Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Các yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

4.1. Tổng quan về các NHTM tại Việt Nam

Kể từ khi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được thành lập ngày 06/5/1951, hệ thống ngân hàng Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn chuyển mình quan trọng, đồng hành cùng quá trình phát triển kinh tế của đất nước. Trong suốt thời gian hoạt động, NHNN không chỉ thực hiện chức năng quản lý, điều hành chính sách tiền tệ mà còn chủ động tham gia, đàm phán và hợp tác với nhiều tổ chức tài chính quốc tế. Đặc biệt, sau khi Việt Nam chính thức trở thành thành viên của WTO vào cuối năm 2007, lĩnh vực ngân hàng đã có nhiều bước tiến đáng kể trong đổi mới thể chế, cơ chế điều hành, nghiệp vụ và ứng dụng công nghệ. Một số mốc phát triển quan trọng có thể kể đến như:

• 1998: Quốc hội khóa X ban hành Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Luật các tổ chức tín dụng, có hiệu lực từ 01/10/1999, đánh dấu bước hoàn thiện đầu tiên của khuôn khổ pháp lý cho hoạt động ngân hàng.
• 2003: Việt Nam hoàn tất quá trình tự do hóa lãi suất cho vay bằng đồng Việt Nam tạo tiền đề cho sự vận hành linh hoạt của thị trường tín dụng. Cũng trong giai đoạn này, hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng do Ngân hàng Thế giới (World Bank) tài trợ được chính thức đưa vào hoạt động, góp phần hiện đại hóa hạ tầng và thúc đẩy sự phát triển của dịch vụ ngân hàng điện tử.
• 2011: Quốc hội khóa XII thông qua Luật sửa đổi về NHNN và Luật các tổ chức tín dụng (có hiệu lực từ 01/01/2012), xác lập rõ vai trò của NHNN là cơ quan ngang bộ thuộc Chính phủ, hoạt động với chức năng là ngân hàng trung ương của Việt Nam.
• 2012-2016: NHNN triển khai Đề án cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng. với mục tiêu kiểm soát các ngân hàng yếu kém, xử lý cũng như kiềm chế nợ xấu, tăng cường công tác quản lý nhà nước và thanh tra, giám sát thị trường tiền tệ và hoạt động của các TCTD, các tồn tại yếu kém của hệ thống ngân hàng từng bước được xử lý.

Trải qua quá trình phát triển đó, hệ thống ngân hàng Việt Nam đã có nhiều thay đổi rõ rệt. Số lượng NHTM trong nước tăng nhanh, đồng thời thị trường cũng chứng kiến sự hiện diện của nhiều ngân hàng nước ngoài. Tính đến nay, toàn hệ thống có 49 ngân hàng, bao gồm 35 NHTM trong nước, 2 ngân hàng chính sách, 1 ngân hàng hợp tác xã, 2 ngân hàng liên doanh và 9 ngân hàng 100% vốn nước ngoài, cùng 51 chi nhánh ngân hàng ngoại đang hoạt động tại Việt Nam. Trong số các NHTM, có 4 ngân hàng nhà nước gồm Agribank, Vietcombank, VietinBank và BIDV, cùng 3 ngân hàng được NHNN mua lại bắt buộc là NHTMCP Xây dựng, NHTMCP Đại Dương và NHTMCP Dầu Khí Toàn Cầu. Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Theo số liệu công bố, Nhà nước hiện nắm giữ 80,9% cổ phần tại BIDV, 74,8% tại Vietcombank và 64,46% tại VietinBank. Riêng Agribank vẫn thuộc sở hữu 100% của Nhà nước và chưa tiến hành cổ phần hóa, do ngân hàng này đảm nhiệm vai trò thực thi chính sách tín dụng ưu đãi phục vụ phát triển nông nghiệp – nông thôn.

Mặc dù số lượng NHTM cổ phần chiếm tỷ trọng lớn hơn, nhưng quy mô tổng tài sản và mức độ ảnh hưởng của khối NHTM nhà nước vẫn vượt trội, thể hiện sự phân hóa rõ rệt trong hệ thống. Sau quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và chịu tác động của toàn cầu hóa, các NHTM Việt Nam ngày càng chú trọng đổi mới, đa dạng hóa sản phẩm – dịch vụ, đầu tư vào công nghệ số, mở rộng quy mô vốn và mạng lưới hoạt động nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu này sẽ tập trung đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của NHTM Việt Nam, dựa trên dữ liệu thực tế được thu thập và phân tích định lượng.

4.1.1. Quy mô tài sản

Theo số liệu thu thập trong giai đoạn 2017–2025, quy mô tài sản của các ngân hàng thương mại Việt Nam liên tục mở rộng qua các năm. Từ mức gần 6.779 nghìn tỷ đồng vào năm 2017, tổng tài sản toàn hệ thống đã tăng hơn gấp đôi, đạt khoảng 17.018 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2025.

• Biểu đồ 4.1: Quy mô tài sản các ngân hàng giai đoạn 2017 – 2025

Quan sát biểu đồ 4.1 cho thấy, hầu hết các ngân hàng đều duy trì xu hướng tăng trưởng tương đối đồng đều trong suốt giai đoạn nghiên cứu. Trong đó, bốn ngân hàng thương mại nhà nước (NHTMNN) có quy mô nổi bật hơn hẳn so với nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, khi tổng tài sản của nhóm này đạt hơn 9.466 nghìn tỷ đồng, chiếm 47,94% tổng tài sản toàn hệ thống tính đến cuối năm 2025. Trong nhóm NHTMNN, BIDV là ngân hàng có quy mô tài sản lớn nhất với hơn 2.760 nghìn tỷ đồng, và tốc độ tăng trưởng đạt 24,9% trong khi Vietcombank đạt 23,53%/năm, tiếp theo VietinBank (21,64%) và Agribank (17,56%).

Ở chiều ngược lại, một số ngân hàng có quy mô tài sản còn khiêm tốn so với mặt bằng chung của thị trường như BVBank, BaoVietBank hay PGBank. Tuy nhiên, nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân lại thể hiện tốc độ mở rộng quy mô nhanh hơn đáng kể so với khối nhà nước. Nhiều ngân hàng đạt mức tăng trưởng tổng tài sản trên 30%/năm, bao gồm HDBank, MBBank, VPBank, OCB, TPBank, VIB, và đặc biệt NamABank đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng 67,43%/năm trong giai đoạn này.

• Biểu đồ 4.2: Mức độ tăng trưởng quy mô tài sản bình quân/năm các ngân hàng giai đoạn 2017 – 2025

Tuy nhiên, khi so sánh với quy mô các ngân hàng trong khu vực, các ngân hàng Việt Nam vẫn còn khoảng cách đáng kể. Theo báo cáo của The Asian Banker năm 2024, các ngân hàng thương mại nhà nước có tổng tài sản lớn nhất như Agribank, VietinBank, Vietcombank chỉ đạt mức 4/10, trong khi BIDV đạt 5/10. Phần lớn các ngân hàng khác chỉ đạt mức 2/10 hoặc thấp hơn, thậm chí nhiều ngân hàng không được xếp hạng về chỉ tiêu này. Tình trạng này đặt ra thách thức không nhỏ cho các ngân hàng Việt Nam trong việc cạnh tranh với các ngân hàng nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam tham gia sâu rộng vào các hiệp định thương mại quốc tế. Đồng thời, các ngân hàng nội địa cũng sẽ phải đối mặt với cạnh tranh trực tiếp từ các ngân hàng trong khu vực, đòi hỏi phải cải thiện năng lực và hiệu quả hoạt động để duy trì sức cạnh tranh.

4.1.2. Vốn chủ sở hữu Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Trong cơ cấu tài chính của ngân hàng, vốn chủ sở hữu là yếu tố nền tảng, không chỉ cung cấp nguồn vốn thiết yếu cho hoạt động và mở rộng kinh doanh, mà còn đóng vai trò như lớp bảo vệ giúp ngân hàng ổn định trước những biến động bất thường của hệ thống tài chính.

• Biểu đồ 4.3: VCSH các NHTM tại thời điểm cuối năm 2025

Theo số liệu nghiên cứu giai đoạn 2017 – 2025, đến cuối năm 2025, tổng vốn chủ sở hữu của các ngân hàng thương mại Việt Nam đạt hơn 1,6 triệu tỷ đồng, trong đó Vietcombank dẫn đầu với hơn 196 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, xét về tỷ lệ vốn so với tổng tài sản, bức tranh đã ghi nhận sự thay đổi đáng kể, đặc biệt là sự vươn lên của một số ngân hàng thương mại cổ phần như TechcomBank và VPBank, với vốn chủ sở hữu đều đạt hơn 147 nghìn tỷ đồng, vượt qua các ngân hàng lớn truyền thống như BIDV, Agribank và gần bằng VietinBank. Điều này cho thấy các ngân hàng cổ phần đang tích cực tăng vốn để nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới cạnh tranh trực tiếp với các ngân hàng lớn trên thị trường. Ngược lại, vẫn có một số ngân hàng ghi nhận vốn chủ sở hữu ở mức thấp, dưới 5 nghìn tỷ đồng, điển hình như PGBank, BaoVietBank và SGB, phản ánh sự phân hóa rõ rệt về vốn trong hệ thống.

4.1.3. Thị phần huy động

Theo số liệu nghiên cứu giai đoạn 2017 – 2025, với quy mô hoạt động lớn và mạng lưới phân bố rộng, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước (Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank) nắm giữ thị phần huy động vốn chủ yếu trên thị trường. Riêng Agribank và BIDV có mạng lưới chi nhánh và điểm giao dịch trải rộng khắp các tỉnh thành của cả nước, đã chiếm lợi thế nổi bật, nắm giữ lần lượt 14,42% và 14,71% thị phần huy động vốn, tiếp theo là VietinBank với 12,1%, trong khi Vietcombank và có tỷ trọng 11,41%. Nếu cộng gộp cả bốn NHTM nhà nước, thị phần đạt tới 52,63% toàn hệ thống (theo số liệu nghiên cứu), gần tương tự với mức 56,4% của năm 2017, cho thấy trong suốt gần sáu năm, các NHTM nhà nước vẫn duy trì lợi thế vượt trội trong việc huy động nguồn vốn từ khách hàng.

• Biểu đồ 4.4: Thị phần huy động vốn các ngân hàng tại thời điểm cuối năm 2025

4.1.4. Tín dụng

Quan sát biểu đồ 4.5, có thể thấy thị phần cho vay cũng chủ yếu tập trung ở các ngân hàng thương mại lớn như Agribank, BIDV, VietinBank và VCB, lần lượt chiếm 12,54%; 14,97%; 10,55% và 12,53% tổng dư nợ của hệ thống. Cộng gộp bốn ngân hàng này, thị phần cho vay vượt quá 50% toàn hệ thống. Điều này phù hợp với thực tế khi mà các ngân hàng này nắm lợi thế lớn về quy mô huy động nguồn vốn. Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

• Biểu đồ 4.5: Thị phần cho vay các ngân hàng tại thời điểm cuối năm 2025

Về tốc độ tăng trưởng tín dụng, xu hướng giảm từ 18,71% năm 2017 xuống còn khoảng 15% năm 2025 được ghi nhận. Tăng trưởng tín dụng cao đồng nghĩa với việc ngân hàng giải ngân nhiều hơn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và cá nhân tiếp cận nguồn vốn, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, một vấn đề cần lưu ý là liệu nguồn vốn cho vay có thực sự được sử dụng hiệu quả trong hoạt động sản xuất – kinh doanh hay không. Trong thực tế, tốc độ tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng Việt Nam thường biến động mạnh và liên tục vượt xa mức tăng trưởng GDP. Việc tín dụng mở rộng quá nhanh, trong khi hiệu quả sử dụng vốn chưa cao, thể hiện qua tình trạng vốn vay sai mục đích hoặc gia tăng tỷ lệ nợ xấu, có thể làm gia tăng rủi ro tài chính, qua đó đe dọa sự ổn định của toàn bộ hệ thống.

• Biểu đồ 4.6: Tăng trưởng tín dụng và GDP giai đoạn từ 2017 – 2025

4.1.5. Nợ xấu Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Nợ xấu là hệ quả rõ ràng từ tình trạng cạnh tranh chưa bền vững trong ngành ngân hàng và đồng thời cũng trở thành một yếu tố làm suy giảm năng lực cạnh tranh của từng ngân hàng.

• Biểu đồ 4.7: Nợ xấu các ngân hàng tại thời điểm cuối năm 2025

Quan sát các dữ liệu đến hết năm 2025, có thể thấy một số ngân hàng ghi nhận tỷ lệ nợ xấu trên 3%, chẳng hạn ABBank, BVBank, BaoVietBank, PVComBank, VIB, VPBank. Điển hình là NCB với tỷ lệ nợ xấu gần 19,54%, dẫn đến việc ngân hàng này phải trình Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phương án tái cơ cấu. Ngược lại, một số ngân hàng duy trì chất lượng nợ tốt, tỷ lệ nợ xấu chỉ quanh mức 1%, điển hình như VCB, BacABank, TCB và VietinBank, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Tuy nhiên, khi nhìn tổng thể thị trường, tỷ lệ nợ xấu tại đa số ngân hàng đã có xu hướng tăng trong giai đoạn 2022–2024. Một trong những nguyên nhân chính là tác động từ đại dịch Covid-19, làm gián đoạn hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp và người dân, khiến khả năng trả nợ của khách hàng giảm, dẫn đến gia tăng nợ xấu. Dù nền kinh tế hiện nay đã dần hồi phục, các ngân hàng vẫn phải tập trung kiểm soát và xử lý các khoản nợ tồn đọng để tránh rủi ro kéo dài.

Các khoản nợ xấu không chỉ làm giảm khả năng sinh lời mà còn buộc ngân hàng phải trích lập dự phòng, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận trong thời gian các khoản nợ chưa được thu hồi. Khi so sánh tỷ lệ nợ xấu và tỷ lệ trích lập dự phòng, có thể nhận thấy sự khác biệt giữa các ngân hàng: một số ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao nhưng trích lập dự phòng thấp, trong khi ngân hàng khác lại ngược lại. Điều này xuất phát từ việc cơ cấu chi tiết nợ xấu không đồng nhất, một số ngân hàng có phần lớn nợ có khả năng mất vốn cao, còn ngân hàng khác lại tập trung ở các khoản nợ có khả năng thu hồi tốt hơn. Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng đã chủ động rà soát, đánh giá các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro, phân loại đúng mức và thực hiện trích lập dự phòng kịp thời, nhờ đó giảm thiểu tác động tiêu cực của nợ xấu đối với hoạt động kinh doanh. Việc quản lý nợ xấu hiệu quả không chỉ bảo vệ nguồn vốn mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo sự ổn định và niềm tin đối với khách hàng, nhà đầu tư cũng như toàn bộ hệ thống ngân hàng.

4.1.6. Nguồn nhân lực

Nhân lực là yếu tố then chốt quyết định khả năng cạnh tranh của các ngân hàng thương mại. Một đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn cao, kỹ năng tốt và năng suất làm việc hiệu quả sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh, từ đó gia tăng lợi nhuận cho ngân hàng. Chính sách lương thưởng và phúc lợi hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút và giữ chân nhân tài, tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động lâu dài của ngân hàng. Theo ghi nhận thì tính đến cuối năm 2025, AgriBank là ngân hàng có quy mô nhân sự lớn nhất với hơn 42.000 người, tiếp theo là BIDV với gần 30.000 nhân viên, VietinBank với hơn 24.371 nhân viên và VCB với khoảng 24.306 nhân viên. Nhìn chung, số lượng nhân lực vẫn tập trung chủ yếu ở các ngân hàng thương mại nhà nước lớn, phản ánh lợi thế về quy mô và khả năng huy động nguồn lực.

• Biểu đồ 4.8: Số lượng nhân viên các ngân hàng tại thời điểm cuối năm 2025

Nếu xét về mức thu nhập bình quân, ngân hàng có mức chi trả cao nhất là TCB, đạt 48,49 triệu đồng/tháng, tăng 2,8% so với năm trước. BIDV đứng thứ hai với mức 45,98 triệu đồng/tháng, tăng 14,3%. Các ngân hàng khác như VCB, VietinBank, ACB và MBBank dao động trên 40 triệu đồng/tháng. Đáng chú ý, NCB ghi nhận mức tăng trưởng thu nhập ấn tượng nhất, từ 27,5 triệu đồng/tháng lên 38,2 triệu đồng/tháng, tương đương hơn 38%, nhờ chiến lược tập trung vào chất lượng hơn là số lượng nhân lực. Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

• Biểu đồ 4.9: Thu nhập bình quân/tháng của người lao động năm 2025

Tổng quan từ các khía cạnh về quy mô, số lượng nhân sự, thị phần, tốc độ tăng trưởng tín dụng, nợ xấu và năng lực tài chính cho thấy năng lực cạnh tranh của các ngân hàng Việt Nam đã được cải thiện đáng kể kể từ khi Việt Nam hội nhập sâu vào nền kinh tế quốc tế. Các ngân hàng thương mại cổ phần ngày càng thu hẹp khoảng cách với các ngân hàng nhà nước, đồng thời thích ứng tốt hơn với sự xuất hiện và cạnh tranh từ các ngân hàng nước ngoài, khiến thị trường ngân hàng trở nên năng động và cạnh tranh cao. Sự cạnh tranh này đã thúc đẩy cải cách trong quản trị nội bộ, minh bạch hóa các quy trình và nâng cao văn hóa quản lý rủi ro, đặc biệt khi một số ngân hàng nhà nước thực hiện cổ phần hóa. Ngoài ra, việc gia tăng vốn chủ sở hữu, duy trì hệ số an toàn vốn tối thiểu, đầu tư vào công nghệ số, phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại và mở rộng mạng lưới quốc tế đã góp phần nâng cao năng lực phục vụ khách hàng, tăng hiệu quả kinh doanh và củng cố vị thế cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

4.2. Kết quả thống kê mô tả

4.2.1. Biến phụ thuộc

Trong nghiên cứu này, chỉ số Lerner được sử dụng làm đại diện cho năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại. Giá trị trung bình của biến này đạt 24,67%, với độ lệch chuẩn là 17,16%, cho thấy mức độ phân tán của biến phụ thuộc là khá cao. Chỉ số Lerner dao động từ mức thấp nhất là -142,9% (NCB năm 2025) đến mức cao nhất 56,6% (MBBank năm 2023), phản ánh sự khác biệt về khả năng cạnh tranh giữa các ngân hàng trong giai đoạn nghiên cứu.

4.2.2. Biến độc lập

Biến ASSET đại diện cho quy mô tài sản của ngân hàng. Theo đó, BIDV là ngân hàng có tổng tài sản lớn nhất tính đến năm 2025 với hơn 2.760 nghìn tỷ đồng, trong khi SGB (2017) là ngân hàng có tổng tài sản nhỏ nhất khi chỉ đạt 19 nghìn tỷ đồng.

Biến EQTA có giá trị trung bình 8,16% với độ lệch chuẩn 3,03%, cho thấy sự chênh lệch tương đối thấp giữa các ngân hàng. Giá trị cao nhất thuộc về SGB năm 2017 (18,45%) và thấp nhất là SacomBank năm 2025 (2,75%).

Biến LOAN/TA1 dao động từ 32,3% đến 80%, với giá trị trung bình trên 60%, cho thấy hoạt động tín dụng là nguồn thu chính và chiếm vai trò trọng yếu trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

Biến LIQ1 có giá trị trung bình 18,9%, dao động từ 1,6% đến 45,2%. Tỷ lệ này phản ánh mức độ ngân hàng có khả năng thanh toán các khoản nợ, đồng thời cũng chỉ ra rằng việc duy trì thanh khoản cao có thể làm giảm hiệu quả sử dụng vốn nếu ngân hàng không quản lý nguồn vốn hợp lý.

Cuối cùng là biến BQ phản ánh chất lượng tín dụng và rủi ro của ngân hàng. Giá trị trung bình của biến này là 2,3%, dao động từ 0,5% (TechcomBank năm 2021) đến 29,76% (NCB năm 2024). Tỷ lệ nợ xấu cao đồng nghĩa với rủi ro tín dụng lớn và tác động tiêu cực đến năng lực cạnh tranh, trong khi tỷ lệ thấp cho thấy hiệu quả quản lý rủi ro tốt.

• Bảng 4.3: Mô tả các biến trong mô hình

4.3. Kết quả nghiên cứu Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

4.3.1. Lựa chọn mô hình

Nghiên cứu áp dụng phương pháp ước lượng Bayes dựa trên ba mô hình nghiên cứu, trong đó mỗi mô hình sử dụng các phân phối tiên nghiệm khác nhau cho các tham số và phương sai, cụ thể như sau:

• Bảng 4.4: Kết quả hồi quy các mô hình

Việc sử dụng ba mô hình trong nghiên cứu nhằm mục đích xác định mô hình có mức độ phù hợp cao nhất, thông qua hai hình thức kiểm định chính: thông tin Bayes và mô hình Bayes. Bằng cánh cho phép so sánh xác suất tồn tại của các giả thuyết dựa trên dữ liệu tiên nghiệm, kiểm định thông tin Bayes sẽ giúp đánh giá mức độ phù hợp tương đối giữa các mô hình. Trong quá trình kiểm định, ba chỉ tiêu quan trọng được xem xét gồm: DIC (“Deviance Information Criterion”) – tiêu chí sai lệch thông tin, log(BF) (“Bayes Factor”) – hệ số Bayes, và log(ML) (“Marginal Likelihood”) – xác suất cận biên. Mô hình được đánh giá là tối ưu khi chỉ số DIC đạt giá trị nhỏ nhất, trong khi log(BF) và log(ML) đạt mức cao nhất, thể hiện mức độ phù hợp và độ tin cậy cao hơn so với các mô hình còn lại.

Trong khi đó, kiểm định mô hình Bayes được sử dụng nhằm so sánh xác suất hậu nghiệm giữa các mô hình, dựa trên thông tin tiên nghiệm đã biết. Việc đánh giá này được thực hiện thông qua chỉ số xác suất hậu nghiệm P(M|Y), thể hiện mức độ khả thi của từng mô hình khi xét đến dữ liệu quan sát và thông tin tiên nghiệm liên quan. Chỉ số này đóng vai trò quan trọng trong việc xác định mô hình có khả năng mô tả dữ liệu thực tế tốt nhất và được xem là lựa chọn tối ưu cho nghiên cứu.

• Bảng 4.5: Kết quả kiểm định

Do đó, mô hình 1 được xác định là mô hình có thông tin tiên nghiệm phù hợp nhất và được chọn làm cơ sở chính để thực hiện phân tích suy diễn.

4.3.2. Kiểm định hội tụ Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Một mô hình hồi quy sử dụng phân tích Bayes dựa trên chuỗi MCMC chỉ có thể được coi là đáng tin cậy khi chuỗi MCMC hội tụ, tức là các giá trị tham số trong chuỗi ổn định và không còn phụ thuộc vào điểm khởi đầu của quá trình mô phỏng. Việc hội tụ đảm bảo rằng các ước lượng hậu nghiệm phản ánh đúng phân phối xác suất của các tham số, từ đó kết quả suy diễn và dự báo của mô hình trở nên chính xác và tin cậy. Để đánh giá hội tụ, phương pháp biểu đồ vết (Trace Plot) được áp dụng, cho phép quan sát trực quan các giá trị của tham số qua các vòng lặp MCMC. Nếu chuỗi vết dao động xung quanh một mức ổn định mà không có xu hướng tăng hay giảm liên tục, điều đó cho thấy mô hình đã hội tụ và các kết quả ước lượng có thể được sử dụng cho phân tích tiếp theo.

• Hình 4.1: Biểu đồ vết

Qua quan sát có thể thấy rằng một số biến trong chuỗi MCMC vẫn dao động mạnh xung quanh trục cố định, điều này cho thấy chuỗi MCMC chưa thực sự hội tụ. Khi hội tụ chưa đạt, các mẫu MCMC chưa đủ tin cậy, dẫn đến kết quả suy diễn thống kê của mô hình chưa được đảm bảo và có thể còn tồn tại sự nghi vấn. Nhằm khắc phục tình trạng này, nghiên cứu đã thực hiện tăng cỡ mẫu của chuỗi MCMC để cải thiện độ ổn định và độ tin cậy của các ước lượng hậu nghiệm. Đồng thời, bài nghiên cứu tiến hành kiểm tra lại quá trình hội tụ đối với mô hình, nhằm đảm bảo rằng các kết quả phân tích tiếp theo dựa trên chuỗi MCMC đã đạt mức độ tin cậy cần thiết.

• Bảng 4.6: Kết quả hồi quy (tăng cỡ mẫu của mô hình)
• Hình 4.2: Biểu đồ vết sau điều chỉnh

Kết quả quan sát từ biểu đồ vết cho thấy các giá trị của các biến đã dao động quanh một khoảng nhất định xung quanh giá trị trung bình, đồng thời các tham số di chuyển nhanh về hướng một hằng số, điều này minh chứng cho việc chuỗi MCMC đã hội tụ. Thêm vào đó, các chỉ số MCSE (Monte Carlo Standard Error) của các biến đều có giá trị rất nhỏ, đều thấp hơn 5%, cho thấy sai số ước lượng từ quá trình MCMC là không đáng kể. Kết quả này khẳng định rằng mô hình hồi quy dựa trên phương pháp Bayes với các biến độc lập được lựa chọn có tác động thực sự đến biến phụ thuộc, từ đó mô hình phân tích có độ tin cậy cao và phù hợp để tiến hành suy diễn thống kê. Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

4.3.3. Kiểm định tự tương quan

Kết quả thể hiện trên biểu đồ tự tương quan phản ánh các độ trễ của các biến giảm nhanh chóng chỉ sau khoảng dưới 50 bước, điều này chứng tỏ chuỗi MCMC có mức độ tự tương quan thấp. Đồng thời, quá trình pha trộn diễn ra hiệu quả, đảm bảo rằng các mẫu MCMC thu được đủ độc lập để phản ánh đầy đủ phân phối hậu nghiệm. Kết quả này xác nhận rằng chuỗi MCMC đạt hiệu quả trong giới hạn chấp nhận được, góp phần củng cố độ tin cậy cho các ước lượng và suy diễn thống kê từ mô hình hồi quy Bayes.

• Hình 4.3: Biểu đồ tự tương quan

4.3.4. Phân tích phân phối hậu nghiệm và mật độ ước lượng

Phân tích các biểu đồ Histogram cho thấy hầu hết các biến đều có hình dạng đối xứng hoặc chỉ lệch rất nhẹ so với trục trung tâm, cho thấy phân phối hậu nghiệm của các biến gần như tuân theo phân phối chuẩn. Sự đồng nhất này giữa các biến cho thấy các mẫu MCMC thu được phản ánh chính xác đặc điểm phân phối của dữ liệu, qua đó củng cố tính tin cậy của các kết quả phân tích Bayes. Như vậy, từ việc đánh giá trực quan qua Histogram, có thể khẳng định rằng các ước lượng và suy diễn thống kê dựa trên mô hình Bayes là đáng tin cậy và phù hợp để giải thích các mối quan hệ giữa các biến nghiên cứu.

• Hình 4.4: Biểu đồ phân phối hậu nghiệm
• Hình 4.5: Biểu đồ ước tính mật độ

Bên cạnh việc quan sát Histogram, phân tích biểu đồ ước tính mật độ (Density Plot) cũng cung cấp bằng chứng quan trọng về mức độ hội tụ của chuỗi MCMC. Cụ thể, hàm mật độ tổng thể (overall density), hàm mật độ của nửa đầu chuỗi (first-half density) và hàm mật độ của nửa sau chuỗi (second-half density) gần như trùng khớp hoàn toàn, cho thấy sự ổn định về phân phối của các tham số theo thời gian và xác nhận rằng chuỗi MCMC đã đạt trạng thái hội tụ. Sự đồng nhất này đảm bảo rằng các giá trị ước lượng hậu nghiệm không phụ thuộc vào điểm bắt đầu của chuỗi và phản ánh chính xác phân phối thực sự của các tham số.

Kết hợp với các biểu đồ vết (Trace Plot), tự tương quan (Autocorrelation Plot) và Histogram đã phân tích trước đó, có thể khẳng định rằng chuỗi MCMC hội tụ, độ trộn của mẫu đạt yêu cầu và phân phối hậu nghiệm ổn định. Như vậy, mô hình hồi quy dựa trên phân tích Bayes được thiết lập là đáng tin cậy, cung cấp cơ sở vững chắc để thực hiện suy diễn thống kê và đánh giá các tác động của các biến độc lập lên biến phụ thuộc trong nghiên cứu.

4.3.5. Phân tích hiệu quả của cỡ mẫu và xác suất thuộc các khoảng tin cậy Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Việc tăng kích thước mẫu trong mô phỏng MCMC cần được thực hiện một cách hiệu quả, do đó nghiên cứu tiến hành kiểm tra tính ổn định và độ tin cậy của mẫu MCMC trước khi sử dụng cho phân tích.

• Bảng 4.7: Kết quả kiểm định cỡ mẫu MCMC

Dựa vào bảng số liệu, có thể quan sát rằng hệ số Efficiency của tất cả các biến đều vượt mức 0,01, trong khi số lần tự tương quan (Corr.time) đều nhỏ hơn 50 và chỉ số ESS (Effective Sample Size) đều đạt trên 3000. Những con số này cho thấy mô hình có độ ổn định và độ chính xác cao, có thể chấp nhận để phân tích.

• Bảng 4.8: Kết quả kiểm định xác suất khoảng tin cậy

Đồng thời, giá trị trung bình của các biến cho biết khả năng chúng tác động cùng chiều hay ngược chiều đến biến phụ thuộc. Sai số chuẩn MCSE nhỏ, tiến gần về 0, chứng tỏ chuỗi MCMC đã hội tụ tốt và kết quả mô hình đáng tin cậy, đủ điều kiện sử dụng cho suy diễn thống kê.

4.4. Thảo luận về kết quả nghiên cứu Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Kết quả hồi quy mô hình cho thấy tại mức tin cậy 95%, biến LnASSET có hệ số trung bình 0,087, nằm trong khoảng tin cậy [0,08 – 0,096], thể hiện tác động dương mạnh đến NITA1 tại mức tin cậy 95% từ đó chấp nhận giả thuyết H1. Quy mô tổng tài sản là chỉ báo quan trọng về sức mạnh tài chính và năng lực mở rộng thị phần của ngân hàng. Các ngân hàng có quy mô tài sản lớn thường dễ dàng đa dạng hóa danh mục sản phẩm, mở rộng mạng lưới, đầu tư vào công nghệ, và nâng cao khả năng cạnh tranh nhờ lợi thế kinh tế theo quy mô. Kết quả này phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đó khi cho rằng quy mô ngân hàng có mối quan hệ cùng chiều với hiệu quả và năng lực cạnh tranh.

Tương tự, biến EQTA có hệ số trung bình 2,14 với khoảng tin cậy [1,94 – 2,34], phản ánh tác động dương đến biến phụ thuộc tại mức tin cậy 95% do đó giả thuyết H2 được chấp nhận. Điều này cho thấy tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản càng cao thì năng lực cạnh tranh của ngân hàng càng lớn. Về thực tiễn, vốn chủ sở hữu là yếu tố cốt lõi đảm bảo an toàn hoạt động, khả năng chống chịu rủi ro và tính tự chủ tài chính của ngân hàng. Các ngân hàng có mức vốn chủ sở hữu cao thường có khả năng mở rộng tín dụng, đầu tư vào các dự án dài hạn, đồng thời giảm phụ thuộc vào nguồn vốn vay. Ngoài ra, việc đáp ứng yêu cầu về an toàn vốn theo chuẩn mực quốc tế như Basel III giúp ngân hàng củng cố uy tín, tăng niềm tin của nhà đầu tư và khách hàng, từ đó nâng cao sức mạnh cạnh tranh.

Biến LOANTA1 có hệ số – 0,05 với khoảng tin cậy [(-0,09) – 1,78]. Điều này hàm ý rằng LOANTA1 có thể ảnh hưởng dương hoặc âm đến chỉ số Lerner ở mức tin cậy 95%, do đó giả thuyết H3 chưa được chấp nhận. Tuy nhiên, với xác suất ước lượng ở mức khá cao 75%, tỷ lệ vốn vay gia tăng có xu hướng làm cải thiện NLCT của NHTM Xét về ý nghĩa kinh tế, hoạt động tín dụng được xem nguồn tạo doanh thu chính cho ngân hàng, vì vậy việc gia tăng dư nợ cho vay hợp lý sẽ giúp ngân hàng tối ưu hóa lợi nhuận nâng cao vị thế cạnh tranh. Tuy nhiên khi các ngân hàng mở rộng hoạt động cho vay, thường phải cạnh tranh mạnh hơn để thu hút khách hàng thông qua việc điều chỉnh lãi suất hoặc điều kiện tín dụng điều này dẫn đến có thể làm giảm biên lợi nhuận và tác động ngược chiều đến chỉ số Lerner – thước đo đại diện cho NLCT của ngân hàng. Bên cạnh đó, xu hướng hiện nay của các ngân hàng hiện đại là chuyển hướng sang đa dạng hóa nguồn thu nhập, đặc biệt là gia tăng tỷ trọng thu nhập ngoài lãi. Các dịch vụ như thanh toán điện tử, ngân hàng số, dịch vụ thẻ, bảo hiểm liên kết ngân hàng, kinh doanh ngoại hối và các dịch vụ tài chính khác ngày càng được chú trọng phát triển, giảm sự phụ thuộc vào hoạt động cho vay cũng như phân tán rủi ro hơn. Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Hệ số trung bình của biến LIQ1 đạt 0,25 với khoảng tin cậy [0,1 – 0,4] phản ánh tác động dương đến biến phụ thuộc tại mức tin cậy 95% do đó giả thuyết H4 được chấp nhận. Đối với các ngân hàng, việc duy trì thanh khoản ở mức hợp lý, đáp ứng nhu cầu rút tiền, giải ngân hoặc cho vay của khách hàng kịp thời, qua đó tăng niềm tin của khách hàng và uy tín thương hiệu từ đó nâng cao NLCT của ngân hàng.

Và cuối cùng là Biến BD có hệ số trung bình – 2,13 và khoảng tin cậy [(–2,34) – (-1,97)] thể hiện biến này khả năng tác động âm đến chỉ số Lerner với mức tin cậy 95%, qua đó chấp nhận giả thuyết H5. Điều này cũng phù hợp với thực tế thực tế, các ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao thường phải đối diện với khó khăn trong hoạt động kinh doanh khi phải trích lập dự phòng rủi ro tín dụng qua đó gia tăng chi phí và suy giảm lợi nhuận của ngân hàng hay nghiêm trọng hơn có thể khiến ngân hàng rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính, chịu sự giám sát đặc biệt từ NHNN đồng nghĩa uy tín của ngân hàng bị ảnh hưởng tiêu cực gây mất tiềm tin từ khách hàng. Mặc dù vậy trong thực tế nhiều ngân hàng thực hiện trích lập dự phòng không tương ứng với tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng như qua phân tích của tác giả trên số liệu báo cáo tài chính của các ngân hàng đồng nghĩa là các ngân hàng này vẫn phải đối mặt với việc sụt giảm lợi nhuận khi phải chịu áp lực tiếp tục trích lập dự phòng. Bên cạnh đó các ngân hàng cũng cần thực hiện chính sách nhận diện sớm các khách hàng tiềm ẩn rủi ro cao, chủ động thực hiện trích lập dự phòng từ đó tạo bước đệm an toàn vốn, hạn chế rủi ro mất thanh khoản khi nợ xấu phát sinh nhất (dù lợi nhuận ngắn hạn giảm), điều này giúp khả năng cạnh tranh của ngân hàng tốt hơn trong dài hạn.

• Với xác suất 95%, hệ số cố định _cons là -1,63 thuộc khoảng tin cậy [(-1,79) – (-1,47)].

Kết quả thu được củng cố thêm lập luận rằng năng lực cạnh tranh ngân hàng chịu sự tác động mạnh mẽ từ các yếu tố nội tại của ngân hàng như năng lực tài chính, quy mô, nhân lực và đầu tư công nghệ… Biến ASSET thể hiện tác động dương có ý nghĩa, củng cố vai trò của quy mô tổng tài sản đối với năng lực cạnh tranh. Kết quả này tương đồng với nhiều nghiên cứu trước như Võ Xuân Vinh và Dương Thị Ánh Tiên (2018), Fajra Octrina1 và Rike Setiawati (2020), Kumar Debasis Dutta và Mallika Saha (2022), Dương Thị Ánh Tiên và Lê Thị Hương (2023) khi đều khẳng định quy mô tổng tài sản cùng với hoạt động cốt lõi tín dụng là yếu tố nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng thông qua lợi thế kinh tế theo quy mô, khả năng đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị phần. Biến EQTA cũng cho thấy tác động tích cực và đồng nhất với kết quả nghiên cứu của Fajra Octrina1 và Rike Setiawati (2020), Dương Thị Ánh Tiên và Lê Thị Hương (2023), theo đó NLCT của ngân hàng được củng cố khi mức độ an toàn vốn được đảm bảo. Tuy nhiên, kết quả này lại khác biệt so với nghiên cứu tại Nepal của Prem Bahadur Budhathoki, C.Rai và Arjun Rai (2021), khi các tác giả nhận định vốn chủ sở hữu có tác động ngược chiều đến năng lực cạnh tranh. Sự khác biệt này có thể đến từ đặc thù hệ thống ngân hàng Việt Nam, nơi tỷ lệ an toàn vốn đóng vai trò trọng yếu trong duy trì niềm tin thị trường và tuân thủ chuẩn mực Basel III… Bên cạnh đó, nghiên cứu còn ghi nhận sự tác động của hai biến LIQ1, BD phản ánh rõ ràng trong mối quan hệ với năng lực cạnh tranh khi biến khi mà LIQ1 là một trong các yếu tố có tác động đáng kể (giá trị trung bình ở mức cao chỉ sau biến EQTA) trong khi sự tác động tiêu cực của biến nợ xấu BD là hoàn toàn đồng nhất với hầu hết các nghiên cứu trước như Võ Xuân Vinh và Dương Thị Ánh Tiên (2018), López-Penabad và cgt (2022), Nguyễn Nhật Minh, Trần Thị Phương Anh và Nguyễn Thị Minh Trang (2025). Ngoài ra, nghiên cứu còn phản ánh tính không ổn định (hai chiều, đa tuyến tính) trong mối quan hệ với năng lực cạnh tranh của biến LOANTA1. Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Tổng thể, kết quả của luận văn nhất quán với phần lớn các bằng chứng thực nghiệm trước đó, đặc biệt ở các nghiên cứu sử dụng mô hình Lerner trong bối cảnh các quốc gia đang phát triển. Điểm khác biệt đáng chú ý là mô hình hiện tại dựa trên dữ liệu cập nhật và cách tiếp cận theo khung Bayes, giúp xác định rõ hơn mức độ tin cậy và xác suất ảnh hưởng của từng biến. Kết quả này không chỉ củng cố giá trị thực nghiệm của các nghiên cứu trước mà còn mở rộng bằng chứng cho thấy mối quan hệ tích cực giữa quy mô, vốn chủ sở hữu, chi phí hoạt động và năng lực cạnh tranh ngân hàng trong bối cảnh Việt Nam hiện nay.

• TÓM TẮT CHƯƠNG 4

Chương 4 tập trung phân tích các yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của các ngân hàng, dựa trên dữ liệu thu thập được trong nghiên cứu. Những yếu tố này được đánh giá qua nhiều mặt, bao gồm quy mô tổng tài sản, mức vốn chủ sở hữu, thị phần trong cho vay, tính thanh khoản và tỷ lệ nợ xấu, nhằm phác họa bức tranh tổng thể về hiệu quả hoạt động hiện nay của các ngân hàng. Tiếp theo, chương triển khai đánh giá định lượng bằng mô hình Lerner (1934), kết hợp hồi quy tuyến tính với phương pháp Bayes, nhằm xác định mô hình có độ tin cậy cao nhất. Các kết quả này sẽ làm cơ sở để kiểm chứng các giả thuyết nghiên cứu đã đề xuất, đồng thời cung cấp nền tảng cho phần thảo luận, đánh giá liệu các giả thuyết có phù hợp với thực tế hoạt động ngân hàng hay không.

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỊNH HƯỚNG CHÍNH SÁCH

5.1. Kết luận

Mục tiêu chính của đề tài là xác định và đo lường mức độ tác động của các yếu tố đến NLCT của các NHTM Việt Nam trong khoảng thời gian 2017–2025, tức là giai đoạn sau khi Ngân hàng Nhà nước triển khai Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2012–2016”. Nghiên cứu sử dụng mô hình mô hình Lerner (1934) kết hợp với phương pháp ước lượng theo tiếp cận Bayes hiện đại, nhằm phân tích dữ liệu của 30 ngân hàng thương mại đang hoạt động tại Việt Nam. Các thông tin được thu thập chủ yếu từ BCTC hàng năm của các ngân hàng trong suốt thời gian nghiên cứu.

Kết quả thực nghiệm được trình bày trong chương 4 cho thấy, nhiều yếu tố nội tại của ngân hàng có ảnh hưởng đáng kể đến năng lực cạnh tranh như năng lực tài chính thể hiện qua quy mô tài sản, vốn tự có, tỷ lệ cho vay và khả năng thanh khoản, đều góp phần cải thiện đáng kể vị thế cạnh tranh của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Thông qua kết quả này, nghiên cứu đã bổ sung thêm bằng chứng thực nghiệm về các yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại, qua đó cung cấp cơ sở tham khảo hữu ích cho cơ quan quản lý và nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành ngân hàng – nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu vào thị trường tài chính quốc tế. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng càng khẳng định cần đẩy mạnh tái cơ cấu các ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao, vượt mức quy định gây suy giảm khả năng cạnh tranh yếu và có thể ảnh hưởng đến sự ổn định chung của thị trường.

5.2. Một số khuyến nghị chính sách Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Dựa trên kết quả phân tích hồi quy và đánh giá tổng quan, nghiên cứu sẽ đưa ra một số khuyến nghị nhằm cải thiện và nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng.

5.2.1. Nâng cao năng lực tài chính

Kết quả trình bày tại Chương 4 cho thấy, quy mô tổng tài sản cùng với tỷ lệ vốn tự có là những yếu tố quan trọng, tác động tích cực đến khả năng sinh lợi của ngân hàng. Điều này ngụ ý rằng để nâng cao năng lực cạnh tranh, các ngân hàng cần tập trung củng cố cả vốn chủ sở hữu lẫn quy mô tài sản.

Việc gia tăng vốn chủ sở hữu đòi hỏi ngân hàng phải thu hút được nguồn đầu tư mới, điều này chỉ đạt được khi hoạt động của ngân hàng đảm bảo an toàn, hiệu quả và thể hiện tiềm năng phát triển ổn định trong dài hạn. Có hai yếu tố chính ảnh hưởng đến khả năng tăng vốn chủ sở hữu:

Thứ nhất, quyết định của ngân hàng về việc tăng vốn. Nếu không có yêu cầu bắt buộc, các ngân hàng thường ưu tiên sử dụng nợ ngắn hạn vì chi phí đi vay thường thấp hơn chi phí huy động vốn chủ sở hữu, đồng thời tận dụng lợi thế thuế từ việc vay. Tuy nhiên, trong dài hạn, việc gia tăng vốn chủ sở hữu là cần thiết để mở rộng hoạt động, phát triển bền vững và đảm bảo an toàn tài chính. Quyền lợi của cổ đông cũng là một yếu tố quan trọng, vì việc kêu gọi đầu tư mới có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của cổ đông hiện hữu, đặc biệt trong trường hợp có nguy cơ bị thâu tóm.

Thứ hai, khả năng tài chính và sự ổn định của nhà đầu tư trong nước là yếu tố then chốt, bởi các khoản đầu tư có tính dài hạn trong lĩnh vực ngân hàng chỉ phù hợp với những nhà đầu tư có nền tảng vốn mạnh và định hướng hợp tác lâu dài. Thực tế hiện nay, việc sở hữu chéo và tình trạng đầu tư phức tạp giữa các ngân hàng khiến việc thu hút vốn trong nước trở nên khó khăn và tiềm ẩn rủi ro cho hệ thống tài chính. Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

5.2.2. Nguồn nhân lực

Trên cơ sở phân tích trước đó, yếu tố chi phí lao động có ảnh hưởng rõ rệt đến thu nhập, cho thấy yếu tố con người đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng. Hiện nay, nhân lực trong ngành ngân hàng chủ yếu phát triển theo chiều rộng, trong khi chất lượng chuyên sâu lại còn hạn chế. Nguồn nhân lực có trình độ cao mà các ngân hàng mong muốn đang khan hiếm, khiến các tổ chức tài chính phải cạnh tranh bằng cách trả mức lương cao để thu hút nhân tài.

Một hướng đi hiệu quả hơn là xây dựng liên kết giữa ngân hàng và các trường đại học nhằm thiết lập chương trình đào tạo song hành. Theo đó, học viên vừa được học lý thuyết nền tảng vừa được tiếp cận với thực tiễn công việc tại ngân hàng. Mô hình này giúp giảm thiểu chi phí đào tạo lại và bảo đảm cung ứng nguồn nhân lực có trình độ, phù hợp với nhu cầu tuyển dụng.

Ngoài năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp cũng cần được coi trọng. Trong bối cảnh gần đây, nhiều vụ việc vi phạm đạo đức nghề nghiệp đã gây thiệt hại lớn và làm suy giảm niềm tin vào hệ thống tài chính, việc đánh giá và quản lý đạo đức nhân viên trở nên đặc biệt cần thiết. Các ngân hàng nên lồng ghép tiêu chí đạo đức trong quá trình tuyển dụng và áp dụng các biện pháp kỷ luật nghiêm khắc để nâng cao tinh thần trách nhiệm và ý thức tuân thủ của đội ngũ nhân viên.

5.2.3. Cải tiến kỹ thuật công nghệ

Công nghệ là yếu tố đóng vai trò then chốt ảnh hưởng đến NLCT của ngành ngân hàng – một lĩnh vực đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao và nguồn vốn lớn. Trong thời gian qua, nhiều ngân hàng đã đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng công nghệ nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước quản lý giúp giao dịch nhanh chóng, thuận tiện và an toàn. Bên cạnh đó, hệ thống Core Banking cho phép kết nối dữ liệu toàn bộ chi nhánh, cùng với hàng loạt dịch vụ ngân hàng hiện đại đã tạo điều kiện để khách hàng có thể sử dụng sản phẩm ở bất kỳ điểm giao dịch nào. Và đặc biệt hơn sự phát triển thần tốc của công nghệ trí tuệ nhân tạo AI trong thời gian gần đây có thể là chìa khóa thay đổi lợi thế cạnh tranh giữa các ngân hàng nói riêng và trên thị trường tài chính nói chung. Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Tuy nhiên hiện nay mức độ ứng dụng công nghệ vẫn còn chênh lệch giữa các ngân hàng và khách hàng chưa khai thác hết tính năng của các dịch vụ hiện có. Điều này làm giảm hiệu quả cạnh tranh và khiến một số ngân hàng chưa tận dụng được hết lợi thế công nghệ sẵn có. Do đó, để tăng sức cạnh tranh, các ngân hàng cần đầu tư mạnh hơn vào đổi mới công nghệ, đồng thời đẩy mạnh hoạt động tư vấn, hướng dẫn khách hàng sử dụng hiệu quả các sản phẩm và dịch vụ số.

5.2.4. Nâng cao hiệu quả kiểm soát nội bộ hướng, tính an toàn của hệ thống

Để duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh, ngân hàng phải chú trọng công tác kiểm tra, giám sát và quản trị rủi ro nội bộ. Một sự cố rủi ro trong hoạt động ngân hàng không chỉ ảnh hưởng đến uy tín và khả năng cạnh tranh mà còn có thể gây mất ổn định cho toàn hệ thống tài chính.

Thứ nhất, cần nâng cao chất lượng hệ thống kiểm soát nội bộ. Một hệ thống kiểm soát hiệu quả giúp phát hiện sớm và ngăn ngừa vi phạm, đảm bảo hoạt động an toàn và minh bạch. Đây là công cụ quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ trong thực tiễn quản trị ngân hàng, do đó cần được quan tâm đúng mức hơn.

Thứ hai, nên áp dụng các chuẩn mực quốc tế trong hoạt động ngân hàng. Để có thể hội nhập và cạnh tranh toàn cầu, các ngân hàng Việt Nam cần tiếp cận và triển khai chuẩn mực Basel do Ủy ban Basel ban hành. Hiện nay, phần lớn ngân hàng trong nước mới dừng ở Basel II theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước, trong khi một số đơn vị tiên phong đã tiếp cận Basel III. Việc triển khai rộng rãi Basel III sẽ giúp hệ thống ngân hàng nâng cao tính minh bạch, củng cố năng lực tài chính, đồng thời tăng khả năng thu hút đầu tư và mở rộng quy mô hoạt động. Khi Việt Nam tiến gần hơn đến Basel III, các quốc gia trong khu vực đã và đang tiến hành cải cách tài chính dựa trên bộ chuẩn mực này, tạo nên áp lực và cũng là động lực cho sự phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

5.3. Giới hạn và định hướng cho các nghiên cứu trong tương lai Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Đề tài hiện mới chỉ tập trung vào một số yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng, chưa bao quát hết các khía cạnh từ nội tại tổ chức đến các yếu tố kinh tế vĩ mô. Ngoài ra, quy mô dữ liệu nghiên cứu còn hạn chế, dù tác giả đã sử dụng phương pháp ước lượng Bayes để khắc phục phần nào. Việc có thêm dữ liệu quan sát sẽ giúp nâng cao độ tin cậy của các suy luận thống kê.

Bên cạnh đó, do giới hạn về nguồn lực, nghiên cứu chưa thể thực hiện so sánh nhiều mô hình thực nghiệm khác nhau, dẫn đến việc đánh giá tổng thể còn mang tính tương đối. Những hạn chế này mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo, trong đó các công trình sau có thể mở rộng phạm vi, áp dụng mô hình khác nhau để có cái nhìn toàn diện và chính xác hơn về năng lực cạnh tranh của ngân hàng Việt Nam.

• TÓM TẮT CHƯƠNG 5

Dựa trên kết quả phân tích và ước lượng trình bày ở chương 4, chương 5 đã tiến hành tổng hợp lại các phát hiện chính của nghiên cứu, đồng thời đưa ra một số khuyến nghị mang tính định hướng nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh cho các ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam. Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm như: (i) củng cố và nâng cao năng lực tài chính; (ii) đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; và (iii) đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại, góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của hệ thống ngân hàng trong bối cảnh hội nhập. Bên cạnh những đóng góp đó, chương 5 cũng nhấn mạnh các hạn chế của nghiên cứu, bao gồm việc chưa bao quát toàn bộ các yếu tố tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh cũng như giới hạn về dữ liệu và nguồn lực trong quá trình thực hiện. Những điểm hạn chế này được xem là hướng mở cho các công trình nghiên cứu tiếp theo, nhằm mở rộng phạm vi phân tích và tiếp cận vấn đề một cách toàn diện, chuyên sâu và cập nhật hơn, từ đó góp phần nâng cao hơn nữa năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam trong thời gian tới. Luận văn: KQNC tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://hotrovietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: hotrovietluanvan24@gmail.com