó, sau đó rút ra bài học. Từ bài học đó các em liên hệ thực tế xung quanh, bản thân, gia đình và xã hội và môi trường tự nhiên. Chỉ khác hơn là GV viên cố gắng trong phạm vi có thể khi soạn và giảng từng phần của bài học phải tạo một điểm nhấn cụ thể, rõ ràng, nhằm khắc sâu những kỹ năng sống đã có sẵn trong từng bài học và những kỹ năng sống chúng ta lồng ghép trong quá trình soạn –giảng.

Môn Khoa học:

• Địa chỉ giáo dục kỹ năng sống trong môn khoa học:

Lớp 4:

Có 21 địa chỉ, trong đó có 5 địa chỉ đã soạn sẵn theo mẫu:

• Bài 13: Phòng bệnh béo phì.
• Bài 14: Phòng bệnh lây qua đường tiêu hóa
• Bài 39-40: Không khí bị ô nhiễm. Bảo vệ bầu không khí trong sạch.
• Bài 65: Quan hệ thức ăn trong tự nhiên.
• Bài 66: Chuỗi thức ăn trong tự nhiên.

Lớp 5:

Có 26 địa chỉ, trong đó có 5 địa chỉ đã soạn sẵn theo mẫu:

• Bài 9-10: Thực hành nói “không” với các chất gây nghiện
• Bài 18: Phòng tránh bị xâm hại.
• Bài 42-43: Sử dụng năng lượng chất đốt (2 tiết)
• Bài 48: An toàn và tránh lãng phí khi sử dụng điện
• Bài 66: Tác động của con người đến môi trường đất

Một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho học sinh thông qua các môn học và hoạt động Ngoài giờ lên lớp:

• Gần gũi và tạo mối thân thiện với học sinh Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Rèn kỹ năng sống hiệu quả qua việc tích hợp vào các môn học: Để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh có hiệu quả mỗi giáo viên cần vận dụng vào các môn học, tiết học, nhất là các môn như: Tiếng Việt; Đạo đức; Khoa học; An toàn giao thông …. để những giờ học sao cho các em được làm để học, được trải nghiệm như trong cuộc sống thực.

Trong chương trình môn Tiếng Việt có nhiều bài học có thể giáo dục kỹ năng sống cho các em, đó là các kỹ năng giao tiếp xã hội, như: Viết thư, Điền vào giấy tờ in sẵn, Giới thiệu địa phương, Kể chuyện được chứng kiến hoặc tham gia,… được lồng cụ thể qua các tình huống giao tiếp. Bản thân chỉ gợi mở sau đó cho các em tự nói một cách tự nhiên hoàn toàn không gò bó áp đặt. Để hình thành những kiến thức và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh qua môn Tiếng Việt, người giáo viên cần phải vận dụng nhiều phương pháp dạy phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh như

Ở môn Đạo đức, để các chuẩn mực đạo đức, pháp luật xã hội trở thành tình cảm, niềm tin, hành vi và thói quen của học sinh. Cần sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực , học sinh sẽ được tạo cơ hội để thực hành, trải nghiệm nhiều kỹ năng sống cần thiết, phù hợp với lứa tuổi. Đó là lối sống lành mạnh, các hành vi ứng xử phù hợp với nền văn minh xã hội. Lối sống, hành vi như gọn gàng, ngăn nắp, nói lời đẹp, chăm sóc bố mẹ, ông bà, hợp tác, giúp đỡ, chia sẻ với bạn…

Ở môn Khoa học: Chương “Con người và sức khỏe”các bài: “Con người cần gì để sống? Vai trò của các chất dinh dưỡng có trong thức ăn; Phòng một số bệnh do thiếu chất dinh dưỡng; Phòng bệnh béo phì; Phòng tránh tai nạn đuối nước;…” giáo dục các em hiểu rằng ăn uống đủ chất và hợp lí giúp cho chúng ta khoẻ mạnh, biết phòng tránh một số bệnh lây qua đường tiêu hóa, biết những việc nên làm và không nên làm để phòng tránh tai nạn đuối nước, có ý thức tự giác làm vệ sinh cá nhân hằng ngày, tự giác thực hiện nếp sống vệ sinh, khắc phục những hành vi có hại cho sức khoẻ. Biết tham gia các hoạt động và nghỉ ngơi một cách hợp lí để có sức khoẻ tốt.

Nếu biết cách tổ chức phù hợp thì việc tích hợp hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong các môn học không hề làm cho các bài học nặng nề mà làm cho bài học được sinh động, nhẹ nhàng và hấp dẫn, góp phần đổi mới phương pháp dạy học. Tất cả các môn học đều có thể tham gia giáo dục Kỹ năng sống theo đặc thù bộ môn tuy nhiên ưu thế trong việc giáo dục những Kỹ năng sống cần thiết cho học sinh tiểu học hiện nay là các môn khoa học xã hội như Tiếng Việt, Đạo đức,…. Vì vậy việc giáo dục Kỹ năng sống thông qua việc tích hợp trong các tiết dạy của các môn học là quan trọng, cần thiết và mang tính ổn định lâu dài cho hoạt động giáo dục Kỹ năng sống. Việc tích hợp hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số vào môn học cũng chính là việc giáo viên đã thực hiện việc hướng dẫn học sinh “Học bằng cách nào” chứ không phải “Học nội dung gì”.

Tổ chức xây dựng kế hoạch thực hiện bài dạy có tích hợp giáo dục Kỹ năng sống: Từ việc rà soát và đưa vào danh mục các bài dạy có liên quan đến giáo dục Kỹ năng sống, tổ chức cho giáo viên lên kế hoạch trong năm học, xây dựng kế hoạch thực hiện bài dạy với các cách thức cụ thể như xây dựng tình huống, làm việc nhóm, cho học sinh phát biểu thảo luận, đàm thoại.

Trong bài học tổ chức cho học sinh đóng vai kết hợp với thảo luận nhóm giáo viên phải chuẩn bị chu đáo kế hoạch nội dung và các phương tiện phục vụ dạy học. Dự kiến các bước tiến hành, chuẩn bị các tình huống và định hướng cách giải quyết trong mỗi tình huống đó, đồ phụ trang, phiếu giao việc cho các nhóm học sinh. Giờ học sẽ không đạt hiệu quả khi giáo viên không chuẩn bị kỹ kế hoạch dạy học, học sinh thiếu những đồ dùng học tập cần thiết.

Giáo viên phải dự kiến phân bố thời gian hợp lí cho từng hoạt động đóng vai, thảo luận của học sinh. Điều này rất quan trọng vì nếu phân bố thời gian không hợp lí, tổ chức không tốt sẽ ảnh hưởng đến tiến trình lên lớp. Nếu kéo dài thời gian đóng vai giờ học trở thành “diễn kịch” giờ học sẽ kém hiệu quả, bởi phần đóng vai không phải là nội dung chính của bài học. Học sinh có tìm ra được tri thức khoa học, rèn luyện các kỹ năng sống hay không lại phụ thuộc vào phần thảo luận nhóm. Vì vậy giáo viên phải chủ động về mặt thời gian, đảm bảo đúng yêu cầu về mặt lí luận dạy học, tuân thủ lôgic của quá trình dạy học. Giáo viên phải tạo ra không khí vui vẻ, nhẹ nhàng, thoải mái trong giờ học, học sinh cảm thấy tự tin, tạo đà cho sự phát triển tiếp theo của các em.

Chỉ đạo điểm việc xây dựng kế hoạch bài dạy theo quy trình thiết kế quá trình dạy học theo ba bước: chuẩn bị, thực thi, đánh giá cải tiến. Đưa vào thử nghiệm việc đánh giá giờ dạy theo hướng đánh giá việc thực hiện mục tiêu bài học. Làm tốt được việc thiết kế quá trình dạy học theo các bước trên không chỉ góp phần thực hiện hiệu quả việc đạt được các mục tiêu kiến thức mà còn góp phần thực hiện các mục tiêu thái độ, kỹ năng và giảm tải chương trình hiện nay vốn bị coi là nặng nề, hàn lâm. Việc thực hiện tốt các khâu của quá trình dạy học chính là giúp học sinh không chỉ là học cái gì mà học như thế nào, học để làm gì và ứng dụng vào cuộc sống ra Đây là một công việc không dễ dàng nhưng là xu thế tất yếu hiện nay, góp phần gắn nội dung bài dạy vào thực tế và đáp ứng nhu cầu xã hội và cũng chính là đã góp phần giáo dục Kỹ năng sống một cách tự nhiên, nhẹ nhàng nhất.

Bảng 3.1: Kế hoạch dạy học tích hợp giáo dục Kỹ năng sống môn Đạo đức lớp 5 Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

• Tổ chức dự giờ thí điểm các bài dạy có giáo dục tích hợp Kỹ năng sống:
• Tổ chức dự giờ thí điểm các bài dạy có giáo dục tích hợp Kỹ năng sống:

Chú trọng đến phân môn Đạo đức vì đây là bộ môn có ưu thế đặc biệt trong việc giáo dục ý thức chấp hành pháp luật, các kĩ năng, các giá trị đạo đức từ đó có những ứng xử đúng đắn. Sau các tiết dạy có kiểm tra sự nhận thức của học sinh để đánh giá hiệu quả bài dạy đồng thời rút kinh nghiệm trong các tổ, nhóm chuyên môn. Các giờ dạy thí điểm sẽ là bước khởi đầu quan trọng để giáo viên tiếp cận dần với việc giáo dục Kỹ năng sống trong việc tích hợp với bài dạy chuyên môn. Các bài học cũng như các sáng kiến mới được góp ý xây dựng tạo nên không khí học tập và hình thành thói quen mới tích cực cho giáo viên. Từ đó học sinh có nền tảng đúng đắn và nhận thức được cái đạo đức và cái vô đạo, giúp các em định hướng và nắm được chuẩn mực đạo đức. Giáo dục các em có vốn kiến thức về pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật. Giáo dục kỹ năng sống thông qua giáo dục giá trị nhân văn.

Tổ chức xây dựng các chương trình ngoại khoá trong các tổ chuyên môn: Các chương trình này vừa giúp cho việc thực hiện tốt mục tiêu bài dạy, lại vừa rèn cho học sinh các Kỹ năng sống cần thiết. Các chương trình ngoại khoá có thể có quy mô lớn trong phạm vi cả trường, quy mô vừa theo khối, cũng có thể quy mô nhỏ theo lớp học. Đó là các chương trình ngoại khoá “Giao lưu Tiếng Việt dành cho học sinh dân tộc” hay “Chúng em kể truyện theo sách”, học sinh kể các câu chuyện phù hợp lứa tuổi, mng tính chất giáo dục. Ngoài ra, các em cùng thầy cô xây dựng các tình huống kịch tham gia diễn các tiểu phẩm kịch theo truyện, giúp các em bình tĩnh tự tin trên sân khấu và trong giao tiếp, các em được thể hiện năng lực bản thân, – Sau mỗi năm học, tổ chức xem xét, đánh giá lại các nội dung đã thực hiện tích hợp, có điều chỉnh bổ sung ở tổ nhóm chuyên môn và xây dựng kế hoạch cho năm học tiếp theo sau khi đã có sự điều chỉnh.

Thông qua việc rà soát, xây dựng kế hoạch, bố trí triển khai thực hiện và kiểm tra đánh giá hiệu quả đạt được có thể thấy chính việc dạy tích hợp các nội dung giáo dục Kỹ năng sống đã góp phần đổi mới phương pháp dạy học với các phương pháp phát huy tính chủ động, sáng tạo, tự tin của học sinh. Nếu giáo viên biết khéo léo tích hợp các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống vào bài học thì chính là con đường để học sinh tiếp cận kiến thức bài học một cách nhẹ nhàng tự nhiên nhất.

• Điều kiện thực hiện: Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Đối với học sinh địa bàn huyện Ba Chẽ có tới trên 80% là người dân tộc thì việc khuyến khích các em dám nói, dám phát biểu suy nghĩ của mình trước tập thể để thể hiện chính kiến của mình đã là một thành công lớn. Cán bộ quản lý luôn lưu ý giáo viên trong qúa trình thực hiện chú trọng đến mục tiêu bài dạy theo hướng đáp ứng các mục tiêu về kiến thức, thái độ và kỹ năng.

Cung cấp đầy đủ các văn bản của Bộ, ngành về hình thức, kỹ thuật đổi mới phương pháp giảng dạy cho đội ngũ giáo viên.

Bố trí điều kiện, thời gian để các tổ chuyên môn xây dựng chương trình dạy học tích hợp và triển khai thực hiện nội dung chương trình đã đề ra. Tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học giúp cho giáo viên phát huy tốt năng lực chuyên môn. Có những động viên, khuyến khích kịp thời những giáo viên thực hiện tốt và nhân rộng những điển hình trong quá trình thực hiện.

Đối với một số môn như Tiếng Việt, Đạo đức… việc tích hợp các nội dung giáo dục Kỹ năng sống trong những bài phù hợp phải được coi như một điều kiện để đánh giá một bài dạy đạt hiệu quả.

3.2.3. Chỉ đạo đổi mới công tác chủ nhiệm lớp về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

• Mục tiêu của biện pháp

Người giáo viên chủ nhiệm là linh hồn của lớp học, giáo viên chủ nhiệm như thế nào thì lớp học sẽ như thế ấy. Một người giáo viên chủ nhiệm giỏi phải là một nhà tư vấn giỏi, người kịp thời phát hiện ra những học sinh “có vần đề” về tâm lý hoặc gặp phải những khó khăn trước cuộc sống. Giáo viên chủ nhiệm giáo dục cho các em động cơ học tập đúng đắn, chăm chỉ, say mê học tập, biết trân trọng những kiến thức được tiếp thu, không ỷ lại, có nghị lực vượt qua mọi khó khăn, có thái độ trung thực trong học tập. Đổi mới công tác chủ nhiệm nhằm tạo ra mối quan hệ thân thiết, hiểu, cảm thông và chia sẻ giữa Giáo viên chủ nhiệm và HS, giữa HS với HS, giữa Giáo viên chủ nhiệm với gia đình HS, HS với Gia đình…từ đó hướng cho HS những Kỹ năng sống cần thiết và sống có trách nhiệm với bản thân, với tập thể và gia đình.

• Nội dung của biện pháp

Chỉ đạo đổi mới công tác chủ nhiệm cần có kế hoạch, nội dung cụ thể luôn tổ chức các hội thảo về công tác chủ nhiệm để tìm ra những hình thức, biện pháp phù hợp. Đồng thời khuyến khích sự sáng tạo của mỗi Giáo viên chủ nhiệm.

Giáo dục các em đức khiêm tốn, tinh thần tập thể, tình đoàn kết thương yêu, giúp đỡ nhau trong học tập và trong cuộc sống. Giáo viên chủ nhiệm phải vận dụng nhiều biện pháp tâm lý để tạo cho các em một niềm tin, một tinh thần phấn đấu. Đặc biệt rèn cho học sinh đức kiên trì, tính tự giác, chủ động sáng tạo, khả năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. Giáo dục cho các em quan điểm học tập tiến bộ và đúng đắn: Học để biết, học để làm, học để làm người, học để chung sống cộng đồng. Bằng việc nắm vững đối tượng học sinh, thông qua hoạt động giảng dạy và hoạt động giáo dục, giáo viên chủ nhiệm là người có ưu thế và khả năng rất thuận lợi trong việc thực hiện các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống, góp phần chung vào việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục trong nhà trường.

• Cách thức thực hiện biện pháp Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Thực hiện khảo sát đối tượng học sinh: Vào đầu năm học, chỉ đạo xây dựng bộ công cụ cho giáo viên chủ nhiệm thực hiện việc khảo sát đối tượng học sinh. Các phiếu khảo sát này không chỉ để giáo viên nắm được lý lịch học sinh mà thông qua đó biết sở thích, tính cách, thói quen, nhóm bạn thân, phong cách học tập, những mặt mạnh và hạn chế của học sinh…Các phiếu khảo sát này còn phục vụ cho chính giáo viên bộ môn trong việc điều tra phong cách học của học sinh, giúp cho việc xây dựng kế hoạch dạy học của năm học. Cũng qua phiếu điều tra này, nhà quản lý gián tiếp góp phần xây dựng mối liên hệ thường xuyên giữa giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn trong việc phối hợp giáo dục học

Lựa chọn nội dung giáo dục Kỹ năng sống cho phù hợp với từng lớp: Từ việc khảo sát đối tượng học sinh, chỉ đạo đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lựa chọn nội dung giáo dục Kỹ năng sống phù hợp với đặc điểm học sinh của lớp. Với các lớp tại điểm trường lẻ, hay học sinh lớp 1 mới vào trường, các Kỹ năng sống được lựa chọn thường là kỹ năng giao tiếp ứng xử với bạn bè, thầy cô giáo và những người xung quanh, kỹ năng mạnh dạn, tự tin. Với các lớp ở điểm trường chính có học sinh người Kinh lại chú trọng đến các kỹ năng tự phục vụ, giao tiếp, hợp tác, tự học và giải quyết vấn đề, ..

Xây dựng kế hoạch đổi mới nội dung, hình thức giờ sinh hoạt lớp: Yêu cầu giáo viên chủ nhiệm xây dựng kế hoạch chủ nhiệm chi tiết trên cơ sở điều tra tình hình lớp. Trong kế hoạch chủ nhiệm, cần có kế hoạch giáo dục Kỹ năng sống cho từng tháng. Ban hành văn bản cụ thể của nhà trường yêu cầu giáo viên chủ nhiệm thay đổi nội dung, hình thức giờ sinh hoạt lớp trong đó mỗi tháng có ít nhất 2 lần tổ chức hoạt động giáo dục Kỹ năng sống, mỗi lần không quá 20 phút. Kế hoạch này có thể không giống nhau giữa các khối và các lớp vì tuỳ theo đặc điểm của từng lớp mà lựa chọn chủ đề giáo dục hoặc điều chỉnh, bổ sung chủ đề mới. Nội dung kế hoạch này được lãnh đạo nhà trường duyệt và thường xuyên theo dõi, kiểm tra việc thực hiện. Do đặc điểm nhà trường ở vùng có nhiều đồng bào dân tộc nên đối tượng phụ huynh khá đa dạng. Bên cạnh những phụ huynh có tri thức, hiểu biết, quan tâm đến con cái thì có những phụ huynh trình độ văn hoá rất thấp, sự hiểu biết kém, vẫn còn nặng nề các hủ tục lạc hậu, thiếu quan tâm đến học hành tâm sinh lý của con. Trong quá trình thực hiện kế hoạch, giáo viên chủ nhiệm phải lưu tâm nhiều hơn đến nhóm đối tượng học sinh trong các gia đình có trình độ văn hoá thấp này vì vừa phải giáo dục cho học sinh đồng thời phải tuyên truyền đến phụ huynh. Ở một số tiết sinh hoạt có thực hiện hoạt động giáo dục Kỹ năng sống, giáo viên chủ nhiệm luân phiên mời một số phụ huynh có điều kiện hoàn cảnh đặc biệt cùng tham gia, cùng trải nghiệm với con em mình để bước đầu thực hiện việc “thắp sáng giáo dục” cho phụ huynh

• Bảng 3.2 là một ví dụ cho kế hoạch thực hiện hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong giờ sinh hoạt lớp.

Tổ chức thí điểm giờ sinh hoạt lớp có giáo dục Kỹ năng sống như một hoạt động giáo dục mang tính chuyên biệt : Lựa chọn một số giáo viên chủ nhiệm tiên phong đi đầu trong việc giáo dục Kỹ năng sống thực hiện thể nghiệm các giờ sinh hoạt lớp có thực hiện giáo dục Kỹ năng sống để giáo viên khác trực tiếp được trải nghiệm và học tập lẫn nhau trong việc tổ chức hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh. Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Xây dựng bảng đăng ký “Ước mơ tương lai” khi họp phụ huynh định kỳ, hoặc tham dự giờ sinh hoạt lớp cha mẹ học sinh biết nguyện vọng của con cái để động viên, định hướng, tư vấn giúp đỡ cho con. Trong quá trình học tập và rèn luyện, những ước mơ này có thể được điều chỉnh tuỳ theo khả năng học tập, thói quen, tính cách mỗi học sinh qua từng cấp học.

• Bảng 3.2: Mẫu bảng “Ước mơ tương lai” của học sinh

Quản lý chặt chẽ việc thực hiện hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp và giáo dục hướng nghiệp. Linh hoạt trong hình thức tổ chức các hoạt động này tuỳ theo chủ đề. Có chủ đề tổ chức theo nhóm lớp (2 – 3 lớp) để học sinh được giao lưu rộng hơn với các bạn khác lớp, lại có chủ đề tổ chức riêng hoặc mang tính chất toạ đàm trong nội bộ lớp. Các nội dung giáo dục Kỹ năng sống được tích hợp lồng ghép vào các hoạt động này đảm bảo phù hợp đối tượng và tăng cường sự giao lưu, trải nghiệm. Phân công một đồng chí lãnh đạo nhà trường trực tiếp chỉ đạo hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp và theo dõi việc tổ chức thực hiện theo kế hoạch đã được duyệt. Hàng tháng có tổ chức họp chủ nhiệm lớp để trực tiếp rà soát việc thực hiện theo kế hoạch và kịp thời điều chỉnh bổ sung khi cần thiết.

Phối hợp nhịp nhàng, linh hoạt giữa nhà trường, giáo viên chủ nhiệm và gia đình học sinh: Cần linh hoạt khéo léo trong việc giải quyết các vấn đề đối với học sinh trong lớp. Việc sử dụng các biện pháp giải quyết những vấn đề này cũng rất linh hoạt: có khi sử dụng biện pháp hành chính, có khi sử dụng biện pháp tâm lý, tư vấn, tuyên truyền vận động. Mỗi học sinh có một tính cách riêng nên người giáo viên chủ nhiệm cũng như nhà quản lý phải biết áp dụng tuỳ từng trường hợp, từng hoàn cảnh sao cho phù hợp .

Kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch đã đề ra: Kiểm tra việc thực hiện các nội dung giáo dục trong hoạt động ngoài giờ lên lớp, đánh giá kết quả thực hiện thông qua các hoạt động tập thể mà lớp tham gia, khen thưởng các lóp học sinh có phong trào hoạt động văn hoá văn nghệ sôi nổi, tạo sự tự tin cho học sinh và phấn khởi cho giáo viên chủ nhiệm. Tham gia dự giờ sinh hoạt lớp trong đó có nội dung giáo dục Kỹ năng sống như một hoạt động chuyên biệt để đánh giá, rút kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau trong đội ngũ chủ nhiệm lớp.

Tổ chức hội thảo về hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong đội ngũ giáo viên chủ nhiệm. Những giáo viên thực hiện tốt các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống viết các báo cáo khoa học nêu rõ những biện pháp, cách thức cũng như hiệu quả thực hiện để mọi người cũng nhau rút kinh nghiệm học tập. Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

• Điều kiện thực hiện:

Giáo viên chủ nhiệm nắm chắc nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm theo Điều lệ trường Tiểu học. Nhà trường cung cấp mẫu khảo sát đối tượng học sinh cho giáo viên, trên cơ sở đó, giáo viên chủ nhiệm có thể đưa thêm các nội dung tuỳ theo đối tượng để khảo sát hiểu rõ học sinh.

Có sự kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình trong việc phối hợp thực hiện giáo dục học sinh. Nhà trường tạo mọi điều kiện thuận lợi về môi trường làm việc cho giáo viên chủ nhiệm, có ghi nhận thành tích và khen thưởng kịp thời những giáo viên có nhiều cố gắng trong việc giáo dục học sinh,

3.2.4. Chỉ đạo hoạt động của Đội tham gia giáo dục kỹ năng sống

• Mục tiêu của biện pháp

Tạo ra mối quan hệ mật thiết giữa tổ chức Đội trong nhà trường với các tổ chức khác và đặc biệt là với học sinh toàn trường.

Tổ chức Đội phải trở thành nơi đội viên thiếu niên, nhi đồng tự nguyện tìm đến để được tham gia các hoạt động, từ đó hình thành ý thức của người học sinh phẩm chất đạo đức, có kỹ năng giao tiếp, có trách nhiệm với tập thể, với bản thân và gia đình, nuôi dưỡng ước mơ được cống hiến cho quê hương, đất nước.

• Nội dung của biện pháp

Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị xã hội không thể thiếu trong nhà trường, Đội có nhiệm vụ giáo dục đội viên thiếu niên nhi đồng theo năm điều Bác Hồ dạy, giúp đỡ các em trog các hoạt động học tập, vui chơi, với mục tiêu phấn đấu để trở thành con ngoan trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ, đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh.

Phát huy vài trò quan trọng của Đội TNTP Hồ Chí Minh trong việc Giáo dục kỹ năng sống và giáo dục truyền thống cho học sinh. Đội là nơi rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, nền nếp, kỷ cương tư thế tác phong, là môi trường hoạt động phù hợp với tâm sinh lý học sinh. Vì vậy việc quản lý giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh cần phải phối kết hợp tốt, giúp đỡ, cố vấn để Đội thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức hoạt động và cách đánh giá thi đua khen thưởng.

Đội thiếu niên là môi trường thuận lợi nhất để giáo dục Kỹ năng sống và đặc biệt là giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số. Thông qua các hoạt động, các chương trình rèn luyện đội viên, các hoạt động ngoại khóa của tổ chức Đội các em được trang bị thêm những kiến thức và hiểu biết về khả năng giao tiếp, kỹ năng ứng phó, đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống, kỹ năng ra quyết định, kỹ năng giải quyết các mâu thuẫn và biết thể hiện sự cảm thông, chia sẻ với người khác.

Đội còn là nơi tổ chức các nội dung sinh hoạt lành mạnh, sôi nổi, thiết thực, ở đó học sinh có điều kiện rèn luyện Kỹ năng sống và tự khẳng định mình. Vì thế mọi tổ chức trong nhà trường (Chi bộ, Ban giám hiệu…) cần quan tâm, tạo mọi điều kiện cho Đội hoạt động hiệu quả. Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

• Cách thức thực hiện biện pháp

Tập huấn, tuyên truyền vai trò trách nhiệm về giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh: Hàng năm xây dựng và kiện toàn đồng chí Tổng phụ trách Đội là người có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn, năng nổ nhiệt tình trong mọi công việc. Đối với đồng chí giáo viên làm công tác Đội trong nhà trường từ cuộc họp cấp uỷ trong nhà trường đến cuộc họp liên tịch theo ngành dọc dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Huyện đoàn phải được quán triệt một cách sâu sắc nhiệm vụ giáo dục Kỹ năng sống là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong năm học của Đội viên.

Phối hợp chỉ đạo xây dựng kế hoạch công tác Đội và phong trào thiếu nhi trong đó có nội dung giáo dục Kỹ năng sống: Tham mưu cho cấp uỷ thông qua tổ chức Đảng chỉ đạo các hoạt động của Đội theo mục tiêu giáo dục của nhà trường và xây dựng quy chế phối hợp hoạt động của tổ chức Đội với các tổ chức đoàn thể trong nhà trường như Công đoàn, đoàn thanh niên… Chi bộ Đảng nhà trường và Huyện đoàn cùng phối hợp lãnh đạo, chỉ đạo tổ chưc Đội trong nhà trường hang năm xây dựng kế hoạch giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh. Xây dựng quy chế phối hợp lãnh đạo giữa nhà trường và huyện đoàn đối với tổ chức Đội để huy động được mọi lực lượng tham gia một cách hợp lý và không bị chồng chéo. Nội dung kế hoạch của tổ chức Đội phải căn cứ vào định hướng, mục tiêu giáo dục toàn diện của giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay, của hội đồng Đội cấp trên và nhiệm vụ cụ thể của mỗi năm học. Trong mỗi năm học phải bám sát nhiệm vụ năm học của nhà trường để từ đó xây dựng kế hoạch cụ thể. Tổ chức các đợt thi đua theo từng chủ đề, thi đua dài hạn và ngắn hạn. Thành lập các đội thiếu niên xung kích học sinh để thường xuyên kiểm tra đánh giá thi đua; đồng thời tổng kết, đánh giá chất lượng hoạt động để có sự động viên, khen thưởng các tập thể, cá nhân kịp thời; bên cạnh đó phê bình khiển trách, điều chỉnh, uốn nắn những tập thể, cá nhân vi phạm.

Thống nhất lựa chọn các nội dung, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong năm học trên cơ sở thực tế nhà trường. Các nội dung giáo dục Kỹ năng sống cần phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi, dân tộc và phù hợp với điều kiện của nhà trường, thông qua nhiều hình thức hoạt động như: Thi Nghi thức Đội, thi Họa mi vàng, dân vũ, kể chuyện cho học sinh dân tộc, giao lưu văn nghệ… để giúp các em được rèn luyện kỹ năng sống, được trải nghiệm, lĩnh hội kiến thức từ đó hình thành cho các em ước mơ hoài bão cao đẹp trong tương lai.

Thống nhất về vai trò, trách nhiệm cụ thể trong các chương trình hoạt động đã đề ra: Chi bộ và Ban lãnh đạo nhà trường cử một đồng chí phó hiệu trưởng trực tiếp phụ trách các hoạt động, đồng chí TPT Đội tham mưu tổ chức, phân công cán bộ giáo viên, nhân viên tham gia từng mảng công việc theo đặc thù của từng hoạt động, các giáo viên chủ nhiệm lớp có trách nhiệm đôn đốc và tổ chức, quản lý đội viên, thiếu niên nhi đồng của lớp tham gia. Cùng với việc phân công trách nhiệm trong công tác cũng cần có những thống nhất bằng các quy định cụ thể về nguồn tài chính phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động.

Tổ chức phối hợp giữa lãnh đạo nhà trường, TPT Đội, Đoàn thanh niên, Ban chỉ huy liên Đội trường và lực lượng giáo viên thực hiện kế hoạch đã đề ra. Xây dựng kế hoạch phối hợp hoạt động giữa Đội – giáo viên chủ nhiệm – giáo viên bộ môn để tạo ra các hoạt động bổ ích góp phần giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh đạt hiệu quả cao. Trong quá trình phối hợp chú ý đến việc lựa chọn nội dung, hình thức, các lực lượng tham gia hoạt động giáo dục. Phải lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp với hình thức giáo dục sẽ giúp cho việc truyền tải các nội dung giáo dục một cách tự nhiên, nhẹ nhàng, hấp dẫn và thể hiện tính linh hoạt sáng tạo của người tổ chức. Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Chỉ đạo Đội viên trong việc tổ chức cho học sinh đọc các loại sách về giáo dục Kỹ năng sống cho phù hợp với đặc điểm học sinh nhà trường.Với đặc thù là một huyện miền núi, có hơn 80% đồng bào dân tộc thiểu số, tâm lý học sinh dân tộc tự ti, e ngại trong tiếp xúc và phát biểu suy nghĩ của mình, nhà trường phối hợp với Đội thiếu niên tổ chức cho học sinh đọc sách truyện của dự án giáo dục vùng khó cấp tại các góc thư viện của mỗi lớp, riêng điểm trường chính khuyến khích các em đọc sách trong thư viện nhà trường theo hình thức chia nhóm nhỏ sau đó phát phiếu lấy ý kiến nhận xét phản hồi, những thắc mắc hay những nguyện vọng của các em để có sự giải đáp tư vấn của cô TPT Đội hay giáo viên, nhân viên thư viện có kinh nghiệm.

Kiểm tra, rút kinh nghiệm trong các hoạt động: Đặc thù của các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống không đơn thuần là chỉ nhằm giáo dục một kỹ năng nào đó mà là sự lồng ghép, đan xen, tích hợp của nhiều kỹ năng khác nhau. Các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống do Đội đứng ra tổ chức thường là các chương trình sinh hoạt chuyên đề, các chương trình ngoại khoá có nội dung tích hợp, các chương trình văn hoá văn nghệ… với số lượng khá đông học sinh tham gia vì vậy trước, trong và sau khi thực hiện chương trình luôn phải kiểm tra, rà soát, rút kinh nghiệm hết sức cẩn thận tất cả các khâu từ khâu chuẩn bị, phân công nguồn lực đến thực thi chương trình để đảm bảo các chương trình vừa có tính hiệu quả thiết thực vừa mang tính giáo dục cao.

• Điều kiện thực hiện:

Chi bộ và BGH nhà trường cần chỉ đạo TPT Đội cùng với giáo viên chủ nhiệm xây dựng ban cán sự lớp và Ban chỉ huy liên đội vững mạnh, đoàn kết, năng động, sáng tạo, nhiệt huyết với các hoạt động đồng thời là những học sinh học tập tốt, gương mẫu được tập thể tín nhiệm…

Tổ chức Đội thiếu niên quán triệt được rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ trong việc giáo dục thiếu niên nhi đồng theo 5 điều Bác Hồ dạy trong đó có giáo dục Kỹ năng sống trong nhà trường, từ đó có trách nhiệm cao, tâm huyết với công việc.

TPT Đội được tập huấn và có năng lực trong việc tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong đó có giáo dục Kỹ năng sống. Phát huy tính chủ động, sáng tạo, không khí dân chủ, đoàn kết, giúp đỡ nhau trong học tập và rèn luyện, biết đoàn kết, giúp đỡ chia sẻ đối với những học sinh có khó khăn trong học tập và rèn luyện; xây dựng tinh thần tương thân tương ái.

Tôn trọng tính độc lập của tổ chức Đội trong nhà trường để có sự chủ động, sáng tạo trong hoạt động. Nhà trường, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, có sự phối hợp chặt chẽ với tổ chức Đội trong việc thực hiện các hoạt động, phân công trách nhiệm cụ thể đồng thời tạo điều kiện về kinh phí, có sở vật chất, thời gian cho việc tổ chức các hoạt động.

3.2.5. Phối hợp các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

• Mục tiêu của biện pháp

Phát huy được sức mạnh tổng hợp của nhà trường- gia đình- xã hội, cộng đồng trách nhiệm chăm lo GD kỹ năng sống cho HS và phát huy những tiềm năng phong phú của toàn xã hội (về vật chất cũng như tinh thần) tham gia vào công tác giáo dục thế hệ trẻ. Tạo ra sự thống nhất thực hiện mục tiêu giáo dục và xây dựng môi trường trong sạch lành mạnh, không có tệ nạn xã hội.

• Nội dung của biện pháp

Nếu việc rèn luyện kỹ năng sống cho HS chỉ được thực hiện trong nhà trường mà không có sự hỗ trợ, phối hợp của các bậc phụ huynh, cộng đồng thì sẽ không đem lại hiệu quả. Những sự việc diễn ra trong cuộc sống gia đình và xã hội đều tác động rất lớn đến các em. Do vậy, chỉ riêng nhà trường truyền đạt kỹ năng sống cho các em là chưa đủ mà cần có sự chung tay của gia đình và cả cộng đồng. Có nhiều lực lượng cùng tham gia phối hợp với nhà trường giáo dục đạo đức, nhân cách lối sống và Kỹ năng sống cho học sinh. Có thể kể ra ở đây một số lực lượng, tổ chức luôn đồng hành cùng nhà trường trong các hoạt động tuyên truyền giáo dục như: Ban đại diện cha mẹ học sinh, Huyện đoàn, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh…Phát huy được những nguồn lực giáo dục trên chính là góp một phần vào làm phong phú thêm các kênh giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh

• Thông thường các chương trình tuyên truyền mang tính chuyên đề như trên được phân công trách nhiệm:

Nhà trường: Huy động nguồn lực học sinh, bố trí giáo viên chủ nhiệm quản lý học sinh, sắp xếp thời gian, địa điểm tổ chức, chịu trách nhiệm chính về nguồn lực tài chính. Đội thiếu niên: Chịu trách nhiệm tổ chức chương trình, chủ động, linh hoạt trong việc thực hiện chương trình sao cho sinh động, hấp dẫn và hiệu quả.

Ban đại diện cha mẹ học sinh: Xây dựng quy chế phối hợp giáo dục giữa nhà trường với ban đại diện cha mẹ học sinh; giữa phụ huynh học sinh với giáo viên chủ nhiệm, các quy tắc và chế độ thông tin hai chiều giữa nhà trường với phụ huynh học sinh.

Trong hoạt động Giáo dục kỹ năng sống Ban đại diện cha mẹ học sinh tham gia phối hợp với tư cách như lực lượng giúp đỡ cho công tác tuyên truyền và ủng hộ về cơ sở vật chất. Người đại diện cha mẹ học sinh là những người có uy tín, con cháu chăm ngoan, học giỏi, có năng lực tổ chức hoạt động. Tuyên truyền, động viên quần chúng nhân dân quan tâm tới sự nghiệp giáo dục của nhà trường nói chung, của con em mình nói riêng. Liên hệ chặt chẽ với phụ huynh, cha mẹ học sinh để cùng giáo dục kỹ năng sống cho các em. Nắm bắt các thông tin qua cha mẹ, tìm hiểu nguyên nhân học sinh cá biệt, giúp đỡ cha mẹ có phương pháp giáo dục hợp lý, tránh tình trạng cha mẹ không quan tâm đến con cái, không có biện pháp, phương pháp giáo dục con.

Tổ chức cho cha mẹ học sinh cùng tham gia các chương trình giáo dục Kỹ năng sống thông qua các cuộc họp toàn thể cha mẹ học sinh của lớp và dự một số giờ sinh hoạt lớp là biện pháp liên hệ rộng rãi nhất giữa Giáo viên chủ nhiệm với cha mẹ học sinh. Cuộc họp cha mẹ học sinh được tổ chức theo lịch định kỳ tùy theo tình hình thực tế của nhà trường, của lớp. Ở các cuộc họp Cha mẹ học sinh và một số giờ Sinh hoạt lớp Giáo viên chủ nhiệm có điều kiện thuận lợi tìm ra các biện pháp giáo dục tốt, động viên được cha mẹ học sinh tích cực, nhiệt tình tham gia sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ. Ở gia đình, các bậc phụ huynh nên dạy con cái biết cách tự phục vụ bản thân, biết lễ pháp với người lớn tuổi, lao động vừa sức, biết tôn trọng mình và tôn trọng người khác, dạy con tình đoàn kết, thân ái, những chuẩn mực, giá trị đạo đức mà con người phải sống theo, dạy con điều hay lẽ phải. Nhưng để làm được điều đó, trước hết cha mẹ phải là tấm gương cho con cái noi theo. Đồng thời học sinh được thể hiện tâm tư nguyện vọng, những băn khoăn vướng mắc trong bạn bè, trong gia đình, cách đối xử của cha mẹ để cùng tháo gỡ. VD: Có một số học sinh nói: Bố mẹ em chỉ biết mắng chửi, không cần tìm hiểu nguyên nhân em học kém.

Như vậy cha mẹ có cơ hội nhìn lại mình và là tấm gương cho con biết cách ứng xử với cuộc sống đầy phong phú, phức tạp, chủ động, tự tin với học tập và giao tiếp, để các em biết đấu tranh, biết phê phán, biết phân tích, nhận xét đánh giá và biết quyết định hợp lý, đúng lúc trong các tình huống phức tạp. Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Chính quyền địa phương và các tổ chức ngoài nhà trường: Xây dựng cam kết phối hợp với chính quyền địa phương ngăn chặn tệ nạn xã hội xâm nhập vào học đường; Nhà trường chủ động phối hợp với các ban ngành chức năng như Công an xã, Y tế, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh v.v… Cùng với nhà trường thực hiện các chuyên đề giáo dục như: giáo dục pháp luật, an toàn giao thông, giáo dục môi trường, bảo vệ rừng, giáo dục truyền thống cách mạng và lịch sử địa phương v.v…

Có sự đánh giá, rút kinh nghiệm : sau mỗi hoạt động, lấy ý kiến đánh giá phản hồi từ phía học sinh, giáo viên về hiệu quả các hoạt động đã thực hiện. Tập hợp xây dựng các tình huống giáo dục có hiệu quả cao cho các năm sau.

Sơ đồ 3.1: Phối hợp Nhà trường – Gia đình – Xã hội

• Cách thức thực hiên biện pháp :

Nhà trường chủ động lên kế hoạch hoạt động phối hợp trong năm học: Có ký kết giao ước thực hiện trong đó có các chuyên đề liên quan đến chuyên môn của các tổ chức xã hội, các lực lượng nói trên như: Giáo dục an toàn giao thông, phòng chống đuối nước, giáo dục truyền thống Uống nước nhớ nguồn, tham gia vệ sinh thôn bản xây dựng nông thôn mới,…

Xây dựng nội dung thực hiện và phân công trách nhiệm cụ thể: Quy định vào thời gian cụ thể trong năm đối với từng chuyên đề trong đó phân công cụ thể trách nhiệm của nhà trường, trách nhiệm các tổ chức phối hợp, vai trò Đội và nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm.

• Điều kiện thực hiện:

Nhà trường chủ động trong việc xây dựng kế hoạch phối hợp với các lực lượng giáo dục, xây dựng mối quan hệ gắn bó với địa phương và các tổ chức đơn vị có liên quan.

Thành lập Ban đại diện cha mẹ học sinh các lớp tập hợp các thành viên nhiệt tình, quan tâm tới giáo dục, có hiểu biết xã hội nhất định làm hạt nhân lan toả ảnh hưởng tới các phụ huynh khác Ban lãnh đạo nhà trường, các thầy cô giáo quan tâm, hướng dẫn và quản lý tốt học sinh trong việc tham gia các hoạt động giáo dục đã đề ra.

Nhà trường bố trí thời gian, địa điểm, lựa chọn đối tượng phù hợp cho các hoạt động và dành phần kinh phí thoả đáng cho các chương trình này. Nhà trường phối hợp với các tổ chức, đơn vị quan tâm tham gia hỗ trợ kinh phí, điều kiện cơ sở vật chất để tổ chức tốt các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh.

3.2.6. Đánh giá, điều chỉnh các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong nhà trường

• Mục tiêu của biện pháp: Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Đánh giá về Kỹ năng sống của một con người không dễ dàng như kiểm tra đánh giá về kiến thức văn hoá. Vì vậy cần đánh giá và kiểm tra cả trước, trong và sau quá trình thực hiện từ đó điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện của nhà trường và đặc Điểm của HS.

• Nội dung của biện pháp:

Thực hiện các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong nhà trường với sự tham gia của nhiều lực lượng cả trong và ngoài nhà trường là những biện pháp đồng bộ và lâu dài bởi việc hình thành nên một kỹ năng nào đó của con người là cả một quá trình. Trong quá trình thực hiện, không thể thiếu vai trò của việc kiểm tra, đánh giá các hoạt động này trên tất cả các hoạt động dạy học cũng như hoạt động giáo dục. Biện pháp:

• Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong hoạt động tổng thể của nhà trường, lấy ý kiến đóng góp của tập thể giáo viên để có sức mạnh tuyên truyền cũng như ý thức trách nhiệm trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong nhà trường.
• Xây dựng các bài tập tình huống, phiểu hỏi, phiếu trắc nghiệm đối với học sinh để đánh giá hiệu quả sau thực hiện. Căn cứ vào những thông tin phản hồi từ học sinh, có những điều chỉnh, rút kinh nghiệm.
• Khảo sát lấy ý kiến giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, giáo viên Tổng phụ trách Đội, các lực lượng giáo dục khác để kiểm tra đánh giá việc thực hiện và rút kinh nghiệm cho các hoạt động tiếp theo.
• Tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm sau các hoạt động phối hợp của các lực lượng giáo dục, đánh giá và điều chỉnh các nội dung tuyên truyền, hình thức tuyên truyền, cơ chế phối hợp để có bài học kinh nghiệm cho những lần

• Cách thức tiến hành biện pháp:

Có thể thấy công tác kiểm tra, đánh giá bao trùm lên toàn bộ các hoạt động quản lý của nhà trường về giáo dục Kỹ năng sống theo sơ đồ 3.1.

Theo sơ đồ có thể thấy: Khâu đánh giá, kiểm tra phải thực hiện thường xuyên ở tất cả các hoạt động. Quá trình kiểm tra, đánh giá phải xem xét tổng thể và kiểm tra đánh giá mối liên hệ, tác động qua lại của các thành tố tham gia hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong nhà trường. Quá trình đánh giá giúp cho nhà quản lý hiểu được mục tiêu đặt ra đạt ở mức độ nào và có những thông tin hữu ích để điều chỉnh các hoạt động tiếp theo.

• Sơ đồ 3.2: Kiểm tra, đánh giá tổng thể các hoạt động giáo dục kỹ năng sống

3.3. Khảo sát, thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp giáo dục kỹ năng sống và thử nghiệm biện pháp đề xuất Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

3.3.1. Khảo sát, thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp được đề xuất

Sau khi nghiên cứu lý luận chung về các vấn đề quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống để làm cơ sở nền tảng cho vấn đề nghiên cứu, tôi đã tiến hành khảo sát thức trạng quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số ở trường Tiểu học Đồn Đạc tỉnh Quảng Ninh. Qua việc đánh giá thực trạng tác giả thực hiện khảo sát thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của 6 biện pháp quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống ở trường Tiểu học Đồn Đạc nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục toàn diện nói chung và giáo dục Kỹ năng sống nói riêng.

• Biện pháp 1: Bồi dưỡng ý thức trách nhiệm và trang bị kiến thức, kỹ năng về giáo dục Kỹ năng sống cho đội ngũ giáo viên.
• Biện pháp 2: Quản lý việc tích hợp giáo dục Kỹ năng sống vào các môn học.
• Biện pháp 3: Quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong công tác chủ nhiệm lớp.
• Biện pháp 4: Chỉ đạo hoạt động Đội tham gia giáo dục Kỹ năng sống.
• Biện pháp 5: Phối hợp các lực lượng giáo dục khác trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống.
• Biện pháp 6: Đánh giá tổng thể các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong nhà trường.

Do điều kiện thời gian không cho phép, tôi không thể thử nghiệm để rút ra được hiệu quả của các biện pháp đã nêu, chúng tôi chỉ tiến hành khảo nghiệm thông qua việc lấy ý kiến của 45 người bao gồm: cán bộ quản lí (Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng), giáo viên chủ nhiệm, Tổng phụ trách Đội, tổ trưởng chuyên môn và đại diện cha mẹ học sinh) Trường Tiểu học Đồn Đạc về mức độ cần thiết và tính khả thi của của các biện pháp. Qua điều tra chúng tôi thu được kết quả sau:

• Bảng 3.3. Đánh giá sự cần thiết của các biện pháp đề xuất Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Từ số liệu khảo sát trên, chúng tôi có thể rút ra một số kết luận sau:

1. Số người đánh giá mức độ “rất cần thiết” của 6 biện pháp có tỷ lệ bình quân là 69,8% và số người đánh giá ở mức độ “cần thiết” của 6 biện pháp là 25,3%. Tổng cộng cả hai mức độ đó có tỷ lệ bình quân là 95,1%. Như vậy là ý kiến đồng thuận về tính cần thiết, phù hợp của các đối tượng về 6 biện pháp là sát với thực tiễn, có cơ sở khoa học để thực hiện mục đích của đề tài.
2. Các biện pháp 1, 3, 4, 5, 6 có sự đồng thuận cao, trong đó biện pháp 1, 3 chiếm 100% ở mức rất cần thiết và cần thiết. Biện pháp 1 và 3 nằm trong tầm quản lý của nhà trường, đội ngũ thực thi là thầy cô giáo, Cán bộ giáo viên trong nhà trường và không cần đầu tư nhiều kinh phí. Còn các biện pháp 4, 5 là các biện pháp tạo môi trường hoạt động rộng lớn và lành mạnh để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
3. biện pháp 2 có tỷ lệ 8,9% ý kiến thiên về “ít cần thiết” và 4,4% ý kiến không trả lời câu hỏi. Tôi đã trực tiếp trao đổi với một số đối tượng khảo sát thì nhận được sự giải trình rằng: Hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp là một hoạt động khó và tâm lý của một số học sinh hiện nay lại rất ngại phải giao tiếp và tham gia các hoạt động xã hội nên khó tổ chức được các hoạt động có hiệu quả.
4. Như vậy tỷ lệ chênh lệch giữa các biện pháp là không nhiều vì thế nên không ảnh hưởng đến kết quả chung của 6 biện pháp và của từng biện pháp.

Về khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp, kết quả thu được như sau:

• Bảng 3.4. Đánh giá tính khả thi của các biện pháp đề xuất

Từ số liệu khảo sát trên chúng ta có thể rút ra một số kết luận sau:

1. Số ý kiến rất khả thi ở cả 6 biện pháp có tỷ lệ trung bình là 38,68% là hoàn toàn khách quan vì trong thực tiễn không có biện pháp nào là hoàn toàn tối ưu. Tuy nhiên ý kiến đánh giá ở mức độ khả thi cả 6 biện pháp đạt tỷ lệ trung bình là 51,14%; Gộp cả hai loại ý kiến đó thì cả 6 biện pháp có sự đồng thuận trung bình về tính khả thi là 89,82%, thấp hơn so với tính cần thiết (95,1%). Điều này cũng dễ hiểu, bởi để đảm bảo tính khả thi của các biện pháp cần có nhiều điều kiện và nhiều yếu tố khác nữa.
2. Ý kiến của một số đối tượng khảo sát ở cả 3 mức độ không khả thi là 3,1% và ít khả thi có tỷ lệ trung bình cả 6 biện pháp là 7,08%. Tỷ lệ chung như vậy theo chúng tôi cũng là một đánh giá khách quan bởi vì biện pháp quản lý là một hệ thống đa dạng, năng động, không có biện pháp nào là vạn năng. Mỗi biện pháp đều có những ưu thế riêng và có những nhược điểm riêng. Chính vì vậy chúng ta phải dùng nhiều biện pháp để phối hợp giải quyết một nhiệm vụ. Hơn nữa quản lý Giáo dục kỹ năng sống là một việc làm khó khăn phức tạp, nhất là trong hoàn cảnh xã hội hiện nay. Người cán bộ quản lý phải có tâm, có tầm, tuỳ theo công việc, con người, hoàn cảnh cụ thể mà sử dụng các biện pháp quản lý một cách linh hoạt, thích hợp và bảo đảm hiệu quả giáo dục cao.

3.3.2 Thử nghiệm tính khả thi và hiệu quả của 2 biện pháp đề xuất Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

3.3.2.1.Thử nghiệm biện pháp quản lý việc tích hợp giáo dục Kỹ năng sống trong công tác chủ nhiệm lớp

Quản lý tốt hoạt động giáo dục Kỹ năng sống là thành tố góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục trong nhà trường. Người được thụ hưỏng sự giáo dục tốt đẹp đó chính là học sinh, những chủ nhân tương lai của đất nước.

Trong các biện pháp thực hiện quản lý việc tích hợp giáo dục Kỹ năng sống trong công tác chủ nhiệm, chúng tôi đã thực hiện thí điểm chỉ đạo việc lên kế hoạch và thực thi việc thực hiện tích hợp giáo dục Kỹ năng sống vào giờ sinh hoạt lớp tại lớp 5A điểm trường Làng Mô. Kết quả thu được là một giờ sinh hoạt lớp thực sự xúc động, tràn ngập sự chia sẻ, yêu thương giữa các thành viên trong lớp cũng như biết trân trọng những giá trị mà cuộc sống đem lại. Các em học sinh cũng nhận thức được rằng cuộc sống luôn có những vui buồn đan xen nhưng đừng bao giờ để mất đi niềm tin.

Khi tổ chức cho các em học sinh 5A sinh hoạt lớp với chủ đề “Gia đình -Tổ ấm của em” các em học sinh đã chia sẻ nhiều cung bậc tình cảm, những khó khăn trong giao tiếp với cha, mẹ khi không cùng thế hệ, quan điểm về cuộc sống, bạn bè….Em TLT tâm sự: Mẹ em thường tắt, không cho em xem những chương trình hoạt hình, giải trí trên ti vi, khi em phản ứng thì mẹ nói toàn những trò nhảm nhí, hỏng mắt, tốn tiền điện…Em rất bức xúc, nếu chịu nhịn thì không sao, nếu nói lại thì mẹ cho là em hư hỏng, dám cãi mẹ…sau khi em chia sẻ, nhiều em khác đồng tình và đề nghị cô giáo chủ nhiệm trao đổi lại với cha mẹ về tâm lí lứa tuổi, về quyền được vui chơi, giải trí lành mạnh của các em…GVCN lớp đã gặp BGH, trao đổi trong sinh hoạt Khối chủ nhiệm, khi được tư vấn về cách giải quyết, tổ chức 01 buổi sinh hoạt lớp và mời các bậc phụ huynh tham gia…Sau đó một thời gian, các em học sinh đã chia sẻ niềm vui khi được cha, mẹ quan tâm, cùng tranh luận về những nội dung trên ti vi, những tình huống trong giao tiếp với bạn bè, thầy cô, về nội dung học tập, kế hoạch cho tương lai.…

• Bảng 3.5: So sánh hiệu quả giờ sinh hoạt lớp thông thường với giờ sinh hoạt lớp có giáo dục Kỹ năng sống sau khi có chỉ đạo của hiệu trưởng về giáo dục tích hợp Kỹ năng sống Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

3.3.2.2. Thử nghiệm biện pháp “Chỉ đạo hoạt động Đội tham gia giáo dục kỹ năng sống”

Từ tình hình thực tế của nhà trường có số học sinh ở nhiều điểm trường, các em còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống và học tập; BGH nhà trường đã phối hợp với cô Tổng phụ trách Đội tổ chức nhiều hoạt động ngoai khóa, tổ chức đến điểm trường, thường xuyên quan tâm đến các điểm lẻ nhằm giúp các em học sinh về phương pháp học tập, giáo dục những kỹ năng sống cần thiết, giúp các em tự tin trong giao tiếp, ứng xử. Từ đó nhà trường sẽ kịp thời quan tâm, chia sẻ những khó khăn của các em trong cuộc sống và học tập. Tăng cường sự phối kết hợp cùng gia đình và nhà trường quản lý các em ngoài giờ học.

Sau 1 năm triển khai, hoạt động đã được sự quan tâm, đồng thuận, ủng hộ của lãnh đạo chính quyền địa phương, các bậc PHHS, của các tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn xã… Trong năm học 2025 – 2026 trường có 315 em học sinh và đã đạt được những kết quả như sau:

• Về học lực: Hoàn thành chương trình lớp học đạt 312/315 em, đạt tỉ lệ 99.04%; Học sinh được khen thưởng cấp trường là 172/315 em = 54.6%. Học sinh đạt giải cấp huyện 28 em; Có 5 em đạt giải trong các Hội thi và giao lưu cấp tỉnh.
• Về năng lực: 312/315 em được đánh giá Đạt.
• Về phẩm chất: 100% học sinh được đánh giá Đạt về phẩm chất.
• Số học sinh bỏ học giữa chừng hay nghỉ học vì điều kiện hoàn cảnh gia đình khó khăn: không còn

Bảng 3.6: So sánh hiệu quả buổi sinh hoạt Đội thông thường với buổi sinh hoạt Đội có lồng ghép giáo dục Kỹ năng sống

Như vậy hoạt động sinh hoạt Đội có lồng ghép giáo dục kĩ năng sống được đông đảo các em học sinh trong trường ủng hộ và tham gia nhiệt tình. Nhiều em học sinh nhà ở trung tâm xã đã có tinh thần và trách nhiệm giúp đỡ các bạn và hỗ trợ các thầy cô trong các hoạt động Đội. Các em học sinh toàn trường, kể cả điểm lẻ đã mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp cũng như có thêm nhiều Kỹ năng sống.

Kết luận chương 3

Với yêu cầu đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường, việc tổ chức các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh tiểu học hiện nay là vô cùng cần thiết và cấp bách. Hiệu trưởng trường Tiểu học Đồn Đạc cần quan tâm tới các biện pháp mà đề tài nghiên cứu và đề xuất. Các biện pháp này có mối quan hệ chặt chẽ, có tác dụng hỗ trợ nhau, thúc đẩy nhau, biện pháp này tạo cơ sở, tiền đề cho biện pháp kia. Mỗi biện pháp đều có vai trò tác động khác nhau đến công tác quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống của hiệu trưởng nhà trường. Với việc thực hiện đồng bộ 6 biện pháp quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống ở trường Tiểu học Đồn Đạc, tôi tin rằng hoạt động giáo dục Kỹ năng sống của nhà trường sẽ đạt hiệu quả cao hơn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục ở trường tiểu học Đồn Đạc Ba Chẽ .

Những biện pháp được đề xuất không chỉ áp dụng có hiệu quả ở trường Tiểu học Đồn Đạc mà cũng có thể được xem xét áp dụng và có tính khả thi ở các trường tiểu học thuộc huyện Ba Chẽ cũng như các địa phương khác.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1. Kết luận Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

Hoạt động giáo dục Kỹ năng sống là hoạt động cần thiết ở các trường phổ thông trong cả nước Làm tốt việc giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh chính là góp phần thực hiện giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mĩ. Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số trong nhà trường chính là góp phần gắn lý thuyết với thực hành, thống nhất giữa nhận thức và hành động đồng thời cũng là thực hiện 4 trụ cột của việc học của UNESCO: Học để biết, học để làm, học để khẳng định mình, học để chung sống.

Hoạt động giáo dục Kỹ năng sống là bộ phận hữu cơ trong quá trình giáo dục ở trường tiểu học, là bộ phận không thể thiếu trong hoạt động của nhà trường. Người hiệu trưởng trường tiểu học phải thực hiện việc quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong tất cả các thành tố của quản lý nhà trường.

Đề tài đã tiến hành nghiên cứu, tổng hợp được các vấn đề: Kỹ năng sống, giáo dục kỹ năng sống, mục tiêu của giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học, một số đặc điểm tâm lý của cho học sinh dân tộc thiểu số và tầm quan trọng của Giáo dục kỹ năng sống cho HS tiểu học. Đề tài cũng đã nêu các kỹ năng sống cần giáo dục cho học sinh và các phương pháp Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số. Từ đó làm rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp quản lý cũng như các yếu tố chi phối đến công tác quản lý GD Kỹ năng sống cho cho học sinh dân tộc thiểu số. Từ việc nghiên cứu đó, đề tài đã xác định được cơ sở lí luận của quản lý công tác giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số tiểu học.

Đề tài đã thực hiện khảo sát thực trạng việc tổ chức các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống và quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số ở trường Tiểu học Đồn Đạc, tỉnh Quảng Ninh, đánh giá những mặt mạnh và những tồn tại đồng thời chỉ ra những nguyên nhân của các tồn tại yếu kém đó.

Đề tài đã đạt được mục đích đề ra là đề xuất một hệ thống 6 biện pháp đồng bộ, gắn bó hữu cơ với nhau để quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số ở trường Tiểu học Đồn Đạc.

• Biện pháp 1: Bồi dưỡng ý thức trách nhiệm và trang bị kiến thức, kỹ năng về giáo dục Kỹ năng sống cho đội ngũ giáo viên
• Biện pháp 2: Quản lý việc tích hợp giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số vào các môn học
• Biện pháp 3: Quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số trong công tác chủ nhiệm lớp
• Biện pháp 4: Chỉ đạo hoạt động Đội thiếu niên tham gia hoạt động giáo dục Kỹ năng sống.
• Biện pháp 5: Phối hợp các lực lượng giáo dục khác trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số. Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.
• Biện pháp 6: Đánh giá, điều chỉnh các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số trong nhà trường

Kết quả khảo sát cho thấy cả 6 biện pháp quản lý đưa ra đều rất cần thiết và có tính khả thi cao. Các biện pháp trên nếu được thực hiện đầy đủ và đồng bộ còn góp phần đổi mới phương pháp dạy học, làm cho hoạt động dạy học của trường có sự thay đổi theo hướng tích cực. Kết quả thử nghiệm 2 biện pháp trong 6 biện pháp được đề xuất đạt kết quả có tính thuyết phục cao chứng tỏ nếu các biện pháp được áp dụng thường xuyên và đồng bộ trong nhà trường thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số đề xuất có thể áp dụng được cho các trường tiểu học khác trên cơ sở lựa chọn phù hợp với điều kiện từng trường và đặc điểm từng địa phương.

2. Khuyến nghị

2.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo

• Bộ GD và ĐT cần phải ban hành bộ chuẩn về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số để định hướng chung chứ không nên mỗi trường dạy một kiểu. Giáo viên giảng dạy phải là giáo viên có kiến thức tâm lý, chuyên về giáo dục tâm lý, kỹ năng sống, chứ không nên kiêm nhiệm hay dạy theo ngẫu hứng.
• Xây dựng quy chế về sự thống nhất phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội nhằm huy động các lực lượng cùng tham gia Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số .
• Cần xem xét về nguồn ngân sách chi thường xuyên phục vụ cho các hoạt động giáo dục của nhà trường để đảm bảo cho các trường có nguồn kinh phí ổn định, đáp ứng yêu cầu cho các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống và giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số .

2.2. Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo

• Có kế hoạch thường kỳ chỉ đạo, kiểm tra công tác Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số; xem việc chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá công tác Giáo dục kỹ năng sống ngang bằng, thậm chí là yêu cầu cao hơn các môn văn hóa.
• Mở các lớp tập huấn về giáo dục kỹ năng sống cho giáo viên theo đặc thù các môn học và cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, TPT Đội các trường học để giáo viên vừa xác định được ý thức trách nhiệm bản thân, vừa có kiến thức cần thiết để thực hiện giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số trong nhà trường.
• Hàng năm tổ chức các hội nghị báo cáo điển hình các đơn vị thực hiện tốt công tác giáo dục Kỹ năng sống, có tổ chức đánh giá, khen thưởng đối với các tập thể và cá nhân. Tổ chức học tập kinh nghiệm các đơn vị làm tốt hoạt động này theo hình thức hội thảo.
• Trong việc duyệt kinh phí hàng năm cho các đơn vị, nên có nguồn kinh phí dành riêng cho các hoạt động giáo dục Kỹ năng sống nhằm đảm bảo các hoạt động này triển khai có hiệu quả.

2.3. Đối với trường Tiểu học Đồn Đạc, Ba Chẽ

• Hiệu trường nhà trường phải có nhận thức đúng đắn về vai trò, vị trí của hoạt động giáo dục Kỹ năng sống trong nhà trường để đạt mục tiêu giáo dục toàn diện, từ đó có những biện pháp chỉ đạo hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số thật phù hợp với điều kiện hoàn cảnh cụ thể.
• Tập thể hội đồng sư phạm phải thường xuyên trau dồi năng lực phẩm chất, lòng nhân ái, bao dung, là gương sáng để học sinh noi theo.
• Kiện toàn ban chỉ đạo Giáo dục kỹ năng sống; xây dựng quy chế phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường để Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số. Lập kế hoạch cụ thể trong hoạt động giáo dục Kỹ năng sống cho học sinh, có sự phối hợp đồng bộ các tổ chức trong và ngoài nhà trường để tổ chức có hiệu quả các hoạt động.
• Huy động mọi nguồn lực để đầu tư cơ sở vật chất, kinh phí cho hoạt động Giáo dục kỹ năng sống; thường xuyên kiểm tra, đánh giá theo định kỳ về công tác Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số, từ đó rút kinh nghiệm nâng cao hiệu quả công tác này.

2.4. Đối với gia đình học sinh

• Tham dự đầy đủ và có trách nhiệm các cuộc họp phụ huynh học sinh do nhà trường tổ chức. Thường xuyên liên hệ với Giáo viên chủ nhiệm lớp để nắm bắt tình hình học tập, rèn luyện của con em; kịp thời phối hợp với nhà trường để giáo dục học
• Gia đình phải dành thời gian để quan tâm tới con và kịp thời nắm bắt những thay đổi về tâm sinh lý của con để có sự định hướng, điều chỉnh kịp thời, hãy là nơi để con tin tưởng tâm sự khi gặp những vướng mắc trong cuộc sống.
• Thường xuyên quan tâm, tìm hiểu sách báo, các chương trình truyền hình về tâm lý giáo dục lứa tuổi HS tiểu học để lựa chọn biện pháp giáo dục phù hợp với con em mình. Luận văn: Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho HS dân tộc thiểu số

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com